Bài Giảng Và Các Luận Văn

James Hervey · Sermons and miscellaneous tracts

Bản dịch do AI (Muse) hỗ trợ, chưa được mục sư duyệt giáo lý. Thuật ngữ có thể chưa chính xác; hãy đối chiếu với bản gốc và Kinh Thánh, đồng thời hỏi mục sư của bạn.

📖 Đọc trong trình đọc

Nguyên tác thuộc phạm vi công cộng. Bản dịch tiếng Việt miễn phí, không thương mại.

Mục lục

  1. Bài Giảng Và Các Luận Văn

Bài Giảng Và Các Luận Văn

BÀI GIẢNG VÀ CÁC LUẬN VĂN KHÁC
Tác giả: James Hervey, Thạc sĩ — Nguyên Quản nhiệm Weston Favell, Northamptonshire
Xuất bản tại London, 1764

[Trang tựa]

CÁC BÀI GIẢNG VÀ CÁC LUẬN VĂN KHÁC,
Của JAMES HERVEY, Thạc sĩ,
Nguyên Quản nhiệm Weston Favell, Northamptonshire.

GỒM CÓ:
I. Ba bài giảng trong Ngày Kiêng Ăn.
II. Một bài giảng trong kỳ Thăm Viếng.
III. Những suy ngẫm về việc thăm viếng vào ngày Chúa Nhật.
IV. Nhận xét về các thư của Huân tước Bolingbroke bàn về sự học hỏi và cách sử dụng lịch sử.
V. Chức vụ Hòa Giải — một bài giảng.
VI. Luận văn về sự giáo dục tôn giáo cho các con gái.

Các sách này, cùng với tập Suy Ngẫm và Chiêm Ngưỡng, Theron và Aspasio, và Tuyển Tập Thư Tín, hợp thành toàn bộ tác phẩm của tác giả.

LONDON: In bởi Charles Rivington, tại St. Paul's Church-Yard.

[Lời nói đầu của người xuất bản]

"Vì sao ông lại xuất bản các bài giảng này, khi Ngày Kiêng Ăn đã qua và hầu như bị lãng quên?" — Chính vì lý do đó mà chúng được xuất bản. [NEEDS REVIEW: OCR đoạn này hỏng nặng] Nếu ông cho xuất bản các bài này, thì Ngày Kiêng Ăn, dầu đã qua, vẫn có thể được ghi nhớ. Chúng ta nên ghi nhớ [NEEDS REVIEW: câu bị đứt đoạn do OCR] những điều vẫn còn đè nặng trên chúng ta, và sự kinh khiếp của sự chết...

[NEEDS REVIEW: nhiều câu trong Lời nói đầu bị OCR làm hỏng không phục hồi được; chỉ dịch được đại ý] Trong một số bài giảng đã xuất bản, các đề tài này hoặc bị bỏ qua hoàn toàn, hoặc chỉ được chạm đến sơ sài — vì thế các bài giảng này không hề thừa thãi. Tác giả không nuôi hy vọng hão huyền nào về việc cải hóa một thế hệ tội lỗi của Hội Thánh mình, nhưng dưới sự tác động của Đức Thánh Linh đời đời, ông tin rằng ở đây đó vẫn sẽ gặp được những tấm lòng tìm được sự thỏa nguyện cho lương tâm mình. Sự tự do và sự an toàn này chỉ tìm được trong Chúa Giê-xu mà thôi.

Ai đã từng bị đánh động bởi ý thức tội lỗi, và đầy dẫy nỗi lo sợ về sự nguy hiểm, há lại không muốn được thoát khỏi những sự kinh khiếp ấy trong ngày hoạn nạn sao? Nguyện họ được tìm thấy trong Chúa Giê-xu, nơi ẩn náu thiêng liêng duy nhất. Tác giả không cầu xin tiếng khen của danh vọng, cũng chẳng màng đến vòng nguyệt quế của danh dự; chẳng bận tâm đến những lời phê bình soi mói; ông sẽ vui mừng tôn thờ Đức Chúa Trời toàn năng — Đấng làm vững chắc lời của tôi tớ Ngài, và làm trọn mưu định của các sứ giả Ngài*. Vì ôi! lời khen của loài người nhạt nhẽo biết bao, so với niềm vui cao quý được tôn vinh Đức Chúa Trời và gây dựng một linh hồn bất diệt! Lời gièm pha từ một loài thọ tạo đồng loại có hại gì, khi Đấng Tạo Hóa vĩ đại của chúng ta mỉm cười — Đấng vui dùng những điều yếu đuối, những điều bị khinh dể, để hoàn thành ý định Ngài!

* Ê-sai 44:26. Xem thêm I Cô-rinh-tô 1:27-28.

BÀI GIẢNG I
(Hê-bơ-rơ 11:28)

"Bởi đức tin, người giữ lễ Vượt Qua và làm sự rảy huyết, hầu cho đấng hủy diệt các con đầu lòng không đụng đến dân Y-sơ-ra-ên."

Nếu tra cứu lịch sử mà những lời này nhắc đến, chúng ta sẽ thấy dân Y-sơ-ra-ên ở trong tình trạng khốn khổ lớn lao. Người Ê-díp-tô hà hiếp họ; ách nặng nề đè trên họ; họ phải phục dịch cách cay đắng. Sự khốn khổ của dân Ngài, Đức Chúa Trời thương xót, và Ngài quyết ý giải cứu. Vì thế Ngài sai Môi-se, với tư cách sứ giả của Ngài, đến gặp Pha-ra-ôn vua Ê-díp-tô, đòi ông phải thả dân ra. Vua kiêu ngạo trả lời: ông chẳng biết Đức Giê-hô-va là ai, cũng chẳng chịu để Y-sơ-ra-ên đi. Để trừng phạt sự xấc xược và cứng lòng của ông, Đức Chúa Trời giáng nhiều tai vạ trên ông và thần dân ông. Khinh dể mọi lời cảnh cáo, Pha-ra-ôn cứng lòng, cứ cố chấp.

Bấy giờ Đức Chúa Trời phán: "Ta sẽ giáng thêm một tai vạ nữa trên Pha-ra-ôn và trên Ê-díp-tô; rồi sau đó, vua sẽ cho các ngươi đi." Tai vạ ấy là sự chết của các con đầu lòng. Đức Giê-hô-va đã đặt tay trên gươm: gươm đã tuốt khỏi vỏ, và đã nhận lệnh phải ra đi — ra đi ngay trong đêm đó; đi khắp đất Ê-díp-tô; để đến sáng, gươm sẽ đẫm máu của các con đầu lòng — từ đứa con đầu lòng của vị vua kiêu hãnh ngồi trên ngai, cho đến đứa con của kẻ nô lệ quay cối xay, và cả chiên con mới đẻ ngoài đồng. Đòn đánh kinh khiếp và không thể tránh khỏi ấy, ôi, sẽ gây nên sự báo động dường nào, và gieo rắc sự sầu thảm dường nào! Mọi tấm lòng đều tan nát, mọi ngôi nhà đều thành cảnh tang chế. "Sẽ có tiếng kêu la lớn trong khắp xứ Ê-díp-tô."

Nhưng còn dân Y-sơ-ra-ên cư ngụ tại Gô-sen thì sao — làm sao họ được an toàn giữa cảnh hoang tàn chung? Đức Giê-hô-va chỉ cho Môi-se một phương cách, để bảo vệ các gia đình Y-sơ-ra-ên cách chắc chắn, trong khi sự chết bước vào mọi nhà của người Ê-díp-tô. Phương cách ấy — sự thực hiện — và sự thành công — đều được ghi rõ trong câu Kinh Thánh. "Bởi đức tin, Môi-se giữ lễ Vượt Qua và làm sự rảy huyết, hầu cho đấng hủy diệt các con đầu lòng không đụng đến họ."

Trong những lời này, chúng ta có thể nhận thấy:
1. Một lời cảnh cáo vô cùng kinh khiếp về sự đoán phạt.
2. Một phương cách được chỉ ra để được an toàn khỏi sự nguy hiểm — qua lễ Vượt Qua và huyết rảy ra.
3. Sự thành công của phương cách ấy — đấng hủy diệt chẳng hề đụng đến họ.

Nguyện Đức Chúa Trời tốt lành giúp chúng ta mở ra và áp dụng những lời này, theo sự phân chia như trên. Nguyện chúng ta thấy được sự thích hợp của chúng với dịp hiện tại; và, tôi hy vọng, cảm nhận được ảnh hưởng chữa lành của chúng trên linh hồn mình.

Há chẳng phải thời hiện tại là thời kỳ nguy hiểm cận kề sao? Há chẳng phải sự đoán phạt của Đấng Toàn Năng đang lan tràn khắp thế gian sao? Há chẳng phải động đất đã làm rúng động các vương quốc, và làm nứt nền móng của thiên nhiên sao? Há chẳng phải chúng đã gieo rắc kinh hoàng khắp dân tộc chúng ta và các dân xa xôi; đã biến những thị trấn giàu có và những thành phố tráng lệ thành đống đổ nát; và đã nuốt chửng hay hủy diệt vô số đồng loại của chúng ta sao?

Há chẳng phải gươm chiến tranh đã tuốt khỏi vỏ sao? Há chẳng phải chiến tranh đã giương lá cờ đẫm máu của nó sao? Há chẳng phải ngọn lửa đã bùng lên tại Âu châu và Mỹ châu, trên đất liền và trên đại dương sao?

Dầu chúng ta có tỏ ra vượt trội về [NEEDS REVIEW: OCR mất vài chữ] và quyền lực, về sự tỉnh thức và lòng dũng cảm; song kết quả của trận chiến vẫn bất định. "Chiến trận chẳng thuộc về kẻ mạnh." Sự thành công và chiến thắng tùy thuộc vào một bàn tay cao hơn cánh tay xác thịt. "Không có Ta," Đức Giê-hô-va phán, "chúng sẽ cúi xuống dưới những kẻ bị tù, và ngã xuống dưới những kẻ bị giết" (Ê-sai 10:4).

Nhưng há chúng ta chẳng đang giao chiến với một trong những vương quốc hùng mạnh, xảo quyệt, đầy tham vọng nhất trên thế gian sao? Há chẳng có lý do chính đáng để nghĩ rằng chẳng bao lâu họ sẽ được lân bang là người Tây Ban Nha tiếp sức sao? Và nếu một mình họ mà chúng ta đã thất bại, thì làm sao chúng ta đương đầu nổi với hợp lực của họ? Xét đến tình thế và thái độ của người Áo vong ân, há chúng ta chẳng có lý do để nghi ngờ rằng một cường quốc thứ ba thuộc phe Giáo hoàng sẽ liên kết chống lại tôn giáo và tự do của chúng ta sao? Há triều đình Rô-ma, cùng mọi kẻ cuồng tín theo nó, sẽ không thúc giục và xúi giục họ trong liên minh này sao? Há đây chẳng phải là thời cơ thuận lợi nhất cho việc thực hiện ý đồ của họ, mà mọi thời đại từng ban cho, để lòng nhiệt thành [NEEDS REVIEW: OCR mất chữ] của họ được thỏa mãn sao?

[NEEDS REVIEW: đoạn về Giáo hoàng và liên minh Bourbon-Áo bị OCR làm hỏng nhiều] ...liên minh được thiết lập giữa hai nhà Bourbon và Áo, được củng cố bởi sự gia nhập bất ngờ của Nga... mang vẻ đắc thắng...

Trong thời kỳ nguy hiểm này, họ sẽ dốc hết khả năng để đè bẹp [danh Cơ Đốc?]. Chúng ta còn mong đợi gì, ngoài việc đất nước mình biến thành cánh đồng máu? Những kẻ vốn luôn ganh ghét quyền lực và ảnh hưởng của chúng ta, nay đã thêm căm giận vào lòng ghen ghét. Sự oán giận của họ, như lò lửa hực, đã nóng gấp bảy lần thường lệ. Chắc chắn chúng ta sẽ thấy họ đúng như lời Kinh Thánh: "một dân tộc đắng cay và vội vàng." Và dầu không có thần linh tiên tri, tôi cũng dám tuyên bố: Khốn cho nước Anh, nếu Đức Chúa Trời phó nó vào tay người Pháp!

Có lẽ một số người sẽ kêu lên: "Những nỗi sợ ấy đều là hoang tưởng. Chẳng có cơ sở nào cho những lời gợi ý nản lòng như thế. Chúng tôi không nghi ngờ gì, chúng tôi sẽ ngang sức, thậm chí hơn sức đối thủ." Trước lời khoe khoang tự tin ấy, xin đừng để lưỡi tôi, mà hãy để dòng sự kiện, hãy để sự an bài của Chúa Quan Phòng trả lời. Vậy trong ngày thử thách, chúng ta có vượt trội không? Than ôi! Há chúng ta chẳng đã mất Minorca sao? Há Oswego chẳng đã mất sao? Một vị tướng bị giết, [một đạo quân] bị tan tác. Một đô đốc bị kết án tử hình, và hạm đội của ông bị đánh bại bởi một lực lượng tàu Pháp ít hơn? Há chẳng phải sự tàn phá [NEEDS REVIEW: OCR mất chữ] và những sự tàn ác khủng khiếp do quân man rợ gây ra trên thân thể đồng bào chúng ta sao? Từ [cuộc chiến] vừa qua chúng ta đã gặt được gì, ngoài thất vọng, tổn thất và hổ thẹn?

Há tất cả những điều này chẳng phải là lời cảnh tỉnh sao? Há chúng chẳng làm nản lòng quân ta, và làm dạn dĩ kẻ thù ta sao? Há chúng chẳng khiến đồng minh chần chừ đem viện binh đến, và khiến các cường quốc [trung lập] sợ hãi không dám đứng về phía ta sao?

Thời kỳ này quả là thời kỳ nguy hiểm khác thường: việc đời, nhìn đâu cũng thấy, đều mang vẻ u ám. Bầu trời chúng ta đen kịt mây, và có tiếng mưa lớn sắp đổ xuống*. Sự đoán phạt dường như, hơn cả dường như, đang lơ lửng quanh chúng ta. Chẳng bao lâu chúng sẽ giáng xuống, chỉ một mình Đức Chúa Trời biết!

Nếu quả thật Đức Chúa Trời ở cùng chúng ta, chúng ta có thể tin cậy mà chẳng sợ hãi. Chúng ta có thể nhìn thẳng vào sự nguy hiểm, và dạn dĩ nói: Chẳng ai nghịch cùng chúng ta. Nhưng có phải vậy không? Chúng ta có phải là một dân tộc công chính, giữ sự thành tín chăng†? Có đủ lý do để tin rằng Đấng Thánh của Y-sơ-ra-ên là đồn lũy của chúng ta chăng‡? — Trái lại, há chúng ta chẳng phải là một dòng dõi tội lỗi, một dân nặng gánh gian ác sao? Há chẳng có đầy lý do để lo sợ rằng Đức Chúa Trời chúng ta sẽ phán trong cơn thạnh nộ...

* I Các Vua 18:41. † Ê-sai 26:2. ‡ Ê-sai 26:4.

Để xác định điểm này, hãy chúng ta tra xét đường lối mình. Không điều gì thích hợp hơn cho một Ngày Hạ Mình. Há chúng ta, giống như người Ê-díp-tô, chẳng đang ở trong tình trạng nguy hiểm lớn sao, nếu chúng ta [cứ cứng lòng không ăn năn]? [NEEDS REVIEW: OCR mất câu chuyển tiếp]

Hãy xem xét các tội lỗi của dân tộc chúng ta — các sự đoán phạt Đức Chúa Trời đã tuyên bố trên những tội lỗi ấy — và sự thi hành chắc chắn các sự đoán phạt đó, trừ khi chúng ta chạy đến nơi ẩn náu đã định.

Ôi! Hãy suy ngẫm các tội lỗi của dân tộc chúng ta. Ở đây tôi chỉ nêu một số, và chỉ một số trong những điều gớm ghiếc; những điều ấy, ở đâu có mặt, không thể không chọc giận mắt vinh quang của Ngài; và khiến [một dân tộc] chín muồi cho cơn thạnh nộ Ngài.

Ngày Sa-bát là một đặc ân vô giá đối với Hội Thánh của Đấng Christ. Đó là bằng chứng của tình yêu phân biệt của Đức Chúa Trời. Đó là phương tiện hạnh phúc để gây dựng chúng ta nên [thánh]; để vững lập chúng ta trong đức tin; và để chuẩn bị chúng ta cho sự yên nghỉ đời đời. — Thế mà há nó chẳng bị xúc phạm cách đáng hổ thẹn, nơi thành thị và thôn quê sao? Biết bao kẻ phung phí nó trong sự biếng nhác, hay tiêu tán nó trong những cuộc trò chuyện vô bổ! Biến nó thành ngày vô dụng và đáng khinh nhất trong tuần. — Họ làm thế, dầu Đức Chúa Trời đã truyền nghiêm: "Hãy nhớ ngày Sa-bát," không chỉ kiêng các công việc thường ngày, mà phải giữ nó làm ngày thánh; biệt riêng nó hoàn toàn cho các mục đích thánh và các sự thờ phượng. Họ làm thế, dầu Đức Chúa Trời đã long trọng cảnh cáo: "Ta sẽ đốt lửa nơi cửa thành các ngươi, nó sẽ thiêu nuốt các cung điện Giê-ru-sa-lem, và không dập tắt được" (Giê-rê-mi 17:27).

Há danh của Đức Chúa Trời chẳng phải là lớn lao, diệu kỳ và thánh khiết sao? Há nó chẳng đáng được dùng với lòng tôn kính sâu xa nhất, và được tôn cao trên hết mọi sự sao? Nhưng há nó chẳng bị xúc phạm cách táo tợn, và bị phạm thượng cách vô đạo sao? Bị xúc phạm bởi những lời thề quen miệng và buông tuồng, bị phạm thượng bởi những lời thề dối trá và bội bạc? Há Đấng Chí Cao chẳng đã tuyên bố rằng Ngài sẽ chẳng kể kẻ liều lĩnh ấy là vô tội sao? Những kẻ liều lĩnh ấy lúc nhúc ở đâu, như bầy cào cào của xã hội, trên đất nước ô uế của chúng ta? Hỡi nước Anh, không khí ngươi bị ô nhiễm bởi hơi thở của hố địa ngục dường nào! Đường phố ngươi vang dội, vang dội cách kinh khiếp, thứ ngôn ngữ của địa ngục! Há Chúa Toàn Năng sẽ chẳng khiến ngươi biết, qua kinh nghiệm cay đắng, điều đã phán qua đấng tiên tri Ngài: đất đai sầu thảm*...

* [NEEDS REVIEW: chú thích OCR hỏng: "Jer. xii. ?; Giê-rê-mi 22:19?" — câu "đất sầu thảm" xem Giê-rê-mi 12:4 hoặc Ô-sê 4:3]

Há Kinh Thánh chẳng phải là một phước hạnh đặc biệt sao? Thi Thiên ca ngợi nó là phước hạnh tột đỉnh; là điều đội vương miện cho mọi bằng chứng khác về lòng nhân từ của Đức Chúa Trời: "Ngài truyền lời Ngài cho Gia-cốp, luật lệ và mạng lịnh Ngài cho Y-sơ-ra-ên" (Thi Thiên 147:19). Nó cũng được ca ngợi là một phước hạnh phân biệt, mà muôn dân bị loại trừ: "Ngài chẳng hề làm như vậy cho dân nào khác; chúng không biết mạng lịnh Ngài" (Thi Thiên 147:20). Vậy há Kinh Thánh chẳng đáng quý trọng cho linh hồn chúng ta sao; "đáng chuộng hơn vàng, ngọt hơn mật" (Thi Thiên 19:10) sao? Há chúng ta chẳng nên rèn tập trong lời ấy, ngày và đêm — đọc nó ban ngày, suy ngẫm nó ban đêm (Thi Thiên 1:2) sao? Há chúng ta chẳng nên lấy nó làm đề tài trò chuyện vui thích nhất sao? Hãy nói về nó cho con cái chúng ta... khi chúng ta nằm xuống và trỗi dậy; khi chúng ta đi đường và ngồi trong nhà (Phục Truyền 6:7)? Nhưng những người tôn kính Kinh Thánh cách tột bậc ấy ở đâu? Hội chúng nào vui thích trò chuyện về những lời sấm chân thật ấy ở đâu? Những bậc cha mẹ nào siêng năng dạy dỗ con cái, và nuôi chúng bằng sữa của Lời Chúa ở đâu? Mọi thứ tiêu khiển chiếm hết tâm trí họ, và những chuyện tầm phào vô vị nhất chiếm hết lưỡi họ; nhưng Lời của Chúa thì nhạt nhẽo, nếu không muốn nói là khó chịu. Lời Ngài bị ngay cả những người Tin Lành đối xử như cách dân Y-sơ-ra-ên đã đối xử với ma-na. Họ đã vô ơn đến nỗi nói: "Linh hồn chúng tôi đã ngán thứ bánh đạm bạc này" (Dân Số Ký 21:5). Một tai vạ từ Đức Giê-hô-va vạn quân là hậu quả của sự khinh dể đồ ăn hay hư nát ấy. Chúng ta khinh dể bánh hằng sống đến đời đời (Giăng 6:27), thì sẽ đáng hình phạt nặng nề hơn biết bao!

Đức Chúa Trời đã dành kẻ bất chính, Kinh Thánh chép, [cho ngày đoán phạt] — nhất là những kẻ ăn ở theo xác thịt, trong sự mê đắm ô uế (II Phi-e-rơ 2:9-10). Há sự gian ác này chẳng đang hoành hành giữa cư dân nước Anh sao? Biết bao tranh ảnh dâm ô bị phơi bày trước mắt! Biết bao [sách vở nhơ nhớp] được dung túng... làm mồi cho dục vọng, và xúi giục sự trụy lạc. — Cái gọi là dí dỏm trong [thời đại] chúng ta là gì, nếu không phải là những ám chỉ dâm đãng, hay những [lời đùa cợt tục tĩu] về Kinh Thánh! Há những trò tiêu khiển phóng đãng trên sân khấu, và các lò dâm ô khác, chẳng được tán đồng, được ủng hộ, được chen chúc sao? Các thành phố và thị trấn của chúng ta có thể xưng mình vô tội về sự say sưa, chè chén và những sự quá độ gớm ghiếc sao? Há những điều này, cùng mọi thứ ô uế, chẳng đang đầy dẫy trong vạt áo chúng ta sao? Nếu vậy, hãy nghe Lời của Đức Giê-hô-va; và khắc sâu vào [lòng]: "Ai nấy đều hí theo vợ kẻ lân cận mình. Đức Giê-hô-va phán: Ta há chẳng thăm phạt về những điều đó sao? Linh hồn Ta há chẳng báo thù một dân tộc như vậy sao?" (Giê-rê-mi 5:8-9).

Há tôn giáo, ngay giữa những kẻ xưng mình theo đạo, chẳng phải đã hoàn toàn mất hết [quyền năng của sự tin kính], mà người ta chỉ hài lòng với hình thức bề ngoài sao? Còn nếu có ai, noi gương các tín đồ đầu tiên, như các nhà giảng đạo đầu tiên, sống cho Đức Chúa Trời, và sốt sắng vì Đức Giê-hô-va vạn quân; thì những người ấy, thay vì được khích lệ, lại bị chống đối; thay vì [được tôn trọng], lại bị sỉ nhục. Về những người như thế, ngay cả ác thần cũng phải làm chứng: "Những người này là tôi tớ của Đức Chúa Trời rất cao, rao truyền cho các ngươi đạo cứu rỗi" (Công Vụ 16:17). Nhưng giữa chúng ta, những người như thế bị coi là kẻ điên rồ của thời đại, kẻ quấy rối xã hội, những kẻ "làm cho thiên hạ náo loạn" (Công Vụ 17:6). Các đầy tớ Chúa trung tín nhất, và những tín đồ gương mẫu nhất, lại thành trò cười và lời đàm tiếu giữa láng giềng. Cũng vậy, trong Y-sơ-ra-ên xưa: "Chúng nhạo báng các sứ giả của Đức Chúa Trời, khinh dể lời Ngài, và ngược đãi các đấng tiên tri Ngài." Nhưng đó là sự hổ thẹn của những kẻ nhạo báng, và sự sụp đổ của đất nước họ (II Sử Ký 36:16).

[NEEDS REVIEW: đoạn "sự sa sút ngay giữa những người nghiêm túc" bị OCR hỏng nặng, không phục hồi được]

"Vì cơn thạnh nộ của Đức Giê-hô-va nổi lên nghịch cùng dân Ngài, cho đến không còn phương cứu chữa. Vì vậy Ngài dẫn vua Canh-đê đến đánh chúng, là kẻ dùng gươm giết các trai trẻ chúng trong nhà thánh, chẳng thương xót trai trẻ hay là gái đồng trinh, ông già hay là kẻ khòm lưng vì tuổi tác" (II Sử Ký 36:16-17).

Há chúng ta chẳng đã phó mình cho tinh thần tự tin xác thịt sao? Bao giờ chúng ta tỏ ra nương cậy Đấng Toàn Năng, hay quy sự thành công nào của mình cho sự can thiệp đầy ân điển của Ngài! Chẳng phải Đức Chúa Trời, mà là gươm của chúng ta, sẽ cứu giúp chúng ta. Hoặc nếu có công nhận một quyền lực vô hình nào, thì đó chẳng phải là Đức Giê-hô-va vạn quân, mà là vận may. Người ta gần như tưởng rằng chúng ta hổ thẹn về một [Đấng Bảo Trợ] thiên thượng — và cho là nhục nhã khi nhìn nhận mình lệ thuộc vào Đấng Toàn Năng. Há tâm tính như thế chẳng phải là sự mê muội, và là điềm báo trước sự đoán phạt của quốc gia sao? Sê-đê-kia và người Giu-đa đã quên hay xao lãng Vầng Đá của sự cứu rỗi mình; và lấy đạo binh Pha-ra-ôn làm nơi nương cậy. Nhưng kết quả ra sao; hãy nghe từ miệng Đấng làm trọn lời của các tôi tớ Ngài: "Dầu các ngươi có đánh cả đạo binh Canh-đê tranh chiến cùng các ngươi, và trong chúng chỉ còn lại những kẻ bị thương, thì những kẻ ấy cũng sẽ mỗi người từ trại mình trỗi dậy, và đốt thành này bằng lửa" (Giê-rê-mi 37:10).

Há chẳng phải chính hôm nay đã công khai thừa nhận rằng, không có sự giúp đỡ thiêng liêng, [mọi sự chuẩn bị của chúng ta đều mong manh]? Rằng chẳng tin cậy vào sự huy hoàng của bất cứ điều gì lớn lao, hay sự vững bền của bất cứ điều gì mạnh mẽ dưới đất này, chúng ta khiêm nhường chạy đến Đức Giê-hô-va cầu cứu, và nấp dưới bóng cánh Ngài. Ước gì chúng ta thật lòng tin lời thừa nhận ấy, và [hành động xứng hợp]! Chúng ta sẽ tìm những sĩ quan và tướng lãnh là người kính sợ Đức Chúa Trời. Chúng ta sẽ mong mỏi lập quân đội mình trong [sự tin kính], cũng như rèn tập họ trong kỷ luật quân sự. Nhưng quân đội chúng ta có như vậy không? Hải quân chúng ta có như vậy không? Hãy thăm một chiến hạm. Bạn sẽ tưởng mình đang ở trong một pháo đài của đảo quốc, nhưng [thực ra là] một địa ngục thu nhỏ. Hãy quan sát các quý ông cầm gươm. Về đa số họ, bạn ít có lý do để [gọi họ là] Cơ Đốc nhân...

[NEEDS REVIEW: đoạn về sự dốt nát tôn giáo bị OCR hỏng nặng] ...sự dốt nát thô thiển nhất về chính mình... về các nguyên tắc của tôn giáo thánh của chúng ta. "Chúng khôn khéo để làm ác, nhưng không biết làm lành" (Giê-rê-mi 4:22). Tin vào Chúa Giê-xu [Đấng đã chuộc] tội nhân bằng huyết Ngài; làm trọn, hay làm bất cứ điều nào trong những điều ấy — họ không hề biết. Và há đó là điều nhỏ mọn [trước mắt] Y-sơ-ra-ên sao? Hãy để chính Lời Ngài định đoạt: "Vì đó là một dân không hiểu biết; nên Đấng đã làm ra chúng sẽ chẳng thương xót chúng; Đấng đã nắn nên chúng sẽ chẳng ban ơn cho chúng" (Ê-sai 27:11).

Lời này nghe có gay gắt không? Hay có lời cáo buộc nào trong các bài giảng này khiến phật lòng? Tôi lấy làm tiếc vì phải dùng ngôn ngữ như thế. Nhưng tôi không dám rút lại; tôi không được làm nhẹ đi; không, cũng chẳng xin lỗi về nó. Tuy nhiên, tôi xin nói điều này, mượn lời của Gióp: "Nếu chẳng phải vậy, ai sẽ bắt tôi nói dối, và làm cho lời tôi ra hư không?" (Gióp 24:25). Tôi khao khát sự thật; ở đây tôi sẵn sàng bị bắt bẻ nếu sai.

Nhưng nếu đó là Lời của Đức Chúa Trời, và còn lại đời đời; thì chúng ta có lý do để kêu lên: "Nước Anh rồi sẽ ra sao?" Về tôn giáo, cả tri thức lẫn thực hành, chưa bao giờ xuống thấp như hiện nay, kể từ khi [cuộc Cải Chánh] diễn ra. Về xa hoa và mọi thứ vô đạo, cũng chưa bao giờ lên cao ngất như vậy. Các nhà cai trị của chúng ta giờ ở đâu? Họ có sốt sắng vì Đức Chúa Trời, và dũng cảm vì lẽ thật không? Họ có đủ can đảm để ngăn dòng thác lũ; hay chống lại trận lụt [gian ác] không? — Các bậc quyền quý và quan án ở đâu? Nóng cháy với lòng phẫn nộ quảng đại, họ có nắm lấy giáo; và như Phi-nê-a dũng cảm, đâm thấu ruột gan của sự gian ác không? Than ôi! Há những bậc vĩ nhân của chúng ta chẳng đã bẻ gãy ách chung; và dứt đứt dây buộc sao? Nói chung, há họ chẳng phải là kẻ cầm đầu trong sự vi phạm; nổi danh về sự khinh dể Đức Chúa Trời, [NEEDS REVIEW: OCR mất chữ] sao? Nhưng [của cải] mà họ đã lạm dụng; thẩm quyền được giao cho họ vì những mục đích tốt đẹp hơn; những sự phân biệt ấy — há sẽ là nơi an toàn cho họ hay cho đất nước, trong ngày thăm phạt sao? — Hãy nghe Đấng Công Chính phán; Đấng cao hơn kẻ rất cao, và có thể thi hành mọi mạng lịnh Ngài: "Ấy là gươm của những người có quyền thế bị giết, gươm vào trong phòng kín của chúng... Ta đã đặt mũi gươm nghịch cùng mọi cửa thành chúng" (Ê-xê-chi-ên 21:14-15).

Dầu các cửa thành được củng cố vững chắc đến đâu, hay được canh giữ cẩn thận đến đâu — cũng chẳng ngăn được mũi gươm của Đức Giê-hô-va. Và nếu tội lỗi được phép lọt vào, sự đoán phạt chắc chắn sẽ theo sau. Sự đoán phạt sẽ theo đuổi ngay cả những tội nhân quyền thế và giàu có nhất; sẽ rượt theo họ như chó săn khát máu; sẽ ám ảnh họ như bóng ma ảm đạm; sẽ xông vào cung điện họ, thậm chí vào nơi kín đáo nhất của họ; và không bao giờ ngừng cuộc săn đuổi, cho đến khi lòng ngất đi kết thúc trong [sự sụp đổ] chồng chất; trong [sự tan hoang] của gia đình họ...

Giữa mọi [lời cảnh cáo] ấy, há chúng ta chẳng an tâm cách kiêu ngạo sao? Há chẳng có một tinh thần ngu muội đáng thương, làm mù mắt chúng ta, và khiến lòng chúng ta vô cảm sao? Hiếm ai để những khốn khổ và nguy hiểm này vào lòng. Ai than khóc về những điều gớm ghiếc của đất nước? Ai giục lòng mình kêu cầu Đức Chúa Trời? May ra, Ngài còn có thể được nài xin, và thương xót Si-ôn. Há chúng ta chẳng quá giống những tội nhân say sưa của thế gian cũ sao? Họ ăn, họ uống; họ mua, họ bán; họ trồng, họ xây. Họ phó mình hoàn toàn cho những khoái lạc nhục dục và những lo toan thấp hèn; chẳng màng mọi lời khuyên của Nô-ê, và mọi dấu hiệu của cơn thạnh nộ sắp đến. Cho đến khi sự nhịn nhục của Đức Chúa Trời chấm dứt; cơn lụt [báo thù] đến; và, với sức mạnh không cưỡng nổi, cuốn trôi hết thảy (Lu-ca 17:27-28).

Há chúng ta chẳng đang ở trong tình trạng của những kẻ lười biếng vô tri mà đấng tiên tri Sô-phô-ni đã nói đến sao? "Trong ngày đó, Ta sẽ dùng đèn lồng dò xét Giê-ru-sa-lem, và phạt những kẻ ỷ lại [trên cặn rượu] mình, là kẻ nói trong lòng rằng: Đức Giê-hô-va sẽ chẳng làm lành, cũng chẳng làm dữ" (Sô-phô-ni 1:12). Và há chúng ta chẳng đáng mong đợi số phận của họ một cách công bằng sao? "Vì vậy của cải chúng sẽ thành mồi cướp, nhà cửa chúng sẽ hoang vu... Bạc và vàng chúng nó chẳng cứu được chúng trong ngày thạnh nộ của Đức Giê-hô-va" (Sô-phô-ni 1:13, 18).

[NEEDS REVIEW: đoạn về dịch bệnh và cuộc nổi loạn bị OCR hỏng nặng, chỉ dịch được đại ý] Há chúng ta chẳng từng cứng lòng không chịu sửa đổi sao?... Một thứ bệnh dịch đã lan tràn giữa loài người. [Năm vừa qua] chúng ta đã được giải cứu. Nhưng chúng ta đã được giải cứu khỏi các việc ác, và đã từ bỏ mọi sự không tin kính chưa? Cuộc nổi loạn đã bùng lên trên đất nước chúng ta, và [đe dọa] lật đổ các đặc ân Tin Lành, sự bình an và những phước hạnh của nó. Cơn bão ấy cũng chóng tan...

[Ai] bị giục lòng tỉnh thức và cầu nguyện? Ai sấp mình dưới chân Đức Giê-hô-va, dầu thấy cơn thạnh nộ Ngài bùng lên và nghe những lời đe dọa kinh khiếp Ngài tuyên bố?

Tôn giáo thánh của chúng ta đang bị đe dọa; [tự do của chúng ta sắp bị tước đoạt?]... Hãy trở lại cùng Đức Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta, Đấng đã đối đãi với chúng ta cách nhân từ dường ấy! — Động đất đã làm tan nát các vương quốc khác; đã [tàn phá] các thành phố khác; trong khi chúng chỉ gây thiệt hại nhẹ cho chúng ta. Há lòng nhân từ này, lòng nhân từ phân biệt này của Đức Chúa Trời, đã dẫn chúng ta đến sự ăn năn chưa?

Há chẳng phải gần đây chúng ta đã được bảo toàn khỏi nạn đói thảm khốc nhất, và khỏi mọi tổn thất tạm thời sao? Khỏi mất đi những hoa quả quý giá của đất? Khi lúa đã chín, sẵn sàng cho lưỡi hái, ai quên được bầu trời u ám và những cơn mưa đổ xuống? Chúng đã ngăn tay người nông phu, cấm việc thu hoạch? Chỉ vài ngày nữa với thời tiết trái mùa như thế, chắc chắn đã làm hỏng sản vật của đất, và hủy diệt cây gậy của sự sống. Nhưng Chúa Quan Phòng, đúng giờ cần kíp, đã ngăn những cơn mưa quá độ; khiến mặt trời chiếu sáng cách rực rỡ lạ thường; và ban cho chúng ta những tuần lễ gặt hái như mong đợi. Nhờ đó cứu chúng ta khỏi nạn đói; có lẽ, khỏi dịch bệnh; rất có thể, khỏi nổi loạn; chắc chắn, khỏi một chuỗi tai họa mà chúng ta không thể tưởng tượng nổi. Nhưng há chẳng có quá nhiều cơ sở cho lời than thở, được đấng tiên tri thúc giục cách thống thiết, và lặp đi lặp lại: "Dầu Ta đã làm mọi điều ấy cho chúng, các ngươi vẫn chẳng trở lại cùng Ta, Đức Giê-hô-va phán vậy" (A-mốt 4:6, 8, 9, 11).

Kìa, hãy xem tình trạng của dân tộc chúng ta! — Tội lỗi đầy dẫy, và chất cao thấu trời, đủ mọi thứ, ngay cả những thứ ghê tởm nhất. Tội lỗi giữa mọi tầng lớp, từ cao nhất đến thấp nhất — trong tội lỗi chúng ta... dầu được vỗ về, như thể, bằng những [sự thương xót] chọn lọc nhất...

Và Đấng vĩ đại, Đấng đáng kính sợ, Đức Chúa Trời khủng khiếp há sẽ mãi chịu đựng những [sự chọc giận] như thế sao? Ngài sẽ nhận những sự sỉ nhục ghê tởm nhất, mà vẫn cứ, vẫn cứ nín lặng sao? Chắc chắn [Ngài sẽ mài gươm sáng loáng?]... "Ta sẽ được yên ủi về kẻ cừu địch Ta, và báo thù kẻ thù nghịch Ta" (Ê-sai 1:24). Há Ngài chẳng đã bắt đầu tỏ cho chúng ta những việc đáng sợ trong sự công chính sao? Và, ôi, kết cục của những điều này sẽ ra sao! Thảm thương biết bao, hủy diệt biết bao! Trừ khi ân điển tối thượng can thiệp, [đem] chúng ta, bởi đức tin nơi Con Đức Chúa Trời, đến sự ăn năn [thật], và sự mới mẻ của đời sống.

Chúng ta có thể hình dung phần nào về kết cục của những điều ấy, bằng cách triển khai điểm thứ hai: Các sự đoán phạt của Đức Chúa Trời đã tuyên bố trên những tội lỗi như thế. Nơi nào những gian ác ấy thịnh hành, chúng ta có thể kết luận cách tự nhiên rằng cơn thạnh nộ thiêng liêng đã thức dậy; và sự báo thù thiêng liêng chẳng chậm trễ. Có Đức Chúa Trời không? Ngài có nhìn xem con cái loài người không? Bản tính Ngài có vô cùng thuần khiết và thánh khiết không? Vậy chắc chắn Ngài không thể, Ngài sẽ không để những sự vi phạm trắng trợn nhất các thuộc tính cao cả của Ngài qua đi mà không bị phạt. Chúng ta có thể lập luận như thế từ bản tính của Đức Chúa Trời; chúng ta có thể phỏng đoán như thế từ diện mạo hiện tại của sự việc. Nhưng chúng ta có lời tiên tri chắc chắn hơn (II Phi-e-rơ 1:19). Trong Lời ấy, cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời được bày tỏ nghịch cùng mọi sự không tin kính và không công chính của loài người (Rô-ma 1:18). Và kìa! với những [lời lẽ đáng sợ] dường nào...

Đức Giê-hô-va đã đối với Ép-ra-im như con mối, và đối với nhà Giu-đa như [sự mục nát] (Ô-sê 5:12). Ngài đã giáng những sự đoán phạt nhẹ hơn; [những sự đoán phạt] của Ngài như con mối gặm áo, hay như con mọt đục gỗ. Trong cả hai trường hợp, [sự hủy hoại] tiến hành cách lặng lẽ và chậm chạp. Đức Giê-hô-va sửa phạt đã hành động như vậy; ban cho dân thời gian — [để ăn năn] — và trông đợi sự ăn năn. Nhưng chẳng có sự ăn năn nào sinh ra. Họ cứ cứng lòng không sửa được, chất thêm tội trên tội. Bấy giờ [Đức Giê-hô-va] phán: "Ta sẽ như sư tử đối với Ép-ra-im" (Ô-sê 5:14); như sư tử hung dữ và háu mồi, xông vào khách lữ hành cô độc. Giờ đây Ta sẽ ra như một đối thủ thịnh nộ và không cưỡng nổi, và như sư tử gầm thét đối với nhà Giu-đa. Chính Ta, Đấng toàn năng, sẽ xé [nát chúng]; sẽ hủy diệt chúng bằng tay mạnh mẽ; sẽ ra đi, no nê với sự tàn sát và báo thù. Ta sẽ cất đi cả vua lẫn dân; Ta sẽ cất đi cả xứ sở và dân tộc chúng; và chẳng ai có quyền năng thực hiện, hay can đảm toan tính, một cuộc giải cứu.

...nếu Đức Chúa Trời đối đãi như vậy với [Y-sơ-ra-ên] gian tà và cứng lòng, thì với nước Anh cũng gian tà và cứng lòng chẳng kém, sẽ ra sao? Chúng được mô tả bằng trận lụt: "Nầy, Chúa sẽ dẫn lên nghịch cùng chúng nước sông mạnh và nhiều, tức là vua A-si-ri, và cả vinh quang nó" (Ê-sai 8:7). [Nước] sẽ tràn lên và chảy qua; "nó sẽ chảy qua Giu-đa... thấu đến cổ, và giương cánh ra sẽ che khắp đất ngươi, hỡi Em-ma-nu-ên!" (Ê-sai 8:8).

Qua những lời đe dọa này được chỉ ra bằng nước sông. Đức Giê-hô-va dẫn lên... cai trị các ý định của các vua tham vọng, và khiến ngay cả mưu đồ của chúng cũng phục vụ ý Ngài. [Đạo binh chúng]... hùng mạnh; quân số chúng sẽ đông vô kể, và sức mạnh chúng không thể đương đầu*. Vì chúng sẽ kéo ra, với mọi vinh quang; với những đội quân tinh nhuệ nhất, những tướng lãnh tài ba nhất, và toàn bộ pháo binh; nó sẽ tràn lên mọi kênh rạch, và chảy qua mọi bờ đê; từ mọi miền của đế quốc rộng lớn, quân lính sẽ được tập hợp; mỗi tỉnh sẽ bị rút hết những cư dân dũng cảm nhất; và tất cả hợp lại để làm cho cuộc viễn chinh này trở thành một trong những cuộc đáng sợ nhất từng được thực hiện.

Nó sẽ đi qua Giu-đa; chẳng những đột nhập nơi biên thùy, mà còn xông thẳng qua [xứ sở], và thấu vào tận trung tâm [đất nước]. [Nó] sẽ gieo rắc kinh hoàng và hoang tàn mọi phía, và mọi [nơi]... Các làng mạc, thị trấn, thành phố... đạp đổ mọi sự trước mặt nó. Nó sẽ tiến đến... sự tàn phá của nó sẽ lan đến tận [thành] vua, đến tận [cổng] của kinh đô; đe dọa... đến cung điện của [vua]...

...và các đạo quân của nó sẽ đầy khắp đất — ...với sự hủy hoại: Hỡi Em-ma-nu-ên, [trong] đất của ngươi! [Trong] mối liên hệ của ngươi với Ngài, sẽ [có] sự bảo vệ. [Nếu] chúng đã làm ô danh tốt đẹp mà chúng được gọi, thì danh tốt đẹp ấy sẽ chẳng đứng nơi lỗ hổng; nhưng sẽ đổ xuống cùng [trận lụt], và khiến nó không cưỡng nổi. Một trận lụt đoán phạt như thế; khủng khiếp, hủy diệt dường ấy, [chúng ta có lý do để sợ?]...

Những sự đoán phạt này được ví như [lò lửa] và như lửa dữ dội nhất: "Nhà Gia-cốp sẽ làm lửa, nhà Giô-sép làm ngọn lửa..." [NEEDS REVIEW: OCR lẫn nhiều câu] "Chúng nó là đồng, thiếc, sắt, chì, giữa lò lửa; chúng nó là cặn bã của bạc vậy" (Ê-xê-chi-ên 22:18). "Như người ta nhóm bạc, đồng, sắt, chì, thiếc vào giữa lò lửa, để thổi lửa cho chảy ra; Ta cũng sẽ nhóm các ngươi trong cơn giận và thạnh nộ Ta, Ta sẽ để các ngươi tại đó, và làm cho chảy ra. Phải, Ta sẽ nhóm các ngươi, thổi trên các ngươi trong lửa thạnh nộ Ta, và các ngươi sẽ bị chảy ra giữa đó" (Ê-xê-chi-ên 22:19-21). Những lời báo động! Và chúng được lặp lại! Được nhấn mạnh gấp đôi! Để đánh thức tội nhân vô cảm. Như thanh gươm, khi được vung lên trong nhiều vòng tròn kinh khiếp trên [đầu] hắn, gieo kinh hoàng [vào lòng hắn] trước khi nó làm công việc [của sự chết]...

[NEEDS REVIEW: đoạn chuyển tiếp bị OCR hỏng nặng]

Nhưng khi mọi [hy vọng đều tắt]... những [sự đoán phạt] đã bị đình hoãn từ lâu, cuối cùng sẽ giáng xuống? Sự cuối cùng đã đến. — Nó đã đến trên đất. Đó là một cuộc thăm phạt toàn quốc. Chẳng giới hạn một phần, mà lan khắp vương quốc. Trên bốn góc đất. Chẳng nơi nào được miễn; chẳng gì an toàn. Cả nơi dường như kín đáo nhất, lẫn nơi xa xôi nhất. Sự báo thù là phổ quát, và không thể tránh.

Những kẻ thi hành sự báo thù này... trong và ngoài, ở nhà và [nơi xa]... "Gươm ở ngoài, dịch bệnh và đói kém ở trong" (Ê-xê-chi-ên 7:15)... "Dịch bệnh sẽ [lan tràn]... Mỗi [nhà] sẽ thành lò mổ, và mỗi cánh đồng thành cánh đồng máu. Trong thành và [thôn quê]... [sức lực] kiệt quệ, chúng ta sẽ thật biết...

[NEEDS REVIEW: đoạn dài về "sự khinh dể Phúc Âm vinh quang" bị OCR hỏng rất nặng, chỉ dịch được đại ý] ...sự mặc khải đã được ban cho. Vì thế điều chắc chắn là khi một dân tộc được soi sáng bởi Phúc Âm vinh quang, mà [trở nên hư hỏng] cách phổ quát... những sự buông tuồng... "Vì những điều đó mà cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời giáng trên con cái không vâng phục" (Cô-lô-se 3:6)... Há chẳng phải mọi thuộc tính thiêng liêng đều kêu lớn sao? "Hỡi Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời báo thù; hỡi Đức Chúa Trời báo thù, xin hãy tỏ mình ra" (Thi Thiên 94:1).

Và sự công chính của Đức Chúa Trời, đối với một dân tộc gian ác, có thể được tỏ ra bằng cách nào, nếu không phải bằng cách thi hành sự báo thù trên chúng, trong những tai họa tạm thời? Hãy suy nghĩ, thưa quý vị; chính bản chất của [xã hội] chính trị hệ tại trong những [lợi ích] tạm thời, thuần túy tạm thời. Nó không tồn tại ngoài đời này. Đời sau [mỗi cá nhân] sẽ bị đoán xét và bị phạt, [mỗi người theo khả năng] riêng. Vậy Đấng cai trị giữa các dân tộc sẽ duy trì phẩm giá của chính phủ Ngài trên các vương quốc của đất bằng cách nào, nếu không phải bằng cách giáng hình phạt toàn quốc, vì những sự chọc giận toàn quốc?

Hơn nữa, há Đức Giê-hô-va chẳng phải luôn [hành động] như vậy sao? Hãy trở lại các thế hệ xưa. Hãy ngắm Sô-đôm và Gô-mô-rơ, và các thành [lân cận]. [Chúng như vườn] của Đức Giê-hô-va. Thế mà đất màu mỡ của chúng thành hoang vu, những thành phố đông dân ấy thành tro bụi, vì sự gian ác của kẻ cư ngụ trong đó (Thi Thiên 107:34). Vì sự kiêu ngạo và biếng nhác của chúng; vì sự [đam mê] xác thịt [của chúng]...

[NEEDS REVIEW: đoạn về Chúa Giê-xu Christ và Giê-ru-sa-lem bị OCR hỏng nặng] ...Chúa Giê-xu Christ. Ân điển và lẽ thật đã ở trong [Ngài]; mọi vẻ đẹp [thánh khiết] đều [hội tụ]... Nhưng [giờ đây phó cho] sự vô tín và man rợ. Giờ đây nó đầy dẫy những nơi tối tăm và tàn ác (Thi Thiên 74:20). Hãy trỗi dậy, hỡi những kẻ vô tâm, và xem tội lỗi đã gây nên những cảnh hoang tàn nào. Hãy xem [một thành hùng mạnh] bị thiêu nuốt trong chốc lát; Ba-by-lôn [đã sụp đổ], đã bị hủy diệt...

Há có ai, tự cao trong ý riêng mình vượt trên đám đông tầm thường, sẽ mỉm cười khinh thường những lời cảnh cáo này sao? Vì họ có thể chỉ ra nguyên nhân thứ hai của một số tai họa đã mô tả, há họ sẽ ngồi yên [trước] sự quan phòng báo động sao? [NEEDS REVIEW: OCR mất nhiều câu] ...cho đến khi [đất] đầy dẫy sự hiểu biết [Đức Giê-hô-va]... Vì cớ [những phước hạnh]... những sự giải cứu chúng ta đã hưởng, như một dân tộc Tin Lành; vô số lợi thế cho sự hiểu biết tôn giáo và sự thực hành tôn giáo, mà chúng ta [đã hưởng]...

Há tội lỗi chúng ta [ít hơn] tội lỗi của [dân nào khác] sao? Hoàn toàn ngược lại. Hãy xét [những sự thương xót] chúng ta [đã nhận] và đang hưởng, hơn mọi dân tộc trên [đất]... [Về] sự đoán phạt, từ trời. Họ đã nghe rằng [tiếng kêu lúc nửa đêm]... [NEEDS REVIEW: OCR mất câu]

...há điều chúng ta gọi là tiến trình tự nhiên; chẳng phải là sự vận hành không ngừng của Chúa Quan Phòng sao?... [NEEDS REVIEW: đoạn về nguyên nhân thứ hai bị hỏng] ...chúng là những hậu quả trực tiếp của [Đấng báo thù]... chẳng phải chắc chắn là những hành động đoán xét [của Ngài]...

...những hậu quả tự nhiên của thói xấu? [Hỡi những kẻ chẳng sợ sự đoán phạt...] Thanh niên không nguyên tắc, thương nhân không [trung thực], và quý tộc không danh dự; nếu những điều này được dung túng... hoặc là những sự vô đạo chọc giận, hoặc là những triệu chứng chết người: tôi e rằng sự sụp đổ của nước Anh chẳng còn xa. Nguyện Đức Chúa Trời toàn năng ban cho, để chúng tôi là những đầy tớ Chúa chẳng thúc đẩy thêm sự sụp đổ của đất nước mình, vì đã xao lãng cảnh cáo mỗi người, [và] khuyên mỗi người, hãy nhận lấy sự cứu rỗi của Đấng Christ, đang khi [ngày ân điển còn, trước khi] cơn thạnh nộ đến.

Vậy điều gì có thể ngăn chặn sự sụp đổ của chúng ta? [Há sự kiêng ăn của chúng ta sao?]... Chúng ta kiêng ăn và [cầu nguyện]... Chúng ta có kiêng ăn [đúng cách] không?... "Há đó là sự kiêng ăn mà Ta đã chọn sao? Há đó là ngày để người ta ép linh hồn mình sao?" (Ê-sai 58:5)...

Nhưng than ôi! há chúng ta chẳng vẫn y nguyên sau kỳ kiêng ăn, như trước khi kiêng ăn sao? [NEEDS REVIEW: OCR mất câu về sự kiêng ăn giả hình]

[Có lẽ ai đó sẽ nói: Việc bố thí của chúng ta sẽ cứu chúng ta.] ...Các bệnh viện đủ loại, và các cơ sở từ thiện khác... "Ta sẽ không nhận của lễ thiêu và của lễ chay của các ngươi" (A-mốt 5:22)... Quý vị sẵn sàng nói: "Việc bố thí của chúng ta sẽ giải cứu chúng ta." Con trai của Si-rắc khuyên chúng ta hãy cất việc bố thí trong kho; và quả quyết rằng nó sẽ chiến đấu cho chúng ta nghịch cùng kẻ thù, tốt hơn khiên lớn và giáo mạnh (Huấn Ca 29:12). Và bao giờ có một dòng bác ái tuôn chảy lớn hơn, thấy được trong [dân tộc] chúng ta, hay trong bất kỳ đất nước nào? Biết bao tiền đã cho kẻ nghèo, trong mùa giá rét và khan hiếm khắc nghiệt này! Biết bao bệnh viện, và các cơ sở từ thiện khác, đã được lập nên, và được duy trì khắp vương quốc! Hãy cẩn thận, thưa anh em, kẻo chính những điều chúng ta coi là lời tiến cử mình, lại thành sự xúc phạm. Nếu việc bố thí của chúng ta chẳng ra từ đức tin nơi Chúa Giê-xu Christ, và lòng sốt sắng chân thật vì vinh quang Đức Chúa Trời; nếu chúng chẳng đi kèm với tinh thần yêu mến danh Ngài, và một đời sống vâng theo các mạng lịnh Ngài; hãy nghe chính Chúa phán về những việc làm như thế. Hãy xem chúng ra sao trước mắt Ngài; và [quý vị] sẽ xét được liệu chúng có thể là nơi an toàn cho đất nước chúng ta không: "Ta ghét, Ta khinh dể những ngày lễ của các ngươi, Ta chẳng ngửi mùi trong các hội trọng thể của các ngươi. Dầu các ngươi dâng cho Ta của lễ thiêu và của lễ chay, Ta sẽ không nhận" (A-mốt 5:21-22). "Ta cũng chẳng đoái đến của lễ thù ân bằng thú mập của các ngươi. Hãy cất tiếng ồn ào của bài hát các ngươi khỏi Ta; vì Ta sẽ không nghe tiếng đàn sắt của các ngươi" (A-mốt 5:22-23). Những bài thánh ca, quý vị thấy đó, chẳng khác gì tiếng ồn trong tai Chúa; những nghi lễ tôn giáo tốn kém nhất, chẳng tốt hơn khói xông vào mũi Ngài.

Quý vị có tưởng tượng rằng miễn còn nhiều người công chính sót lại, họ sẽ đứng nơi lỗ hổng; họ sẽ nguôi cơn giận của Đức Giê-hô-va; và sẽ như xe chiến mã của Y-sơ-ra-ên, và kỵ binh của Y-sơ-ra-ên, cho tình trạng nguy khốn của chúng ta sao? Hãy nghe mạng lịnh mà Đức Giê-hô-va tối cao đã truyền cho đấng tiên tri Ngài, khi sự chọc giận của Y-sơ-ra-ên đã lên đến cực điểm: "Ngươi chớ cầu nguyện cho dân này; chớ vì chúng mà cất tiếng kêu cầu; chớ nài xin Ta... vì Ta sẽ chẳng nghe ngươi" (Giê-rê-mi 7:16). Lời cấm kinh ngạc và đáng sợ thay! Thế mà nó được lặp lại, lần nữa và lần nữa (Giê-rê-mi 11:14; 14:11). Dân xưng mình thuộc về Đức Chúa Trời có thể, bởi sự gian ác quá độ, trở nên gớm ghiếc đến nỗi, dầu những thánh đồ lớn nhất cầu thay cho họ, cũng chẳng được nhậm. "Dầu Nô-ê, Đa-ni-ên và Gióp" — những người mạnh mẽ trong sự cầu nguyện, và sốt sắng vì [phúc lợi] của lân bang; dầu ba người ấy... hiệp lời cầu nguyện giữa dòng dõi trụy lạc này; "Thật như Ta hằng sống, Chúa Giê-hô-va phán, chúng nó sẽ chẳng cứu được con trai hay con gái nào; chỉ một mình chúng nó được cứu, còn đất sẽ hoang vu" (Ê-xê-chi-ên 14:14, 16).

Tiếng buồn thảm thay! Bản án ảm đạm thay! Và há nó chẳng từ lâu đã được thi hành sao? [Xứ sở chúng ta] bị phó làm mồi cho khắp cùng đất? Trong khi [dân Do Thái]... làm của cho [dân ngoại]... cho kẻ vô tín, cho người Thổ... Có lẽ quý vị sẽ nói [rằng] dân Do Thái [đã đóng đinh] Chúa của sự vinh quang, và đã từ chối Phúc Âm Ngài. "Vậy nên cơn thạnh nộ đã đến trên chúng đến tột cùng" (I Tê-sa-lô-ni-ca 2:16). Và về điểm này chúng ta có vô tội không? Há chẳng phải chúng ta thật, chúng ta rất có tội, về điều này sao? Đấng Christ có được tiếp nhận vào lòng người, với sự tôn thờ sâu xa Đấng [thiêng liêng] EM-MA-NU-ÊN, Đức Chúa Trời ở cùng chúng ta không? Họ có khoe mình và vui thích trong sự cứu chuộc trọn vẹn của Ngài, như được sắm sẵn bởi Đức Chúa Trời vĩ đại và Cứu Chúa chúng ta không? Họ có chỉ tin cậy một mình Ngài cho sự xưng công chính mình, như Đấng Bảo Lãnh vô hạn, và như Đức Giê-hô-va sự công chính chúng ta không? Họ có chỉ nương cậy một mình Ngài cho sự nên thánh mình, như Chúa Giê-xu Đấng cứu dân Ngài khỏi tội lỗi, và thánh hóa họ qua huyết Ngài không? Họ có kể mọi sự như rơm rác, vì sự hiểu biết Đấng Christ, và công đức khôn lường của Ngài không? — Than ôi! Há Phúc Âm Ngài, dầu là sự sáng của thế gian, chẳng bị coi thường và khinh dể sao? Há danh Ngài, dầu là danh trên hết mọi danh, chẳng bị nhạo báng và phạm thượng sao? Há sự tác động của Đức Thánh Linh đời đời của Ngài, dầu là sự sống của linh hồn chúng ta, chẳng bị bài bác và chế giễu sao? Những kẻ muốn tôn cao Cứu Chúa; muốn khiến mọi bó lúa đều cúi xuống trước bó lúa của Đấng Cứu Chuộc; trình bày Ngài là An-pha và Ô-mê-ga, là Khởi Đầu và Kết Thúc, trong sự cứu rỗi tội nhân — những [kẻ ấy]...

...những kẻ tự xưng là tín đồ... [NEEDS REVIEW: OCR mất câu] ...Chúng ta tự xưng là Cơ Đốc nhân, [nhưng] chúng ta làm cách cố ý, cố chấp, và với sự gian ác độc địa. Và nếu chúng ta giày đạp huyết, là huyết duy nhất có thể che chở chúng ta; nếu chúng ta đóng đinh lại Chúa Giê-xu ấy, là hy vọng duy nhất của chúng ta; chúng ta còn trông đợi gì, ngoài sự báo thù và cơn giận như lửa? Nếu chính chúng ta, bằng tay mình, phá đổ hàng rào duy nhất; điều gì sẽ xảy ra, ngoài một [trận lụt] thạnh nộ, hoạn nạn và thống khổ?

Hãy suy ngẫm những điều này, thưa anh em. Nguyện Chúa giúp quý vị nhận biết các dấu hiệu của thời đại. Bấy giờ quý vị sẽ thừa nhận rằng chúng ta có lý do để báo động; để run rẩy; để kinh hãi. Há những gian ác này chẳng phải là A-can, chắc chắn sẽ đem khốn khổ và hoạn nạn, nếu không phải sự hủy diệt, trên đất nước chúng ta sao? Há những gian ác này chẳng phải là Giô-na, sẽ đánh thức sự bất bình thiêng liêng, và [phó] chúng ta [cho kẻ thù], nếu không phải [cho sự hủy diệt hoàn toàn] sao?...

"Dầu người khác có phạm những gian ác trắng trợn này, còn tôi thì không." — Hãy nhớ, bạn ơi, đấng tiên tri Ê-sai. Ông ít nhất cũng thanh sạch khỏi những gian ác trắng trợn này như chính bạn. Thế mà ông than khóc, với những lo sợ đau đớn, tội lỗi của đồng bào mình, cũng như của chính mình (Ê-sai 6:5). Hãy nhớ vua Giô-si-a. Dầu là người thánh và công chính; ông đã xé áo mình, và khóc lóc trước [lời đe dọa] của Đức Chúa Trời...

...[dân] cư ngụ trong [tối tăm]... tuyên bố sự báo thù nghịch cùng một dân tộc vô đạo.

Hãy suy xét thêm, liệu quý vị chẳng từng là kẻ tòng phạm, ngay cả nơi quý vị không phải là thủ phạm. Dầu quý vị chưa nhập bọn với những tội nhân trụy lạc hơn, há quý vị chẳng từng nhắm mắt làm ngơ trước [sự vô đạo] của họ sao? Những sự sỉ nhục họ gây ra cho Vua thiên đàng, có giục quý vị nổi lên với lòng sốt sắng xứng hợp, để bênh vực danh dự bị xúc phạm của Ngài không? Hay, vì gian ác gia tăng, mà tình yêu thương của quý vị, và của nhiều người, đã nguội lạnh (Ma-thi-ơ 24:12)? Há chẳng phải chúng ta, than ôi! chúng ta đã là kẻ hèn nhát và phản bội, trong khi kẻ khác là kẻ thù công khai và phản loạn sao?

Hơn nữa, há chẳng phải quý vị, há chẳng phải tôi, há chẳng phải tất cả chúng ta đã góp phần, trong nhiều, nhiều trường hợp, làm chồng chất thêm những sự chọc giận của quốc gia sao? Há mỗi tội lỗi chẳng phải là sự bất tuân mạng lịnh chí thánh của Đức Chúa Trời sao? Há mỗi tội lỗi chẳng phải là sự thách thức thẩm quyền không cưỡng nổi của Ngài sao? Há mỗi tội lỗi chẳng phải là sự bắt chước ma quỷ sao? Nó há chẳng tạo ra một thứ địa ngục trong lòng sao? Vậy há nó chẳng phải vô cùng gớm ghiếc trước Đức Giê-hô-va vạn quân, Đấng Thánh, Thánh, Thánh sao? — Nếu vậy, ngay cả những người tốt nhất giữa chúng ta cũng có tội dường nào! Mỗi người đã chất thêm vào gánh nặng, gánh nặng kinh khiếp ấy, có thể dìm quốc gia trong sự sụp đổ dường nào! Vậy há mỗi người chẳng nên đấm ngực mình; và nói như kẻ ăn năn: "Tôi đã làm gì!" Và kêu lên như người thu thuế: "Lạy Đức Chúa Trời, xin thương xót tôi là kẻ có tội!" (Lu-ca 18:13).

Quý vị còn muốn tự dối mình sao? "Ôi! Mọi sự đoán phạt này có thể bị trì hoãn. Chúng có thể không đến trong đời tôi." — Nếu có chút lẽ thật nào trong Lời Đức Chúa Trời; nếu có thể phỏng đoán gì từ diện mạo sự việc; thì những sự đoán phạt này đã gần. Chúng ở ngay cửa. Chúng như chiếc rìu trong tay đao phủ, đã giơ lên, đã nhận lần giơ cuối cùng, và giờ đang giáng xuống cổ tội nhân. — Thế mà, nếu chúng bị giữ lại một thời gian, há bệnh tật sẽ không đến trên quý vị sao? Há chẳng có nhiều tai họa đang rình rập để bắt lấy quý vị sao? Há sự chết chẳng đang mài mũi tên; có lẽ, đang lắp vào dây cung; hay thậm chí đang nhắm vào mạng sống quý vị sao? Há ngày ấy, ngày kinh khiếp, chẳng đang đến gần, khi tiếng hô của thiên sứ trưởng và tiếng kèn của Đức Chúa Trời sẽ vang lên; khi kẻ chết sẽ sống lại, và trời đất [sẽ trốn đi]? Há Chúa, Chúa [Giê-xu] toàn năng sẽ chẳng mau đến, với hàng ngàn thánh đồ Ngài; để đoán xét mọi người, và bắt mọi kẻ không tin kính phải biết tội về mọi việc không tin kính chúng đã phạm, và về mọi lời cứng cỏi mà kẻ có tội không tin kính đã nói nghịch cùng Ngài (Giu-đe 14-15) sao?

Vậy hỡi những người nghe thân mến, hãy nhận lời khuyên của Nhà Giảng Đạo vĩ đại nhất, và khôn ngoan nhất: "Người khôn ngoan thấy điều tai họa và ẩn mình" (Châm Ngôn 22:3). Kìa! mưa đang đổ xuống, và trận lụt đang đến; hãy vội vàng như Nô-ê, hãy vội vàng vào tàu. Xem kìa! Bầu trời u ám khắp chung quanh, và những mũi tên báo thù đã sẵn sàng bay. Hãy mau lên, ôi! hãy mau lên, chớ trì hoãn, để vào nơi ẩn náu. Hãy để tôi vang lên bên tai quý vị lời khuyên của thiên sứ; nguyện Chúa của các thiên sứ, nguyện Bạn của tội nhân, truyền nó vào [lòng quý vị]...

...[kẻo] sự đoán phạt của Đức Chúa Trời, và cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời... trận lụt báo thù... những dòng nước, đáng sợ hơn cả dòng lửa, thình lình bao quanh quý vị — bắt lấy quý vị không tránh được và dìm quý vị trong sự sụp đổ, cả đời này lẫn đời đời.

Ôi! Ước gì... Ôi ước gì Đức Chúa Trời khiến quý vị ý thức được sự nguy hiểm của mình! Ước gì đàn ông, đàn bà và trẻ con đều hỏi: "Làm sao tôi được an toàn trong ngày thăm phạt? Hãy chỉ cho tôi chiếc tàu! Hãy chỉ cho tôi nơi ẩn náu!" — Bấy giờ tôi sẽ, với sự thỏa lòng lớn lao, trả lời câu hỏi ấy; và chỉ cho linh hồn quý vị Đấng Christ, là nơi ẩn náu duy nhất, là nơi ẩn náu chắc chắn, nơi quý vị chắc chắn tìm được sự an toàn. Nhưng đó phải là [công việc]... công việc vui thích của bài giảng kế tiếp của tôi.

Trong lúc này, xin quý vị hãy để những lẽ thật báo động này vào lòng. Hãy để chúng khắc sâu vào lương tâm quý vị! Hãy để chúng thấm vào linh hồn quý vị! Và ôi lạy Chúa là Đức Chúa Trời nhân từ, toàn năng, xin Ngài truyền cho chúng chìm sâu vào tâm trí chúng con. Để chúng con, như E-xơ-ra thầy tế lễ Ngài, ngồi xuống hổ thẹn và bối rối, dưới ý thức về vô số gian ác mình (E-xơ-ra 9:6). Để chúng con, như Gióp tôi tớ Ngài, ghê tởm chính mình, và ăn năn trong tro bụi (Gióp 42:6). — Để chúng con, bằng lời lẽ, và với sự đau đớn của đấng tiên tri Ngài, kêu lên: "Khốn cho tôi! Tôi chết mất! Vì tôi là người có môi dơ bẩn; tôi ở giữa một dân có môi dơ bẩn" (Ê-sai 6:5).

BÀI GIẢNG II
(Hê-bơ-rơ 11:28)

"Bởi đức tin, người giữ lễ Vượt Qua và làm sự rảy huyết, hầu cho đấng hủy diệt các con đầu lòng không đụng đến dân Y-sơ-ra-ên."

Tóm tắt [bài giảng trước]: Sự nguy hiểm của dân tộc chúng ta, gây nên bởi tội lỗi của cư dân nó — bởi sự đoán phạt của Đức Chúa Trời đã tuyên bố nghịch cùng những tội nhân như thế — bởi sự thi hành chắc chắn cơn [thạnh nộ] Ngài, trừ khi chúng ta chạy đến nơi ẩn náu đã định. Khi một dân tộc ở trong tình trạng như vậy, đã đến lúc những lính canh trên tường thành phải cất tiếng. Không phải để gieo rắc những nỗi kinh hoàng hão huyền, mà để báo tin về tai họa đang đến. Để cảnh cáo [kẻ tự mãn]; để gọi những kẻ lang thang trở về; và thúc giục mỗi người vào nơi [an toàn].

Đã [cố gắng], trong bài giảng [trước], chu toàn chức vụ ấy; giờ đây, thưa anh em, như trước mặt Đức Chúa Trời toàn tri, tôi xin hỏi — Chúng ta có, như đấng tiên tri [Ha-ba-cúc?] [NEEDS REVIEW: OCR tên tiên tri không rõ], than khóc tội lỗi mình, và tội lỗi của dân mình chăng? — Nếu vậy, chúng ta sẽ hết sức quý trọng, chúng ta sẽ khao khát, sự yên ủi ấy, và sự giải cứu ấy, mà Đức Chúa Trời của [lòng thương xót vô hạn]...

"Bấy giờ một trong các sê-ra-phim bay đến tôi, tay cầm than lửa đỏ đã dùng kìm gắp nơi bàn thờ, để trên miệng tôi" (Ê-sai 6:6-7). Một hành động [diễn tả] chính điều được chỉ ra trong câu Kinh Thánh, qua sự rảy huyết*.

Bàn thờ là hình bóng của Đấng Christ, Đấng vừa là sinh tế làm sự chuộc tội; vừa là bàn thờ thánh hóa của lễ. Than lửa đỏ dường như là dấu hiệu của Lời ân điển, và Lời sự sống; là lời đem tin mừng của Phúc Âm, và làm chứng về Chúa Giê-xu đổ huyết. Đặt than ấy lên miệng, diễn tả cách đầy ý nghĩa sự áp dụng Đấng Christ và sự chuộc tội vĩ đại của Ngài. Khi điều này được thực hiện, dưới sự tác động của Đức Thánh Linh và qua đức tin, bấy giờ gian ác được cất đi, và tội lỗi được tẩy sạch — được cất khỏi mắt Đức Chúa Trời, và được tẩy sạch khỏi lương tâm tội nhân. Tội lỗi bị xóa bỏ; sự sợ hãi chấm dứt. — Nhưng [điều này] dẫn chúng ta đến điểm thứ hai.

Thứ hai. Phương cách [giải cứu] khỏi [sự nguy hiểm này], bằng cách giữ lễ Vượt Qua, và [rảy] huyết.

[Môi-se] đã được báo trước về một sự báo thù kinh khiếp sắp giáng xuống: [như] chưa từng [thấy]... [NEEDS REVIEW: OCR mất câu]

...ý thức về tội lỗi chúng ta, [và] về sự nguy hiểm của chúng ta... lòng nhân từ vô cùng nhưng không [của Ngài] ban cho [dân Ngài]...

...Những quyết tâm sửa đổi trong tương lai? Điều này rất cần phải làm, nhưng vô cùng sai lầm nếu nương cậy vào. Đó sẽ là nương cậy vào cây sậy gãy, và khinh dể mạng lịnh của Đấng Thánh. —

Sự báo thù ấy kinh khiếp dường nào, kể từ khi dân tộc họ trỗi dậy: kinh khiếp đến nỗi khiến mọi tai ù đi, và mọi lòng tan nát. Thiên sứ hủy diệt phải đi qua mọi lãnh thổ của Pha-ra-ôn, và đánh mọi con đầu lòng, cả người lẫn thú. Đến nỗi, trước buổi sáng, sẽ có đống xác chết trong các thành phố, làng mạc, đồng ruộng. Chẳng nhà nào được miễn; chẳng gia đình nào được tha; chẳng bầy bò, chẳng bầy chiên nào thoát khỏi tai họa chết chóc.

Môi-se sợ hãi đòn đánh ấy. Ông sợ hãi, như câu Kinh Thánh ngụ ý, dầu chỉ chạm nhẹ đến gươm của đấng thi hành án thiêng liêng. Biết rằng nó sẽ nghiền nát ông và dân ông, như con mối bị nghiền nát bởi cối xay rơi xuống. Vì thế ông hết sức lo lắng chu cấp cho sự an toàn của họ. Nhưng ông sẽ dùng phương kế nào? — Ông sẽ truyền lệnh cho họ đóng cửa sổ, cài then cửa; dựng pháo đài, và đứng thế phòng thủ sao? Than ôi! trước một bàn tay vô hình, mang theo sự báo thù của trời, mọi sự đề phòng như thế chẳng khác gì tia lửa trước cơn lốc. — Ông sẽ tập hợp các chiến sĩ, hay phái các toán lính đi tuần đường phố, và canh giữ nhà cửa sao? Hư không của hư không! Gươm của thiên sứ báo thù sẽ [chém] xuyên qua đoàn đoàn lớp lớp lính canh như thế, [như] chớp xuyên qua không khí.

Cả hội chúng sẽ quỳ gối; với lời xưng tội long trọng, và sự [ăn năn] chân thành... [NEEDS REVIEW: OCR mất câu] ...chính [Chúa] chỉ định một phương cách [bảo toàn]... [theo] luật pháp Ngài, và...

...Môi-se được truyền phải giết một chiên con. Mỗi [gia đình] trong Y-sơ-ra-ên phải làm như vậy. Đã hứng huyết vào chậu, họ phải rảy nó, không phải trên ngạch cửa, mà trên mày cửa và hai cột cửa. Đó sẽ là dấu hiệu cho thiên sứ hủy diệt. Nhìn thấy dấu hiệu này, người sẽ vượt qua nhà ấy; sẽ không giáng đòn, và không thi hành báo thù, nơi nào người thấy huyết đã rảy. — Mọi điều này, theo sự chỉ dẫn thiêng liêng, được thực hiện với [đức tin], họ chờ đợi kết quả.

Có lẽ quý vị sẽ nói: "Tất cả điều này liên quan gì đến chúng ta?" Tôi đáp: Đó là khuôn mẫu cho chúng ta noi theo. — Vậy chúng ta phải làm y hệt điều ấy sao? Chúng ta phải làm điều mà việc làm của họ là hình bóng. "Bóng là của họ, thực thể là của chúng ta." Huyết của chiên con là hình bóng của huyết Đấng Christ; Đấng là CHIÊN CON của Đức Chúa Trời, bị giết vì tội lỗi của thế gian. — Bởi huyết của Đấng Christ thường được chỉ ra...

..."được xưng công chính bởi huyết Ngài" (Rô-ma 5:9). Nghĩa là; được tha [tội], được làm nên công chính, và thành kẻ thừa kế [sự sống đời đời]...

...Huyết. Khải Huyền 5:[9]. Nghĩa là; Ngài đã giải cứu chúng ta khỏi mọi tội lỗi và mọi [cơn thạnh nộ]. Ngài đã hòa giải chúng ta với Đấng OAI NGHIÊM toàn năng, và đưa chúng ta vào sự hiện diện phước hạnh của Ngài. — Những phước hạnh này, [quy] cho huyết của Chúa chúng ta, được thừa nhận là [hiệu quả] không chỉ của sự thương khó Ngài, mà của cả sự hạ mình, sự vâng phục và sự chết của Ngài. Vì thế trong một cuốn từ điển [Kinh Thánh] rất quý giá chúng ta có [nhận xét] này...

[NEEDS REVIEW: OCR mất câu] ..."đã làm xong sự vi phạm, đã đem sự công chính đời đời vào" (Đa-ni-ên 9:24) — Sứ đồ gọi nó là huyết quý báu thật phải. Hiệu quả của nó quý báu khôn tả. Nó nguôi cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời, được bày tỏ từ trời; và lập hòa bình giữa Đấng TẠO HÓA bị xúc phạm, và loài thọ tạo xúc phạm. Rảy trên lương tâm, nó cất đi mọi tội lỗi, và bảo đảm khỏi mọi báo thù. — Vậy, thưa anh em, huyết này là sự an toàn của chúng ta. Đó là cho linh hồn chúng ta, điều mà huyết của chiên con Vượt Qua đã làm cho các gia đình Y-sơ-ra-ên. Danh của Đức Giê-hô-va, ân điển và lòng nhân từ của Đức Chúa Trời, được bày tỏ trong sự chết và sự vâng phục của Đấng Christ, là tháp kiên cố (Châm Ngôn 18:10); chẳng những người công chính, mà cả loài thọ tạo khốn khổ, và tội nhân đang nguy khốn, đều chạy vào đó, và được an toàn.

Vì [đây là điểm chính]... không thể được trình bày quá rõ ràng, hay được xác lập quá vững chắc. Vì mục đích này, Kinh Thánh ban cho chúng ta một số hình ảnh đáng yêu và đầy dạy dỗ nhất về Đấng Christ, như nơi ẩn náu và sự an toàn của chúng ta. — Ngài được gọi là nơi ẩn náu*. Người ta chạy đến nơi ẩn náu, và được an toàn khỏi kẻ thù; ngay cả khỏi những kẻ thù tàn ác, tìm cách hủy diệt họ. "Kìa...

* [NEEDS REVIEW: chú thích OCR hỏng; có lẽ Thi Thiên 32:1-2 hoặc Ê-sai 32:1-2]

Giải thích về [sự chuộc tội]: "[Huyết] của sự chết Đấng Christ, cùng với sự công chính và thánh khiết trọn vẹn của Ngài"...

[Như] đấng tiên tri [cho biết]: Áp-đia đã giấu [một trăm] đấng tiên tri trong hang đá, [để giữ họ] an toàn khỏi sự bạo ngược của A-háp, và sự bắt bớ của Giê-sa-bên (I Các Vua 18:4, 13). Cũng vậy, linh hồn chạy đến Đấng Christ; nương náu dưới huyết rảy ra; được an toàn khỏi kẻ thù đáng sợ nhất trong mọi kẻ thù; được an toàn khỏi mọi cơn thạnh nộ đáng chịu vì [tội lỗi]; và khỏi mọi lời cáo buộc mà Sa-tan có thể đưa ra. Với người như thế sẽ được ứng nghiệm điều đấng tiên tri Giê-rê-mi đã nói: "Người ta sẽ tìm gian ác của Y-sơ-ra-ên, mà chẳng thấy; tìm tội lỗi của Giu-đa, mà không gặp" (Giê-rê-mi 50:20).

Ngài được gọi là [nơi ẩn náu khỏi gió]. "Người sẽ như nơi ẩn náu khỏi gió, và chỗ che khỏi bão tố" (Ê-sai 32:2). Khi sấm rền vang, và chớp lóe sáng; khi mây đổ nước xuống, và cơn bão kinh khiếp kéo đến; mọi kẻ ở ngoài trời đều rút dưới cành cây rậm, hay chạy đến nơi trú ẩn tiện lợi nào khác. Cơn bão nào đáng sợ bằng cơn báo thù công chính của Đức Chúa Trời, đổ xuống trên một dân tộc tội lỗi? Cơn bão nào đáng sợ bằng cơn báo thù đời đời của Đức Chúa Trời, đổ xuống trên một linh hồn tội lỗi? Cả hai điều này chúng ta đều đang đối diện; cả hai điều này chúng ta đều đáng chịu một cách công bằng. Nhưng [huyết] và sự công chính của Đấng Christ là nơi che chở. Chúng ta có thể chạy đến đây, và được che chắn; chúng ta có thể chạy đến đây, và được an toàn. An toàn như Nô-ê, khi ông vào tàu; và chính tay Đức Chúa Trời đóng cửa lại, và chính mắt Đức Chúa Trời dẫn dắt nó. Vì [chẳng có sự đoán phạt nào cho những kẻ] trong Chúa Giê-xu Christ (Rô-ma 8:1).

Đấng Christ được ví như đồn lũy. "Hãy trở về đồn lũy," đấng tiên tri Xa-cha-ri nói (Xa-cha-ri 9:12). Khi binh lính chạy trốn đạo quân chiến thắng, được nhận vào một thành trì không thể công phá, họ vượt ngoài tầm nguy hiểm. Họ quẳng nỗi sợ theo gió, và nghỉ ngơi trong bình an. Khi tội nhân bởi đức tin chạy đến Chúa Giê-xu chịu chết, họ cũng vậy, từ đó về sau, ở trong tháp cứu rỗi (II Sa-mu-ên 22:51). Mỗi người có thể tự nói: "Hỡi linh hồn, hãy an nghỉ. Mọi tội lỗi ngươi đã đặt trên Chúa ngươi, và đã bị phạt trong Đấng Bảo Lãnh ngươi. Gươm rực lửa của sự công chính đã tra vào vỏ, đã nhận sự thỏa mãn đầy đủ từ sự thương khó của Đấng Christ. Lời nguyền của luật pháp bị vi phạm không còn nữa, vì đã được thi hành đến tột cùng, [trên] thân vị của Đấng Cứu Chuộc ta. Hơn nữa, lời nguyền ấy đã hóa thành phước. Vì Đấng Christ đã chuộc chúng ta khỏi lời nguyền của luật pháp, để phước của Áp-ra-ham đến trên chúng ta là dân ngoại (Ga-la-ti 3:13-14). Thậm chí là phước của sự hòa giải trọn vẹn, và tình bạn đời đời, với Đức Chúa Trời chí cao."

Điều này dẫn tôi đến một hình ảnh đẹp đẽ khác — diễn tả Đấng Christ, không chỉ là nguyên nhân của sự an toàn, mà là nguồn của sự yên ủi: "Ngài sẽ như suối nước trong nơi khô hạn, như bóng vầng đá lớn trong đất mệt mỏi" (Ê-sai 32:2). Trong nơi khô hạn, cháy khô vì thiếu ẩm, chẳng gì đáng ước, chẳng gì mát mẻ bằng nước... trên mặt đất nứt nẻ là hình ảnh thích hợp; Đấng Christ sẽ, chẳng phải như sương mai, chẳng phải như cơn mưa thoảng qua, mà như một dòng sông; phải, như những dòng nước, chảy dồi dào và không hề cạn qua đất khát. Khiến ngay cả đồng vắng cũng xanh tươi cỏ cây, và rực rỡ hoa lá. Trong khí hậu oi bức, [nơi]... nóng nực không chịu nổi, và mọi vật héo hon [dưới] tia nắng chói chang, chẳng gì vui vẻ cho người lao động, chẳng gì được chào đón cho lữ khách, bằng [bóng mát]...

...[bị quấy nhiễu]... của Sa-tan, và khốn khổ với sự [ghi nhớ]... ...tỏa sự mát mẻ ra một khoảng nhỏ; chẳng phải như tán của [mái hiên]; mà xuyên qua [nắng] vẫn lọt; nhưng như bóng của vầng đá lớn, một vầng đá khổng lồ. Nó phủ bóng thân thiện, trên nhiều dặm đường; nó [đã che chở] các thời đại trước; và ban cho bạn, như thể, [một bảo chứng]...

...[không hề cạn]... qua linh hồn khát khao. Khiến ngay cả đồng vắng cũng xanh tươi cỏ cây, và rực rỡ [hoa lá]... nơi mặt trời đổ [tia nắng gay gắt nhất]... bóng râm u ám. Một linh hồn khốn khổ, [bị cáo buộc] bởi [tội lỗi] của những gian ác xưa, đang ở trong khí hậu oi bức này. Nhưng Đấng Christ và sự chuộc tội của Ngài [như bóng] của cây sồi, [tỏa rộng]...

...như sự lạnh của tuyết giữa ngày nóng gặt hái (Châm Ngôn 25:13). Vậy, thưa anh em, đây là sự an toàn của chúng ta giữa mọi hiểm nguy. Huyết, sự công chính, [lòng thương xót] vô hạn...

...giữa mọi hiểm nguy. Huyết, sự công chính, [ngôi vị] vinh quang vô hạn... là nơi ẩn náu của chúng ta; những điều ấy là nơi che chở của chúng ta — những điều ấy là đồn lũy của chúng ta. Và, (ngợi khen Đức Chúa Trời!) các cửa đang mở rộng. Chúng không bao giờ đóng, cả đêm lẫn ngày*. Đường vào tự do cho bất cứ ai; tự do cho mọi người; tự do cho [quý vị]...

* [NEEDS REVIEW: chú thích OCR hỏng]

...nhưng chúng ta chẳng những được mời; mà còn được truyền lệnh... Điều này chỉ ra điều gì? [Rảy huyết] nghĩa là gì? Hãy minh họa bằng một tấm gương chúng ta có, trong việc làm của Đa-vít. Sau khi phạm những tội trọng, [ông đã cầu nguyện]: [Hãy dùng] chò là (dụng cụ để rảy huyết hình bóng) [rảy trên tôi], thì tôi sẽ được sạch (Thi Thiên 51:7).

...tội nhân... chẳng những được phép đến gần; được vào; được hưởng sự bảo vệ. Hay như lời của câu Kinh Thánh diễn tả, rảy huyết trên [cửa] chúng ta... Rảy huyết trên linh hồn chúng ta. Quý vị sẽ [hỏi]: [Làm sao chúng ta rảy] huyết [mắt thấy được?]... Nhưng làm sao chúng ta [rảy]... huyết mà chúng ta [chưa từng thấy]...

Chúng ta rảy huyết của Đấng Christ, là huyết chúng ta chưa từng thấy. Huyết của Đấng Christ, Đấng mà các tầng trời đã tiếp rước! Đây là một trong những mầu nhiệm mà người tự nhiên không hiểu được. Người ấy không thể hình dung nổi. Đối với sự nhận thức của người ấy, đó là sự dại dột. — Vì thế nguyện Đức Thánh Linh đời đời, vừa dạy dỗ chúng ta [vừa ban năng lực cho chúng ta]...

Rảy huyết của Đấng Christ là tin vào Đấng Christ; tin vào sự chuộc tội vô hạn của Ngài, và tin vào sự công chính [trọn vẹn] của Ngài. Đó là nhận lấy những [phước hạnh] này, như món quà nhưng không của Đức Chúa Trời ban cho loài người; cho tội nhân; cho chính chúng ta, cách riêng. Và, đã nhận rồi, thì [giữ lấy]... trong lúc thử thách; cho mọi nhu cầu; để dùng liên tục, trong [mọi lần đến gần Đức Chúa Trời].

Có lẽ, đạo lý này có thể [được minh họa]... Một tấm gương đáng chú ý [về người đã]... rảy huyết cách nổi bật. Vì ông đã thưa cùng Đức Giê-hô-va: "Xin rửa tôi, thì tôi sẽ trở nên trắng hơn tuyết" (Thi Thiên 51:7)... [Ông đã trông đến] suối mở ra vì tội lỗi và sự ô uế (Xa-cha-ri 13:1), và [tin cậy]... trông [nó] như [nhưng không] và đủ để tẩy sạch mọi nhơ nhớp của ông. Đến nỗi ông sẽ được thoát khỏi [tội lỗi]... như tuyết trên [núi] Sanh-môn thoát khỏi vết nhơ (Thi Thiên 68:14). — Giá ông tự nhủ: [Đã quá muộn?]... để huyết này chuộc [tội tôi]... Bấy giờ ông đã đẩy sự chuộc tội [ra xa] mình... với mọi năng lực chuộc tội của nó, chẳng áp dụng; mà [như thể giày đạp]... huyết... [dưới] đất.

...Hỡi anh em đồng tội... [để] chúng ta được làm nên sự công chính của Đức Chúa Trời trong Ngài (II Cô-rinh-tô 5:21); như... để chúng ta hưởng cơ nghiệp đời đời... Hãy nhìn xem Chúa Giê-xu, như [đã mặc lấy bản tính chúng ta?]... đứng thế chỗ chúng ta...

...[trên cây thập tự] đau đớn, đến nỗi mọi xương cốt đều rã rời (Thi Thiên 22:14); [bị treo] giữa kẻ ác, bị Đức Chúa Trời, thiên sứ và loài người lìa bỏ. Hãy ngắm Ngài, cúi đầu chịu chết; và [hông Ngài] bị đâm bởi giáo của đao phủ. Hãy ngắm Ngài như vậy, và [nhớ rằng]... Đấng chịu khổ là Con [của Ngài]...

...và Chúa của [sự vinh quang]... "Đó là những hình phạt đáng chịu vì tội lỗi tôi. Trong mọi thống khổ tột cùng ấy, Ngài đã mang [nỗi đau] tôi, gánh sầu khổ tôi. Ngài đã bị áp bức, và bị khổ sở; vì tôi đã làm sai, và đã ăn ở gian ác. Ngài đã bị cắt khỏi đất của kẻ sống..." (Ê-sai 53).

Hãy ngắm Chúa Giê-xu đổ huyết như vậy. Hãy nhìn xem, Đức Giê-hô-va sự công chính chúng ta... Với đức tin chiếm hữu này. Với cái nhìn áp dụng này — hãy thật lòng tin chắc [rằng]... Đức Chúa Trời [sẽ không đoán phạt quý vị], không phải vì quý vị [có] công đức gì, mà vì Đấng Christ có công đức vô hạn. Rằng quý vị sẽ không bao giờ bị đoán phạt, không phải vì quý vị đã kiêng ăn và cầu nguyện; mà vì Đấng Christ là sự chuộc tội vĩ đại của quý vị. Hãy tin chắc rằng Đức Chúa Trời đã ban Con Ngài vì [tội nhân]; rằng Đức Chúa Trời ban Con Ngài cho quý vị; và [rằng qua] Ngài [quý vị có] sự sống đời đời. — Hãy tin chắc mọi điều này, trên nền tảng tốt nhất, [Lời] không thể sai của Đức Chúa Trời. Đấng đã tuyên bố rằng Đấng Christ đã chết vì kẻ không tin kính (Rô-ma 5:6); và bởi sự vâng phục của một người, nhiều người sẽ được làm nên công chính (Rô-ma 5:19)...

...và cầu thay [như Đấng Biện Hộ] cho [chúng ta]; rằng... Ngài đã nhận các ân tứ thiêng liêng, và các phước hạnh từ trời, ngay cả cho kẻ phản nghịch (Thi Thiên 68:18). Nguyện Đức Chúa Trời toàn năng, Đấng Khởi Đầu và Hoàn Tất đức tin, ban cho [chúng ta]... [nương cậy] trên nền tảng của chính [lời hứa] Ngài...

...để quý vị thấy rằng, khi rảy huyết, quý vị sẽ tìm được sự thương xót... quý vị có thể dạn dĩ nói...

Thứ ba. Điểm thứ ba... sự thành công của phương cách... [Dân Y-sơ-ra-ên] đã rảy [huyết]... bởi [đức tin]... họ. Những con đầu lòng đã [bị đánh]... [họ] hoàn toàn [an toàn]... khỏi đấng đã hủy diệt các con đầu lòng...

Huyết rảy ra này cũng chẳng [vô hiệu]... [NEEDS REVIEW: OCR mất câu so sánh hình và bóng]

...Đấng Christ... cứu đến tột cùng — Ngài cứu, chẳng phải [ít người] mà thôi, mà mọi kẻ đến cùng Đức Chúa Trời qua Ngài (Hê-bơ-rơ 7:25). Sự nguy hiểm [của chúng ta] lớn dường nào? Sự an toàn của chúng ta còn lớn hơn.

Tóm lại, nơi ẩn náu và sự an toàn của chúng ta là lớn nhất, mà [Đấng Toàn Năng] tự mình có thể sắm sẵn. [Quý vị có thể ước ao gì hơn?]... của mưa? Nếu quý vị tìm nơi trú dưới một [mái nhà] vững hơn ván hương nam; cứng hơn phiến cẩm thạch; dày hơn mái của mọi [cung điện]... Quý vị sẽ an toàn hơn biết bao khỏi cơn thạnh nộ đời đời, khỏi [mọi tai họa]... [nhờ] phương tiện an toàn [đã sắm sẵn]...

...ước ao, có thể tưởng tượng được, mà Đức Chúa Trời [tự mình]... Lẽ thật say sưa thay! Xin cho phép tôi khai triển nó, thưa anh em. Hãy để sự chú ý của quý vị đeo theo tin mừng. Nguyện lòng quý vị thấm nhuần đạo lý [ngọt ngào]!

Giá quý vị bị một [kẻ thù] thịnh nộ rượt đuổi, [quý vị] sẽ thấy mình đủ an toàn, nếu có thể lén trốn, và ẩn mình trong một hang sâu nhất tại Mỹ châu; với một dải đất hoang vu rộng lớn, và mọi nước của đại dương mênh mông hơn, ngăn cách giữa quý vị và kẻ rượt đuổi. Linh hồn quý vị sẽ an toàn hơn biết bao, dưới năng lực ẩn giấu, tẩy sạch, [chữa lành] của huyết rảy ra này. Nhờ [nó] các sự không công chính được tha, tội lỗi được che phủ; và gian ác bị cất đi, như thể chưa từng có (Thi Thiên 32:1).

Giá quý vị bị một trận mưa đá [dữ dội] đuổi kịp... [trong] nhà cửa [thành phố]; quý vị sẽ kể mình an toàn, khỏi những dòng mưa, hay những loạt mưa đá. [An toàn hơn biết bao khỏi] cơn thạnh nộ [của Đức Chúa Trời]; an toàn, ngay khi Đức Giê-hô-va [đổ] trên [kẻ ác] bẫy, lửa và diêm sinh, bão tố kinh khiếp (Thi Thiên 11:6)... miễn là quý vị được thấy dưới nơi che chở của sự công chính [vô tội] và đầy công đức của Đấng Christ. Nhờ đó, mọi kẻ tin [đều được xưng công chính]...

[NEEDS REVIEW: đoạn về sự chuộc tội bị OCR hỏng] ...Đấng Christ... họ sẽ... [như] ngày xưa...

...phải, sứ đồ đắc thắng nói; [Ai sẽ kiện kẻ được Đức Chúa Trời chọn? Đức Chúa Trời là Đấng xưng công chính...] (Rô-ma 8:33)... [của] ân điển... [Ai sẽ đoán phạt? Đấng Christ là Đấng đã chết...] (Rô-ma 8:34)...

Sao [chúng ta] không...?

...vì ban cho phương tiện [cứu rỗi]...

...Chiên Con! Há chúng ta sẽ chẳng chúc tụng và tôn thờ Đức Giê-hô-va nhân từ, vì [đã ban] cho chúng ta [phương tiện] bảo toàn, kỳ diệu hơn [của họ] biết bao? [NEEDS REVIEW: OCR mất câu]

Nếu quý vị hỏi: "Làm sao biết [Đấng Christ có thể cứu]?"... của sự yên ủi chúng ta... Trong [Đấng Christ] có hai bản tính phân biệt. Một bản tính là đời đời, [vô hạn], toàn năng. Được sứ đồ gọi là [sự đầy dẫy của thần tính]... Còn [bản tính loài người]...

...[Ngài đã mang lấy]... và Sa-tan: trong chính bản tính mà Sa-tan [đã thắng] và tội lỗi đã làm hư hoại... để Ngài đem [nhiều con] đến sự vinh quang; chẳng [bằng cách nào khác?]...

...cho sự công chính bị xúc phạm, và cho những đòi hỏi của luật pháp bị vi phạm.

Vì Đấng Christ, trong bản tính thiêng liêng Ngài, là Đức Chúa Trời chí cao. Trời của các tầng trời là cung điện uy nghiêm, và nơi ngự vương giả, của Đấng [cầm quyền] phước hạnh và duy nhất này. Ngàn ngàn hầu hạ Ngài, và vạn vạn [đứng] trước mặt Ngài (Đa-ni-ên 7:10). Hội Thánh chiến đấu nương cậy Ngài; Hội Thánh đắc thắng tôn thờ Ngài; trong khi các đạo thiên sứ dâng lòng tôn kính Ngài. Ngài, trong bản tính thiêng liêng, là Đấng TỰ HỮU uy nghi và đáng tôn thờ nhất. Tự tồn và độc lập: Mọi thế gian và mọi loài thọ tạo đều hoàn toàn từ Ngài mà ra, và liên tục lệ thuộc Ngài.

Ngài đã dựng nên các thế gian, và nâng đỡ mọi vật (Hê-bơ-rơ 1:3; Cô-lô-se 1:17). Hãy xem vẻ đẹp, sự tráng lệ, sự hài hòa, thấy được trên trời, dưới đất, khắp vũ trụ... [như tại] Ca-na xứ Ga-li-lê, để bày tỏ sự vinh quang Ngài (Giăng 2:11)... cho mọi người, ai có mắt để thấy, và có lòng để hiểu, uy nghi Ngài cao cả dường nào...

Vậy hãy xem, sự vâng phục và sự chuộc tội của Đấng CỨU CHUỘC như thế há chẳng đủ để bảo đảm... để bảo đảm bất cứ tội nhân nào, mọi tội nhân, mọi tội nhân bởi đức tin chạy đến nấp dưới cánh Ngài sao: [Dễ dàng] như chim chiền chiện bay [trên trời]; hay như [chim ưng]...

...Cứu Chúa chúng ta; [Ngài vĩ đại] dường nào... và ngôi vị Ngài kỳ diệu dường nào... như Thánh Linh [cảm thúc] phán... chúng đủ cho mục đích phước hạnh này; như vòng trời [rộng lớn] đủ chỗ cho chim chiền chiện bay...

...Mọi sự đều có ý, như phép lạ làm tại [Ca-na]...

...Ánh sáng mặt trời đủ cho người lao động làm việc...

Kìa, giờ đây hãy xem phẩm giá và sự tuyệt hảo của huyết ấy, là nơi che chở quý vị, nơi ẩn náu quý vị, đồn lũy quý vị. Nó có mọi quyền năng và hiệu lực, mà mọi thuộc tính thiêng liêng có thể ban cho nó. Đó là huyết và sự công chính của Đấng đời đời, khôn lường, và được tôn cao trên hết mọi chúc tụng và ngợi khen. Vậy chắc chắn chẳng gì sánh được với nó. Tội lỗi, mọi tội lỗi, dầu ghê tởm và khủng khiếp đến đâu, so với sự vĩ đại và giàu có của [Đấng Cứu Thế như thế]... như [không là gì]...

...[Đạo lý này] tự nó quan trọng dường nào, và [đáp ứng] những mục đích [trái ngược] dường nào, bày tỏ sự cứu rỗi trong Đấng Christ Giê-xu cách huy hoàng và vui thích dường nào, đến nỗi tôi [hy vọng] độc giả sẽ cho phép tôi trình bày với ông một bản dịch. "Vì nếu những kẻ nhận ân điển dư dật, và sự ban cho của sự công chính, sẽ trị vì trong sự sống bởi một người là Chúa Giê-xu Christ" (Rô-ma 5:17) huống chi... Sứ đồ không nói ân điển, mà ân điển dư dật. Vì chúng ta nhận, chẳng phải chỉ đủ để được tha tội, mà hơn thế vô cùng. Chúng ta được giải cứu khỏi mọi hình phạt, khỏi mọi điều ác. Chúng ta [được xưng công chính]. Chúng ta được nên thánh; được làm con cái Đức Chúa Trời, và anh em của Con một Ngài. Chúng ta được lập làm kẻ thừa kế, đồng thừa kế với Vua thiên đàng. Phải, chúng ta trở thành chi thể của thân thể Ngài; hiệp một cách mật thiết nhất với Đầu thiêng liêng ấy.

Mọi đặc ân này, thánh Phao-lô gọi là "ân điển dư dật." Ngụ ý rằng thuốc giải chẳng những đủ để [trừ] và đuổi nọc độc; mà còn đầy quyền năng để lập lại sức khỏe, để tạo nên vẻ đẹp, [đuổi] những [bệnh] độc hại nhất... để ban danh dự; và, [giải cứu chúng ta] khỏi mọi điều ác, đến [tột đỉnh]...

...Những lời phạm thượng đều bị xóa bỏ... như bóng đêm...

...để thắng hơn [tội lỗi] và sự chết... [quyền lực] chúng hoàn toàn bị phá hủy; và bị cất đi hoàn toàn, chẳng để lại [dấu vết]...

...hay món nợ. Hãy tưởng tượng một [con nợ khốn khổ], mắc [một món nợ khổng lồ]... [chủ nợ chẳng những tha] toàn bộ món nợ; [mà còn] phóng thích ông... Và chẳng những [thế], mà còn [mặc] cho ông áo quần lộng lẫy, với hàng ngàn bạc và vàng; đưa ông vào triều, và tiến cử ông được thăng tiến vào ân huệ vua; sắm cho ông những [chức vị] cao nhất... những đặc ân lớn nhất. — Giờ đây sự [hổ thẹn] của cảnh tù đày ở đâu, và những khốn khổ của tình trạng [thấp hèn] ở đâu?

...đối với tội nhân. Và Đấng CỨU CHUỘC chúng ta [cũng vậy]. Ngài đã trả [hơn vô cùng những gì] chúng ta mắc nợ. Vì là Đức Chúa Trời, Đức Chúa Trời thật; Đức Chúa Trời vô hạn và đời đời; sự trả của Ngài vượt món nợ chúng ta, như nước biển sâu vượt [chứa trong] thùng. Vậy hỡi tội nhân khốn khổ, chạy đến nương náu nơi Đấng [Cứu Thế] vinh quang toàn vẹn này, chớ nghi ngờ; chớ nghi ngờ, dầu tội lỗi ngươi [nhiều hơn] mọi [cát biển]... đều được [rửa] sạch; và sự chết, dầu là vua của sự kinh khiếp, cũng bị xóa bỏ... [chúng tan biến] trước đại dương ân điển và công đức như thế, [như] tia lửa khi bị dìm vào vực biển sâu. Vì [tội lỗi chúng ta] so với [ngôi vị] và sự công chính [như thế] — [như không là gì]. Bất cứ điều gì [tôi] có thể kể ra, như nhà hùng biện tin kính của chúng ta nói, [chỉ như giọt nước]... Chẳng hơn [giọt nước]... đại dương...

[NEEDS REVIEW: đoạn trích Charnock(?) bị OCR hỏng]

...Những bóng [tối]... kinh hoàng...

...Danh dự, và đặt ông vào sở hữu [thiên đàng]...

...trắng hơn len [chưa nhuộm], trắng hơn [tuyết]... Mọi tội nhân, mặc lấy [sự công chính] này, hẳn được chào đón và không chỗ trách được [trước] mắt Đấng toàn tri...

"Vì kìa, Đức Chúa Trời là sự cứu rỗi tôi" (Ê-sai 12:2). Chính Ngài đã thành xác thịt, và trở thành sinh tế chúng ta, của lễ chuộc tội chúng ta, sự công chính xưng công chính chúng ta. Vì thế chúng ta sẽ tin cậy, mà không sợ hãi; tin cậy Đấng Cứu Thế đầy đủ vô hạn này. Chúng ta sẽ chẳng sợ sự chết, hay địa ngục, hay kẻ thù nào, hay điều ác nào. — Nhưng điều này dẫn tôi đến việc áp dụng toàn bộ. Tôi sẽ làm điều ấy qua...

1. Qua sự tra xét. Hãy tự tra xét mình, sứ đồ nói (II Cô-rinh-tô 13:5). Quý vị đã giữ lễ Vượt Qua chưa? Quý vị đã rảy huyết chưa? Có lẽ nhiều người sẽ sẵn sàng đáp: [Rồi]. Nhưng hãy cẩn thận, bạn ơi, kẻo quý vị tự dối linh hồn mình. Hãy để tôi cho quý vị một hòn đá thử, nhờ đó quý vị có thể [thử] [tình trạng] mình... Quý vị đã bị cáo trách về sự tội lỗi lớn lao của mình chưa? [Về sự bại hoại của] bản tính và [việc làm] xấu xa của mình?...

...địa ngục kinh khiếp, đó là [điều xứng đáng với quý vị]. Đó là điều [quý vị] đáng chịu vì bất cứ vi phạm nào — vì mọi vi phạm — huống chi vì hàng ngàn... huống chi vì hàng triệu — huống chi vì vô số sự chọc giận của quý vị? Nếu quý vị chưa từng bị cáo trách về những lẽ thật báo động nhất, nhưng chắc chắn này; nếu quý vị chưa từng bị chạm đến bởi ý thức về tội lỗi tột cùng, và tình trạng hư mất của mình; tôi e rằng quý vị đang ỷ lại [trên cặn mình]. Quý vị đang trong giấc ngủ chết của tội lỗi. Quý vị chưa hề thức tỉnh; huống chi đã áp dụng Đấng Christ...

Hơn nữa, quý vị đã được khiến thấy rằng chẳng gì ngoài Đấng Christ và huyết quý báu Ngài, chẳng gì ngoài Đấng Christ và sự [công chính] thiêng liêng Ngài có thể là nơi an toàn khỏi sự báo thù cho quý vị chưa? Quý vị đã bị thuyết phục rằng hàng ngàn chiên đực, và hàng vạn sông dầu, không bao giờ chuộc được tội nhỏ nhất của quý vị (Mi-chê 6:7) chưa? Rằng chẳng nước mắt, chẳng xưng tội, chẳng sửa đổi nào, chẳng gì ngoài sinh tế của thân thể Đấng Christ, có thể lập hòa bình giữa quý vị với Đức Chúa Trời chưa? Nếu quý vị chưa được dạy về sự bất lực tuyệt đối của mọi [điều khác]; [và sự đầy đủ tuyệt đối]... của sự thương khó Chúa Giê-xu Christ; quý vị chưa [thấy] Ngài, cũng chưa biết Ngài. Huống chi [đã áp dụng Ngài]...

...lòng quý trọng Đấng Christ? Đấng Christ và sự [cứu rỗi] vĩ đại của Ngài có phải là điều quý vị khao khát không? Ngài có phải là hòn ngọc quý giá cho linh hồn quý vị không (Ma-thi-ơ 13:46)? Quý vị có kể mọi sự như lỗ, để được Đấng Christ, và được thấy trong Ngài không (Phi-líp 3:8-9)? Nếu đó không phải là tình trạng linh hồn quý vị, [tôi]... tôi không được ru quý vị bằng những tưởng tượng không căn cứ. Quý vị chưa ở trong nơi ẩn náu của mình. Quý vị cũng chưa chạy đến đồn lũy của mình. Mọi lời nguyền của luật pháp thiêng liêng đều đã lên đạn và chĩa thẳng vào quý vị. Quý vị không có sự an toàn nào khỏi bị hại bởi sự chết thứ nhất, cũng như khỏi bị hủy diệt không cứu được bởi sự chết thứ hai. Nếu sự đoán phạt giáng trên một dân tộc tội lỗi và bội đạo, quý vị không có sự phòng thủ nào. Chẳng có tường lửa nào quanh quý vị (Xa-cha-ri 2:5). Vậy quý vị hẳn sẽ ngã giữa những kẻ ngã; và, ngã bởi [gươm], lập tức rơi xuống địa ngục.

Quý vị nghe điều này mà vẫn dửng dưng được sao? Quý vị nghe lời cảnh cáo này, đáng sợ hơn tiếng của vạn sấm, mà không giật mình khỏi sự vô cảm sao? Há quý vị chẳng đang nhìn quanh; và sẵn sàng kêu lên: "Vậy tôi phải làm gì, để được an toàn trong ngày tai họa?" — Ôi! ước gì câu hỏi này ra từ đáy lòng quý vị. [Bấy giờ] tôi sẽ tiến hành, với sự vui mừng lớn lao, để [ban]...

2. Một lời chỉ dẫn. — Hãy chạy đến [Đấng Christ]... hỡi những tội nhân báo động. Hãy đến dưới nơi che chở của huyết Ngài. Hãy chiếm hữu Chúa Giê-xu phước hạnh; hãy coi Ngài và công đức Ngài là của mình. Hãy rảy huyết Ngài như vậy. Rảy nó trên mày cửa và cột cửa quý vị; trên mọi điều quý vị là, trên mọi điều quý vị có, và mọi điều quý vị làm. Trên lương tâm quý vị, để chúng được tẩy sạch; trên linh hồn quý vị, để chúng được nên thánh; trên công việc quý vị, để chúng được chấp nhận. — Mỗi người hãy tự nói: "Tôi là một loài thọ tạo khốn khổ, tội lỗi, bất lực. Nhưng trong Chúa Giê-xu [Cứu Chúa tôi], Đấng đầy dẫy ân điển và lẽ thật (Giăng 1:14), tôi có [mọi điều tôi cần]... [Tôi là] loài thọ tạo gớm ghiếc. Nhưng Chúa Giê-xu Christ...

Và làm sao tôi hư mất được, khi tôi có sự nương cậy như thế? Quý vị có bảo chứng tốt nhất, sự cho phép rõ ràng của Chúa chúng ta: "Ai muốn, hãy lấy nước sự sống cách nhưng không" (Khải Huyền 22:17).

[Lời này phán] cách cá nhân, nhưng [bao gồm] cả quý vị... lời kêu gọi nhân từ, gửi đến tội nhân [mọi thời đại]...

...một tội nhân khốn khổ... Đấng là hình ảnh của Đức Chúa Trời vô hình, và là [sự chói sáng] của vinh quang Cha Ngài (Hê-bơ-rơ 1:3), đã yêu tôi, và rửa tôi sạch nhơ nhớp trong huyết Ngài (Khải Huyền 1:5). Theo bản tính, tôi là một loài thọ tạo gian tà và bại hoại; và, theo việc làm xấu xa, là một tội nhân hư mất đáng đoán phạt. Nhưng Chúa Giê-xu Christ, Đấng đã dựng nên các thế gian; Chúa Giê-xu Christ, Đấng mà trời đất [tôn thờ]; chính Ngài đã từ nơi phước hạnh đến, cố ý, để tìm tôi; để cứu tôi; để phó chính mình [vì] tôi... [làm giá chuộc tôi?]

"Làm sao tôi hư mất được, khi tôi có Đấng hàn gắn lỗ hổng của tôi như thế? Làm sao tôi bị đoán phạt được, khi tôi có huyết, chẳng phải của hàng vạn sinh tế; công đức, chẳng phải của hàng vạn thiên sứ; mà huyết và công đức của chính Đức Giê-hô-va, làm sự chuộc tội cho tôi?"

Nếu quý vị nói: "Tôi có bảo chứng nào cho [sự chiếm hữu dạn dĩ] như thế?"... [Hãy nghe lời mời Ngài:] "hãy lấy nước sự sống cách nhưng không." Không phải phán [cho] người này hay người kia... mà là "hễ ai muốn"...

...[chúng ta]... [tại ngai] ân điển và [thương xót]...

...hãy lấy nước sự sống...

...món quà vô cùng phong phú của ân điển [thiêng liêng]... ban cho cả kẻ hư mất, kẻ có tội, kẻ khốn cùng... Hãy đến; và được tẩy sạch bởi huyết Ta... hãy nhận lấy Ta và sự công chính Ta; hãy coi mọi điều Ta đã làm và đã chịu, như đã làm và đã chịu vì sự cứu chuộc ngươi. Điều này sẽ [đem lại] sự bình an của lương tâm và sự vui mừng trong Đức Thánh Linh (Rô-ma 14:17). [Điều này sẽ] sinh ra tình yêu Đức Chúa Trời, và [sự vâng lời]... Trong những điều này sự sống thật của [Cơ Đốc nhân] hệ tại. Mọi phước hạnh này đều được [nhận] nhưng không; không tiền không giá (Ê-sai 55:1). Nghĩa là, [không cần] bất cứ việc lành nào, bất cứ phẩm chất tốt nào, hay điều kiện chuẩn bị nào. Để được [nhận]...

Quý vị đã [nghe] lời mời quảng đại nhất của Chúa mình. Và Ngài gọi ai? Kẻ công chính? Không. Kẻ xuất sắc? Hoàn toàn ngược lại. Ngài gọi tội nhân; những tội nhân khốn khổ; thậm chí những tội nhân khốn khổ nhất. Những kẻ mệt mỏi và gánh nặng; bị đè bẹp bởi gian ác; cúi xuống đến tận bờ địa ngục; và sẵn sàng nghĩ: "Chẳng còn hy vọng nào cho chúng." Thế mà Ngài khích lệ họ; Ngài mời họ; với họ Ngài tuyên bố: [Ta] sẽ ban cho các ngươi sự yên nghỉ. Sự yên nghỉ, trong sự hưởng hòa bình với Đức Chúa Trời, và bình an trong lương tâm mình. Hãy quan sát và ngưỡng mộ sự giàu có của ân điển Đấng CỨU CHUỘC quý vị. Ngài không phán: "Các ngươi là những kẻ khốn nạn; bị tội lỗi làm ô uế và bị ma quỷ nô dịch; vì thế hãy đứng xa; nhưng [trước hết]... hãy đến; và được tự do bởi Thánh Linh Ta." [Ngài] không [phán]: "hãy sắm cho mình điều này, hay điều kia, hay [phẩm chất] nào khác..."

...Hãy đến như [quý vị đang là]... khốn khổ, [cùng đường]...

...Phải, hãy đến cùng Ta, để được tha tội và hòa giải... [và] sự sống, chính Ta...

...Hãy đến cùng Ta, Đấng đã [phó] mọi sự làm giá chuộc quý vị.

Nếu quý vị còn thắc mắc, liệu [những] phước hạnh này có nhưng không cho quý vị không? [Hãy biết rằng] chúng nhưng không cho tội nhân. Đó có phải là [tình trạng] của quý vị không? Vậy chúng cũng nhưng không cho quý vị nhận lấy, [như cho bất cứ] ai trên đời. Đó là sự sống đời đời trong [Đấng Christ]... không [cho] chúng ta, là kẻ đã đáng được bởi việc lành mình; [mà cho] chúng ta, là kẻ đã đánh mất bởi tội lỗi mình. — [Sự tha thứ]... sự tha tội; không phải quý vị, là kẻ vi phạm không đáng kể... [mà là quý vị, là kẻ] gian ác nhiều hơn số [tóc trên] đầu quý vị. Ngay cả quý vị, là kẻ [đang] hư mất và chết chìm... [Phúc Âm] này chúng tôi rao giảng... để khi nhận lấy, quý vị trở thành tín đồ; và [khi tin], được sự sống qua danh Ngài (Giăng 20:31).

Có lẽ một số người sẽ muốn tranh luận: "Điều này có [phi thường] đến thế sao? Việc tin này sẽ làm những việc lớn lao cho chúng ta, hay đặt [chúng ta] vào sở hữu những phước hạnh đặc biệt như thế sao?" — [Quý vị]... "Điều này sẽ bảo toàn [chúng ta] khỏi [sự đoán phạt] sắp đến [hơn] công binh, hay khiên giáo của chiến sĩ sao?"

[NEEDS REVIEW: chú thích OCR hỏng]

...quý vị có thể nhận được... [Người khác] cũng từng nghi ngờ như vậy, về sự rảy huyết. "Chi tiết dường như không đáng kể này sẽ là sự bảo vệ phi thường... [chống lại] đòn đánh, hiệu quả hơn công lao của [kỹ sư] sao?"...

...[Những kẻ như thế] chớ [hỏi] xác thịt và huyết... [mà hãy] nhận lấy sự tha tội và sự cứu rỗi đời đời. Bởi tin lời hứa của Đức Chúa Trời, và bởi tin cậy ngôi vị Đấng Christ, chúng ta được hiệp một với [Cứu Chúa]...

Ngài và dân Ngài đã giữ lễ Vượt Qua, và được [vui mừng]... [kẻ tin] không bao giờ thất vọng về hy vọng mình; [cũng vậy] với những loài thọ tạo không xứng đáng như quý vị và tôi.

...Những người dự phần sự cứu rỗi tạm thời. Bởi đức tin quý vị và tôi có thể nhận lấy Đấng Christ. Như vậy chúng ta sẽ dự phần [sự cứu rỗi đời đời]. [Hãy tin] Chúa Giê-xu. Để có phần thật trong huyết và sự công chính Ngài. Được hiệp một với Đấng Christ, tội lỗi chúng ta bị cất đi nhờ sự chuộc tội quý báu vô hạn của Ngài; và sự sống đời đời thành của chúng ta, vì sự công chính đời đời của Ngài. Ai tin như vậy; tin đơn thuần như một tội nhân; không dựa trên giả định có điều lành nào trong mình; mà chỉ dựa trên bảo chứng duy nhất là lời hứa của Đức Chúa Trời, trong Lời không thể sai của Phúc Âm. Người như thế sẽ không hổ thẹn về đức tin mình; [theo] đức tin [quý vị] sẽ được [như vậy] (Ma-thi-ơ 9:29).

Vậy hỡi anh em đồng tội, hãy đến... [trước] chứng cớ của thiên đàng. Hãy đóng ấn rằng Đức Chúa Trời là thật (Giăng 3:33). [Hãy tin] Lời Ngài, là Lời không thể dối. Hãy tôn vinh ân điển Ngài, là ân điển hoàn toàn nhưng không. Hãy tôn vinh Con yêu dấu Ngài, Đấng đã được sự cứu chuộc đời đời [cho chúng ta] (Hê-bơ-rơ 9:12)...

...ngăn trở quý vị? Nhưng điều này dẫn tôi đến...

3. Một lời khuyên nhủ. Vậy tôi nói, điều gì sẽ ngăn trở quý vị? Điều gì sẽ giữ quý vị, dầu một khoảnh khắc, khỏi tin? Vì mọi sự đã sẵn sàng trong Đấng Christ Giê-xu. Sự chuộc tội vĩ đại đã được Ngài làm trọn. Sự vâng phục trọn vẹn đã được [Ngài] thực hiện...

...được ứng nghiệm [trong] Ngài. Hãy đến; bấy giờ [hỡi những kẻ được phước]... [tiệc cưới]...

...hãy để trần cánh tay [Ngài]...

Vậy xin cho phép tôi nài nỉ... [Đấng] gọi quý vị bởi [ân điển Ngài]... [Chớ đứng] xa cách Đấng [Cứu Thế] đầy ân điển...

...những phước hạnh thiên thượng; như quý vị dự tiệc cưới, nơi mọi thứ đã dọn sẵn, [và] chàng rể [mời] quý vị chào đón...

...[nguyện Thánh Linh] thắng hơn trong lời [kêu gọi] quan trọng nhất này... lòng họ; khiến họ sẵn lòng trong ngày quyền năng Ngài (Thi Thiên 110:3). Bạn thân mến; nếu quý vị quay lưng với những lời mời như thế; quý vị sẽ hư mất đời đời. Khốn khổ chờ đợi quý vị đời này, và đời sau.

...Chớ từ chối [Đấng phán]... hãy tin cậy, chớ sợ hãi (Ê-sai 12:2); Đấng dâng chính mình với mọi sự đầy đủ cho quý vị.

Sao quý vị còn chần chừ? Sao lòng quý vị chậm tin thế? Sao quý vị còn đứng [xa]? Có phải vì quý vị là những kẻ khốn nạn tội lỗi? Vậy Ngài công bố lệnh ân xá cho quý vị: "Chính Ta, chính Ta là Đấng xóa bỏ sự vi phạm ngươi vì cớ chính Ta" (Ê-sai 43:25). Có phải vì [bản tính] quý vị ô uế, gớm ghiếc trong mắt chính quý vị; càng gớm ghiếc hơn trong mắt sự thánh khiết vô hạn? Vậy hãy nghe Lời của Đấng Thánh: "Ta sẽ rảy nước sạch trên các ngươi, và các ngươi sẽ được sạch. Ta sẽ tẩy sạch các ngươi khỏi mọi sự ô uế, và khỏi mọi thần tượng" (Ê-xê-chi-ên 36:25). Có phải vì tội lỗi quý vị nhiều hơn, và nặng hơn tội lỗi kẻ khác? Dầu nhiều đến đâu, hay cao đến đâu... [ân điển] phong phú trong Đấng Christ [đủ cho mọi tội]...

[NEEDS REVIEW: chú thích OCR hỏng: Thi Thiên 110:3; Ê-sai 43:25; Ê-xê-chi-ên 36:25]

..."Dầu tội các ngươi như hồng điều, sẽ trở nên trắng như tuyết; dầu đỏ như son, sẽ trở nên trắng như lông chiên" (Ê-sai 1:18). Quý vị còn chống chế: "Tôi [yếu đuối]. Tôi không có sức. Tôi không tin nổi." Vậy hãy nhìn xem Đức Chúa Trời thành tín; để Ngài giúp sự [không tin] của quý vị; để Ngài làm trọn trong quý vị mọi ý muốn tốt lành của Ngài, và công việc của đức tin cách quyền năng (II Tê-sa-lô-ni-ca 1:11). Vì Đấng là lẽ thật đã phán: "Đức Chúa Trời các ngươi sẽ đến, và cứu các ngươi. Bấy giờ mắt kẻ mù sẽ mở; tai kẻ điếc sẽ thông: kẻ què sẽ nhảy như con nai, lưỡi kẻ câm sẽ hát" (Ê-sai 35:4-6). — Đức Chúa Trời đã ban cho quý vị lòng muốn tin Con yêu dấu Ngài chưa? Chớ nghi ngờ Ngài cũng sẽ ban năng lực. Há Đức Chúa Trời khiến [đến kỳ sinh nở], mà chẳng khiến [sinh ra] sao (Ê-sai 66:9)? [Chớ] xa Ngài! Sự nghi ngờ hãy xa chúng ta! Ngài đã, trong lòng thương xót khôn tả, chỉ định [Thánh Linh] phước hạnh Ngài cho mục đích này. Đức Thánh Linh, Đấng Yên Ủi, hằng chăm lo chính việc này. Để làm chứng về Đấng Christ, và bày tỏ Đấng Christ trong linh hồn tội lỗi chúng ta. Khiến chúng ta nhận biết sự đầy đủ mọi bề của Đấng Christ, nhận biết quyền của chúng ta được dùng Đấng Christ; và nhận lấy Đấng Christ như [mọi sự trong mọi sự]...

Vậy hãy để sự cố gắng hằng ngày của quý vị, hỡi [tội nhân đã thức tỉnh]; [hãy lấy] làm công việc [sống nhờ]... Đấng CỨU CHUỘC quý vị, trong Ngài quý vị có sự tha tội, [trong Ngài] quý vị có sự công chính [và] sự sống đời đời. Hãy rèn tập [mình trong sự tin kính] như vậy...

...[Chớ sợ]... "Ta sẽ bổ sức ngươi; phải, Ta sẽ nâng đỡ ngươi bằng tay hữu công chính của Ta" (Ê-sai 41:10). Hãy rèn tập mình trong sự tin kính như vậy, nương cậy sự thành tín thiêng liêng; tiến hành trên bảo chứng thiêng liêng; vâng theo mạng lịnh thiêng liêng, phán rõ ràng: "Hãy tin Chúa [Giê-xu Christ], thì ngươi sẽ được cứu" (Công Vụ 16:31).

Pha-ra-ôn nói với Giô-sép: "Ngươi đã được truyền lệnh, [hãy làm như vậy]" (Sáng Thế Ký 45:19). Tôi cũng xin nói với thính giả: Giờ đây quý vị được phép, được mời, được truyền lệnh tin Con Đức Chúa Trời. Hãy làm điều này. Đó là việc lớn của quý vị. Là điều cần duy nhất. Không có điều này chẳng gì ích lợi cho quý vị. Vì thế tôi lặp lại lời khuyên. Vì thế tôi khẩn thiết; vì thế tôi không thể dứt đề tài, mà không nài xin Cha thương xót, truyền phước lành trên Lời. Để quý vị thật tin mà được xưng công chính (Rô-ma 10:10), [tin] mà được sự sống [đời đời], được cứu rỗi. Như vậy quý vị sẽ [nếm] lòng nhân từ khôn tả của Đức Chúa Trời, và công đức vô giá của Đấng Christ. Như vậy quý vị sẽ tìm được sự sắm sẵn chắc chắn, đầy đủ, phong phú vô cùng cho sự an toàn mình. Và như vậy quý vị sẽ vâng theo cách hiệu quả nhất lời mời dịu dàng và đầy ân điển của Đức Giê-hô-va Đức Chúa Trời quý vị: "Hỡi dân Ta, hãy vào phòng ngươi, đóng cửa lại: hãy ẩn mình một lát, cho đến khi cơn thạnh nộ qua đi. Vì kìa, Đức Giê-hô-va ra..." (Ê-sai 26:20-21).

Hãy rèn tập mình trong sự tin kính, và Đức Chúa Trời...

...Đấng đã chết [vì chúng ta]. — Bấy giờ quý vị sẽ vào [bến] yên nghỉ đời đời; không như thủy thủ đắm tàu, bám vào mảnh ván vỡ, khó khăn [thoát nạn]; mà [như tàu căng buồm]...

I Cô-rinh-tô 15:55. Rõ ràng đây là [lời đắc thắng của sứ đồ trên kẻ thù] cuối cùng. Chúng ta sẽ không hiểu sai [ý]... trong câu này; nếu hình dung [ông]... như các tướng Hê-bơ-rơ đặt chân trên cổ năm vua Ca-na-an (Giô-suê 10:24). Nếu tưởng tượng ông, trong tư thế ấy, thốt lên lời tuyên bố đầy sức sống, hay lời [chế giễu] tin kính, [vừa] hùng vĩ, [vừa công chính] dường nào...

"Hỡi sự chết, nọc độc ngươi ở đâu? Vì Đấng Christ đã chuộc tội lỗi, bởi sinh tế của chính mình? Hỡi mồ mả, sự thắng trận ngươi giờ ở đâu? Vì Đấng Christ vừa tự mình sống lại, vừa bảo đảm cho [chúng ta] sự sống lại vui mừng"...

[NEEDS REVIEW: OCR mất câu chuyển tiếp]

...[Một số] người dễ kêu lên như người Pha-ri-si: "Tôi không phải kẻ cướp bóc, kẻ ngoại tình" (Lu-ca 18:11), hơn là xưng nhận như người thu thuế: "Lạy Đức Chúa Trời, xin thương xót tôi là kẻ có tội" (Lu-ca 18:13). — Tôi sẽ nói gì với những người này? Xin đừng cho tôi là kẻ hay chỉ trích; mục đích duy nhất của tôi là trung tín. Hãy cẩn thận, tôi nài xin quý vị hãy cẩn thận, kẻo quý vị [xây] cho đời đời, không trên vầng đá, mà trên cát. Dầu quý vị có [ra vẻ]... trước Đấng oai nghi đáng tôn thờ của Đức Chúa Trời đời đời, trước sự trọn vẹn tột cùng của luật thánh Ngài, quý vị chẳng [hơn gì] hư không; phải, quý vị còn tệ hơn hư không. Quý vị, thật vậy, quý vị là thiếu sót và tội lỗi. Vậy hãy từ bỏ, hãy từ bỏ mọi sự nương cậy nơi mình...

...[như] Nê-bu-cát-nết-sa [trong] lò lửa hực... Hãy noi theo nhà văn phước hạnh của câu Kinh Thánh tôi. Quý vị không chỗ trách được trong cách ăn ở bề ngoài sao? Ông cũng vậy. Quý vị gương mẫu trong nhiều điểm sao? Ông cũng vậy. Thế mà mọi sự công chính ấy [ông kể như lỗ]...

...đạo lý vui thích. Một chiếc tàu được đưa vào cảng, dưới sức gió và thủy triều đầy đủ, dường như là [hình ảnh đẹp nhất]...

Chớ nương cậy nơi ẩn náu dối trá nữa (Ê-sai 28:17): kẻo mọi thành tựu đáng ngưỡng mộ của quý vị, trong ngày báo trả cuối cùng, như rơm, cỏ khô, rạ (I Cô-rinh-tô 3:12)...

[NEEDS REVIEW: OCR mất câu]

...mồi nhanh, và nóng lòng bắt đầu [sự hủy diệt?]... Nguyện Đức Chúa Trời toàn năng mở mắt quý vị để [thấy] nó! — Tuy nhiên, trường hợp của quý vị chưa tuyệt vọng; [quý vị] còn có thể được giải cứu, như chim khỏi [bẫy] kẻ đánh bẫy (Thi Thiên 124:7)...

...của Chúa Giê-xu Christ Chúa [ông] (Phi-líp 3:8)...

..."Hãy khắc chữ thánh cho Đức Giê-hô-va trên..." [NEEDS REVIEW: OCR mất câu; có lẽ Xa-cha-ri 14:20]

...[như] sương móc... [sẽ] còn đến đời đời như mặt trăng, và như đấng chứng thành tín [trên trời] (Thi Thiên 89:37)...

Tôi có thể kết thúc mà không có một lời khuyên cho kẻ ác sao? Tôi muốn nói những kẻ [xa lạ] với thập tự giá Đấng Christ; những kẻ chăm về [đất]; nhưng chẳng đói khát sự công chính. — Linh hồn tôi nhớ đến ngải cứu và mật đắng của tình trạng như thế (Ca Thương 3:19); và không thể không thương xót những người bất hạnh này. — Than ôi! bạn ơi, quý vị có gì để khoe mình? Ma quỷ [và] các thiên sứ nó mong đợi, chẳng bao lâu, sẽ khoe mình về sự hủy diệt quý vị. Những ác thần ấy đang rình rập quý vị, [như]...

"Nguy hiểm lớn, lớn khôn tả, là sự nguy hiểm của quý vị, [trừ khi quý vị trốn khỏi?]... kẻ đánh bẫy." Hãy nhìn xem Chúa Giê-xu chịu đóng đinh. Sao Ngài treo trên cây gỗ đẫm máu ấy? Sao tay Ngài bị đinh sắt đâm thủng? Sao thân thể Ngài bị đau đớn hành hạ? Sao [lòng] Ngài... vì quý vị, hỡi tội nhân, vì quý vị. Huyết ấy đổ ra, để tẩy sạch quý vị khỏi tội lỗi. Những vết thương ấy chịu đựng, để chữa lành lương tâm quý vị. Nỗi thống khổ ấy cam chịu, để đem sự yên nghỉ cho linh hồn quý vị. Trong thân thể tan nát ấy...

[NEEDS REVIEW: OCR mất nhiều câu cuối bài giảng] ...sự chết sẽ [không?]... cho quý vị? Ý thức về tình yêu [vô hạn] của Ngài... sẽ [rửa] tội lỗi quý vị...

...xin cho tôi [phó thác quý vị]... cho Đức Chúa Trời...

...sẽ tìm được!...

...Thưa anh em... đã [trình bày]... toàn bộ cho quý vị...

NHỮNG SUY NGẪM VỀ VIỆC THĂM VIẾNG VÀO NGÀY CHÚA NHẬT

[Người viết gửi] đến mọi độc giả, [mong được]... ngày Chúa Nhật, nhất là vì mọi người đều có thể sửa đổi... [Nếu] một người [làm gương], thì chính cách ăn ở của người ấy sẽ là lời quở trách thầm lặng cho những người quen, là những người có lẽ qua tấm gương ấy sẽ được giục lòng cân nhắc những việc làm này cách chăm chú, và không còn theo đám đông làm ác (Xuất Ê-díp-tô Ký 23:2). Chắc chắn đây là một vấn đề quan trọng cần tra xét xem những cuộc thăm viếng ngày Chúa Nhật có thể biện minh được trên các nguyên tắc [Cơ Đốc] không, [theo] lương tâm... và vì giờ đây nó đã thành [việc chính]... thăm viếng giữa mọi tầng lớp. Những người bênh vực việc duy trì thói quen như thế nên công khai bảo vệ nó, để các lập luận của họ được xem xét đúng đắn, nếu (theo ý họ) một phong tục như thế có thể chấp nhận bất cứ biện hộ hợp lý nào.

...dù họ ở nhà [hay đi thăm]... đều... vô ích...

Nhưng khi [chúng ta]... phân biệt [sự khác nhau giữa?]...

...[ngồi dưới?]... bục giảng... [chúng ta] có thể thật nói: "Ở đây tốt lắm" (Ma-thi-ơ 17:4)... [Hiếm khi] chúng ta gặp được hội chúng như thế?

...Những người được nhắc đến ở đây, là [những người cổ vũ]... phúc lợi; và vì thế trong mọi [phương diện]...

...liệu có nên theo thói quen thịnh hành [không]...

...được cảm động bởi Đức Thánh Linh trong ngày của Chúa, thánh Giăng nói (Khải Huyền 1:10). Tôi đã [ở trong?]... những hy vọng rực rỡ về vinh quang, và tình yêu của Đức Chúa Trời tuôn đổ trong lòng tôi...

...là một trường hợp đặc biệt? Tôi đáp, đó là một trường hợp đặc biệt... [Theo] chính lời bạn; trò chuyện về các đề tài thiêng liêng...

...THƯỜNG XUYÊN...

...viễn cảnh hạnh phúc khôn tả như thế, để đổi lấy thú tiêu khiển trống rỗng và dối trá nhất? Nhưng, tôi tin, đó không phải là đặc ân riêng của sứ đồ; mà là đặc ân chung của mọi tín đồ; [được] chép làm gương cho [chúng ta]...

...Đó là một sự cấm đoán thiêng liêng. [Mạng lịnh] về ngày Sa-bát là: "Chẳng làm theo ý riêng ngươi, chẳng tìm sự vui riêng ngươi, chẳng nói lời riêng ngươi" (Ê-sai 58:13)...

...[về] các đề tài cao cả và thiên thượng, không phải về những điều thấp hèn, thuộc đất, thuộc đời tạm...

...của thiên đàng...

...Cầu nguyện và suy ngẫm...

[NEEDS REVIEW: đoạn dài bị OCR hỏng nặng, chỉ dịch được đại ý] ...đóng đinh [Đấng Christ] lại, chúng ta cho người khác cơ hội [làm theo]...

...Thế gian sẽ kết luận... đem vào [sự phù phiếm]... chính ngày ấy, là ngày thánh để tưởng niệm sự sống lại của [Ngài]. Chắc chắn... con cái của thế gian này sẽ nói, nếu [Cơ Đốc nhân] thật kính sợ Chúa mình...

...[họ sẽ không phí]... một ngày. Họ sẽ [không]... mà lui về để [suy ngẫm]... và ra đi để tôn cao và tôn vinh Ngài. Nhưng [đến] và nói chuyện phù phiếm...

...đó là [sự hổ thẹn]... như quên mất Cứu Chúa mình; và về danh dự Ngài...

...cho cớ những suy ngẫm như thế...

...Đấng Cứu Chuộc trong nhà bạn hữu Ngài? Tốt nhất [là]... Tôi sẽ [đổ]... Đức Thánh Linh...

...Cơ Đốc nhân tin rằng Ngài vô cùng khôn ngoan, đầy ân điển... Ngài ngự trong [họ]... và là nguồn mọi sự nên thánh và mọi hạnh phúc của họ. Vì thế chúng ta hằng ngày cầu nguyện... [Hãy đến,] Đức Thánh Linh... Vào [lễ Ngũ Tuần], chúng ta tưởng niệm sự giáng xuống của Vị Khách thiêng liêng này; và, cách đặc biệt, [phải] nài xin sự hiện diện Ngài, và vun trồng sự tác động Ngài. Nhưng điều này có thể làm được không, bằng cách xao lãng mạng lịnh rõ ràng của Ngài... và phá vỡ [điều răn] Ngài...

...và làm ô danh [Ngài]...

...Bởi thói quen này, chúng ta chẳng những để người khác phạm tội, mà còn như mở [cửa]...

...để nói trong lòng giữa [đám đông]...

...Chúng ta đã nhận các phước hạnh thiêng liêng [chưa]...

...và tôn trọng ngày [thánh]...

...Nếu ai hỏi: "Có hại gì [đâu]..."

...không nữa. Khi [chúng ta]... ăn ở sai trái, có chép: "[Sa-lô-môn?] không còn [đến?]..." [NEEDS REVIEW: OCR mất câu; có lẽ I Sa-mu-ên 15:35 về Sa-mu-ên không còn đến thăm Sau-lơ]

...bị chọc giận để đối đãi [linh hồn] chúng ta như vậy... chịu đựng? ...[mất mát] khôn tả...

...[Chúa] vốn ban phước cách đặc biệt! Trong khi người khác...

...Xin cho phép [tôi]... thành thói quen đầy ân điển. Bởi thói quen đang xét, chúng ta đổ nước thay vì dầu, trên [ngọn đèn?]...

...[Những cuộc thăm viếng ấy] như chim tham mồi, theo sau người gieo giống, và ăn nuốt hạt giống (Ma-thi-ơ 13:4). Đến nỗi chẳng gì đâm rễ... hay tình yêu nào được sinh ra.

...xin cho tôi thêm rằng, về [ngày này]... sự cải thiện [thời giờ] chúng ta...

...Chúng ta càng [có trách nhiệm] hơn biết bao...

...vì những mục đích cao quý; và đó là [bổn phận chúng ta]...

...như đang tìm hòn ngọc quý giá, và [tích trữ] kho báu [thật]...

Chúng ta [sẽ] thấy [sự chết]... cõi đời đời mênh mông mở ra trước mắt; và những suy ngẫm như thế ám ảnh lương tâm: Điều này sẽ gây khốn khổ, không thể [diễn tả], [và] thống khổ...

...Chống đối. [Người ta] sẽ nói [thế] nào?...

...Trái của đức tin...

...những [cuộc thăm viếng] này... Rằng giao du, ngay cả giao du tầm phào, là sự thư giãn... trở về [bổn phận] gia đình... sự thờ phượng, với sự hăng hái mới, vì đã chán những kẻ tầm phào ấy?" Một lập luận lạ lùng! Nên đảo ngược lại mới phải! Những kẻ chống đối có thể thật nói: "Vì chán [tôn giáo nghiêm túc], chúng tôi cần những giao du tầm phào như thế..."

[Chống đối?]...

...Trong những cuộc gặp gỡ như thế... Người ấy hẳn phải bằng mọi cách... quan sát Chúa mình [được]... tôn trọng.

...Kẻ cướp... Sự tươi mát thật cho linh hồn chúng ta hệ tại việc đức tin được thêm lên, [hy vọng được sáng tỏ], và tầm nhìn về thiên đàng được mở rộng. Trong việc chiêm ngưỡng những thuộc tính vô hạn và vinh quang của Đấng Cứu Chuộc chúng ta; sự vĩ đại vô hạn và đầy đủ của sự chuộc tội Ngài; và sự [xưng công chính] trọn vẹn của chúng ta... và sự báo thù, [chúng ta] được dự phần trong công đức Ngài.

CHỐNG ĐỐI III. [Ngày Chúa Nhật?]... phần tốt nhất của [ngày]... đã sẵn... Mọi hoàn cảnh đều mời gọi. Đó có phải là phần tốt nhất của thời giờ chúng ta không? Vậy hãy biệt riêng nó cho Đấng tốt nhất. Ai xứng đáng với những tư tưởng, tình cảm, giờ phút quý nhất của chúng ta hơn Đấng Cứu Thế đầy lòng thương xót thiêng liêng, Đấng đã dâng chính mình, đang tuổi thanh xuân, làm sinh tế đổ huyết vì tội lỗi chúng ta, để sinh tế Ngài có mọi tình tiết đáng quý, khiến nó được Đức Chúa Trời chấp nhận, và hữu ích cho loài người?

CHỐNG ĐỐI IV. [Nhưng] đó là phong tục phổ quát. Bỏ nó, chúng ta sẽ thành lỗi thời. [Đáp:] Quý vị không chịu lỗi thời một chút, vì cớ Đấng đã bị khinh dể và bị bỏ (Ê-sai 53:3), Đấng đã hạ mình đến chết, thậm chí chết trên thập tự giá (Phi-líp 2:8), vì cớ quý vị sao? Đó là phong tục phổ quát ư? Vậy [phong tục] là thần tượng, mà chúng ta được [truyền phải từ bỏ]...

...Nếu phong tục là [thần của quý vị]... nếu Đức Giê-hô-va là Đức Chúa Trời; hãy giữ các mạng lịnh Ngài. Kinh Thánh có chép, Rô-ma 12:2: "Đừng làm theo đời này"...

...[sự tuân theo]... là dấu hiệu buồn thảm của không ít hơn [sự bội đạo?]...

CHỐNG ĐỐI VI. "Điều này sẽ khó chịu, sẽ khiến tôn giáo chúng ta thành gánh nặng." Tôi hy vọng, không ai xưng mình nghiêm túc lại đưa ra chống đối này. Những tội nhân trong Si-ôn đã đưa ra. Vì lý do đó họ bị đóng dấu, và bởi [tay] thiêng liêng... với [dấu] không bao giờ xóa được...

Sự cấm đoán này liên quan đến điều gì? Chắc chắn là những phong tục vô đạo như thế. Chưa có dàn đại bác nào chĩa thẳng vào pháo đài cần phá hơn câu Kinh Thánh này [chĩa] vào những phong tục như thế (Rô-ma 12:2). Trong những việc không quan trọng, Cơ Đốc nhân hãy tránh lập dị. Hãy ăn mặc hơi giống láng giềng. Hãy tỏ ra xứng với địa vị mình. Nhưng chớ theo đám đông mà xúc phạm ngày Sa-bát, hay làm bất cứ [điều ác] nào (Xuất Ê-díp-tô Ký 23:2).

[Nhưng] những người tin kính nên, bằng mọi [cách]... [tỏ ra] khác biệt; nên phân biệt mình bằng lòng sốt sắng xứng hợp vì Đức Chúa Trời mình; nên làm gương, và chiếu sáng như đuốc, giữa dòng dõi gian tà và ngang ngược (Phi-líp 2:15). Nếu không, họ có thể gây hại khôn lường, chẳng những cho chính mình, mà cho người khác nữa.

CHỐNG ĐỐI V. Có lẽ một số người sẽ giật mình, và đáp: "Nếu những điều này là thật, thì thế gian Cơ Đốc đã đến mức xao lãng tội lỗi nào!" — Về thế gian gọi là Cơ Đốc, điều này quá đúng. Và không sự buồn rầu nào đủ để than khóc sự sa sút đáng thương. [Sự] xao lãng, hay đúng hơn là ngoan cố, trong [điểm] chính này...

...Điều này [tỏ ra]... [kẻ] chưa nếm lời lành của Đức Chúa Trời (Hê-bơ-rơ 6:5)...

...nặng nhọc khi trải qua một ngày trong [sự phục vụ Đức Chúa Trời]...

...chúng ta được quả quyết rằng những thánh đồ hạnh phúc [đứng] quanh ngai, mặc áo trắng, hầu việc Đức Chúa Trời mình ngày đêm, đời đời, trong đền Ngài (Khải Huyền 7:15).

...tìm được thiên đàng; vì ở đó họ [hưởng] sự tương giao không ngừng và đời đời với Đức Chúa Trời; vì ở đó họ sẽ có ngày Sa-bát không gián đoạn và [đời đời]...

..."Một ngày trong hành lang Chúa đáng hơn ngàn ngày khác" (Thi Thiên 84:10). "Ngày ấy, được dùng như vậy, có chán nản và [nặng nhọc] không — tốt hơn [ngàn ngày]? Vậy chúng ta sẽ trải qua, chúng ta sẽ chịu đựng các thời đại đời đời [ra sao], [trong?]..."

NHẬN XÉT.

NHẬN XÉT VỀ CÁC THƯ CỦA HUÂN TƯỚC BOLINGBROKE BÀN VỀ SỰ HỌC HỎI VÀ CÁCH SỬ DỤNG LỊCH SỬ
(Thư gửi một Quý bà)

Thưa Quý bà, [vâng theo lệnh] của Quý bà... Quý bà đã vui lòng [giao cho tôi]... về những nhận xét của Huân tước Bolingbroke về lịch sử trong Kinh Thánh, tôi đã tìm được sách; đã đọc kỹ [mọi điều] liên quan đến [vấn đề]; và xin trình lên sự phán xét của Quý bà những suy nghĩ đã đến với tôi; xin quả quyết với Quý bà rằng, dầu nhiều người có thể bàn luận vấn đề này rõ ràng và thỏa đáng hơn người được Quý bà chiếu cố giao lệnh; song, không ai coi việc nhận [lệnh] ấy là vinh dự lớn hơn, [hay sẵn lòng] thi hành hơn.

"Cựu Ước, như người ta cáo buộc, không phải là nền tảng đầy đủ cho niên đại học từ buổi đầu thời gian." Đi sâu vào những chi tiết của niên đại học, có lẽ sẽ là một cuộc nghiên cứu quá trừu tượng; ít nhất, nó sẽ đòi hỏi Quý bà một sự chú ý nhọc nhằn hơn điều tôi muốn gây ra [cho Quý bà]... Và tôi thành thật thú nhận rằng tôi hoàn toàn không làm chủ lập luận, cũng chẳng đương nổi nhiệm vụ. Những người khác, tôi không nghi ngờ, mà khuynh hướng đã khiến, và thiên tài đã trang bị cho việc nghiên cứu đặc biệt này, sẽ nhận lãnh việc quyết định câu hỏi; và trả vinh dự về nơi vinh dự thuộc về.

* Thư của Bolingbroke về sự học hỏi và cách sử dụng lịch sử. Quyển I, trang 98.

[NEEDS REVIEW: đoạn về niên đại Đấng Mê-si bị OCR hỏng] ...sự chết của Đấng Mê-si là Vua: khi Ngài làm xong sự vi phạm...

...[học giả] sẽ không tìm đâu được những biến cố đáng ghi nhớ như thế, để định các kỷ nguyên; cũng như những sự trợ giúp sớm sủa và vững chắc như thế, để tính thời gian; như từ [Kinh Thánh] và các biên niên thánh.

Từ buổi sáng thế đến cơn lụt, chúng ta có một trình tự thời gian có thứ tự, được đánh dấu bởi cuộc đời của mười vị tộc trưởng nổi tiếng. Từ cơn lụt, chúng ta có thể tiến đến lời hứa vinh quang về Đấng Cứu Chuộc, ban cho Áp-ra-ham: "Trong dòng dõi ngươi, [mọi dân tộc] trên đất sẽ được phước" (Sáng Thế Ký 22:18). Từ [thời kỳ] này, đến sự giải cứu kỳ diệu của dân Y-sơ-ra-ên khỏi ách nô lệ Ê-díp-tô. Từ đó, đến việc xây dựng đền thờ Sa-lô-môn; là hình bóng rực rỡ của Đấng thiêng liêng ấy; trong Ngài có sự đầy dẫy của thần tính trong thân thể (Cô-lô-se 2:9). Từ việc xây dựng công trình tráng lệ này, đến sự phá hủy nó bởi vua Ba-by-lôn. Từ đó, đến việc chinh phục Ba-by-lôn bởi Si-ru người Ba-tư...

...từ triều [Si-ru], đến biến cố trọng đại [ấy]... [Đấng]... làm xong sự vi phạm, dứt tội lỗi, làm sự chuộc tội cho gian ác, [và đem] sự công chính đời đời vào (Đa-ni-ên 9:24)...

* Đa-ni-ên 9:24, 25, 26. Sáng Thế Ký 49:10.

...và từ kỳ Olympic của người Hy Lạp; [từ] năm Hegira của người Hồi giáo; từ [kỷ nguyên Cơ Đốc]...

...giữa mỗi [thời kỳ] này...

Nhưng [lịch sử] Cựu Ước cần được biết hơn nhiều, và dễ hiểu hơn nhiều. Thế mà Huân tước của tôi gợi ý rằng đây không phải là một lịch sử đầy đủ về các thời đại đầu. Chúng tôi chấp nhận gợi ý ấy. Nó không phải, cũng chẳng có tài liệu cho, một lịch sử phổ quát đầy đủ. Nó không tự nhận gì hơn là thuật lại việc của một gia đình đặc biệt; trong đó Hội Thánh của Đức Chúa Trời sẽ tồn tại; và từ đó Cứu Chúa của loài người sẽ ra đời. Tuy nhiên, biết bao biến cố bên lề được chạm đến; biết bao nhánh của dòng chính này thỉnh thoảng được theo đuổi; đến nỗi trình bày cho chúng ta một tuyển tập lịch sử cổ xưa nhất, [xác thực] nhất, và đầy dạy dỗ nhất.

Ở đây, chúng ta được biết về sự sáng tạo thế gian, và sự dựng nên loài người. Nguồn gốc của điều ác, cả tự nhiên lẫn đạo đức, được phát hiện trong sự sa ngã của tổ phụ đầu tiên chúng ta; và sự bất bình của Đức Chúa Trời nghịch cùng tội lỗi được bày tỏ, qua nước của cơn lụt phổ quát. Ở đây, chúng ta thấy sự bảo tồn loài người trong tàu, và việc tái populated đất bởi Nô-ê; sự phát minh các nghệ thuật tao nhã (Sáng Thế Ký 4:21), và sự khởi đầu các nghề thủ công hữu ích (Sáng Thế Ký 4:20, 22); sự thành lập các dân tộc, và những người sáng lập các vương quốc chính (Sáng Thế Ký 10). Chưa kể rằng những biên niên này là kho lưu trữ [duy nhất], trong đó hiến chương về [quyền quản trị] của chúng ta trên [muôn vật] được bảo tồn (Sáng Thế Ký 1:28); và bản thảo gốc của giao ước ân điển (Sáng Thế Ký 3:15), được lưu giữ.

* Sáng Thế Ký 4:21. Sáng Thế Ký 4:20, 22. Sáng Thế Ký chương 10 — chương này, dầu ít được chú ý, là tác phẩm địa lý cổ xưa cao quý nhất còn tồn tại trên thế gian. Nó cho chúng ta thấy toàn thể đất, từ ba con trai Nô-ê, đã được trải rộng, cư ngụ, và đặt tên ra sao. Nó phát hiện nguồn gốc thật của các dân tộc; về điều này, các tác giả đời hoặc chẳng nói gì, hoặc nói điều [sai lầm].

Vậy ở đây, chúng ta há không thể thách thức [mọi người], hay mọi sách, viết bằng mọi ngôn ngữ dưới trời sao? Hồi ký nào đi xa vào cổ xưa như thế? Hồi ký nào liên quan đến toàn thể loài người như thế? — Giá chúng được truyền lại cho chúng ta bởi một tác giả Hy Lạp hay La Mã nào, chúng đã được ngưỡng mộ và quý trọng dường nào! Đã được ca ngợi [cao] và [xứng] đáng dường nào!

[Hãy thêm] vào những điều này nữa, rằng chúng không chỉ vươn ngược lại, xa đến tận buổi sinh ra của muôn vật; mà còn tiến tới, thậm chí vào tương lai xa xôi. — Chúng đã báo trước sự sụp đổ của Ba-by-lôn (Ê-sai 47), kinh đô cao quý nhất, được củng cố tốt nhất, và có vị trí thuận lợi nhất trong vũ trụ. Là kẻ đã nói, mà không ai nghi ngờ đó là lời khoe khoang hão huyền: "Ta sẽ làm hoàng hậu đời đời" (Ê-sai 47:7). Thế mà Kinh Thánh đã tuyên bố sự hủy diệt hoàn toàn của nó; và chỉ rõ người sẽ gây ra thảm họa lớn này. — Chúng đã chỉ ra nơi cư ngụ của ông. Chúng đã mô tả ông, bằng một số tình tiết phân biệt. [Chúng đã khắc họa] thiên tài trong các chiến dịch của ông...

* Ê-sai 47:7. Ê-sai 13:19...

Rằng ông sẽ vây hãm và chiếm [thành] kiên cố nhất trong các thành (Ê-sai 45:1-2). — Rằng ông sẽ làm giàu cho mình bằng chiến lợi phẩm khổng lồ (Ê-sai 45:3). — Rằng ông sẽ không phải là bạo chúa, mà là người chăn cho dân Giu-đa bị lưu đày; sẽ thả họ khỏi cảnh lưu đày, và cho phép và thúc đẩy việc [xây lại] [Giê-ru-sa-lem] (Ê-sai 44:28; 45:13)...

...[bởi ông]. Chính xác... các chiến dịch. — Chúng đã nêu đích danh ông (Ê-sai 44:28; 45:1). Điều này, vài trăm năm trước khi biến cố xảy ra, hay đấng chinh phục ra đời.

Chúng đã báo trước sự từ chối và tai họa của dân Do Thái bất tuân; là đề tài chính của lịch sử chúng. (Và điều này, chắc chắn, không thể nhằm tôn vinh dân tộc họ, hay phục vụ mưu đồ đen tối nào.) Rằng họ sẽ bị kẻ thù khuất phục, mất ân huệ của Đức Chúa Trời mình, và mất sở hữu đất quê hương. Thế mà không được định cư, như một thuộc địa, trong một vùng đặc biệt của đế quốc kẻ thắng, mà bị tản lạc khắp dưới trời (Phục Truyền 28:64; A-mốt 9:9). — Điều này đã bị các [đấng tiên tri] họ đe dọa; điều này được ghi trong sách họ...

* Ê-sai 44:28; 45:1. Phục Truyền 28:64. A-mốt 9:9.

..."một chim háu mồi" (Ê-sai 46:11: "gọi chim háu mồi từ phương đông"). Chỉ tốc độ, sự lanh lẹ, và cuộc viễn chinh mau lẹ của ông. Giống chuyến bay của chim cánh mau hơn, (đây là nghĩa chính xác của nguyên văn עיט), là cuộc hành quân của đạo binh, với mọi gánh nặng. Điều này được Ti-gra-nét thừa nhận, trong bài diễn văn trách móc tuyệt vời với Si-ru: [trích tiếng Hy Lạp]... "Ngài vượt vua Ạc-mê-ni về tốc độ di chuyển đến nỗi, trước khi ông ta kịp tập hợp vài toán quân đóng gần đó, ngài đã từ một xứ xa đến, và vây ông ta với một đạo binh lớn." Xenophon, Cyropaedia, Quyển III.

Cũng vậy A-lịch-sơn, mà các cuộc hành quân và chiến thắng mau lẹ gần như không thể tin được, được đấng tiên tri Đa-ni-ên khắc họa cách đẹp đẽ và chính xác: "Ta đang suy ngẫm, kìa, một con dê đực từ phương tây đến trên khắp mặt đất, mà không chạm đất" (Đa-ni-ên 8:5). Không nhà hùng biện nào, với mọi quyền năng của ngôn ngữ, có thể mô tả đẹp đẽ hơn sự mau lẹ và quy mô của các cuộc chinh phục Ma-xê-đoan. Cũng không sử gia nào, dầu viết sau khi các biến cố hoàn thành, có thể [vẽ]...

...[sự tản lạc của dân Do Thái] ngày nay, [rõ ràng] được ứng nghiệm, đến nỗi là một sự thật [nổi tiếng] nhất. Hãy vào những nước văn minh nhất hay man rợ nhất, những vùng gần nhất hay xa nhất trên thế giới; quý vị sẽ, khắp nơi, gặp những [chứng nhân] sống...

...Sự phục hồi không thể [mong đợi], ít nhất không thể quan sát được, nếu họ đã bị hòa tan và sáp nhập với cư dân các xứ khác. Vì thế, để làm bằng chứng giả định về sự ứng nghiệm của nó; và để khiến nó, khi ứng nghiệm, thành [đáng chú ý] nhất trong mọi cuộc cách mạng; họ đã tồn tại như một dân tộc riêng biệt, giữa mọi vùng đất, nơi họ bị đày đến. Một tình tiết đặc biệt và kinh ngạc nhất! Người Đan Mạch, người Xắc-xông, và người Nọoc-măng đã hòa lẫn [với người Bờ-ri-tên] mau chóng dường nào; [mau chóng] họ đều [thành một dân]...

* Ê-xê-chi-ên 11:17...

Tôi không dám quyết định, sự phục hồi của dân Do Thái này, nên hiểu là sự trở về quê hương họ, hay sự trở lại với đức tin nơi Đấng Christ. Dầu tôi nghĩ, ý sau mới là ý của Đức Thánh Linh; [sẽ] kỳ diệu không kém ý trước; và dường như được những câu như sau ủng hộ: "Chúng sẽ nhìn xem Ta, là Đấng chúng đã đâm, và than khóc" (Xa-cha-ri 12:10). Ân tứ của sự ăn năn, không phải tình tiết về địa điểm, mới là điểm chính. — "[Khi] nó trở lại cùng Chúa" (II Cô-rinh-tô 3:16), không phải các chi phái Y-sơ-ra-ên trở về Giê-ru-sa-lem, [mà] lòng của dân Y-sơ-ra-ên trở về cùng Đức Giê-hô-va. "Bấy giờ cả Y-sơ-ra-ên sẽ được cứu" (Rô-ma 11:26)... sẽ được dự phần Phúc Âm, các đặc ân thánh của nó, và sự cứu rỗi lớn của nó. Trong đó họ sẽ hưởng mọi, hơn mọi phước hạnh mà [Ca-na-an] có thể ban. Mà xứ tốt đẹp ấy, trong sự [dồi dào] và vinh quang, chỉ là hình bóng.

...[không như các dân tộc khác đã hòa tan]... Nhưng dân Do Thái, như giọt dầu trên mặt nước, đã tiếp tục là một cộng đồng riêng biệt; và, dầu bị tản lạc vào mọi dân tộc, suốt mười bảy trăm năm dài, vẫn không hòa nhập với dân nào. Đây là một sự đặc biệt trong sự quan phòng của Chúa, mà tôi không bao giờ ngưỡng mộ cho đủ: và, tôi nghĩ, là một bằng chứng không thể chối cãi về tính xác thực của Kinh Thánh; được giơ ra, như thể, bởi tay [chính Đức Chúa Trời]...

...[Những lời tiên tri như thế] các đấng tiên tri xưa báo trước, và những sự thật như thế họ thuật lại. Những sự thật vĩ đại không gì sánh được, và những biến cố quan trọng nhất. Tất cả được trình bày trong một phong cách đơn sơ uy nghi, mà chẳng gì sánh được ngoài sự chân thật chính xác của chúng. — Thế mà những sách này Huân tước Bolingbroke lại khinh dể; và, đồng thời, lại tán dương các tác phẩm của Ta-xi-tút.

"Những di tích của Ta-xi-tút," ông ta bảo chúng ta, "là những di tích quý giá." Còn những di tích của Kinh Thánh, "là những tường thuật tối tăm và không đầy đủ." Trong Ta-xi-tút, "lịch sử giữ được sự toàn vẹn và vẻ rực rỡ của nó." Trong Kinh Thánh, thay vì lịch sử, quý vị có "một đống truyện hoang đường; chỉ có thể tự nhận một vài lẽ thật, và [vì thế] vô dụng cho loài người." — "Mỗi dòng của Ta-xi-tút đều có sức nặng, và không thể nhắc đến mà không ngưỡng mộ." Trong khi đó, lịch sử thánh bị đặt ngang hàng với [truyện] [Amadis xứ Gaul?]...

* Trang 168.

..."Ai là người Phi-li-tin không chịu cắt bì này, [mà]... dám thách thức đạo binh của Đức Chúa Trời hằng sống?" (I Sa-mu-ên 17:26). Và Ta-xi-tút này là ai, tôi xin hỏi, tác giả cưng này, mà ông ta được nâng lên tận mây, trong khi lịch sử thiêng liêng [bị giày đạp dưới bụi]?...

[Trích một nhà phê bình:] "Đã xét các phẩm chất chính của Ta-xi-tút như một nhà văn và một sử gia; tôi không thể không nghĩ rằng có một sự cao siêu giả tạo và [sự] kiểu cách trong các mô tả của ông; một mạch văn tục tĩu và châm biếm, với sự súc tích quá cách ngôn trong dí dỏm của ông; một sự sắc sảo, nhưng quá suy lý, và một chính sách quá tinh vi trong các quan sát của ông; một khuynh hướng độc địa và xấu tính trong các nhân vật của ông; triết lý của [ông] quá trừu tượng và cao siêu trong các lập luận, và sự khoe khoang trong học vấn của ông. Tóm lại, ông là một nhà mô phạm trong thời cổ; [thấm nhuần] triết lý [học đường]; về đạo đức [quá] buông tuồng..."

* Trang 121.

...Trang 118. ...Về những trang tôi đã [đề cập], và những [đoạn] tôi đã trích, Huân tước của tôi không nhằm vào các biên niên Kinh Thánh, tôi sẽ rất sẵn lòng, thậm chí [sẵn sàng nhất]... thú nhận mình đã lầm. Với tôi, sau khi đọc đi đọc lại các đoạn ấy cách chăm chú, ông ta dường như nhắm vào những sách này, và chủ yếu là những sách này. Theo chính lời tự nhận của ông, ông muốn nói lịch sử cổ xưa như ông đã mô tả (xem trang 118); và tôi rất chắc, đề tài chính của những trang trước, là [Kinh Thánh]. — Nhưng sao Huân tước không nói thẳng ý mình? Có phải vì thiếu [can đảm]? Hay [để]... đắc thắng trong chính nghĩa?...

...Các sử gia [thiêng liêng] bị giày đạp xuống bụi? — Nếu Quý bà chưa biết tính cách ông ta, xin cho phép tôi đưa ra lời của một nhà văn tao nhã và bậc thầy nhất...

..."buông tuồng; trong mô tả lòe loẹt và phô trương; trong chính trị xảo quyệt, tinh vi và gian manh..."

Thế mà nhà văn này phải được đặt [cao] vượt trội hơn Môi-se, Giô-suê, và Sa-mu-ên... Đây, [là] lịch sử (hỡi sự phê bình, hãy trỗi dậy, và phẫn nộ trước sự sỉ nhục!) được nói đến với sự tán thưởng và ngây ngất, trong khi các biên niên thánh bị đối xử với sự khinh dể và lăng mạ.

Tôi có thể kể lại những đạo lý vinh quang... trong sách [thánh] này; những lời hứa vô giá, ban cho kẻ công chính; những lời mời đầy thương xót dịu dàng, gửi đến tội nhân; những trình bày tinh tế và cao cả về đạo đức; cùng nhiều chi tiết cao quý khác mà [chứng tỏ] Kinh Thánh có đặc quyền chứa đựng sự khôn ngoan... của loài người, để tin... và [hạnh phúc] cao nhất của bản tính chúng ta, được quan tâm đến [nó]; và...

...[Bolingbroke]... Ông ta bày tỏ, ít nhất ở một số chỗ, không ác cảm với các phần đạo lý và tiên tri. Thậm chí, ông ta đã nghĩ ra một mưu kế, để cứu chúng khỏi sự ô nhục mà ông ta muốn đổ lên [phần lịch sử]. Ông ta cho phép phần trước được viết dưới sự cảm thúc của Thánh Linh thánh khiết và không sai lầm. Phần sau, ông ta khẳng định, là "thuần túy loài người, và vì thế [có thể sai lầm]." [Dựa trên?]...

Luận văn cung cấp cho tôi [nhận xét] này do ông Hunter viết; tựa là Nhận xét về Ta-xi-tút; và, nếu độc giả chưa đọc chúng, tôi dám quả quyết với ông rằng ông còn được hưởng một trong những thú vui cao nhất trong văn chương tao nhã. Xem các trang...

Tôi xin phép được nhận xét, [rằng sự phân biệt như thế] không có chút cơ sở thực tế nào để hỗ trợ nó: và nếu được chấp nhận, sẽ là một phương pháp hiệu quả [để phá hủy uy tín Kinh Thánh]. [Vì ai?]... có thể tin cậy lời chứng của họ trong bất cứ điểm nào?

Hơn nữa, nhiều phần đạo lý của Kinh Thánh [lệ thuộc vào]... [phần lịch sử]. [Chúng] đan xen nhau... bởi một sự giả vờ [khéo léo] như thế... của tôn giáo thật, nhằm bí mật [phá hoại nó]...

Hãy chấp nhận điều Huân tước [khẳng định]... [và xem] mọi kẻ thù của Cơ Đốc giáo [sẽ suy ra]... sẽ theo sau...

...không phải là [bí mật] với mọi độc giả chăm chú của các thư Huân tước sẽ dễ nhận ra: và tôi tin, nó sẽ hiện ra quá rõ từ các đoạn [sẽ trích] trong [phần tiếp] của [thư] này...

...[mưu] kế xảo quyệt, [và] những lời vu khống của [sự dốt nát]...

...toàn bộ sự mặc khải. Vì, nếu có thể chứng minh rằng các tác giả của lịch sử này [dốt nát] đến nỗi rơi vào những sai lầm rõ ràng, nơi một mức độ khôn ngoan thông thường đã giữ họ khỏi lầm lẫn: hoặc, nếu họ gian trá đến nỗi áp đặt lên thế gian vô số điều giả mạo; vô đạo đến nỗi gán những điều dối trá của mình cho Đức Chúa Trời của lẽ thật: điều này sẽ ngay lập tức hủy hoại tư cách họ làm người, và phá hủy uy tín họ làm nhà văn. [Và nền tảng?]... Nếu nền tảng là bong bóng, làm sao kiến trúc thượng tầng đứng vững? Liệu Huân tước [có ý định]... [phá hoại] lợi ích [của Cơ Đốc giáo] hay không, tôi không dám nói. Nhưng điều này tôi dám [khẳng định], rằng mưu đồ của ông ta được tính toán rất khôn khéo [để làm điều đó].

[Sự] phân biệt này trái với tuyên bố rõ ràng của Tân Ước: khẳng định chắc chắn rằng MỌI Kinh Thánh đều được Đức Chúa Trời cảm thúc (II Ti-mô-thê 3:16). Chúa phước hạnh của chúng ta, Đấng hoàn toàn đủ tư cách phân biệt lẽ thật, và [rất] sốt sắng duy trì nó, không phân biệt như thế. Ngài phán chung: "Hãy tra cứu Kinh Thánh" (Giăng 5:39); toàn bộ tuyển tập các sách thánh. "Mọi sự," thánh Phao-lô thêm, không phải chỉ một số câu đặc biệt, mà MỌI SỰ đã chép từ xưa, đều được chép để dạy dỗ chúng ta (Rô-ma 15:4). Và vì thế hẳn đã ở dưới sự giám sát thiêng liêng, giữ chúng khỏi mọi khả năng sai lầm. Nếu không, chúng có thể được chép, không phải để dạy dỗ chúng ta, mà để lừa dối chúng ta. Đến nỗi sự chỉ dẫn của thánh Phao-lô trái với sự phân biệt của Huân tước Bolingbroke, như phương đông đối với phương tây. Chúng ta có thể đem hai điểm của bán cầu lại với nhau; cũng như hòa giải những tinh vi của Huân tước, với tôn giáo của sứ đồ.

Tôi tin, cũng khó [hòa giải] Huân tước với chính ông ta. Sự nhượng bộ của ông ta lật đổ sự phân biệt của ông ta. Thừa nhận các phần đạo lý của Kinh Thánh là thật, thì tính chân thật của phần lịch sử, bởi hệ quả tất yếu, và không thể chối cãi, được xác lập. Chúng gắn bó không thể tách rời: chúng cùng chịu đựng lẫn nhau, và cùng nâng đỡ lẫn nhau: và phải cùng đứng hay cùng ngã. Chúng như một vòm cuốn hoàn thiện chính xác; không một viên đá nào có thể lấy đi, mà không làm rối loạn toàn bộ kiến trúc: và như một vòm cuốn, đặt nền vững chắc, [càng] hoàn thiện, càng [vững]...

* II Ti-mô-thê 3:16. Giăng 5:39. Rô-ma 15:4.

[NEEDS REVIEW: OCR mất đoạn về các sách lịch sử Cựu Ước]

Huân tước [nói] rằng Đấng Christ đến không phải để thánh hiến mọi truyền thống chép tay của dân Do Thái. Ông ta nói vậy, nhưng ở đâu hay bằng cách nào ông ta [chứng minh]?.

...truyền thống chép tay của dân Do Thái, tôi hiểu là mọi sách Hê-bơ-rơ...

...của bài diễn văn, dẫn chúng ta đến [nghĩ]... [rõ ràng]; rằng Cứu Chúa chúng ta đã [thật] thánh hiến, Ngài đã đặt ấn xác thực... cho luật pháp Môi-se, các Thi Thiên, và các đấng tiên tri (Lu-ca 24:44). Bằng cách viện dẫn chúng như [quyết định], và cho phép chúng có tính tiên tri, Ngài đã [thừa nhận] chúng được cảm thúc thiêng liêng; [vì thế] là thật. Và chỉ cần hiểu biết chút ít về cổ vật Do Thái sẽ cho chúng ta biết; rằng, trong ba phần này, toàn bộ Kinh Thánh Hê-bơ-rơ đã được bao gồm. — Vậy khẳng định của Huân tước ra sao? Hay nó [hướng] đến sự ô nhục của ai? Của [Đấng vĩ đại]? hay của [chính]... tri thức [ông ta]?

* Lu-ca 24:44.

Tôi phải xin [độc giả] xem xét kỹ cách diễn đạt trong đoạn này. Nó hơi đặc biệt, và đáng được chú ý riêng. "Truyền thống chép tay" là cụm từ. Ai cũng biết rằng chúng ta bài bác, và rất đúng, những sự mê tín kỳ quặc của dân Do Thái, được gọi là truyền thống. Thế mà Huân tước lại gọi [Cựu Ước], bằng cái tên đáng khinh này... như những điều trước được truyền bằng sức ghi nhớ, [những điều sau] được [ủy thác] cho văn tự. — Nhưng đây có phải là một trình bày trung thực không? Điều này có thoát khỏi mọi [mưu mẹo] không?...

Hãy đặt [trường hợp] ra xét. Từ "huyền thoại," khi áp dụng cho bất cứ chuyện hiện đại nào, gợi lên ý tưởng khinh dể và phi lý y hệt, như từ "truyền thống" gợi lên, khi áp dụng cho bất cứ quan niệm Do Thái nào. Huân tước, hay bạn bè ông ta có nghĩ rằng vinh dự xứng đáng hay công lý thông thường đã được dành cho bản phác thảo lịch sử và tình trạng Âu châu của ông, nếu nó bị gọi trên các báo công cộng là "những huyền thoại chép tay của Huân tước Bolingbroke" không? — Sự không thích hợp và ác ý của một tước hiệu như thế, sẽ không thể chối cãi và đáng ghét. Vậy ai có thể biện minh cho sự thích hợp của ngôn ngữ Huân tước, hay thanh minh nó khỏi việc xuyên tạc Kinh Thánh cách tai hại nhất? Mà, dầu một số sự thật có thể đến, qua kênh truyền thống, với các nhà văn; bằng cách qua tay họ, chúng nhận được ấn chứng chắc chắn không nghi ngờ; [và] không còn là [truyền thống] mà là sấm truyền.

Tôi ước gì, đây là [mưu mẹo] duy nhất và sự áp đặt duy nhất, dùng trong các thư đang xét. Sao lại thu thập bao nhiêu chuyện nhảm nhí, và những câu chuyện tai tiếng, và phơi bày ra? Sao? nếu không phải để lừa độc giả thiếu chú ý, và [khiến] [uy quyền] của Lời thiêng liêng [bị khinh]...

* Xem trang 35, 36.

Tôi không muốn nuôi dưỡng tính khí gắt gỏng hay hay chỉ trích. Thế mà tôi không thể không nghĩ rằng Kinh Thánh bị hạ giá quá thường xuyên trong tác phẩm của Huân tước: khi bằng cười nhạo; khi bằng bắt bẻ; và khi bằng sự tán thành uể oải, hay một thứ khen ngợi giả tạo. Như: "Nếu nền tảng [của Cơ Đốc giáo] đã được đặt trong lẽ thật." Trang 123.

...[Họ đối xử] nó, giống như [Đấng] vinh quang của chúng ta xưa bị sỉ nhục; không chỉ bởi những cáo buộc giả dối, mà Ngài bị buộc tội; mà còn bởi đám bạn xấu xa, mà Ngài bị kể vào (Ê-sai 53:12). Huân tước có tưởng rằng những chuyện ấy thật được tin, ngay cả bởi những người bênh vực Kinh Thánh nhiệt thành nhất không? Không: lương tâm ông ta hẳn biết rằng chúng chưa từng được đa số các nhà thần học chấp nhận; cũng chẳng được các tác giả sáng suốt nhắc đến, trừ khi để bác bỏ và [lên án chúng]...

...Người ta cũng thúc giục rằng có những [sự hư hỏng] lớn, những chỗ chèn thêm, và những chỗ đảo lộn. — [Rằng] chúng đầy những chỗ thêm vào, thì dễ khẳng định hơn chứng minh. Tôi chỉ tìm được một trường hợp, do Huân tước chỉ rõ. Đó là tường thuật về sự chết của Môi-se, với một thứ điếu văn (Phục Truyền 34). [Ông ta nói?]... [điều] thuận lợi cho đạo lý Ba Ngôi. Trang 98. Dầu tôi không muốn từ chối bất cứ lời chứng nào, thuận lợi cho Cơ Đốc giáo: càng không muốn nhường một tên tuổi nổi bật như Huân tước B——e, cho phe tự nhiên thần giáo: thế mà tôi không thể tự thuyết phục mình thừa nhận rằng chúng ta mắc nợ ông ta nhiều, nếu có, vì những lời khen nghèo nàn, nhạt nhẽo, lạnh lùng này. Một lời chứng như thế, và những lời khen như thế, hữu ích cho chính nghĩa trọng đại, y như "răng gãy hữu ích cho kẻ ăn, hay chân trật khớp hữu ích cho kẻ đi" (Châm Ngôn 25:19). Thật ra, chúng chỉ là [sự sỉ nhục]; hay, như ông Pope diễn đạt mạnh mẽ hơn: "Họ giết chết bằng lời khen yếu ớt."

* Châm Ngôn 25:19.

Trang 95, 96. ...Phục Truyền. Ở đây, người ta cho rằng chúng ta bị dồn vào một thế tiến thoái lưỡng nan khủng khiếp: hoặc thừa nhận rằng đoạn này do chính Môi-se viết; rồi chúng ta có thể [thôi] nghe về sự không thể... hoặc, rằng đó là một [chỗ thêm] giả tạo; [và] rồi Kinh Thánh hẳn đã qua tay kẻ giả mạo, và bị pha trộn. [Nhưng] giả sử phần phụ lục nhỏ này do Giô-suê viết, một người mà tâm trí được soi sáng, và tay được Thánh Linh của Đấng Chí Cao dẫn dắt? Một chỗ thêm như thế có đáng bị đóng dấu ô nhục, hay bị khinh dể bởi một tính cách đáng ngờ không? Hoặc, nếu một đấng tiên tri khác, tên không ai biết, thêm vào giai thoại quý giá này? Việc giấu tên người viết có đủ để buộc tội tính xác thực, hay làm mất hiệu lực thẩm quyền, của đoạn ấy không? Nhất là, vì nó đã được các nhà văn được cảm thúc khác chấp thuận, và nhận được ấn chứng của Đức Thánh Linh? — Tôi không biết ai là nhà in hai quyển sách của Huân tước; thế mà, dầu không biết tình tiết này, vì những lý do thỏa đáng khác, tôi không nghi ngờ chúng là tác phẩm thật của ngòi bút ông.

Huân tước đã làm tốt nếu xét xem liệu đó có phải là một điều có thể xảy ra hay có thể thực hiện được không, [làm hư Kinh Thánh], [vốn] được [bảo tồn] chính xác dường ấy, và được giữ gìn cẩn thận dường ấy. Số câu, nhất là trong Ngũ Kinh, đã được đếm; và sự sắp xếp từng chữ cái đều được biết. Liệu, sau khi Đấng Christ đến, con mắt ghen tị mà dân Do Thái và Cơ Đốc nhân nhìn nhau, chẳng phải là một rào cản không thể vượt qua chống lại bất cứ sự đổi mới hay thay đổi quan trọng nào sao?

...Còn [những chỗ đảo lộn], chúng được các sử gia [giỏi nhất] dùng [thường xuyên]; [theo] phán đoán [của họ], chúng làm tăng [vinh dự] cho nhà văn, và tăng niềm vui cho độc giả. Và Huân tước có muốn biến điều là [lời khen] cho bất cứ tác phẩm thông thường nào thành [sự chê bai] tường thuật thánh sao?

Nhưng Huân tước tưởng rằng ông ta đã tìm ra một lý do thực chất cho sự [chê bai] nói trên.

...trường hợp của Nô-ê, tuyên bố lời nguyền trên Ca-na-an. — Đây, dường như, là sự phi lý tột đỉnh; đây là sai lầm trắng trợn; mà, ông ta kết luận, đủ để truất bỏ tính chính điển của các sách lịch sử Cựu Ước, và hạ các nhà văn của chúng khỏi hàng ngũ cảm thúc. Điều này, vì thế, nếu Quý bà [vui lòng, chúng ta sẽ xét]...

...lời buộc tội [đang xét] là [thế này]: [Nô-ê?]... người ta bị cám dỗ nghĩ rằng tộc trưởng vẫn còn say; và rằng không người tỉnh táo nào có thể nói ngôn ngữ như thế, hay tuyên án như thế.

Nếu tôi rảnh rỗi phê bình từ ngữ, tôi sẽ bị cám dỗ nhận xét rằng cách diễn đạt "không ai có thể nói ngôn ngữ như thế," có thể là tiếng Pháp, nhưng khó là tiếng Anh. Tuy nhiên, từ cách diễn đạt tôi chuyển sang ý tưởng. Điều này, về sự thẳng thắn và vững chắc, rất giống suy ngẫm của dân Do Thái, vào ngày Lễ Ngũ Tuần đáng ghi nhớ. Khi các sứ đồ nói với cư dân nhiều nước, mỗi người bằng tiếng mẹ đẻ mình; một số thính giả [nói: "Những người này say rượu mới"]...

...như đã phát hiện những sự không thích hợp trong tường thuật thánh, mâu thuẫn mọi quan niệm của chúng ta về trật tự và công lý. Ông ta đưa ra, làm mẫu, [trường hợp Nô-ê]...

...Lạ thay! sự uống quá độ, [khiến] người khác không nói được điều khôn ngoan thông thường, lại khiến các môn đồ của Đấng Christ nói được mọi thứ tiếng! — Há chẳng lạ equally sao, rằng một sự rối loạn say sưa lại khiến tộc trưởng nói tiên tri, và báo trước các biến cố tương lai? Mà (như tôi hy vọng [chỉ ra]) là [bản chất] thật của lời nói.

Có lẽ, lời nguyền này có [vẻ] là hậu quả, không phải của sự buông tuồng rối loạn, mà của cơn giận quá độ. Và điều này không tương thích với tư cách của một nhà giảng đạo công chính dường nào? Chắc chắn Nô-ê không nên vội vàng gọi sấm sét báo thù. Bất cứ người nhân từ nào, huống chi một tổ phụ tin kính, hẳn đã cầu xin cho đòn ấy qua đi. Tôi ngạc nhiên, Huân tước đã không nêu chống đối này. Nó hẳn có lý hơn nhiều, và ít gây sốc hơn nhiều. Với điều này, nếu nó đã được nêu, chúng ta có thể đáp: rằng Nô-ê đã hành động như sấm truyền của Đức Chúa Trời. Đoạn này và nhiều đoạn khác, dường như là lời nguyền rủa, thật ra là lời tiên tri. Những người thánh đã nói, khi được Thánh Linh tác động; và thốt ra, không phải những gợi ý của tâm trí mình, mà ý muốn của Đức Chúa Trời toàn năng. — Điều này khiến tôi nghĩ, sẽ không kém thích hợp, và càng phù hợp với phong cách tiên tri hơn, nếu chúng ta dịch những đoạn như thế, như câu trần thuật, hơn là câu mệnh lệnh; khiến chúng tuyên bố điều đã được định trong nội các thiên đàng, và sẽ chắc chắn xảy ra, như thể đã hiện hữu. "Ca-na-an bị rủa sả," hơn là "hãy bị rủa sả." "[Được] chúc phước [bởi] Đức Giê-hô-va," thay vì "hãy [được chúc phước]; đất [người]" (Phục Truyền 33:13)...

* Công Vụ 2:13.

Cũng vậy Ê-sai, báo trước [sự giáng sinh] của Đấng kỳ diệu và đáng tôn thờ ấy, mà ông gọi là Đức Chúa Trời quyền năng, nói: "Một con trẻ sinh cho chúng ta" (Ê-sai 9:6). Như vậy, gọi những điều không có như đã có (Rô-ma 4:17). — Một cách nói như thế, sẽ cất khỏi đoạn đặc biệt này, mọi điều nghe gay gắt, hay có vẻ không từ thiện; và, nói chung, sẽ ban cho ngôn ngữ Kinh Thánh một sự uy nghi không gì sánh được.

Vậy đó là Đức Chúa Trời, chứ không phải loài người, [từ Ngài] bản án báo thù này đến. Và Đức Chúa Trời, để tỏ sự ghê tởm tột cùng của Ngài đối với mọi gian ác; để bày tỏ niềm vui đặc biệt của Ngài trong mọi điều thiện; thường nhân cơ hội tuyên bố sự báo thù, hay hứa hạnh phúc, khi một điều ác khét tiếng được phạm, hay một điều thiện đáng khen được thực hiện. Và há chẳng có một điều ác khét tiếng nhất được phạm ở đây sao? Tình yêu thương, sứ đồ nói, che phủ mọi sự (I Cô-rinh-tô 13:7): kéo màn che các sự yếu đuối của mọi người lân cận thông thường. Nhưng người này (tôi sẽ nói là người sao? đúng hơn là quái vật của sự vô ơn) thấy sự hổ thẹn của một người cha — một người cha già, — một người cha tin kính; và thay vì che giấu, khi ra ngoài, ông ta lại kể ra. Kẻ ngu dại là [kẻ] nhạo báng tội lỗi (Châm Ngôn 14:9). [Hình phạt] nào...

* Ê-sai 9:6. I Cô-rinh-tô 13:7.

[Chú thích của Hervey: "beareth" nên dịch là "covereth" (che phủ) — nghĩa tự nhiên của từ Hy Lạp biện minh, và văn cảnh rõ ràng đòi hỏi nghĩa này. Nếu không, mệnh đề đầu và cuối của câu sẽ trùng nghĩa; hay đúng hơn tạo ra một sự lặp lại vô nghĩa.]

Lê-vi [19]:32 — [về việc tôn kính người già].

NHẬN XÉT VỀ CÁC BỨC THƯ CỦA HUÂN TƯỚC BOLINGBROKE VỀ VIỆC NGHIÊN CỨU VÀ SỬ DỤNG LỊCH SỬ

[NEEDS REVIEW: phần mở đầu của bức thư bị hỏng nặng trong bản OCR, không đọc được; nội dung còn lại bắt đầu từ đoạn dưới đây.]

...sự phán xét công minh, chúng càng làm tôn thêm uy tín của các tác giả thánh, càng mở rộng tầm nhìn, và càng gia tăng sự thích thú cho độc giả. Và liệu Huân tước có muốn biến điều ấy thành một lời chê bai câu chuyện thánh — điều mà đối với bất kỳ tác phẩm thông thường nào cũng sẽ là một lời khen ngợi đáng giá?

Nhưng Huân tước tưởng rằng mình đã tìm ra một lý do xác đáng cho lời chê bai nói trên; đó là trường hợp của Nô-ê, khi ông tuyên bố lời nguyền trên Ca-na-an. — Đây, có vẻ như, là điều vô lý tột đỉnh; đây là sai lầm hiển nhiên; mà theo kết luận của ông, đủ để loại bỏ các sách lịch sử của Cựu Ước khỏi quy điển, và hạ các tác giả của chúng xuống khỏi hàng ngũ những người được cảm thúc. Điều này, vì thế, nếu Quý Bà cho phép, sẽ là chủ đề chính của những nhận xét sau đây; và tôi sẽ cố gắng chứng minh rằng lời cáo buộc ấy là vô căn cứ.

Trước hết, xin cho tôi được nhắc Quý Bà nhớ rằng Huân tước Bolingbroke, trong các bức thư triết học của mình — đặc biệt là bức thư thứ năm và thứ sáu — đã đặt ra một số nguyên tắc, mà nếu được chấp nhận, sẽ phá đổ nền tảng của mọi lịch sử được cảm thúc. Ông cho rằng những điều phi lý mà ông tưởng tượng ra trong cơ chế Do Thái giáo đủ để làm mất uy tín của toàn bộ Cựu Ước. Nhưng thiết tưởng, một độc giả công tâm sẽ đòi hỏi bằng chứng vững chắc hơn là những lời quả quyết suông.

Tôi xin bắt đầu với điều mà chính Huân tước cũng phải thừa nhận: lời tiên tri, nếu được ứng nghiệm, là một bằng chứng không thể chối cãi về sự cảm thúc của Đức Chúa Trời. Ông thừa nhận rằng nếu một lời tiên tri được ban ra nhiều thế kỷ trước, và được ứng nghiệm đúng từng chi tiết, thì không một người có lý trí nào có thể phủ nhận bàn tay của Đức Chúa Trời trong đó. Được rồi; vậy chúng ta hãy đem lời tiên tri của Nô-ê ra thử nghiệm theo chính tiêu chuẩn ấy.

Lời tiên tri được ghi trong Sáng thế ký chương 9: "Đáng nguyền rủa thay Ca-na-an! Nó sẽ làm đầy tớ của các đầy tớ cho các anh em mình... Chúc tụng Giê-hô-va, là Đức Chúa Trời của Sem... Nguyện Đức Chúa Trời mở rộng Gia-phết, và cho người ở trong trại của Sem."

Huân tước cố gắng "đánh đổ" lời tiên tri này bằng ba luận điệu chính. Thứ nhất, ông nói rằng đó chỉ là lời lảm nhảm của một người say rượu, không đáng được coi trọng. Thứ hai, ông cho rằng lời tiên tri ấy mâu thuẫn và bất công: tại sao chỉ một mình Ca-na-an bị nguyền rủa, trong khi Cham còn có những người con khác? Thứ ba, ông nghi ngờ rằng Môi-se không thể nào biết được những lời Nô-ê đã nói, vì chúng được thốt ra nhiều thế kỷ trước khi Môi-se ra đời.

Tôi sẽ lần lượt trả lời từng điểm.

Về điểm thứ nhất — rằng lời tiên tri chỉ là lời lảm nhảm của người say — tôi xin thưa: hãy đọc kỹ lời tiên tri ấy, rồi hãy xét xem nó có mang dấu vết nào của sự mê sảng không. Một người say rượu lảm nhảm thì lời nói rời rạc, vô nghĩa, không đầu không cuối. Nhưng ở đây, chúng ta thấy một bố cục chặt chẽ, một sự tương ứng chính xác giữa ba mệnh đề: lời nguyền trên Ca-na-an, lời chúc phước trên Sem, và lời hứa về sự mở rộng của Gia-phết. Ba vế ấy ăn khớp với nhau như những mắt xích của một sợi dây chuyền; mỗi vế đều có sự ứng nghiệm riêng trong lịch sử, mà tôi sẽ chỉ ra sau đây. Liệu một kẻ say khướt có thể thốt ra một lời tiên tri có cấu trúc khôn ngoan đến thế, rồi lịch sử lại ứng nghiệm đúng từng chi tiết trong suốt hàng nghìn năm? Điều ấy phi lý hơn nhiều so với việc tin rằng Nô-ê đã nói trong Thánh Linh.

Hơn nữa, chúng ta phải nhớ Nô-ê là ai. Kinh Thánh mô tả ông là "người công bình, trọn vẹn trong đời mình" (Sáng thế ký 6:9), là "người giảng đạo công bình" (2 Phi-e-rơ 2:5). Một người như thế, dù trong một phút yếu đuối có sa ngã, cũng không thể nào bị xem là kẻ lảm nhảm vô nghĩa khi ông nhân danh Đức Chúa Trời mà nói tiên tri. Và xin lưu ý: chính Môi-se, người ghi lại lời tiên tri, đã ghi lại cả sự sa ngã của Nô-ê một cách trung thực, không che đậy. Sự trung thực ấy chính là dấu hiệu của lịch sử được cảm thúc, chứ không phải của huyền thoại được thêu dệt.

Về điểm thứ hai — tại sao chỉ Ca-na-an bị nguyền rủa trong khi Cham còn có các con khác — tôi xin trả lời: sự trừng phạt không hề bị giới hạn nơi Ca-na-an và dòng dõi ông. Nó đã lan đến các chi phái khác của Cham; chính Mích-ra-im, tổ phụ của dân Ai Cập, cũng không phải là ngoại lệ, như tôi sẽ chứng minh ở phần sau. Ca-na-an được nêu tên đặc biệt, vì rất có thể — suy từ chính hoàn cảnh này — ông đã đồng lõa với Cham trong tội bất hiếu. Cham là cha theo huyết thống, nhưng Ca-na-an là bạn đồng hành, là anh em trong tội lỗi với cha mình; ông ta đồi bại hơn thường, thậm chí cực kỳ gian ác. Hơn nữa, dân Ca-na-an là những người đầu tiên, và một cách nghiêm khắc nhất, phải gánh chịu hậu quả của lời nguyền. Và Môi-se, khi được giao sứ mệnh thi hành sự báo thù trên dân tộc này, không có lý do gì phải bận tâm đến các dân tộc khác. Cũng giống như quan cảnh sát trưởng của một hạt, khi đòi thi hành án tử hình một tội nhân, chỉ xuất trình lệnh xử tử của người ấy; ông ta không can thiệp, cũng không thấy mình có bổn phận phải can thiệp, vào các tù nhân khác trong ngục.

Về điểm thứ ba — rằng Môi-se không thể biết những lời Nô-ê đã nói — tôi xin hỏi: chẳng lẽ Huân tước cho rằng không có truyền khẩu trong gia đình các tổ phụ? Từ Nô-ê đến Áp-ra-ham chỉ có vài thế hệ; những lời tiên tri trọng đại như thế hẳn đã được truyền tụng cẩn thận trong dòng dõi Sem. Hơn nữa, nếu Môi-se viết dưới sự cảm thúc của Đức Thánh Linh, thì Ngài hoàn toàn có thể mặc khải cho ông những điều đã xảy ra từ nhiều thế kỷ trước. Kẻ nào phủ nhận điều này, thực ra là phủ nhận chính sự cảm thúc mà mình đang tranh cãi — đó là một vòng luẩn quẩn.

Nhưng điều khiến Huân tước vấp phạm nhất chính là sự nghiêm khắc của lời nguyền, và sau đó là sự hủy diệt dân Ca-na-an dưới tay dân Y-sơ-ra-ên. Ông cho rằng điều ấy mâu thuẫn với sự công bình của Đức Chúa Trời. Tôi xin thưa: sự công bình ấy sẽ trở nên hiển nhiên, nếu chúng ta chịu xem xét tội lỗi của dân Ca-na-an.

Kinh Thánh mô tả các thói tục ghê tởm của họ trong Lê-vi ký chương 18: thờ thần tượng, hiến tế con cái cho Mo-lóc, tà dâm, loạn luân, và những sự ô uế trái tự nhiên. Đất đai của họ đã "mửa" dân cư ra vì những sự gớm ghiếc ấy (Lê-vi ký 18:28). Đây không phải là một dân tộc vô tội bị tiêu diệt một cách độc ác; đây là một dân tộc đã chín muồi cho sự phán xét, sau khi Đức Chúa Trời đã nhẫn nại chờ đợi họ suốt bốn trăm năm — như Ngài đã phán với Áp-ra-ham: "vì tội ác của dân A-mô-rít chưa được đầy đủ" (Sáng thế ký 15:16).

Và xin lưu ý: Đức Chúa Trời không dùng thiên sứ hay phép lạ trực tiếp để hủy diệt họ, mà dùng chính dân Y-sơ-ra-ên làm công cụ thi hành án. Điều này vừa là sự trừng phạt dân Ca-na-an, vừa là bài học răn đe cho chính dân Y-sơ-ra-ên: "Hãy giữ lấy các luật lệ ta... kẻo đất mửa các ngươi ra như đã mửa dân tộc ở trước các ngươi" (Lê-vi ký 18:26, 28). Dân Y-sơ-ra-ên được cảnh báo rõ ràng rằng nếu họ phạm cùng những tội ấy, họ sẽ chịu cùng một số phận. Đâu là sự bất công ở đây?

Huân tước còn hỏi: tại sao dòng dõi của Sem công bình, gương mẫu của lòng hiếu thảo, lại phải làm nô lệ cho một chi phái khác của gia đình Cham suốt hơn tám mươi năm?* Tôi xin thưa rằng câu hỏi này không hề chạm đến cốt lõi của vấn đề. Cho dù lý do của sự quan phòng ấy vẫn là một bí mật khôn dò, thì chỉ cần chúng ta làm sáng tỏ tính chính đáng và chứng minh sự công bằng của lời nguyền đã tuyên bố, chúng ta đã đạt được mục đích chính, và đã bác bỏ luận điệu lớn nhất của đối phương. Tuy nhiên, vì câu hỏi đã được đặt ra, tôi sẽ trả lời.

* Tr. 112.

Trước hết, dân Y-sơ-ra-ên ở trong xứ Ai Cập là theo sự quan phòng khôn ngoan của Đức Chúa Trời, và rất có ích cho công chúng. Họ cần học biết phương thức thờ phượng đẹp lòng Chúa nhất, và con đường cứu rỗi chân thật. Mà Ai Cập bấy giờ là cái nôi của văn chương, là nguồn mạch của khoa học: các học giả và những người hiếu kỳ từ khắp nơi trên thế giới đều đến Ai Cập để hoàn tất việc học vấn. Nếu những đạo lý thiên thượng được tiếp nhận tại đó, thì ít nhất một vài dòng suối của chúng cũng có khả năng lan tỏa đến mọi miền, và ích lợi cho mọi dân tộc. Vì thế, dân sự của Chúa — những người duy nhất nắm giữ triết lý thiên thượng — được đặt tại vùng đất đông người qua lại ấy, với ý định khôn ngoan và nhân từ chẳng khác nào khi những giáo sư tài giỏi nhất được đặt tại các trường đại học danh tiếng của chúng ta.

Nhưng tại sao họ phải làm nô lệ tại Ai Cập? Điều ấy có thể là để thử thách họ, và hạ họ xuống; để cho họ thấy điều gì ở trong lòng họ, và luyện sạch cặn bã của họ. Kinh Thánh dạy chúng ta rằng Đấng Toàn Năng sửa phạt kẻ Ngài yêu, và đánh đòn kẻ Ngài nhận làm con. Ngay cả các tác giả cổ điển ngoại giáo — những tác giả yêu thích của Huân tước — cũng thường nhận xét rằng nghịch cảnh là một trường học, nơi cả cá nhân lẫn cộng đồng đã học được những đức tính anh hùng nhất. Hơn nữa, điều này có thể nhằm khích lệ và nung nấu tinh thần dân Y-sơ-ra-ên cho cuộc chinh phục Ca-na-an. Nếu họ được an cư trong một xứ sở tương đối dễ chịu, hay trong những lãnh thổ chỉ vừa đủ tiện nghi, họ có thể chẳng bao giờ khát khao xứ đượm sữa và mật; chẳng bao giờ nỗ lực can đảm để chiếm lấy cơ nghiệp đã định cho mình. Nhưng khi bị roi vọt thúc đẩy, bị ách nô lệ cay đắng, nhức nhối kích thích, họ buộc phải bẻ gãy xiềng xích, và tiến bước đến tự do và Ca-na-an. Ách nô lệ không chịu nổi của họ, giống như việc giương cung và căng dây, để phóng mũi tên đi.

Hơn nữa, Đức Chúa Trời Toàn Năng đã bảo đảm với Áp-ra-ham rằng dòng dõi ông, dù bị nô lệ một thời gian, sẽ ra khỏi ách nô lệ với nhiều của cải* — với bạc, vàng, đồ trang sức, và những báu vật quý nhất của Ai Cập. Vì thế, khi họ lao động cho các chủ nô, thực ra họ đang lao động cho chính mình. Của cải của kẻ áp bức đã được dành sẵn cho kẻ bị áp bức. Và thời kỳ gian truân của họ trên đất kẻ thù, giống như cái lạnh khắc nghiệt của mùa đông; chẳng những không ngăn trở, mà chỉ dọn đường cho hoa xuân nở và quả thu chín.

* Sáng thế ký 15:14.

Những điều trên có thể đã giải đáp thắc mắc của Huân tước, xét như một chính trị gia. Các nhà thần học của chúng ta còn đưa ra những lý do khác, mà nếu Huân tước chịu khó tham khảo, hẳn đã đem lại cho ông sự thỏa mãn tốt hơn.

Xin đừng ai tưởng rằng sự khôn ngoan của Đức Chúa Trời bị tổn hại, khi Ngài chọn cho mình một dân tộc có tính cách như thế. Lòng nhân từ, sự nhẫn nại, và mọi mỹ đức khác của Ngài — những điều vô cùng cần thiết cho sự cứu rỗi của tội nhân — nhờ đó mà được bày tỏ một cách đặc biệt rõ ràng, và đem lại sự an ủi khôn tả cho chúng ta.

Cách Đức Chúa Trời đối đãi với dân Do Thái như thế đã mở đường cho sự bày tỏ vinh hiển các thuộc tính của Ngài: quyền năng Ngài, trong việc giải cứu họ khỏi những kẻ cai trị tàn bạo; sự thành tín Ngài, trong việc giữ lời hứa đã phán với tổ phụ họ; lòng nhân từ Ngài, trong việc bồng ẵm họ vượt qua những khó khăn tưởng chừng không thể vượt nổi, như trên cánh chim ưng. Điều này cũng mở ra một sân khấu cho chuỗi phép lạ kỳ diệu; những phép lạ ấy, trong mọi thời đại, đã hữu ích cho đức tin của Cơ Đốc nhân, như xưa kia chúng đã đem lại ích lợi cho dân Do Thái.

Hơn nữa, toàn bộ sự kiện kỳ diệu này đều mang tính biểu tượng về những điều thiêng liêng: đó là một loạt bài học sống động, truyền đạt tri thức qua hình bóng và biểu tượng, theo phương pháp giảng dạy của người phương Đông. Ách nô lệ tại Ai Cập là hình ảnh của tình trạng tự nhiên của chúng ta — một tình trạng nô lệ hèn hạ nhất dưới ách tội lỗi. Sắc lệnh man rợ tiêu diệt mọi con trai sơ sinh Hê-bơ-rơ thể hiện đúng xu hướng tự nhiên của những tình cảm xác thịt và bại hoại; chúng hủy hoại sự yên ủi thật của chúng ta, lật đổ những lợi ích cao quý nhất của chúng ta, và là sự chết đối với niềm vui cũng như hy vọng của linh hồn chúng ta. Sự giải thoát của họ khỏi tình trạng khốn khổ ấy là dấu hiệu rõ ràng về sự cứu chuộc của chúng ta khỏi tội lỗi và quyền lực của tội lỗi — cả hai đều do Chúa Giê-xu hoàn thành: một đằng bằng giá chuộc, một đằng bằng quyền năng. Ngài chẳng những làm cho đá cứng phun ra dòng nước, mà còn làm cho lòng bằng đá trở nên mềm mại; chẳng những khiến dòng Giô-đanh chảy ngược, mà còn khiến mọi dục vọng của chúng ta chuyển sang một dòng chảy mới. Những gian truân họ gặp trong đồng vắng vẽ nên một bức tranh sống động về những quấy nhiễu và cám dỗ vây hãm Cơ Đốc nhân. Thử thách đang chờ chúng ta. Cạm bẫy giăng quanh chúng ta. "Phải trải qua nhiều nỗi khó khăn mới vào được nước Đức Chúa Trời" (Công vụ 14:22). Chỉ xin chúng ta hãy coi chừng, kẻo như dân Y-sơ-ra-ên cứng lòng mà ngã quỵ giữa đường.

Việc tiến vào đất Ca-na-an là hình bóng của một quê hương tốt hơn, tức là quê hương trên trời (Hê-bơ-rơ 11:16; 12:22). Theo cùng một tác giả, việc dân Y-sơ-ra-ên an cư thanh bình tại Ca-na-an đã gợi cho tâm trí họ, và chỉ cho đức tin họ thấy, sự yên nghỉ Sa-bát còn lại cho dân sự của Đức Chúa Trời (Hê-bơ-rơ 4:9). Vì điểm đến (terminus ad quem, như các nhà kinh viện thường nói) rõ ràng mang tính huyền nhiệm và biểu tượng, thì chúng ta há chẳng thể kết luận rằng điểm khởi hành (terminus a quo) cũng mang tính huyền nhiệm và biểu tượng sao? Và rồi, theo những nguyên tắc loại suy rõ ràng nhất, các chặng đường trung gian cũng có cùng bản chất: diễn đạt những điều tinh tế và thiêng liêng dưới những hình ảnh thuộc về đất và giác quan.

Trụ mây ban ngày che chắn ánh nắng gay gắt, màn lửa ban đêm soi sáng đường đi — há chẳng phải là những biểu tượng sống động về công đức của Đấng Cứu Thế chúng ta, và về Lời thánh của Ngài sao? Công đức Ngài làm tươi mát lương tâm tội lỗi, như bóng mây dày che mát lữ khách nơi xứ nóng; còn Lời Ngài là ngọn đèn cho chân chúng ta, là ánh sáng cho đường lối chúng ta, dẫn chúng ta vào con đường đời đời (Thi thiên 119:105). Khi qua sông Giô-đanh, các thầy tế lễ khiêng Hòm Giao Ước đi trước dân sự, đứng giữa sông cho đến khi toàn thể hội chúng qua hết (Giô-suê 3:13, 14) — điều này đã báo trước một cách đầy ý nghĩa về Đấng đã đứng thay chỗ chúng ta, đã hủy phá sự chết, và làm cho cuộc vượt qua của chúng ta được an toàn.

Những suy ngẫm này thật êm dịu, đến nỗi tôi khó lòng rời bỏ chúng. Nhưng tôi chỉ dám chạm nhẹ đến phần này, để dành chỗ khai triển đầy đủ hơn cho phần kia — đó là luận điểm chính, và tôi xin kết thúc tại đây: lời nguyền chẳng những đã được tuyên bố, mà còn đã được thi hành.

Nếu những lý lẽ tôi đã trình bày không phải là vô lý, và cũng không làm Quý Bà chưa thỏa mãn, tôi sẽ càng vui lòng mà chứng minh rằng lời nguyền đã được thi hành, cũng như đã được tuyên bố. Giả sử đó chỉ là lời ngông cuồng của kẻ say rượu, hay lời nguyền rủa vội vàng của kẻ đang nóng giận, hay sự thêm thắt có chủ ý của một chính trị gia xảo quyệt — thì liệu Đức Chúa Trời thánh khiết, nhân từ, chân thật có đóng ấn rộng lớn của thiên đàng lên đó không? Liệu Đấng tể trị mọi biến cố có để cho nó thất bại, hay lại truyền cho nó thành công? Thậm chí, chính Ngài đã làm cho nó thành tựu, bằng bàn tay quyền năng và cánh tay giơ thẳng ra? Thật không thể tưởng tượng nổi. Vì thế, nếu lời tiên tri ấy đã thực sự được ứng nghiệm — với một sự chính xác đáng kinh ngạc — mà không nhờ bất kỳ phương tiện loài người nào tương xứng, mà bằng sự bày tỏ quyền năng Đức Chúa Trời rõ ràng nhất, thì đây sẽ là một bằng chứng về tính đáng tin, tính hợp lý, và nguồn gốc thiên thượng của nó, mà không một ai có quan niệm đúng đắn về Đấng Thần Linh có thể phủ nhận.

"Ca-na-an sẽ làm đầy tớ cho Sem." — Điều này đã được ứng nghiệm khi dân Y-sơ-ra-ên, dòng dõi Sem, chinh phục đất Ca-na-an; giết ba mươi mốt vua của xứ ấy*, và chiếm lấy các thành của họ. Đặc biệt, dân Ga-ba-ôn — một trong những thành chính của họ — đã trở thành kẻ đốn củi và xách nước cho hội chúng†.

* Giô-suê 12:24. † Giô-suê 9:23.

Cuộc cách mạng phi thường này được thực hiện bằng những công cụ nào? — Bằng một trong những đạo quân tinh nhuệ nhất thế gian ư? Nói cách khác, bằng những kẻ tôi mọi thấp hèn nhất của phương Đông hay phương Tây ư? Được chỉ huy bởi những sĩ quan dũng cảm nhất, và dẫn đầu bởi vị tướng kinh nghiệm nhất ư? Không: mà bằng một dân tộc thô sơ, vô kỷ luật, đang làm nô lệ — một dân tộc thiếu hẳn kỹ năng quân sự, không có phẩm chất cá nhân hay trang bị nào cho một cuộc phiêu lưu nguy hiểm đến thế.

Họ đã bắt đầu, tiến hành, và hoàn thành công cuộc ấy qua những trở ngại nào? Bất chấp nỗ lực của một vị quân vương hùng mạnh muốn giam họ trong ách nô lệ. Bất chấp quyết tâm của nhiều vua liên minh muốn tranh với họ từng tấc đất đến giọt máu cuối cùng. — Sáu trăm nghìn đàn ông, cùng vợ con và súc vật, phải vượt qua một con sông sâu và một nhánh biển — mà không có thuyền để chở, không có cầu để qua. — Họ phải sống bốn mươi năm trong đồng vắng hoang vu, khắc nghiệt, cằn cỗi — nơi đầy thú dữ và rắn lửa bay — nơi không có nước, không có lúa mì, không có bất kỳ tiện nghi nào cho chỗ ở hay lương thực cho sự sống.

Tất cả những khó khăn ấy đã được vượt qua bằng cách nào? — Chẳng phải bằng cánh tay xác thịt. Điều ấy hoàn toàn không thể. Mà bằng sự can thiệp kỳ diệu nhất của Đấng Toàn Năng. — Kẻ bạo chúa Ai Cập bị hạ nhục, phải chịu thua các điều kiện của họ, qua mười tai họa kinh khiếp. — Nước sông bị làm khô, sóng biển cả bị rẽ ra, để mở cho họ một lối đi tự do không ngăn trở. — Một dòng suối phun ra từ vầng đá cứng, cho họ uống như từ vực sâu lớn. — Những đàn chim cút bay đến đông đảo, đem theo bánh ăn hằng ngày. — Lượng ma-na khổng lồ sa xuống theo sương mai mỗi buổi sáng, cung cấp lương thực cho họ, chẳng phải từ kho lẫm, mà từ trời.

Xin đừng tưởng rằng ma-na lấy tên từ sự giống nhau với vị thuốc mà chúng ta thường biết và hay dùng. Tên ấy bắt nguồn từ lời kêu lên đột ngột của dân Y-sơ-ra-ên khi lần đầu thấy thứ lương thực kỳ diệu này. Họ kinh ngạc kêu lên: "Man-hu?" — "Cái gì đây?" Tiếng kêu ấy — vừa bày tỏ sự ngạc nhiên của họ, vừa nói lên bản chất bất ngờ và độc nhất vô nhị của ân tứ — đã trở thành kỷ niệm của điều này, và tên gọi của điều kia.

Điều này được mô tả với sức mạnh và vẻ đẹp tột bậc trong khúc thơ thánh cao siêu, Thi thiên 78:27, 28: "Ngài khiến thịt mưa xuống trên họ như bụi tro, và chim có cánh (ở đây có một điểm nhấn đặc biệt — nguyên văn Hê-bơ-rơ nên dịch là 'chim có cánh') nhiều như cát biển." Thế mà, dù được trang bị cánh để dễ dàng bay thoát, chúng đã không dùng đến khả năng tự nhiên của mình. Chúng sa xuống quanh trại quân, như mưa từ trời không trở lại, và như cát bờ biển không thể đếm được.

Cả Thi thiên này là một bằng chứng hiển nhiên cho nhận xét đã nêu ở đoạn trước.

Tường thành Giê-ri-cô sập xuống trước tiếng tù và. Mặt trời đứng yên giữa trời theo tiếng của một người (Giô-suê 10:12, 13). Mọi đạo quân của các dân tộc, với mọi binh khí chiến tranh, bị đánh tan như bọt nước. Và liệu có hợp lý không? Liệu có thể nào — mọi nguyên tố và cả thiên nhiên chẳng những hợp tác, mà còn thay đổi đường lối đã định; rời bỏ những định luật căn bản của sự sáng tạo — chỉ để phê chuẩn điều mà vị tổ phụ đã thốt ra trong cơn say, hay điều mà một thầy thông giáo Hê-bơ-rơ đã chèn vào bản văn?

Tôi cũng xin lưu ý: theo đúng lời tiên tri này, há chẳng phải người Hy Lạp và người La Mã — những người truy nguyên dòng dõi từ Gia-phết — đã trở thành chủ nhân của phần còn lại của Ca-na-an sao? Thành Tia do người Si-đôn xây dựng, và thành Thê-bết do Cát-mốt xây dựng, đều bị A-léc-xan-đơ người Hy Lạp hủy diệt. Thành Ca-tha-gơ do Đi-đôn sáng lập, sau một chuỗi dài thất bại và biển máu, đã bị Xi-pi-ôn người La Mã san bằng. Những tổn thất ấy đã khiến Ha-ni-ban — một đứa con của Ca-na-an — phải kêu lên với sự pha trộn giữa kinh ngạc và tuyệt vọng: "Ta nhận ra vận mệnh của Ca-tha-gơ!" Một tác giả danh tiếng bậc nhất về khẩu vị tinh tế và sự phán đoán sắc bén cho rằng rất có thể, trong lời thú nhận chán nản và tuyệt vọng ấy, Ha-ni-ban đã ám chỉ lời tiên tri đang xét đến. Điều này biện minh cho bản dịch tự do — nhưng tôi hy vọng không sai lầm — của tôi về câu thơ La-tinh của Vir-gin:

"Ngài đã nghe rằng từ dòng máu thành Tơ-roa,
Một dân tộc sẽ đến, vương quyền trải rộng, kiêu hùng trong chiến trận,
Để hủy diệt xứ Li-bi: số phận đã định như vậy."

Rồi Hervey dịch ý:

"Nghe rằng dòng dõi Tơ-roa sẽ vùng dậy oai hùng,
Đập tan sức mạnh Ca-na-an, mở rộng đế chế khắp nơi,
Kế vị huy hoàng, bắt các con trai của Cham làm nô lệ:
Số phận đã phán quyết như thế!"

Nguyên văn của ông Rít-lây là: "Ca-na-an trở thành đầy tớ của các đầy tớ cho Sem, nhưng không phải cho Gia-phết, khi dân Y-sơ-ra-ên chinh phục xứ Pa-lê-tin." Tr. 111. — Xin cho tôi được hỏi: tại sao lại thêm mệnh đề cuối cùng ấy? Có phải để dọn đường cho luận điệu phản bác sau đây, trong đó ông ta thúc ép: "Ca-na-an làm đầy tớ cho một trong các chú của mình, chứ không phải cho các anh em mình"? — Một sự bắt bẻ vặt vãnh như thế (vì chắc chắn nó không đáng được gọi bằng cái tên nào hay hơn) cho thấy sự dốt nát hoàn toàn về cách diễn đạt Hê-bơ-rơ; hoặc là một khuynh hướng kỳ lạ muốn tranh cãi vụn vặt. Cho đến khi Huân tước Bolingbroke chỉ cho tôi thấy điều ngược lại, tôi vẫn cho rằng không có gì thông thường hơn trong thành ngữ phương Đông, là dùng danh xưng "anh em" để chỉ bất kỳ thân thích nào thuộc phái nam*. Sáng thế ký 13:8 — nơi Áp-ra-ham và Lót, dù là chú cháu, vẫn được gọi là anh em. Sáng thế ký 24 — nơi Bê-tu-ên, một người cháu khác của Áp-ra-ham, được gọi là anh em ông. Sáng thế ký 29:12, 15.

* Sáng thế ký 13:8; 24; 29:12, 15.

Tôi hy vọng Quý Bà sẽ không cho rằng nhận xét này, hay bất kỳ nhận xét nào khác của tôi, là khiếm nhã. Trước mặt Đức Chúa Trời chí cao, mọi người đều bình đẳng. Khi danh dự của Lời Ngài hay các thuộc tính vinh hiển của Ngài bị xúc phạm, chúng ta không được vị nể ai. Khi chân lý bị đe dọa, mọi phân biệt về địa vị đều phải nhường chỗ. Tôi xem mình là kẻ hèn hạ nhất trong các loài thọ tạo, nếu vì nể nang người sang mà tôi che đậy hay giấu giếm chân lý, khi những lời sấm venerable của sự cảm thúc bị khinh miệt. Một sự vi phạm lễ độ như thế — dù bởi bàn tay nào, hay từ phương nào đến — còn tệ hơn cả tội phỉ báng bậc quyền quý.

Xin Quý Bà tha thứ cho sự lạc đề này, và cho phép tôi nhận xét thêm — rằng dòng dõi của Cham, theo một nhánh khác, cho đến ngày nay vẫn là nô lệ của thế giới buôn nô lệ. Tôi muốn nói đến người da đen: dòng dõi của họ bắt nguồn từ người bất hạnh ấy. Và quê hương của họ là gì, nếu không phải là cái chợ của ách nô lệ? Thân thể họ há chẳng bị mua bán như những món hàng hèn hạ nhất sao? Họ há chẳng bị hạ xuống những công việc đê tiện nhất, và bị hành hạ bằng những lao dịch nhọc nhằn nhất sao? Họ đã trở thành, theo nghĩa đen khắc nghiệt nhất, những đầy tớ của các đầy tớ.

Tôi chưa quên điều mình phải chứng minh liên quan đến dân Ai Cập; tôi cũng sẽ không bỏ qua điều Huân tước đã viện dẫn từ phía ấy. "Dòng dõi của Mích-ra-im," ông nói, "một người con khác của Cham, chính là dân Ai Cập: và họ chẳng những không làm đầy tớ của các đầy tớ cho anh em họ hàng Semít của mình, mà trái lại, chính những người này đã làm đầy tớ của các đầy tớ cho họ." Trong một thời gian, đúng là như vậy. Nhưng ách nô lệ ấy là vì ích lợi cho linh hồn họ, và đã đem lại kết quả ngược lại với điều kẻ áp bức mong muốn.

Còn về sự ưu việt nhất thời của dân Ai Cập — đã kết thúc một cách thảm khốc đến nỗi họ bị loại khỏi lời tuyên án nguyền rủa, hay được hưởng một ân huệ đặc biệt? — thì sao? Họ đã bị bàn tay Đức Chúa Trời viếng thăm bằng những tai họa khủng khiếp và hủy diệt nhất. Trong tai họa cuối cùng, các con đầu lòng — hoa quả của vương quốc họ — bị cắt đứt; và cuối cùng, vua của họ cùng toàn thể quân đội đã chết chìm trong Biển Đỏ. Há Huân tước không kể gì đến những sự phán xét chưa từng thấy ấy sao?

Hơn nữa, tình trạng của dân tộc này trong các thời đại tiếp theo ra sao? Nếu chúng ta tra cứu Ê-xê-chi-ên, ông sẽ tuyên bố rõ ràng bằng Thánh Linh tiên tri, như thể ông đã sống tại nơi ấy và chứng kiến tận mắt tình hình. "Xảy ra trong năm thứ mười một, tháng giêng, ngày mồng bảy, có lời Đức Giê-hô-va phán với ta rằng: Hỡi con người, ta đã bẻ gãy cánh tay của Pha-ra-ôn, vua Ai Cập; nầy, nó sẽ không được bó lại để chữa lành, không được quấn lại để làm cho mạnh mà cầm gươm. — Ta sẽ làm tan lạc dân Ai Cập giữa các nước, và rải họ ra khắp các xứ. — Nó sẽ là vương quốc hèn hạ nhất, chẳng còn dấy lên trên các nước nữa" (Ê-xê-chi-ên 30:20, 21, 23; 29:15).

Điều này há chẳng được lịch sử cổ đại và tình trạng hiện tại của Phi Châu xác nhận sao? Từ lịch sử, chúng ta biết rằng dân Ai Cập đã phải thần phục, trước hết là người Ba Tư, rồi người Hy Lạp, rồi người La Mã, sau đó là người Ả Rập. Và từ tình trạng hiện tại, chúng ta thấy họ đang mang ách Thổ Nhĩ Kỳ: bị cai trị, không phải bởi một vương tử đồng bào, mà bởi các quan tổng đốc ngoại bang. Hãy nhìn vào các xứ sở do dòng dõi Cham cư ngụ; nếu tôi không lầm, người ta sẽ thấy họ đúng như lời Thi thiên mô tả: "những nơi tối tăm của đất" đầy "những chỗ ở của sự hung bạo" (Thi thiên 74:20) — những hang ổ của sự cướp bóc, những ngục tối của sự dốt nát: nơi cơn thịnh nộ kéo lê xiềng xích, và bạo quyền giơ cao roi vọt. Đến nỗi chúng ta không ngần ngại mà nói, bằng những lời đầy nhấn mạnh của Giô-suê: "Chẳng một điều nào trong mọi điều lành hay điều dữ mà Giê-hô-va đã phán qua miệng Nô-ê về các con trai ông, đã thất bại cả" (Giô-suê 23:14).

Điều này dẫn tôi đến điểm tiếp theo của lời tiên tri: phước lành tuyên bố trên Sem, và sự mở rộng hứa cho Gia-phết. Điều này sẽ đem lại một luận cứ mới để bảo vệ tính xác thực của đoạn văn, và khẳng định sự cảm thúc thiên thượng của nó. Tôi nói "phước lành tuyên bố trên Sem", vì tôi không dịch câu ấy là "Đáng ngợi khen Giê-hô-va, là Đức Chúa Trời của Sem", mà là "Nguyện Sem được ban phước bởi Giê-hô-va Đức Chúa Trời". Cách dịch này tạo nên một sự tương phản nổi bật giữa án phạt của người con này và phần thưởng của người con kia. Và biến cố lịch sử dường như đã xác nhận cách hiểu ấy. Vì phước lành ấy đã được ứng nghiệm một cách hiển nhiên biết bao! Trong dòng dõi Sem, Hội Thánh của Đức Chúa Trời đã được thành lập, và sự thờ phượng chân thật của Ngài đã được truyền bá. Từ Sem mà ra Đấng Cứu Chuộc của nhân loại, nguồn của mọi phước lành.

Còn Gia-phết, ông đã nhận được phần sở hữu của mình: các hải đảo về phía tây, và những vùng đất rộng lớn, tốt đẹp gần đó; Tây Ban Nha, Ý, Pháp, Tiểu Á, toàn thể Âu Châu, và những miền bao la về phương bắc — nơi xưa kia là xứ Xcút, nay là xứ Tác-ta; và từ đó, dân cư của Tân Thế Giới dường như cũng bắt nguồn. Việc "Gia-phết ở trong trại của Sem" có nghĩa là sự trở lại của dân ngoại Âu Châu với Phúc Âm của Đấng Christ — những người, qua một chuỗi dài năm tháng, đã "xa cách cộng đồng Y-sơ-ra-ên, là người ngoại đối với các giao ước của lời hứa, không có hy vọng, không có Đức Chúa Trời ở thế gian" (Ê-phê-sô 2:12); nhưng đến kỳ định, đã được thuyết phục để đón nhận đức tin chân thật, và đã trở nên — như sứ đồ Phao-lô diễn đạt một cách thanh nhã, hoàn toàn phù hợp với ngôn ngữ của lời tiên tri — "người đồng hương với các thánh đồ, và là người nhà của Đức Chúa Trời" (Ê-phê-sô 2:19).

Tôi không thể không nghĩ rằng Huân tước đã đặt pháo đài và nã pháo — chẳng phải như một kỹ sư vụng về, mà ít nhất như một kỹ sư thất bại. Ông đã đặt pháo đài chống lại một thành trì quá kiên cố, không thể nào lay chuyển, và chắc chắn sẽ chiến thắng mọi cuộc tấn công. Ông đã nã pháo đến nỗi súng giật lại chính mình, và đè bẹp chính ý đồ của ông. Đó sẽ luôn là kết cục, khi những người có thiên tài kiệt xuất và tài năng được trau dồi nhất đem sức mình tấn công Kinh Thánh của chân lý đời đời. Chính đoạn văn này, thay vì làm mất uy tín, lại làm tôn vinh Lời Đức Chúa Trời một cách cao quý. Nó cho thấy rằng ngay cả những phần ít quan trọng nhất — hay theo ý Huân tước, những phần đáng chê trách nhất — của các sách ấy, cũng có một chiều sâu và một phẩm giá khôn ngoan, mà chừng nào chân lý lịch sử còn được tín nhiệm, chừng ấy chúng còn được ngưỡng mộ và tôn kính.

Tôi có nên làm phiền Quý Bà thêm nữa không? Các tác giả của Cựu Ước mang đầy đủ những dấu hiệu của sự vô tư và chân thật không thể chối cãi. Họ ghi lại những thất bại của tổ phụ mình mà không che đậy; họ lên án tội lỗi của chính dân tộc mình với sự nghiêm khắc không nể nang. [NEEDS REVIEW: một đoạn khoảng 30 dòng trong bản OCR (về các tác giả thánh và bản Bảy Mươi) bị hỏng nặng, không thể đọc được; chỉ còn nhận ra các ý rời rạc về sự trung thực của các trước giả, câu xưng nhận đức tin của A-gu-rơ ("Mọi lời của Đức Chúa Trời đều tinh sạch", Châm ngôn 30:5), và sự khinh miệt của Huân tước đối với nguyên bản Hê-bơ-rơ.]

Huân tước Bolingbroke rất hâm mộ Ta-xi-tơ, vì sử gia này khám phá những động cơ thầm kín của hành động, và truy nguyên hầu hết mọi sự nghiệp đến tận nguồn gốc. Nếu đó là một phẩm chất đáng quý nơi sử gia La Mã, thì chúng ta há chẳng càng phải ngưỡng mộ các sử gia được cảm thúc sao? Họ tỏ cho chúng ta biết, chẳng phải những mưu kế thầm kín của triều đình, mà là những mưu định khôn dò của thiên đàng; chẳng phải những động cơ nhỏ nhen lay động chính trị gia, mà là những ý định sâu xa của Đấng Chủ Tể hoàn vũ — mà tất cả điều này, không phải từ những phỏng đoán bấp bênh, mà với sự bảo đảm đầy đủ nhất. Một sự xuất sắc mà không một câu chuyện nào khác trên đất này có thể đòi hỏi.

Kinh Thánh soi sáng những biến cố đáng nhớ nhất đã xảy ra trong thế giới ngoại giáo, và được các tác giả cổ điển ghi lại. Khi vị quân vương A-si-ri chinh phục các vương quốc và tàn phá các dân tộc, chúng ta dễ tưởng rằng ông ta chỉ đang thỏa mãn tham vọng vô độ của mình. Nhưng Kinh Thánh bảo đảm với chúng ta rằng ông ta là "cây gậy trong tay Giê-hô-va, là cây roi của sự thạnh nộ Ngài" (Ê-sai 10:5) — một công cụ được Vua của các vua dùng để thi hành sự báo thù công bình của Ngài. Khi Si-ru được rèn luyện trong mọi bài tập cao quý, được giáo dục trong mọi tài năng tao nhã tạo nên vị vương tử hào hiệp và vị tướng hoàn hảo, Xê-nô-phôn chỉ thấy trong đó sự thi thố của mưu lược loài người. Nhưng Ê-sai nhìn thấy cánh tay toàn năng của Đức Giê-hô-va đang thắt lưng cho vị anh hùng này, và chuẩn bị ông cho sự giải cứu dân sự Ngài: "Ta đã thắt lưng cho ngươi, dù ngươi không biết ta" (Ê-sai 45:5). Vì thế, lịch sử Kinh Thánh tự nó là vĩ đại và hữu ích nhất; trong khi những nhận xét thâm trầm của nó là chìa khóa để mở ra những sự kiện được ca ngợi nhất trong lịch sử ngoại giáo.

Đó là chưa kể đến sự bày tỏ về Đấng Mết-si-a vĩ đại, là hy vọng của Y-sơ-ra-ên và là Đấng mà muôn dân trông đợi (A-ghê 2:7). Một sự bày tỏ về Ngài trong sự nhập thể huyền nhiệm, trong thân vị kỳ diệu, và trong mọi uy nghi nhân từ, đầy ân điển của các chức vụ trung bảo của Ngài. Từ lời hứa nguyên thủy (ban cho tổ phụ đầu tiên của chúng ta) qua mọi giai đoạn triển khai tiệm tiến, cho đến khi Ngài xuất hiện trong Tân Ước như Con một của Đức Chúa Cha, với ánh sáng và phẩm giá xứng hợp với một thân vị thiên thượng như thế. — Đó là một biến cố của sự hạ mình, uy nghi, và ân điển không gì sánh được, đến nỗi mọi đấng tiên tri đều làm chứng về Ngài (Công vụ 10:43), và chính các thiên sứ cũng ước ao xem xét điều ấy (1 Phi-e-rơ 1:12).

Vậy thì Quý Bà hẳn phải ngạc nhiên biết bao khi thấy Huân tước Bolingbroke đảm nhận việc chỉ ra phạm vi chính của lịch sử Môi-se (ít nhất là phần đầu), mà không hề khai triển, không hề nhấn mạnh, không — thậm chí không hề nhắc đến Đấng Cứu Chuộc. Đấng Cứu Chuộc vinh hiển tột bậc, quan trọng tột bậc ấy — là tổng hợp và thực chất của toàn bộ Kinh Thánh, là An-pha và Ô-mê-ga trong mọi sự mặc khải của Đức Chúa Trời. Đấng mà Môi-se đã viết về (Giăng 5:46), và ngày của Ngài Áp-ra-ham đã thấy (Giăng 8:56). Đấng mà sự công bình của Ngài đã được Nô-ê rao giảng (Hê-bơ-rơ 11:7), và sự tái lâm của Ngài đã được Hê-nóc báo trước (Giu-đe 14, 15). Sự công bình của Ngài, khi được đón nhận bởi đức tin, đã làm cho của lễ của A-bên được đẹp lòng Chúa (Hê-bơ-rơ 11:4), và đã an ủi A-đam trong sự mất mát bất tử và bị đuổi khỏi Pa-ra-đi. Từ Ngài mà nhiều — nếu không phải là tất cả — các tổ phụ tiền hồng thủy mượn lấy vinh dự của mình; và họ được ghi vào sổ đời đời, chủ yếu vì được kể trong số tổ tiên của Ngài.

Sự bỏ sót nghiêm trọng này — dùng chính ngôn ngữ của Huân tước — là "một sự lạm dụng rõ ràng lịch sử thánh, và hoàn toàn không thể tha thứ nơi một tác giả đã biết, hay lẽ ra phải biết" (tr. 178), rằng Kinh Thánh, từ những thời kỳ sớm nhất cũng như những thời kỳ sau, đều làm chứng về Đấng Christ. Đảm nhận như thế, và thực hiện như thế, chẳng khác nào một kẻ tự xưng là nhà giải phẫu cam kết giải thích bản chất của sự vận động nơi loài vật, mà không nói một lời nào về thần kinh, cơ bắp, trái tim. Hay như một kẻ học lõm địa lý khoe sẽ vẽ một bản đồ hoàn chỉnh về đất nước chúng ta, mà lại bỏ hẳn ra khỏi kế hoạch các thành phố, thị trấn, và sông ngòi. Thế mà đây chưa phải là trường hợp duy nhất cho thấy Huân tước — dù sắc sảo trong văn chương đời — lại rất lơ là trong việc nghiên cứu Kinh Thánh của mình.

Nếu người ta chịu đem một tâm trí ngay thẳng và vô tư mà xem xét công trình được cảm thúc — thoát khỏi bệnh vàng da của thành kiến, không bị che mắt bởi sự tự phụ, cũng không say sưa trong chén lạc thú tội lỗi — thì họ sẽ sớm nhận ra một chòm sao đáng yêu của chân lý, khôn ngoan, và ân điển chiếu sáng từ mỗi trang sách; đến nỗi sự khinh miệt của họ phải biến thành ngưỡng mộ, và sự ác cảm của họ phải biến thành vui thích.

Nhưng nếu họ mang theo một cái dạ dày chỉ ưa lời tâng bốc, một tinh thần tự phụ kiêu căng, hay một sự nô lệ hèn hạ cho những khoái lạc giác quan; nếu họ quyết tâm ấp ủ, và không đời nào chịu ly dị, những kẻ quyến rũ lòng người và làm bại hoại sự phán đoán ấy — thì chúng ta cũng chẳng lấy làm lạ khi Kinh Thánh hiện ra trước mắt họ với cùng một vẻ như trụ mây đã hiện ra trước mắt dân Ai Cập. Trụ mây ấy đã giáng bóng tối trên đường họ đi, và gieo kinh hoàng vào lòng họ; trong khi đó, nó lại soi sáng bước chân và làm phấn khởi hy vọng của dân Y-sơ-ra-ên (Xuất Ê-díp-tô ký 14:20). Trong trường hợp này, chúng ta có thể giải thích sự chống đối của họ bằng hoàn cảnh bất hạnh được ghi về Ích-ma-ên: tay họ, lưỡi họ, ngòi bút họ chống lại Lời Đức Chúa Trời, vì Lời Đức Chúa Trời chống lại dục vọng và tham vọng của họ.

Các sử gia khác chỉ phỏng đoán về sự can thiệp của một Đức Chúa Trời báo thù hay nhân từ. Và dù những phỏng đoán như thế rất hiếm khi xuất hiện trong các tác phẩm của họ, thì trong Kinh Thánh, chúng ta được Đấng Trọng Tài của thiên đàng tuyên bố với sự chắc chắn không sai lầm: "Đây là việc Đức Giê-hô-va làm; là nhát gươm của sự công bình Ngài." Ở đây, chúng ta nhận thấy như trong một tấm gương sáng nhất: Ngài ưa thích những việc làm nào, và chống đối những phương cách nào; đường lối nào được phước lành Ngài đi kèm, và cách cư xử nào chọc giận Ngài. Kinh Thánh đặt trước mắt chúng ta những minh họa nổi bật nhất, vừa về những lời đe dọa của Đức Chúa Trời, vừa về những lời hứa của Ngài; chứng minh bằng kinh nghiệm lặp đi lặp lại rằng những lời đe dọa ấy không phải là những lời hăm dọa suông, còn những lời hứa ấy chẳng phải là những điều quyến rũ dối trá.

Nhờ đó, Kinh Thánh thích hợp một cách kỳ diệu để gieo vào lòng chúng ta sự trông cậy nơi Đức Chúa Trời — một sự nương dựa tin kính nơi Đức Chúa Trời — và một sự mong đợi thành công trong mọi mưu kế của mình, chẳng phải chỉ nhờ tài khéo hay siêng năng của riêng mình, mà nhờ phước lành toàn năng của Đức Chúa Trời. Đó có lẽ là những điều răn lành mạnh và ích lợi nhất cho nhân loại trong mọi điều răn đạo đức.

Tôi xin dẫn chứng sách Sử ký hơn là các phần khác của lịch sử thánh, để gây dựng lòng quý trọng cao hơn đối với những sách tuyệt vời này. Nhiều người, tôi tin, bằng lòng với sự dốt nát về sách Sử ký, vì một vài chương đầu gồm những tên Hê-bơ-rơ khó đọc, và những bảng gia phả vô ích đối với đa số độc giả. Nhưng bất chấp phần mở đầu không mấy hứa hẹn ấy, chúng chứa đựng những đoạn đáng nhớ và cảm động nhất. Tôi xin ví chúng như một mỏ quý mà bề mặt cằn cỗi, dường như chẳng chứa gì đáng giá. Nhưng khi đào sâu vào lòng đất, kho báu mở ra. Càng đào sâu, càng thấy nhiều của cải. Và thay vì tiếc công khó nhọc, người ta chỉ buồn rằng mình đã không bắt đầu cuộc tìm kiếm sớm hơn.

Những nhận xét của tôi sẽ dài vô tận, nếu chúng kể hết mọi sự hoàn hảo của lịch sử thánh. Tôi xin dừng lại với một lời chúc: nguyện Quý Bà quý trọng, tôn kính, và yêu mến toàn bộ Sách của Đức Chúa Trời — chỉ xứng với giá trị của nó mà thôi. Bấy giờ, tôi tin chắc, nó sẽ chiếm được lòng quý mến cao nhất của Quý Bà.

Xin cho tôi được đưa ra một lời thỉnh cầu, với ý thức về muôn vàn nghĩa vụ tôi mắc nợ Quý Bà, cùng mọi hành động hạ mình và rộng rãi đầy quyến rũ của Quý Bà còn hiển hiện trước mắt tôi. Lời thỉnh cầu ấy phải là — và thực sự là — sự bày tỏ lòng biết ơn chân thành nhất vì những ân huệ của Quý Bà, và lòng nhiệt thành chân thật nhất vì hạnh phúc của Quý Bà. Đó là: xin Quý Bà duy trì sự tương giao hằng ngày, và vun đắp một mối thân mật thánh khiết với các tác giả được cảm thúc cùng những pho sách vô giá của họ. Hãy đọc chúng. Hãy ghi nhớ chúng. Hãy cân nhắc chúng. — Hãy suy ngẫm chúng trong toàn thể, trong những phần tươi đẹp, và trong những mối liên hệ của chúng.

Tôi sẽ e ngại mà giới thiệu với lòng nhiệt thành như thế, và khuyên đọc kỹ lưỡng như thế, đối với những tác phẩm đúng đắn nhất từng ra từ ngòi bút loài người. Nhưng ở đây, tôi không hề lo sợ Quý Bà sẽ đào cạn mỏ mà than rằng trống rỗng; không hề lo sợ món ăn tinh thần sẽ nhạt dần trên khẩu vị Quý Bà mà gây chán ngán. Chúng ta càng tìm kiếm những kho tàng khôn ngoan ấy, càng hiểu rõ những lời sấm chân lý ấy, chúng càng chứng tỏ mình xứng đáng với sự phán đoán của chúng ta, và càng trở nên thân thương — càng thân thương hơn — với lòng yêu mến của chúng ta. Các trang Kinh Thánh, giống như các công trình của thiên nhiên, chẳng những chịu được sự thử nghiệm, mà còn càng thêm giá trị qua thử thách. Việc dùng kính hiển vi để quan sát thiên nhiên, và việc suy ngẫm lặp đi lặp lại Lời Chúa, chắc chắn sẽ phô bày những vẻ đẹp mới, và đem đến cho chúng ta những sức hấp dẫn cao hơn. Thậm chí, chính những nỗ lực của kẻ thù nhằm bôi đen Kinh Thánh cũng chỉ làm tăng thêm ánh sáng của nó. Về phần tôi, tôi hẳn đã chẳng bao giờ thấy lời tiên tri của Nô-ê hiện ra rõ ràng, thích đáng, và vinh hiển đến thế trước mắt mình, nếu Huân tước Bolingbroke đã không cố gắng vùi dập nó bằng những luận điệu phản bác, và dìm nó xuống sự khinh miệt.

Trên hết, nguyện chúng ta đem đến môn học tốt nhất này một tâm trí khiêm nhường — một tâm trí thấm thía sâu xa sự dốt nát và yếu đuối của chính mình, nhưng thường xuyên và vui vẻ hướng lên Đức Chúa Trời để cầu xin Thánh Linh soi sáng và làm cho sống động của Ngài. Để nhờ ảnh hưởng phước hạnh của Ngài, mắt chúng ta được mở ra để hiểu Kinh Thánh (Lu-ca 24:45), và lòng chúng ta được mở ra để đón nhận Lời Chúa (Công vụ 16:14). Vì sự mù lòa của tâm trí chúng ta đến nỗi chúng sẽ không — không thể — được làm cho khôn ngoan để được cứu, ngay cả từ chính Kinh Thánh, nếu không có sự vận hành quyền năng của Thánh Linh phước hạnh. Trừ khi ân điển Ngài soi sáng trí hiểu chúng ta, Kinh Thánh sẽ chẳng hiện ra với chúng ta trong sự đầy đủ của ý nghĩa thiên thượng; và chúng ta cũng chẳng đón nhận chúng trong sức mạnh biến đổi của chúng. Để khi đọc những lời đe dọa, chúng ta run sợ trước Lời đáng kinh; và nhìn nhận mình đáng chịu những sự phán xét nghiêm khắc ấy. Nhưng đồng thời tin rằng Đấng Christ đã chuộc chúng ta khỏi sự nguyền rủa của luật pháp, vì Ngài đã trở nên sự nguyền rủa thay cho chúng ta (Ga-la-ti 3:13). Để khi đọc những lời hứa, chúng ta xưng nhận mình không xứng đáng được dự phần vào những phước lành khôn tả ấy; nhưng vẫn vững tin rằng mọi lời hứa của Đức Chúa Trời đều là "phải" và "a-men" trong Chúa Giê-xu Christ (2 Cô-rinh-tô 1:20) — là phần chắc chắn không thể tranh cãi của chúng ta, nhờ công đức và sự chuộc tội của Ngài, và chắc chắn sẽ được ứng nghiệm nhờ sự cầu thay và thành tín của Ngài. — Khi đọc các điều răn, chúng ta hãy vui mừng tin rằng Đấng Cứu Thế của chúng ta, vâng phục cho đến chết, đã làm trọn chúng một cách hoàn hảo vì sự xưng công chính của chúng ta; và Đấng Cứu Thế của chúng ta, được tôn cao lên trời, đã cam kết đặt Thần Ngài trong chúng ta vì sự nên thánh của chúng ta, khiến chúng ta bước đi trong các luật lệ Ngài và gìn giữ các mạng lịnh Ngài (Ê-xê-chi-ên 36:27). Khi suy ngẫm các tấm gương, nguyện chúng ta dùng một số làm lời cảnh cáo để tránh những hòn đá của tội lỗi, và dùng những tấm khác làm sự khích lệ để theo đuổi sự thánh khiết. Hãy dùng tất cả như những động lực để thức tỉnh sự thận trọng, hay thúc giục sự siêng năng của chúng ta; để thánh hóa tình cảm, và làm cao thượng tính tình chúng ta — những điều sẽ ban sự an ủi trong cơn gian truân, và thêm hương vị cho lúc thịnh vượng; những điều sẽ dạy chúng ta ăn ở ngay thẳng giữa mọi cạm bẫy, mọi mê cung của thời gian, và dần dần rèn tập chúng ta cho những sự vui hưởng phước hạnh của cõi đời đời.

Nguyện bằng chứng này, thưa Bà, được khắc ghi trên lòng Bà — được viết bằng những nét chữ sáng ngời không phai — được viết bởi ngón tay của Đức Chúa Trời hằng sống! Bấy giờ, tôi tin chắc, mọi nỗ lực làm lung lay đức tin Bà, hay cướp đi lòng tôn kính Bà dành cho KINH THÁNH, sẽ giống như nỗ lực đập vỡ tảng đá bằng một bong bóng xà phòng, hay đâm thủng kim cương bằng một chiếc lông chim.

Khi ấy, chúng ta sẽ có một bằng chứng nữa rằng nguyên bản của những sách thánh này không phải từ loài người, mà từ Giê-hô-va Đức Chúa Trời — một bằng chứng mà một số người có thể chê cười là tưởng tượng, nhưng thực ra vững chắc tột bậc và quan trọng sâu xa. Dù không độc lập, càng không loại trừ các bằng chứng khác, nó vẫn quý giá hơn mọi chứng cớ khác đối với mỗi cá nhân, một cách không thể sánh được. Chúng ta sẽ CÓ LỜI CHỨNG TRONG CHÍNH MÌNH (1 Giăng 5:10). Chúng ta sẽ kinh nghiệm trong linh hồn mình năng lực phước hạnh của Kinh Thánh: đức tin nơi Đấng Christ, lòng yêu mến Đức Chúa Trời tha thiết, lòng nhân ái chân thành đối với đồng loại, và sự siêng năng thánh khiết trong việc làm cho sự kêu gọi và sự tuyển chọn của mình được chắc chắn (2 Phi-e-rơ 1:10).

Đây chính là điều Huân tước muốn nói — hay lẽ ra phải muốn nói — khi ông nhắc đến "sức mạnh đích thực của tôn giáo; sức mạnh khuất phục tâm trí, và khiến lương tâm kính sợ bởi sự thuyết phục" (tr. 182). Và tôi tin chắc, dù ông có phỏng đoán ngược lại, rằng sự bảo chứng này cho sự cảm thúc thật của Kinh Thánh và nguồn gốc thiên thượng của Cơ Đốc giáo không hề thiếu vắng. Thậm chí, tôi dám cam đoan rằng nó sẽ không bao giờ thiếu vắng đối với bất kỳ ai tìm kiếm nó với sự chú tâm đúng mực và siêng năng xứng hợp, mà không quên cũng không bỏ qua những điều kiện cần thiết do Đấng Thầy vĩ đại của trường học Cơ Đốc quy định: một là, "Nếu ai muốn làm theo ý muốn Ngài, thì sẽ biết đạo lý có phải bởi Đức Chúa Trời chăng" (Giăng 7:17); hai là, lời hứa: "Nếu ai trong anh em thiếu khôn ngoan, hãy cầu xin Đức Chúa Trời... thì sẽ được ban cho" (Gia-cơ 1:5).

Đây không chỉ là lời chúc chân thành, mà — chừng nào tôn giáo và lòng biết ơn còn có ảnh hưởng — còn là lời cầu nguyện hằng ngày của

Kẻ đầy tớ khiêm nhường và vâng phục nhất của Quý Bà,
Tháng Tư, 1752.

TÁI BÚT.

Tôi đã không đả động gì đến những lời chỉ trích của Huân tước liên quan đến tính chân thực của lịch sử Phúc Âm, vì làm thế sẽ bước vào một cánh đồng mới — cánh đồng mà tôi để ngỏ và không chạm đến, dành cho một nhà bênh vực xứng đáng hơn của kho báu vô giá ấy. Không phải vì tôi cho rằng cuộc tấn công ấy có gì đáng sợ, mà vì tôi nghĩ sẽ ích lợi — và tôi tin là dễ dàng — để chỉ ra sự yếu ớt và vô lý của những luận điệu mà những người có tài năng vượt trội buộc phải viện đến, khi họ phất cờ dưới ngọn cờ của sự hoài nghi hay vô tín. Cũng sẽ là một việc công bằng với công chúng, nếu tra xét sự chân thành, chính trực, và nhất quán của những tác giả ấy — những người, chỗ này thì đặt nặng uy quyền của Tân Ước (tr. 94), chỗ khác lại cố đào đổ chính nền tảng uy tín của nó (tr. 175).

BÀI GIẢNG VỀ CHỨC VỤ HÒA GIẢI

Được giảng tại nhà thờ giáo xứ... Northamptonshire.

Bởi JAMES HERVEY, A.M., nguyên quản nhiệm Weston-Favell, Northamptonshire.

"Chúng tôi làm sứ giả của Đấng Christ, như Đức Chúa Trời dùng chúng tôi mà khuyên bảo. Chúng tôi nhân danh Đấng Christ mà nài xin anh em: hãy hòa thuận lại với Đức Chúa Trời." 2 Cô-rinh-tô 5:20.

In cho John... tại St. Paul's Church-yard. M.DCC.LXIV.

[QUẢNG CÁO. Vì đây là một bài giảng được xuất bản sau khi tác giả qua đời, xin phép được ghi chú, để công chúng được thỏa mãn, rằng ông Hervey đã được nhiều người từng nghe bài giảng này nài xin in ấn từ nhiều năm trước; nhưng vì ông là người rất khiêm tốn, và lúc ấy chưa từng xuất hiện với tư cách một tác giả, nên không một lời nài xin nào lúc bấy giờ có thể thuyết phục ông ưng thuận. Tuy nhiên, theo yêu cầu của một người bạn thân thiết, ông đã chép lại bài giảng từ bản tốc ký của mình và trao cho người ấy. Người bạn này xin ông Hervey sửa lại để in ấn; ông đã làm như vậy (cùng với một mục sư đáng kính), rồi trả lại bản chép cho bạn mình, và nói rằng vì cuốn "Suy ngẫm nơi phần mộ" đã được đón nhận nồng nhiệt, ông không còn phản đối việc xuất bản bài giảng này cùng với một số bài giảng khác, và rằng một ngày nào đó ông sẽ trao lại cho bạn. Có lẽ tác giả đã thêm nó vào tập bốn bài giảng của mình, nếu ông còn giữ được một bản sao để nhớ lại rằng nó đã được chép ra.]

"Muôn vật đều bởi Đức Chúa Trời, Đấng đã cho chúng ta được hòa thuận lại với Ngài bởi Chúa Giê-xu Christ, và đã giao chức vụ hòa giải cho chúng ta." 2 Cô-rinh-tô 5:18.

Tình yêu dành cho Đức Chúa Trời — Đấng đáng yêu tột bậc, vinh hiển tột bậc, và nhân từ tột bậc — là tâm tình vui thích và thiêng liêng nhất trong mọi tâm tình. Đó là một bông hoa thánh: khi còn là nụ, nó là hạnh phúc; khi nở rộ, nó là thiên đàng. Trồng nguyên tắc cao quý này vào lòng người, vun xới cho nó lớn lên, và đem nó đến chỗ trưởng thành, là mục đích lớn của mọi tôn giáo, và là bông trái chân thật của đức tin không giả dối. — Các thiên sứ được hạnh phúc, vì tình yêu dành cho Đức Chúa Trời chiến thắng đời đời, không đối thủ, trong những tình cảm cao quý của họ. Các tín đồ chân thật được hạnh phúc, vì tình yêu [dành cho Đức Chúa Trời], ở mức độ thắng thế, đã được đổ đầy trong lòng họ. Phúc Âm là một cơ chế của hạnh phúc, vì nó bày tỏ lòng nhân từ yêu thương dư dật của Đức Chúa Trời đối với loài người, và thúc giục những động cơ hấp dẫn nhất khiến chúng ta yêu mến Chúa tể [của mình] một cách nồng cháy.

"Tội lỗi là nguồn gốc của sầu khổ; nó là ác quỷ báo thù đi theo sau lưng chúng ta với roi vọt và nọc độc." — Rowe.

Phúc Âm bày tỏ Đức Chúa Trời vĩ đại, chẳng những là Đấng ban cho các tạo vật mọi điều tốt lành họ hưởng, mà còn là Đấng thực hiện sự hòa thuận của họ với chính mình Ngài đáng tôn thờ. Ngài thực hiện phước lành đáng khao khát nhất trong mọi phước lành này, chẳng phải chỉ bằng cách ban ơn tha thứ, mà bằng ơn tha thứ đã được mua chuộc bằng sự chết của Con Ngài — và nhờ chi tiết làm phong phú thêm này, ơn tha thứ ấy được tôn cao vô hạn, được khoác lên mọi nét duyên mà chính thiên đàng có thể ban cho. — Để làm cho những mục đích yêu thương của Ngài thêm hiệu quả và lan rộng, Ngài đã lập nên một tầng lớp người để rao truyền những tin mừng này, và để mời gọi — phải, nài xin — thế gian đến dự phần vào sự giàu có vô hạn của ân điển Ngài. — Tất cả những điều ấy sứ đồ đã diễn đạt trong câu gốc của tôi, với sức mạnh và sự súc tích thường lệ: "Muôn vật đều bởi Đức Chúa Trời, Đấng đã cho chúng ta được hòa thuận lại với Ngài bởi Chúa Giê-xu Christ, và đã giao chức vụ hòa giải cho chúng ta."

Từ những lời này, xin cho phép tôi, với tất cả sự đơn sơ:

I. Suy ngẫm đôi chút về hình ảnh đáng yêu của Đức Chúa Trời phước hạnh, mà ngay cả ánh sáng tự nhiên cũng có thể nhận biết: "Muôn vật đều bởi Ngài."

II. Chỉ ra những thuộc tính đáng yêu của Đấng Thần Linh được bày tỏ rực rỡ hơn biết bao trong sự hoàn thành công cuộc cứu chuộc chúng ta: Ngài "đã cho chúng ta được hòa thuận lại với Ngài bởi Chúa Giê-xu Christ."

III. Nhận xét ý nghĩa nhân từ và khuynh hướng ích lợi của chức vụ Phúc Âm, được diễn đạt trong mệnh đề đáng chú ý: "đã giao chức vụ hòa giải cho chúng ta."

I. Trước hết, xin cho tôi khai triển đôi chút về hình ảnh vinh hiển và đáng yêu của Đức Chúa Trời phước hạnh, mà ngay cả ánh sáng tự nhiên cũng có thể nhận biết: "Muôn vật đều bởi Ngài." — Trời, và trời của các tầng trời thuộc về Ngài, cùng mọi cơ binh. Ngai vàng và quyền cai trị, các chấp chính và quyền thế, mọi sinh linh hạnh phúc ngồi nơi nguồn mạch của phước hạnh, đều được dựng nên bởi quyền năng Ngài, được cung cấp phước lành từ tay Ngài, và được tràn đầy vui mừng trước mặt Ngài. — Khi chúng ta lần theo những dòng chảy của sự yên ủi và ích lợi làm tươi mát thế gian thấp hèn này, chúng ta sẽ có lý do để cùng tác giả Thi thiên nhìn nhận: "Các suối của tôi đều ở trong Ngài" (Thi thiên 87:7). "Ban ngày thuộc về Chúa," cùng một tác giả thánh ấy nói, "ban đêm cũng thuộc về Chúa; Chúa đã sắm sửa ánh sáng và mặt trời" (Thi thiên 74:16). Những vầng sáng huy hoàng trên bầu trời là những ngọn đèn của Đức Giê-hô-va, được treo trên cao để ban tặng ánh sáng vui vẻ giữa mọi gia đình của thiên nhiên. Sự luân phiên của đêm ngày, cùng sự xoay vần của các mùa, là những đầy tớ của Ngài; tất cả đều được sai đi làm những sứ mệnh nhân từ, mang trong tay những tặng phẩm quý giá nhất. Vô số các loài sinh vật, và các thứ rau cỏ nuôi sống con người, đều là phần mà chẳng phải do công sức riêng của chúng ta kiếm được, mà do bàn tay rộng rãi của Ngài ban cho.

Mọi tài năng lớn lao [ban cho] con người, mọi chiến công hiển hách do những bậc danh nhân hoàn thành, đều bắt nguồn từ nguồn mạch trọn vẹn và quyền năng không được dựng nên. — Nếu Sa-lô-môn được ban sự khôn ngoan sâu rộng và phẩm chất vương giả, ông đã công khai nhìn nhận rằng chính Đức Giê-hô-va, Đấng tể trị việc đời, đã nâng các vua lên ngôi cai trị, và nhờ Đức Giê-hô-va soi sáng tâm trí, các vương tử mới ban bố [sự công bình] (Châm ngôn 8:15, 16). — Nếu có một thời, Nê-bu-cát-nết-sa theo đuổi các cuộc chinh phục với thế không gì cản nổi, ấy là để trừng phạt dân sự phạm tội của Đức Giê-hô-va, và quét sạch sự thờ hình tượng khỏi sự thờ phượng của họ, như gió mạnh thổi trấu khỏi sân đạp lúa. Nếu có lúc khác, Si-ru cũng chiến thắng oanh liệt, "đến trên các vương hầu như trên vữa, như thợ gốm giày đạp đất sét" (Ê-sai 41:25), ấy là vì Chúa của các đạo binh đã dấy lên vị tướng tài ba này từ phương đông, và truyền cho ông thi hành ý định khôi phục dân đã được cải cách của Ngài. — Mọi nghệ thuật làm cho đời sống tốt đẹp hơn, mọi khoa học tô điểm cho đời sống, ngay cả những điều ấy cũng từ Đức Giê-hô-va mà ra, là Đấng "kỳ diệu trong mưu luận, tốt lành trong công việc" (Ê-sai 28:29).

Thì giờ sẽ không đủ để tôi kể hết từng điều: — bất cứ điều gì ích lợi cho cộng đồng, hay yên ủi cho cá nhân; bất cứ điều gì từ mưa trời sa xuống, hay do mùa màng sung túc sinh ra; bất cứ điều gì giúp con người tiến bộ, hay làm vui lòng người; tất cả, tất cả đều nhìn nhận Đức Chúa Trời là Tác Giả của mình. Ngài là Đấng ban mọi ơn tốt lành và trọn vẹn. Cả trái đất đầy dẫy sự rộng rãi của lòng nhân từ Ngài. Và ở đâu, ở đâu có một tạo vật nào chưa từng nếm, hay không đang sống nhờ, những kho tàng vô tận của ân huệ Ngài? — Và dù gian truân cũng đến [với chúng ta] từ Cha của các thần linh chúng ta, điều ấy không hề làm giảm lòng thương xót dịu dàng của Ngài. Nó xuất phát từ lòng hiếu thảo của người cha; Ngài sửa phạt chỉ để sửa đổi; và những gian truân nhẹ nhàng, chóng qua này là những khúc dạo đầu [của vinh hiển đời đời]. Ngài sửa phạt, chẳng phải với sự nghiêm khắc độc đoán, mà [với sự khôn ngoan và thương xót của người cha].

Và một Đấng như thế há chẳng đáng được chúng ta ngưỡng mộ tột bậc, và yêu mến hết lòng sao? Với những sự xuất sắc khôn tả, lòng nhân từ vô lượng như thế, há Ngài chẳng có quyền không thể tranh cãi đối với tình cảm của lòng chúng ta, lời ngợi khen của lưỡi chúng ta, và sự phục vụ không ngừng của đời sống chúng ta sao? Ngài là nguồn của mọi điều tốt lành của chúng ta; há Ngài chẳng nên là trung tâm của mọi lòng biết ơn, và của cả sự vâng phục của chúng ta sao? — Nhưng nghĩa vụ của chúng ta sẽ cao hơn vô cùng, nếu chúng ta xét đến,

II. Những thuộc tính đáng yêu của Đấng Thần Linh được bày tỏ rực rỡ hơn biết bao trong sự hoàn thành công cuộc cứu chuộc chúng ta: Ngài "đã cho chúng ta được hòa thuận lại với Ngài bởi Chúa Giê-xu Christ."

Loài người được dựng nên ngay thẳng, tinh sạch, theo hình ảnh của Đức Chúa Trời. Sự khôn ngoan thiên thượng chiếu sáng rực rỡ trong trí hiểu của con người, và sự thánh khiết chân thật ngự trên ngai trong lòng người. Nhưng ôi, con người đã sa ngã nhanh chóng và thảm khốc biết bao! Từ đỉnh cao trọn vẹn xuống vực sâu suy đồi! Từ khi phạm tội hủy diệt ấy, mọi xác thịt đều đã làm bại hoại đường lối mình; mọi người đều trở nên ngu muội trong sự hiểu biết; và "mọi tưởng tượng của lòng người chỉ là xấu luôn" (Sáng thế ký 6:5). "Sự gian ác của chúng ta đã phân rẽ chúng ta với Đức Chúa Trời chúng ta, và tội lỗi chúng ta đã che mặt Ngài khỏi chúng ta" (Ê-sai 59:2), như che khỏi một vật gớm ghiếc. Thậm chí, tội lỗi chúng ta đã tố cáo chúng ta trước tòa án công bình của Ngài, và như máu của A-bên, kêu lên trời đòi báo thù. Báo thù và cơn thạnh nộ hừng hực là án phạt chúng ta trông đợi, và sự chết đời đời là tiền công xứng với tội lỗi chúng ta. Điều làm cho sự khốn khổ của nhân loại càng thêm đáng thương tột bậc — chỉ còn một bước nữa là tuyệt vọng — là họ "không có sức" (Rô-ma 5:6); không có khả năng nào để đền bù cho những sự xúc phạm của mình, hay tự thoát khỏi vực sâu khốn khổ này. — Ôi, con người khốn khổ, khốn khổ biết bao, nếu bị bỏ lại trong tình trạng tội lỗi và hư mất này! Bị Đức Chúa Trời — Đấng mà ngươi đã vô ơn phản bội — lìa bỏ, thà ngươi chưa từng hiện hữu còn hơn!

Nhưng kìa, "lòng nhân từ và tình yêu thương của Đức Chúa Trời, Cứu Chúa chúng ta, đã bày tỏ" (Tít 3:4)! Hãy lắng nghe tiếng thổn thức của lòng Ngài và sự thương xót Ngài đối với chúng ta! "Ta đã thấy," Ngài phán (như trong trường hợp dân Y-sơ-ra-ên bị nô lệ), "ta đã thấy nỗi gian truân của các tạo vật sa ngã của ta. Chúng đã tự hủy hoại mình, nhưng trong ta có sự phục hồi cho chúng" (Ô-sê 13:9). "Sa-tan đã lừa dối, và lừa dối mà hủy diệt chúng; nhưng chính ta, chính ta sẽ giải cứu chúng." — Đức Giê-hô-va sẽ hoàn thành ý định này bằng lòng tốt tự do, không đáng được của Ngài, với điều gì? Bằng huyết của bò đực, hay dê đực, hay mọi súc vật trên ngàn đồi? Những của lễ nghèo nàn như thế thật đáng khinh đến tột bậc; chúng chỉ có giá trị trong chừng mực chúng là hình bóng của của lễ vinh hiển tột bậc. — Há có một thiên sứ nào được giao phó công việc trọng đại này, hay vị sê-ra-phin cao nhất nào được truyền can thiệp như Đấng hàn gắn chỗ đổ vỡ của chúng ta? Các thiên sứ hoàn toàn không đủ khả năng thi hành một công việc vĩ đại như thế. Cần một Đấng trung gian tài giỏi hơn nhiều để đàm phán sự hòa giải của chúng ta. Phải tốn kém hơn vô cùng, mới chuộc được những linh hồn tội lỗi. Vì thế, [Tác Giả] của sự cứu rỗi chúng ta đã "đặt sự cứu giúp trên Đấng quyền năng" (Thi thiên 89:19). Ngài đã chỉ định, cho chức vụ trọng đại nhất trong mọi chức vụ, Đấng vinh hiển nhất trong mọi đấng. Ngài đã chỉ định chính Con mình, là "sự chói sáng của vinh quang Ngài, và hình ảnh của bản thể Ngài" (Hê-bơ-rơ 1:3).

Vậy kìa, Con Đức Chúa Trời mặc lấy nhân tính chúng ta, để Ngài có thể hành động như Đấng Trung Bảo của chúng ta. Sự sắp đặt kỳ diệu biết bao! Đầy dẫy sự lạ lùng, và đầy dẫy ân điển — vui mừng cho tội nhân biết bao! Công việc ắt phải thành công trong bàn tay như thế. Đấng bảo lãnh như thế không thể nào thất bại trong mọi điều Ngài đảm nhận. Cha thật nhân từ biết bao! Có thể có một sự bảo đảm mạnh mẽ hơn, hay một sự chứng minh hùng hồn hơn về lòng quảng đại vô biên của Ngài, hơn việc sai Con trong lòng Ngài — Con của niềm vui đời đời của Ngài — Con mà Ngài yêu hơn mọi thế giới? Đấng Cứu Thế thật hạ mình biết bao! Há A-suê-ru có chịu từ bỏ vương miện đế quốc, hay vị vua vĩ đại của Ba-by-lôn có chịu từ bỏ vinh dự của vương quốc rộng lớn, để lo cho phúc lợi của một tên tù hèn mọn đang xay cối, hay một tên phạm nhân khét tiếng đang bị xiềng trong ngục tối? Thế mà Đấng Toàn Năng đời đời của thiên đàng và cả thiên nhiên, lại đảm nhận một chức vụ tình bạn khiêm nhường hơn thế, vì một nòi giống tạo vật hèn hạ, cư ngụ trong bụi đất, và đã bị định cho hỏa ngục. Hỡi mọi con cháu A-đam, hãy nhìn lên Đấng Christ bởi đức tin, như toàn dân Y-sơ-ra-ên đã nhìn lên Môi-se khi ông vào lều hội kiến để cầu thay trước mặt Đức Giê-hô-va (xem Xuất Ê-díp-tô ký 33:8).

Chúng ta đã thấy Đấng thực hiện sự hòa giải; giờ hãy suy ngẫm cách thức hòa giải — một đề tài vừa kinh ngạc vừa vui thích! Đức Chúa Cha đã hòa giải chúng ta với Ngài, bằng cách đặt trên Con Ngài "sự gian ác của hết thảy chúng ta" (Ê-sai 53:6); bằng cách cho phép Con đứng thay chỗ chúng ta, và đòi nơi Con hình phạt mà chúng ta đã chuốc lấy. Đức Chúa Trời đã hòa giải chúng ta với Ngài, chẳng những bằng sự hạ mình, mà bằng sự thương khó của Hoàng Tử thiên đàng này; chẳng phải bằng một sự thương khó nhẹ nhàng, mà bằng sự thương khó cho đến chết; chẳng phải bằng một cái chết thông thường, mà bằng cái chết nhục nhã nhất trong mọi cái chết — cái chết trên thập tự giá. "Vì chưng Đức Chúa Cha đã vui lòng... khiến mọi vật được hòa thuận lại với Ngài, bởi huyết thập tự giá Ngài mà làm nên hòa bình" (Cô-lô-se 1:20). — Vì chúng ta đáng chịu sỉ nhục, Chúa của vinh quang đã bị kể vào hàng kẻ ác, và gánh lấy sự ô nhục. Vì chúng ta đáng chịu cay đắng của sự chết, Chúa của sự sống đã chịu những cơn đau của sự tan rã, trong mức độ dữ dội nhất không hề giảm nhẹ. Vì chúng ta đáng chịu sự nguyền rủa của luật pháp, Chúa Giê-xu đáng chúc tụng đời đời đã "chuộc chúng ta khỏi sự nguyền rủa của luật pháp, bởi Ngài đã trở nên sự nguyền rủa thay cho chúng ta" (Ga-la-ti 3:13).

Ôi, của lễ chuộc tội vinh hiển biết bao! Và sự cứu chuộc trọn vẹn biết bao! Giờ đây, điều gì sẽ làm cho tín đồ chân thật kinh hãi? Điều gì sẽ đứng giữa người ấy và hy vọng đời đời của mình? Sa-tan há sẽ tập hợp những lời tố cáo, và dàn chúng thành trận đáng sợ? Nhưng dù có nhiều tội lỗi, "chẳng có sự đoán phạt nào cho những kẻ ở trong Chúa Giê-xu Christ" (Rô-ma 8:1). — Luật pháp há túm lấy cổ tội nhân, và với sự nghiêm khắc cứng rắn mà nói: "Hãy trả những gì ngươi nợ"? Món nợ đã được trả — trả đầy đủ bởi sự can thiệp và bảo lãnh, chẳng phải của một người hèn mọn, mà của Đức Chúa Trời quyền năng đã trở nên xác thịt. — Sự công bình thiên thượng há đòi sự đền bù cho những xúc phạm đã nhận từ tội nhân? Nó chẳng những được thỏa mãn, mà còn được tôn vinh một cách đáng kinh sợ bởi của lễ kỳ diệu này. — Tóm lại, đây là một của lễ đầy đủ, trọn vẹn, và đủ cho tội lỗi của cả thế gian. Nó bênh vực danh dự sự thánh khiết của Đức Chúa Trời. Nó phô bày sự khôn ngoan khôn dò của Ngài. Nó bày tỏ lòng nhân từ khôn tả của Ngài. Nó ban ánh sáng huy hoàng và đáng yêu nhất cho mọi mỹ đức thiên thượng. — Vậy chúng ta há chẳng dám, khi nhìn lên Đấng Cứu Thế đổ huyết của mình và tin cậy nơi của lễ chuộc tội vô giá của Ngài, mà đón lấy lời thách thức của sứ đồ? "Ai sẽ kiện kẻ được Đức Chúa Trời chọn? Đức Chúa Trời là Đấng xưng công bình" (Rô-ma 8:33) — Ngài không kể tội lỗi chúng ta cho chúng ta, mà chuyển chúng sang Con yêu dấu của Ngài. "Ai là người sẽ đoán phạt? [Đấng Christ đã chết]" (Rô-ma 8:34) — Ngài đã bởi sự chết quý báu của mình mà chấm dứt sự gian ác, và đem sự công bình đời đời vào (Đa-ni-ên 9:24).

Tôi đã nói nhiều về đề tài này, vì nó chẳng những là điểm chính trong câu gốc của tôi, mà còn là chính trái tim của Phúc Âm, là nguồn của mọi sự yên ủi chúng ta, và là nền tảng của mọi hy vọng chúng ta. — Nhưng tôi xin tiếp tục, và vắn tắt hơn,

III. Nhận xét ý nghĩa nhân từ và khuynh hướng ích lợi của chức vụ Phúc Âm, được diễn đạt trong mệnh đề đáng chú ý: "đã giao chức vụ hòa giải cho chúng ta." Ở đây, tôi không cố tôn vinh chức vụ của mình, hay đề cao phẩm cách người hầu việc Chúa; tôi chỉ muốn làm cho sự phục vụ của chúng tôi được anh em đón nhận. — Một số người, dù vì thành kiến hay hiểu lầm, e sợ rằng sứ điệp của chúng tôi sẽ làm họ kinh hãi, hay đạo lý của chúng tôi sẽ "hành hạ họ trước kỳ" (Ma-thi-ơ 8:29). Nhưng tin tức về sự hòa thuận với Giê-hô-va Đức Chúa Trời của các đạo binh há có thể làm kinh hãi, hay lời mời tha tội há có thể hành hạ sao? Sự đến gần của người mang tin ấy phải được chào đón biết bao — hay nói theo ngôn ngữ thanh nhã của đấng tiên tri: "Chân của người rao tin lành đẹp biết bao!" (Ê-sai 52:7). Và có tin tức nào tốt lành hơn, làm tỉnh táo hơn, [làm vui vẻ] hơn những tin tức của Phúc Âm đời đời? Phúc Âm phán với Si-ôn: "Sự gian ác ngươi đã được cất đi, tội lỗi ngươi đã được tẩy sạch" (Ê-sai 6:7); "Đức Chúa Trời ngươi đã hòa thuận lại, và thay vì ghê tởm ngươi như một kẻ phản loạn, Ngài sẵn lòng ôm ấp ngươi như một đứa con."

Khi quân đội chúng ta ra trận, và một trận đánh rất quan trọng, rất quyết định sắp đến gần, anh em đã mong đợi với lòng háo hức biết bao, và đã đón nhận với niềm vui biết bao tin chiến thắng hoàn toàn! Và bản tin của chúng tôi há chẳng đáng được đón nhận trọn vẹn sao — bản tin tuyên bố Sa-tan đã bị đánh bại, tội lỗi đã bị hủy diệt; tuyên bố sự chết đã bị bãi bỏ, địa ngục đã bị cướp mất mồi, và mọi ích lợi phong phú của sự hòa bình với thiên đàng đã được phục hồi? Khi Phi-e-rơ bị xiềng trong ngục, thiên sứ — vị đầy tớ đã đánh rơi xiềng xích ông, mở cổng sắt, và đưa ông ra, tự do và bình an, đến với những lời chào thân ái của bạn hữu (Công vụ 12:7-10) — há phải là một vị khách không được chào đón? Vì anh em, theo bản tính, đều bị nô lệ dưới ách tội lỗi, công việc của chúng tôi là nắm lấy tay anh em, và dẫn anh em ra khỏi ách nô lệ nhục nhã này, vào sự tự do vinh hiển của con cái Đức Chúa Trời; trong khi Thánh Linh của Đấng Chí Cao bẻ gãy xiềng xích anh em, và làm cho anh em được tự do thật. Có ma-na nào làm tươi mát hơn một sứ điệp như thế? Có dầu thơm nào chữa lành hơn một sự phục vụ như thế? Nếu có lúc chúng tôi dùng lời nói trang bị sự kinh hãi, và tuyên bố sự báo thù của Đức Chúa Trời trên "mọi linh hồn loài người làm ác" (Rô-ma 2:9), thì điều ấy chỉ để đánh thức anh em khỏi sự vô cảm vui vẻ có thể ru anh em vào sự hư mất không cứu vãn được. Nó giống như những đám mây đen kéo đến và những tiếng sấm xa, có thể cảnh báo Nô-ê rút vào tàu, trước khi cơn hồng thủy kinh khiếp hơn vô cùng ập đến, cuốn trôi thế gian vô tâm. Vì thế, dù chúng tôi phô bày những nét quyến rũ của tình yêu thiên thượng, ấy là vì sự vui thích của anh em; hay dù chúng tôi giương cung của cơn thạnh nộ thiên thượng, ấy là vì ích lợi của anh em: để đem anh em đến hạnh phúc, hay đuổi anh em khỏi khốn khổ. Đến nỗi trong mọi phương diện, và qua mọi sự hầu việc của chúng tôi, chúng tôi phải là những người giúp đỡ [đức tin anh em], và là những người cổ vũ niềm vui của anh em (2 Cô-rinh-tô 1:24).

Và xin đừng ai nghi ngờ rằng một sứ điệp về ân điển dồi dào và phong phú như thế có khuynh hướng ru ngủ người ta vào sự biếng nhác, hay phục vụ cho sự phóng túng. Trái lại, trong mọi phương cách, nó được tính toán hiệu quả nhất để hòa giải chúng ta với Đức Chúa Trời, theo một nghĩa khác của từ này: để khuất phục sự thù nghịch của chúng ta, và bắt phục những tình cảm ngang bướng của chúng ta; để khắc sâu vào lòng xa cách của chúng ta lòng biết ơn tôn thờ, và khiến ý chí ngoan cố của chúng ta vâng phục một cách hiếu thảo. Vì chúng ta há có thể lạnh lùng và thờ ơ trước lòng nhân từ bao la như thế? Chúng ta há có thể xúc phạm và làm buồn lòng nhân từ dịu dàng khôn tả như thế? Lòng khoan dung của Đa-vít — khi tha mạng Sau-lơ lúc tính mạng kẻ thù không đội trời chung ấy nằm trong tay ông — đã có hiệu quả gì? Nó đã thắng được, một thời gian, ngay cả sự độc ác: nó đã khiến mắt kẻ bắt bớ rơi lệ buồn rầu, và môi ông ta thốt ra những lời yêu thương tha thiết nhất (1 Sa-mu-ên 24:16). Và khi Đức Chúa Trời — Đức Chúa Trời mà sự báo thù thuộc về — chẳng những tha cho chúng ta là những kẻ khốn khổ tội lỗi, mà còn trừng phạt Con vô tội của Ngài thay chỗ chúng ta; khi Ngài truyền cho gươm công bình vượt qua những đầu đã định cho sự chết của chúng ta, mà tra vào lòng Con yêu dấu của Ngài; chúng ta há có thể kháng cự lòng nhân từ thiên thượng như thế? Chúng ta há có thể khước từ lòng thương xót sâu xa như thế? Tình yêu thần thánh và vô hạn như thế há chẳng làm tan chảy ngay cả tấm lòng cứng cỏi nhất; khiến chúng ta quăng bỏ với sự ghê tởm những vũ khí phản loạn, và nài xin [ngai ân điển] sao?

Hỡi những kẻ ăn năn khiêm nhường, những người ghê tởm tội lỗi và than khóc vì tội lỗi, hãy vững lòng. Đức Chúa Trời đã ban ân điển Ngài dư dật trên anh em, và đã ban cho anh em một giá chuộc để nương cậy, cao trọng hơn mọi tầng trời, quý giá hơn mọi thế giới. Người Tia đã kết bạn với Ba-la-tút, quan thị vệ của vua (Công vụ 12:20); Đức Chúa Trời của vinh quang đã lập Con yêu dấu của Ngài làm của lễ chuộc tội cho anh em, làm Đấng Biện Hộ đắc lực cho anh em. Người Tia đã xin những điều kiện hòa bình; Chúa đã ban cho anh em những điều kiện của sự bình an anh em. Có thể có một Đấng vinh hiển hơn được chọn làm Đấng Hòa Giải cho anh em, hơn Hoàng Tử thiên đàng, Đấng thừa kế mọi sự? Có thể có một phương cách hòa giải hiệu quả hơn sự vâng phục cho đến chết của Ngài — thậm chí chết trên thập tự giá? — Vậy hãy chạy đến với Đấng Cứu Chuộc toàn năng này. Hãy nương cậy nơi những sự thương khó đầy công đức và đủ để đền tội của Ngài. Dù tội lỗi anh em nhiều đến đâu, lớn đến đâu, chúng cũng không cần phải là rào cản ngăn anh em được đón nhận. Vì Ngài đã lập nên một sự chuộc tội vô hạn, mà Đức Chúa Trời đã đón nhận. Đến nỗi Ngài có thể đón anh em vào ân huệ Ngài, dù anh em không xứng đáng, mà không hề làm hoen ố sự công bình báo thù của Ngài. Ngài có thể, Ngài sẽ đón nhận anh em một cách tự do, như thể anh em chưa từng làm điều sai trái. Vì thế, hãy tin cậy Đấng Cứu Thế hòa giải của anh em. Hãy đặt lòng tin vui vẻ nơi công đức chuộc tội của Ngài. Chỉ xin ân điển của Đức Chúa Trời — ân điển đã hiện ra với vẻ đáng yêu siêu việt nơi Chúa Giê-xu đổ huyết — ân điển ấy dạy anh em, với năng lực thắng thế, "chừa bỏ sự không tin kính và dục vọng thế gian, mà sống ở đời này theo tiết độ, công bình, nhân đức" (Tít 2:11, 12).

Còn những người có tính cách ngược lại — những kẻ tự cho mình là công bình — tôi sẽ nói gì? Há anh em khinh miệt việc thực hành đạo đức, hay xem nhẹ các bổn phận của sự thánh khiết? Đức Chúa Trời cấm! Phúc Âm là đạo lý theo sự tin kính, và sự thánh khiết chân thật là sức khỏe, là hạnh phúc của linh hồn. Những bổn phận ấy, phát xuất từ đức tin, và được sự cầu thay của Đấng Christ giới thiệu, đều đẹp lòng Chúa tể thiên thượng. Nhưng những điều ấy không phải là ĐẤNG CỨU THẾ của anh em. Đức Chúa Trời đã chẳng hòa giải thế gian với Ngài bởi những việc lành của chính họ, mà bởi Con Ngài là Chúa Giê-xu Christ. Há những việc từ thiện của anh em có thể đền được vô số tội lỗi của anh em? Cũng như một giọt nước tinh khiết có thể làm ngọt cả biển mặn khôn dò. Há những việc làm khiếm khuyết của anh em có thể đáp ứng đòi hỏi của luật pháp trọn vẹn, hay những lời cầu nguyện lang thang của anh em có thể che chắn anh em khỏi sự bất bình của Đức Chúa Trời bị xúc phạm? Cũng như bàn tay giơ lên của anh em có thể che khuất mặt trời, hay chặn tia chớp khi nó xé toang đám mây vỡ. "Chẳng có danh nào khác [ban cho loài người]... để chúng ta được hòa thuận với Đức Chúa Trời và được cứu khỏi cơn thạnh nộ, mà chỉ có danh — xin hãy nhớ — chỉ có danh của Chúa Giê-xu Christ." Hãy đặt hy vọng anh em nơi Ngài, và anh em sẽ không bao giờ thất vọng. Đặt chúng nơi bất kỳ đối tượng nào khác, và sự hổ thẹn đời đời sẽ theo sau. Vì thế, chúng tôi nài xin anh em, thay mặt Đức Chúa Trời, chúng tôi nài xin anh em vì cớ linh hồn anh em, chớ từ chối lòng thương xót dư dật này, chớ bỏ qua SỰ CỨU RỖI LỚN LAO này.

Nguyện Đấng đã hòa giải chúng ta với Ngài, và đã rửa sạch tội lỗi chúng ta trong huyết của Con Ngài, được vinh quang và tạ ơn, được yêu mến và vâng phục, từ nay cho đến đời đời.

[Ông Heap đã thêm những lời sau đây như một ghi chú trong bản sao ông đã chép, mà từ đó bài giảng này được in: "Khi tôi giảng bài giảng này, tôi đã tóm tắt lại tại đây (như quý vị, hay bất kỳ độc giả nào muốn, đều có thể làm) các ý chính đã nêu; nhưng tôi thấy không cần phải chép chúng ra."]

LỜI BÊNH VỰC BÀI GIẢNG TRÊN, TRƯỚC NHỮNG LỜI PHẢN BÁC VÔ CĂN CỨ CỦA MỘT VÀI NGƯỜI KHÔNG ĐÁNG KỂ

Bài giảng sau khi tác giả qua đời của ông Hervey về Chức Vụ Hòa Giải bị cho là mâu thuẫn với các Đối Thoại trong Theron và Aspasio, và người ta khẳng định rằng nó đã làm tổn hại đến tác phẩm ấy. — Nhưng một lời khẳng định như thế rất dễ bác bỏ. — Lời phàn nàn này hoặc do bạn hữu, hoặc do kẻ thù của người đã khuất đưa ra. Nếu do bạn hữu ông, thì tôi cho rằng đó là vì giáo lý về sự công bình được kể cho — giáo lý chiếm một vị trí lớn trong các Đối Thoại ấy — không được nhắc đến trong bài giảng. — Những người này nên suy xét rằng nếu nó không được nhắc đến, thì nó đã được hàm ý một cách mạnh mẽ; và điều được hàm ý mạnh mẽ ở nơi này không thể mâu thuẫn với điều được diễn đạt rõ ràng ở nơi khác. Trong bài giảng ấy, há chúng ta chẳng đọc thấy bằng những lời mạnh mẽ nhất rằng tội lỗi chúng ta được kể cho Đấng Christ, bởi Đức Chúa Cha cho phép Ngài đứng thay chỗ chúng ta, và đòi nơi Ngài hình phạt mà chúng ta đã chuốc lấy? Há chúng ta chẳng thấy ở đây Đức Chúa Trời hòa giải chúng ta với Ngài, chẳng những bằng sự hạ mình, mà bằng sự thương khó của Hoàng Tử thiên đàng? Và chẳng phải bằng những sự thương khó nhẹ nhàng hơn, mà bằng sự thương khó cho đến chết của Ngài; chẳng phải bằng việc chịu một cái chết thông thường, mà bằng cái chết nhục nhã và đau đớn nhất trong mọi cái chết — cái chết trên thập tự giá. Và như chúng ta thấy sự kể tội lỗi chúng ta [cho Đấng Christ] được ghi rõ ràng ở đây, chúng ta cũng thấy trong các Đối Thoại rằng "một phần trong sự hạ mình đầy công đức của Chúa chúng ta, theo một cách nói bóng rất thông thường, được dùng để chỉ toàn thể. Sự chết của Ngài bao gồm chẳng những sự thương khó của Ngài, mà cả sự vâng phục của Ngài. Việc đổ huyết quý báu của Ngài vừa là bằng chứng lớn nhất về sự thương khó Ngài, vừa là hành động hoàn tất của sự vâng phục Ngài. Trong khía cạnh này, nó được xem xét, và được chính sứ giả của Ngài giải thích — Đấng khi nói về Chủ thiên thượng của mình đã phán: 'Ngài đã vâng phục cho đến chết, thậm chí chết trên thập tự giá.' Khi Kinh Thánh quy sự xưng công chính của chúng ta cho sự chết của Đấng Christ, chúng ta không nên nghĩ rằng nó loại bỏ, mà là hàm ý sự vâng phục của Ngài. (Theron và Aspasio, Tập II, tr. 47, 48)." Vậy nếu theo ý ông Hervey, chúng ta không nên nghĩ như thế về Kinh Thánh, thì làm sao chúng ta có thể nghĩ như thế về ông? Và nếu không nghĩ như thế, thì sự mâu thuẫn giữa bài giảng và các Đối Thoại nằm ở đâu?

Nhưng tôi cho rằng lời cáo buộc này do kẻ thù của ông Hervey đưa ra. Một số người trong bọn họ, để khỏi bị xem là người theo Socin, dường như sẵn lòng công nhận sự đền tội của Đấng Christ, trong khi tuyên bố chống lại giáo lý xưng công chính bởi sự kể công bình của Ngài; và những kẻ như thế rất sẵn lòng giải thích sự im lặng của ông Hervey thành sự đồng tình với những quan điểm độc hại của họ. Cuốn Theron và Aspasio là một gánh nặng đè trên họ; họ đã không trả lời được nó, và cũng không thể trả lời được nó; vì thế họ rất muốn thoát thân bằng cách nói rằng tác giả đã tự mâu thuẫn. Nhưng lời khoe khoang của họ là giả dối, và lời tuyên xưng của họ cũng giả dối. Việc họ công nhận sự đền tội của Đấng Christ mà loại bỏ sự kể công bình của Ngài — trong trường hợp này cũng như trường hợp kia — đều vô lý và không thể biện hộ như nhau; cả hai đều đứng trên cùng một nền tảng, nên ai đánh đổ một thì đánh đổ cả hai. Ai khước từ giáo lý về sự công bình của Đấng Cứu Thế chúng ta được kể cho loài người, thì cũng khước từ giáo lý về tội lỗi loài người được kể cho Đấng Cứu Thế chúng ta, cùng mọi hệ quả của nó; nói cách khác, ai khước từ giáo lý xưng công chính bởi đức tin một cách nhưng không, thì cũng khước từ giáo lý về Đấng Christ. (Xem Theron và Aspasio, Tập II, tr. 82.)

Vì ý định chính khi viết Theron và Aspasio là chứng minh giáo lý nền tảng về sự xưng công chính bởi sự công bình được kể cho của Đấng Christ; và vì bài giảng rõ ràng không mâu thuẫn với giáo lý ấy trong điểm quan trọng nhất này, tôi cho rằng người ta sẽ công nhận rằng lời cáo buộc mâu thuẫn, xét về điều cốt yếu nhất, đã hoàn toàn bị đánh đổ. Nhưng có lẽ, trong một vấn đề ít quan trọng hơn, người ta vẫn có thể phản bác rằng ông Hervey trong các Đối Thoại rõ ràng theo phái Calvin về giáo lý CHUỘC TỘI GIỚI HẠN; nhưng trong bài giảng, ông lại nói rõ ràng rằng sự chết của Đấng Christ là "một của lễ đầy đủ, trọn vẹn, và đủ cho tội lỗi của CẢ THẾ GIAN." — Hội Thánh Anh cũng nói như thế, như ông Hervey, trong nghi thức Tiệc Thánh; thế mà không một người vô tư nào nghi ngờ rằng Hội Thánh ấy theo phái Calvin trong các Điều Khoản và Bài Giảng của mình.

Sự thật là, không một người Calvin nào mà không công nhận rằng sự đền tội của Đấng Christ là đầy đủ, trọn vẹn, và đủ cho MỌI NGƯỜI; nhưng họ phân biệt giữa tính đầy đủ và tính hiệu quả của của lễ Ngài. Xét về giá trị của của lễ, nó đủ để chuộc mọi người; xét về hiệu quả, mỗi người được ích lợi bởi sự chết của Đấng Christ đến đâu, thì Đấng Christ đã chết cho người ấy đến đó — nhưng những ích lợi này không cùng một loại. — Một số ích lợi chung cho mọi người; mọi phước lành trần gian mà kẻ không tin được hưởng đều là bông trái của sự chết của Đấng Christ; họ được ích lợi bởi Ngài đến đâu, thì Ngài đã chết cho họ đến đó. Những ích lợi khác thuộc về các chi thể của Hội Thánh hữu hình, và chung cho mọi người sống dưới Phúc Âm: nhiều ân điển họ có thể nhận từ Đấng Christ, mà vì lỗi của chính họ nên không cứu rỗi được; và họ được ích lợi bởi Đấng Christ đến đâu, thì Đấng Christ đã chết cho họ đến đó. Những ích lợi khác nữa, theo ý muốn của Đức Chúa Trời và ý định của Đấng Trung Bảo, dành riêng cho những người mà chính Ngài nói là Cha đã ban cho Ngài — chiên của Ngài, [những kẻ được chọn của Ngài] — như đức tin chân thật, [sự ăn năn], sự nên thánh, sự làm con nuôi, v.v. Theo nghĩa này, trong số những Cơ Đốc nhân gọi là Calvin, Đấng Christ đã chết cho [những kẻ được chọn của Ngài] mà thôi, để đem họ đến ân điển và vinh quang một cách hiệu quả. — Hệ thống này phù hợp với [giáo lý] về ân điển nhưng không...

Thuyết Arminian thì cho rằng Đấng Christ đã chết với mục đích làm cho sự cứu rỗi của mọi người trên thế gian thành có thể, không có bất kỳ sự phân biệt nào giữa người tin và kẻ không tin: rằng Ngài đã chết, chẳng phải để đem bất kỳ ai thực sự đến sự cứu rỗi, và làm cho người ấy dự phần vào sự công bình và sự sống, mà để mua chuộc một khả năng được cứu rỗi và hòa giải, hầu cho Đức Chúa Trời — phù hợp với sự công bình của Ngài — có thể đón nhận loài người vào ân huệ với điều kiện đức tin và sự ăn năn. Đức tin và sự ăn năn này, họ nói, Đấng Christ đã chẳng chuộc lấy; vì nếu Ngài đã chuộc lấy, thì Đức Chúa Trời hẳn đã bị ràng buộc phải ban chúng cho mọi người, và như thế mọi người hẳn đã được cứu. Như vậy, theo các quý ông này, Đấng Christ đã chết cho cả thế gian một cách đồng đều; và lý do một số người được cứu hoàn toàn nằm ở chính họ — ở việc đạt được đức tin và sự ăn năn ấy bằng cách sử dụng tốt các năng lực tự nhiên của mình, mà Đấng Christ đã không mua chuộc cho họ. Đó là ý nghĩa của mọi người Arminian, dù ông ta diễn đạt cách nào đi nữa; và điều này mâu thuẫn đến đâu với lời kêu gọi của ông Hervey dành cho nhà đạo đức tự cho mình là công bình ở cuối bài giảng này, tôi tin rằng không cần phải nói với quý vị. Thật ra, ông Hervey hoàn toàn không tham gia vào cuộc tranh luận này; ông chỉ dựa trên điều mà cả hai bên đều đồng ý — tức là tính đầy đủ của của lễ Đấng Christ để cứu mọi kẻ tin — mà mời gọi mọi thính giả hãy chạy đến với Ngài để được cứu. Nếu ông không hề đi vào thực chất của vấn đề, thì làm sao ông có thể bị kết tội mâu thuẫn?

Tóm lại, đây là một bài giảng tuyệt vời nhất. Như các Đối Thoại trong Theron và Aspasio đã là, bài giảng này cũng là dòng dõi chân thật của người nay đã nghỉ ngơi khỏi công lao, và công việc người theo sau người (Khải huyền 14:13) — dòng dõi của người luôn tìm cách tôn cao Đấng Cứu Thế, hạ thấp [tội nhân]...

[Chú thích: Để độc giả càng hiểu rõ hơn giáo lý của ông Hervey — một người theo phái Calvin — và sự khác biệt giữa ông với người Arminian, ghi chú sau đây được thêm vào... (Ghi chú dài giải thích giáo lý Arminian theo lời của một nhà thần học Arminian danh tiếng trong Hội Thánh Anh: người Arminian cho rằng Đấng Christ là Tác Giả duy nhất của sự cứu rỗi chúng ta, chẳng phải bằng cách kể công bình Ngài cho chúng ta, mà bằng cách mua chuộc những điều kiện hòa giải thuận lợi cho chúng ta, và ban cho chúng ta khả năng để làm trọn chúng; nhờ đó chúng ta mới có thể được xưng công bình trước mặt Đức Chúa Trời. Công bình của Đấng Christ, theo thuyết này, hoàn toàn không được kể cho chúng ta theo nghĩa Calvin về sự kể cho. — "Giáo lý Calvin (là giáo lý của ông Hervey) vượt trội hơn biết bao trong việc hạ thấp tội nhân, tôn cao Đấng Cứu Thế, và cổ vũ sự thánh khiết — xin mỗi độc giả hãy xét đoán."]

Bản thân bài giảng, theo nét chữ của ông Hervey, hiện đang ở trong tay Mục sư Robert Knight đáng kính, quản nhiệm hiện tại của Weston-Favell, người đã cưới em gái út của ông Hervey.

BÀN VỀ SỰ GIÁO DỤC TIN KÍNH CHO CON GÁI

Bởi Mục sư JAMES HERVEY, A.M.

"Hãy dạy cho trẻ thơ con đường nó phải theo; dầu khi nó trở về già, cũng không hề lìa khỏi đó." Châm ngôn 22:6.

ẤN BẢN THỨ HAI.

LONDON: In cho John Rivington tại Bible and Crown, St. Paul's Church-Yard. M.DCC.LXIV.

QUẢNG CÁO.

Vì tiểu luận này đã được cố Mục sư HERVEY định cho in ấn, ông đã chép lại bản tốc ký của mình. Tuy nhiên, độc giả rộng lượng sẽ châm chước cho một tác phẩm xuất bản sau khi tác giả qua đời — tác phẩm hẳn đã ít khiếm khuyết hơn, nếu được chính tay tác giả tài hoa sửa chữa.

Tiểu luận về Giáo Dục này được ông Hervey nhắc đến trong một bức thư của ông. Xem Tuyển Tập Thư Từ của ông, hai tập, tr. 436, Tập II. (Giá 7 shilling, bìa cứng.)

Có một lời đồn đãi đáng ngờ, hơn là một sự trình bày chân thật về tình hình, rằng trong [giới thượng lưu]... Lời đồn ấy cho rằng sự tin kính và lễ độ không thể đi đôi. Há chẳng phải đó là mưu kế của kẻ thù lớn, nhằm làm mất uy tín của chính nghĩa tốt đẹp và cao quý nhất: như thể lịch sự và đạo đức là mâu thuẫn nhau, như thể ân điển và cách cư xử tao nhã không thể hòa hợp? — Vậy đức tin của Đấng Christ có hoàn toàn hủy diệt phong thái thanh lịch, như cây gậy của Môi-se đã nuốt các phép lạ giả của thầy phù thủy? Không: nó giống như ảnh hưởng của nơi thánh trên cây gậy của A-rôn; khi còn ở xa đền tạm, nó chỉ là một khúc cây khô, không nhựa, không sinh hoa quả; nhưng khi được đặt trước Hòm Giao Ước, nó được viếng thăm bởi ánh sáng [thiêng], được trang điểm bằng những nụ hoa trắng như sữa, và được làm phong phú bằng những trái chín đầy — hay như sử gia thánh diễn đạt sự kiện kỳ diệu này: "nó đã đâm chồi, nở hoa, và ra trái hạnh nhân" (Dân số ký 17:8).

Chúng ta thấy trong danh sách các thánh những vị vua lừng lẫy nhất, những tướng lãnh bách chiến bách thắng, những chính trị gia tài ba nhất, và những triết gia vĩ đại nhất: những người đã khiến mặt trời đứng yên và kéo dài ngày sắp tàn; đã ra lệnh cho bóng tối và kéo dài màn đêm; đã truyền cho đất nứt ra và nuốt những kẻ thù kiêu ngạo xuống sự hủy diệt lạ lùng không tránh khỏi; đã rẽ sóng dữ và dẫn những người theo mình đến nơi an toàn và chiến thắng, xuyên qua lòng biển sâu. Những người đã bước đi trong lò lửa hừng như dưới bóng mát của vòm cây rậm, và đã ngồi trong hang sư tử giữa bầy quái thú đói khát, với sự bình thản và an toàn chẳng khác nào giữa một vòng bạn hữu.

Chính tôi cũng đã thấy nhiều người — đáng ngưỡng mộ vì cách cư xử hoàn hảo, và được kính trọng vì địa vị cao sang — những người đã coi việc làm đầy tớ của Chúa Giê-xu Christ là vinh dự cao nhất của mình. Người bạn tuyệt vời của tôi là Camillus, tại nhà ông tôi đang trú ngụ, là một trong số đó. Tôi không thể không vẽ một bức chân dung của Camillus — hay đúng hơn, của một vài phẩm chất nổi bật nhất của ông, như ông hằng ngày bày tỏ trong vẻ uy nghi hiền hòa, nhân từ của quyền bính gia đình, của việc cai quản con cái theo đường lối cha mẹ, và của lòng nhiệt thành Cơ Đốc. Để làm điều này cho xứng, cần một ngòi bút tài giỏi hơn tôi nhiều.

Cách đây không lâu, Camillus đã tiếp đón trong nhà mình một mục sư trẻ, người luôn được đối đãi với sự kính trọng xứng với phẩm giá của chức vụ ông và sự tin kính trong cách cư xử ông. Gần đây, ông đã tiến cử vị giáo sĩ đáng kính ấy vào một giáo xứ, và vì luôn yêu cầu phải cư trú tại nhiệm sở, nên hiện ông không có tuyên úy riêng. Nhưng nhớ rằng mọi Cơ Đốc nhân đều là thầy tế lễ thuộc linh, ông cho rằng được yết kiến trực tiếp và cá nhân với Vua thiên đàng chẳng phải là điều mất danh dự; cũng chẳng phải là trái với phẩm cách, khi ông dùng chính miệng mình mà trình bày những nhu cầu của gia đình mình trước ngai ân điển.

Trước bữa tối, hương buổi chiều bay lên. Giờ này được chọn hơn là một giờ muộn hơn, để hội chúng nhỏ bé có thể tham gia vào sự thờ phượng thánh với lòng sốt sắng tươi mới. Sau một bữa ăn thịnh soạn, khi chân tay đã mỏi mệt, người ta — dù đang quỳ gối và ở trước mặt Đức Chúa Trời — cũng dễ gật gù hơn là dốc đổ linh hồn mình; rất, rất dễ nhầm chiếc gối quỳ thành chiếc gối ngủ. Không một đầy tớ nào được phép vắng mặt; chỉ trừ một người mà sự có mặt trong bếp là tuyệt đối cần thiết. Biết rõ quyết tâm của chủ, họ cẩn thận sắp xếp công việc và giải quyết việc nhà, để không một trở ngại nào có thể tránh được xen vào, giữ họ khỏi giờ thờ phượng đã định.

Khi mọi người đã tề tựu — không có sự xô bồ hỗn loạn khi đến gần, cũng không có sự cẩu thả luộm thuộm trong y phục — một đoạn Kinh Thánh được đọc. Camillus là người chọn đoạn. Ông cho rằng đối với gia đình mình — trí nhớ yếu kém, khả năng hạn hẹp — việc đọc bài học theo ngày không hữu ích bằng. Vì thế, ông đã chọn một số phân đoạn Kinh Thánh giàu tính giáo huấn và khích lệ nhất, và cho rằng nên đọc đi đọc lại những phân đoạn này, hơn là đi hết toàn bộ Kinh Thánh được cảm thúc một cách đều đặn. — Các đầy tớ thay phiên nhau đọc; điều này giúp họ luyện tập, và giữ họ tỉnh táo. Nếu ai có vẻ buồn ngủ, chức vụ đọc chắc chắn sẽ được giao cho người ấy.

Khi đọc xong, Camillus chọn ra một câu Kinh Thánh có ý nghĩa sâu sắc và gây dựng; trong khoảng năm sáu phút, ông giải thích, áp dụng, và tha thiết thúc giục vào lương tâm họ. — Xong, với sự nghiêm trang lớn lao và lòng tôn kính sâu xa, ông dâng lời cầu nguyện buổi tối. Lời cầu nguyện của ông gồm những câu ngắn gọn, và toàn bộ được thực hiện trong ít thời gian. Mỗi phần được phát âm với sự chậm rãi điềm đạm và giọng trang nghiêm, khiến người ta phải chú ý và sinh lòng kính sợ. Ông ngừng một cách rõ rệt sau mỗi lời cầu xin, để mỗi người có thời gian thầm thĩ một tiếng "A-men" chân thành, và nhớ lại công đức của Đấng Cứu Chuộc phước hạnh — công đức khiến mọi lời tạ ơn được đẹp lòng và mọi lời cầu xin được thành công.

Buổi sáng, trước bữa điểm tâm, sự thờ phượng Đức Chúa Trời hằng sống được tiếp tục. Lúc này, Camillus bỏ phần đọc đoạn Kinh Thánh; nhưng ông yêu cầu một người trong nhà nhắc lại câu Kinh Thánh mà ông đã khai triển tối hôm trước. Không ai biết mình có bị gọi đến nhiệm vụ này không; vì thế, mọi người đều phải chuẩn bị chu đáo. Ông đúc kết nội dung lời khuyên của mình thành một vài câu hỏi sắc bén và thú vị, mà ông đặt ra cho một trong các con hay đầy tớ mình — vì trong việc này, không có sự phân biệt. Tất cả đều phải ghi nhớ như nhau; tất cả đều phải chịu trách nhiệm như nhau về những gì mình nghe. — Đôi khi, ông khích lệ những người có câu trả lời cho thấy họ đã chú tâm nghe lời dạy của ông. Đôi khi, ông mang vẻ nghiêm khắc pha lẫn dịu dàng, và quở trách những kẻ biếng nhác rõ rệt. Luôn luôn, ông nhắc lại những điểm chính; dặn họ giữ các giáo lý trong trí nhớ, và suy ngẫm chúng trong tâm trí, trong khi theo đuổi công việc của mỗi người. — Những giáo lý này là hạt giống của đức tin, là rễ của sự tin kính. Trừ khi NHỮNG ĐIỀU NÀY được gieo vào tâm trí và tác động trên lòng người, ông không bao giờ mong gia nhân mình trở thành tín đồ chân thật hay Cơ Đốc nhân thật. Cũng như người nông dân không thể mong có mùa gặt mà không gieo ruộng mình, hay người trồng hoa không thể hứa với mình một luống uất kim hương mà không trồng vườn hoa mình.

Tôi đã phác họa Camillus khi đứng đầu gia đình; giờ xin cho tôi thấy người bạn yêu quý của tôi trong một tư thế khác. Camillus tin chắc rằng không một sự ủy thác nào quan trọng hơn — hay quan trọng bằng — việc vun xới một linh hồn bất tử trong tuổi thơ ấu. Vì Đấng Quan Phòng đã ban cho ông hai cô con gái xinh đẹp, hạnh phúc hiện tại và tương lai của các con là đối tượng chi phối sự chăm sóc của ông. Ông không có mối quan tâm nào tha thiết trong lòng bằng việc ban cho các con một nền giáo dục thật sự tinh tế — một nền giáo dục có thể khiến các con trở thành vật trang sức và phước lành cho xã hội, trong khi các con qua thời kỳ tạm trú dưới đất này, và có thể rèn tập các con cho trạng thái phước hạnh đời đời, khi thế gian và những cảnh [hư không] của nó không còn nữa.

Camillus không bao giờ thuyết phục được mình noi theo những châm ngôn khôn ngoan được cho là thu thập từ những lời khoa trương lố bịch của các vở bi kịch; và ông càng ít quý trọng những tâm tình khiêm tốn mà người ta vờ học được từ những cuộc tán tỉnh ngọt ngào của hài kịch. Vì lý do ấy, ông không hề khao khát giành cho cô Melissa và cô Serena một chỗ ngồi ở hàng ghế đầu. — Tuy nhiên, vì chúng ta thường thèm khát quá độ những gì bị cấm đoán, ông đã tự mình đưa các con — một hai lần — đến xem kịch và các cuộc vui công cộng: cho rằng cách an toàn nhất là để sự tò mò của các con được thỏa mãn dưới sự giám sát của chính ông, và hy vọng làm cho các con nhận thức rằng những ai lui tới những nơi ấy quá thường xuyên thì đang liều lĩnh đánh mất đức hạnh mình đến đâu; những ai đam mê chúng một cách cuồng nhiệt thì đã hạ thấp tình cảm mình một cách đáng hổ thẹn đến đâu; và những ai tìm [hạnh phúc] trong những thú vui dối trá ấy thì chỉ đang đuổi theo những bóng ma hư ảo.

Các con học khiêu vũ để có được phong thái thanh lịch và dáng điệu duyên dáng; chứ không phải để tỏa sáng trong buổi dạ vũ, hay để giành sự ngưỡng mộ vô giá trị của những kẻ công tử bột. Ông bằng lòng để các con không biết đến những chuyện hoang đường lãng mạn của thơ ca ngoại giáo. Ông cũng không hề lo sợ một cách đau đớn rằng mình sẽ làm giảm sự hoạt bát của tính tình các con, dù các con không có khẩu vị với những cuộc phiêu lưu hão huyền trong các truyện lãng mạn của chúng ta, và xa lạ với những mưu mô phóng đãng trong các tiểu thuyết của chúng ta. Ông hoàn toàn tin chắc rằng câu nói nổi tiếng kia vừa có lý lẽ vững chắc, vừa có ý tưởng sắc sảo: "Hãy lui về, và đọc Kinh Thánh của bạn, để được vui vẻ: ở đó có những chân lý [đem lại] sự giúp đỡ tối thượng cho sự bình an."*

* "Night-Thought" thứ tám của Young.

Ông đã giới thiệu các con với kiến thức lịch sử và những sự kiện đầy tính giáo huấn của nó. Các con đã có một khái niệm tương đối về bốn đế quốc hoàn vũ — nổi tiếng vì những biến cố lớn lao, và được báo trước một cách chi tiết trong Kinh Thánh. Các con đã được dẫn qua những biến cố đáng chú ý nhất của đất nước mình, và khá am hiểu tình hình hiện tại của Âu Châu. Suốt thời gian qua, các con được dạy quan sát những cuộc cách mạng kỳ diệu của các đế quốc, và đường lối đáng tôn thờ của Đấng Quan Phòng: để các con nhận ra "hình trạng thế gian này qua đi" (1 Cô-rinh-tô 7:31) thể nào, và những người có Đức Giê-hô-va làm Đức Chúa Trời mình thì hạnh phúc biết bao. Các con được dạy quan sát sự thành công đáng kính thường đi kèm với việc thực hành liêm chính, được hướng dẫn bởi sự khôn ngoan; cùng với sự ô nhục và hủy hoại luôn đeo bám sự dại dột trong những cuộc lang thang vô nghĩa của nó, và bám theo tội ác đến những hang ổ kinh khiếp của nó. Để các con thấy những hòn đá mà một số người đã đắm, mà tránh con đường hủy diệt; thấy con đường đã đưa những người khác đến bến bờ hạnh phúc, mà lái theo cùng một hướng thuận lợi.

Các con đã được học địa lý, và hiểu biết các phân chia của địa cầu; phạm vi của các phần chính của nó, và phong tục của các cư dân. Các con sẽ cho quý vị biết mỗi khí hậu sản xuất những đặc sản nào: trà dùng cho bữa điểm tâm đến từ đâu, và đường làm cho nó ngon miệng đến từ đâu; những ngọn núi nào cung cấp rượu vang, và những hòn đảo nào gửi đến hương liệu; trong những khu rừng nào, tằm nhả tơ làm nguyên liệu cho quần áo; và những mỏ nào cung cấp kim cương lấp lánh trên bông tai của các con.* — Một tấm bình phong phủ đầy bản đồ màu, và thói quen đối chiếu tin tức trên báo chí với những bản vẽ đẹp đẽ ấy, đã biến việc thu nhận kiến thức này thành một cuộc vui hơn là một nhiệm vụ; đã dụ các con vào một ngành khoa học quý giá dưới lớp ngụy trang hấp dẫn của sự giải trí. — Điều này giúp mở rộng sự hiểu biết của các con về sự vật; ban cho các con những ý tưởng cao cả về Đấng Sáng Tạo vĩ đại; và có thể giúp dẹp bỏ sự tự ngưỡng mộ ngớ ngẩn — thứ xúi giục bao nhiêu thần tượng xinh đẹp tưởng tượng mình là những tạo vật đáng kể nhất dưới gầm trời.

* Những mỏ kim cương tốt nhất ở vương quốc Golconda, gần Madras (hay Fort St. George như thường được gọi, vì Công ty Đông Ấn đã đặt tên cho pháo đài họ xây để bảo vệ [cơ sở] của mình tại [Madras]).

Các con đánh vần đến mức hoàn hảo, và đạt được nghệ thuật này bằng một trò chơi hơn là bằng sự học hành nhọc nhằn. Mỗi khi các con xin một ân huệ nhỏ, cha các con thường bắt các con đánh vần từ ấy; nếu các con làm đúng — điều hiếm khi thất bại — các con thường được toại nguyện.

Các con là những bậc thầy về kim chỉ; và cô út — người có năng khiếu về hướng này — rất thành thạo trong việc dùng bút chì vẽ. — Âm nhạc là sự giải trí của các con, chứ không phải nghề nghiệp của các con. Cô cả, với ngón đàn khéo léo, thêm vào một giọng hát du dương [và quyến rũ]. Cô thường đãi tôi bằng cách hát một bài thánh ca theo tiếng đàn harpsichord. Đãi ư? Thật ra cô đã gây dựng tôi. Những trình diễn thật sự xuất sắc này nâng cao những khát vọng, và làm êm dịu những tình cảm. Chúng truyền một sự thanh thản [trong phong thái] mà không để lại nọc độc nào trong lương tâm, cũng không để lại vết nhơ nào trên trí tưởng tượng. Tôi tưởng chừng chúng cho chúng ta nếm trước một chút [thiên đàng], và lên dây [linh hồn] chúng ta cho những niềm vui hài hòa của nó.

Được thông thạo [số học] hữu ích nhất, mỗi cô thay phiên nhau trong một tuần được giao quản lý một số tiền; các con chi tiêu số tiền ấy, tùy theo hoàn cảnh, cho những nhu cầu nhỏ của gia đình. Các con giữ sổ sách chính xác, và ghi chép đều đặn từng khoản vào sổ nhật ký. — Cách đây không lâu, một tá điền [thuộc] hạng thấp đến gặp Camillus để nộp tiền thuê đất. Thay vì tự mình nhận, ông giới thiệu người ấy với cô Serena. Quý vị hẳn đã thích thú khi quan sát cách cư xử của cô chủ đất nhỏ bé của chúng ta trong dịp này: sự [thân thiện] duyên dáng khi cô tiếp chuyện người nông dân chất phác; lòng tốt dịu dàng khi cô hỏi thăm vợ con và gia đình ở nhà; sự nhanh nhẹn thành thạo khi cô viết và ký một biên lai đúng đắn; và trên hết, sự hạ mình đáng yêu của cô — [cô đã tặng ông] nửa crown để mua [giày cho các con ông], và một quyển vở tập viết cho con trai lớn của ông — người mà ông nói sắp học viết chữ nối, nhưng ông e rằng sẽ chẳng bao giờ đánh vần hay viết giỏi bằng "cô chủ" được một nửa.

Dù Camillus thường gieo cho [các con] từ sớm những quy tắc của sự tằn tiện, ông cũng cẩn thận vun xới một tinh thần từ thiện kín đáo. — Cách đây vài ngày, khi bạn tôi và phu nhân đi vắng, cô Melissa được tin có một phụ nữ nghèo trong giáo xứ vừa sinh con sau một cuộc chuyển dạ dài và khó nhọc; người này, chẳng may lấy phải một gã chồng nát rượu, đang lúc những tiện nghi tốt nhất cũng едва đủ, lại thiếu thốn cả những tiện nghi tầm thường nhất. Nghe chuyện thương tâm, cô lập tức sai một đầy tớ mang một crown từ quỹ hằng tuần của mình — một phần để mua cho người khốn khổ ấy những thứ cần thiết trước mắt, một phần để trang trải những chi phí không thể tránh trong lúc này — nhưng dặn nghiêm rằng toàn bộ phải dùng để cứu giúp người mẹ khốn khổ và đứa con thơ vô vọng; không một xu nào được lọt vào tay hay để cho gã chồng vô dụng, kẻ ăn bám ấy hưởng. Khi Camillus trở về, ông rất hài lòng về việc từ thiện đúng lúc và khôn ngoan này; ngoài những lời khen ngợi và âu yếm, ông còn thưởng cho nữ ân nhân đảm đang như một bà chủ gia đình của chúng ta bằng cách tặng cô cuốn Clarissa.*

* Một cuốn sách rất thích hợp để dạy dỗ và giải trí, do ông Richardson nổi tiếng viết, gồm [7] tập.

Vì ông luôn khéo léo biến những gì giúp các con tiến bộ thành phần thưởng của các con. Nếu các con [biếng nhác]... các con mất đặc quyền [được khen?]. Nếu các con cư xử đúng đắn, phần thưởng của các con không phải là một đồng tiền hay một gói kẹo, mà là một bài học mới về địa cầu, một bài đàn harpsichord mới — vừa làm vui thích vừa [gây dựng] các con.

Ông [dạy] các con rằng [tình yêu bản thân ích kỷ]... ông dạy các con xem những người lân cận như những chi thể của cùng một gia đình lớn, và là con cái của cùng một Cha Toàn Năng. Dù nghèo khó trong hoàn cảnh hay hèn mọn trong dáng vẻ, họ vẫn là đối tượng của lòng thương xót vô hạn dịu dàng của Đức Chúa Trời — của [Đức Chúa Trời] đã ban Con một của Ngài chịu chết để chuộc tội cho họ, và đã sắm sẵn một thiên đàng phước hạnh vô tận để đón rước họ cuối cùng. Vì lý do ấy, các con không nên khinh miệt ai, mà phải [yêu thương] mọi người.

Một lần, khi ông sắp đãi các con [một bài học], ông bảo mỗi con mang đến một món đồ chơi đẹp mà ông đã tặng các con. [Một con?] dao có cán bằng ngà voi, khảm những màu sắc rực rỡ nhất; lưỡi bằng thủy tinh, sáng chói lóa mắt, nhưng không có lưỡi cắt. "Hãy cắt quả cam này làm đôi," cha các con nói. Khi cả hai thử với những con dao xinh xắn của mình, và — khiến các con ngạc nhiên không ít — cả hai đều thất bại, ông [đưa cho các con một con dao thường nhưng sắc bén]...

"Và bây giờ," Camillus nói, "các con há chẳng thích một vật dụng hữu ích, dù đơn sơ như thế, hơn một trăm món đồ lấp lánh nhưng vô giá trị kia? Và các con, các con yêu dấu của cha, nếu các con không có gì đáng khen ngoài một vẻ ngoài hào nhoáng và những trang sức lòe loẹt của y phục, các con sẽ đáng khinh trong thế hệ mình, như món đồ chơi vô nghĩa ấy. Nhưng nếu lòng các con khao khát, và đời sống các con nỗ lực, để trở nên hữu ích một cách rộng rãi, các con sẽ được — và điều tốt hơn — các con sẽ xứng đáng được tôn trọng: danh các con sẽ được [tôn quý] và [kỷ niệm] được chúc phước."

Với sự cảnh giác như nhau, ông [ngăn cấm sự tàn nhẫn mà trẻ con] thường hay thực hành trên loài bò sát. Ông không cho phép dựng bất kỳ tòa án tra tấn nào trong nhà mình — không, ngay cả đối với những con vật đáng khinh nhất, hay thậm chí [có hại nhất]. Những sinh vật được ban sự sống, ông cho rằng, nên được giết một cách nhanh chóng đầy thương xót, chứ không phải bằng sự tàn sát kéo dài. Xé xác một con ruồi tội nghiệp, và mãn nhãn với những chi thể bị xé nát, [giãy giụa] và co quắp trong cơn đau của sự chết; dùng kim hay dùi đâm xuyên một con côn trùng khốn khổ; và điều còn gây sốc hơn — lấy làm thích thú khi nghe tiếng rên [hấp hối] của nó, và nhìn những cơn quằn quại đau đớn của nó: những việc ấy ông tuyệt đối cấm, vì chúng là những sự vi phạm trắng trợn luật của thiên nhiên — những việc có khuynh hướng dập tắt những cảm xúc dịu dàng của lòng thương xót, và làm cho tâm trí quen với thói vô nhân đạo. — Ông thường [dạy] các học trò đáng yêu của mình rằng mọi sinh vật sống đều biết đau: không một con nào có thể bị hành hạ như thế mà không chịu sự khốn khổ tột cùng. Biến những cực hình của chúng thành trò tiêu khiển, và lấy sự quằn quại của chúng làm trò vui, là một sự tàn nhẫn hơn cả bạo ngược, tệ hơn cả thú tính; là điều hoàn toàn trái ngược với [Đức Chúa Trời] nhân từ, "sự thương xót Ngài ở trên mọi công việc Ngài" (Thi thiên 145:9).

Ông định cho các con nếm thử triết học tự nhiên, và trang bị cho các con những kính hiển vi tốt nhất; để việc dùng những dụng cụ này, cùng một chút kiến thức ấy, có thể truyền cho các con lòng ngưỡng mộ sớm đối với các công trình của thiên nhiên, và lòng tôn kính sâu xa đối với Tác Giả toàn năng của thiên nhiên. Ông không có ý định đào tạo một cặp nữ triết gia; cũng không muốn làm các con xao lãng khỏi việc theo đuổi những thành tựu chân thật nhất của [phái nữ]. Nhưng ông cũng không muốn các con gái mình bị ngăn cấm khỏi niềm vui lý trí và cao thượng có được khi suy ngẫm những điều kỳ diệu trong tủ trưng bày của Đấng Sáng Tạo vĩ đại. Tại sao các con không thể — mà không rời bỏ [phẩm cách] của mình, hay lấn sang tính cách nam nhi — biết về cấu trúc tinh xảo, chính xác của một con vật, hay về quá trình và hiệu quả của sự sinh trưởng nơi thực vật? Tại sao các con không thể học về những hoạt động kỳ diệu của không khí, hay những tính chất lạ lùng của [nước]? [Tại sao các con không thể] có một khái niệm nào đó về những độ lớn bao la, những khoảng cách khổng lồ, những vòng quay còn kinh ngạc hơn nữa của các thiên thể? Ông cho rằng hoàn toàn có thể điều hành một buổi tiếp khách một cách đàng hoàng, và cai quản một gia đình một cách đúng đắn, mà vẫn giữ được một khái niệm tương đối về những điều [kỳ diệu] này... về hệ thống của vũ trụ.

Kính hiển vi — thứ mà các con thích dùng để giải trí — sẽ cho các con thấy vô số đồ trang sức lộng lẫy, trong một số vật tầm thường và đáng khinh nhất; nó sẽ cho các con thấy vàng và thêu thùa, kim cương và ngọc trai, màu xanh da trời, xanh lá, và đỏ son, nơi mắt thường chỉ thấy những thứ gây ghê tởm. Dụng cụ này sẽ cho các con thấy lớp vec-ni sáng bóng nhất, và những đường chạm trổ tinh xảo nhất, ngay trong những mảnh vụn nhỏ bé nhất của sự tồn tại. Kỳ diệu hơn nhiều so với những trò ảo thuật của nhà ảo thuật khéo léo nhất, nó sẽ đãi mắt các con, chẳng phải bằng những điều dối trá, mà bằng những kỳ quan thật. [Nơi trước kia]... một con voi khổng lồ [sẽ] sải bước, nơi trước kia một con mạt nhỏ bé bò quanh; [nơi] máu [sẽ] vọt ra từ trái tim đang đập, và lấp lánh với ánh sáng sống động; [nơi] những chi thể [sẽ hiện ra]... dù thường chỉ là một đốm hỗn độn của vật chất có sự sống. — Một chút triết học sẽ [rất hữu ích]...

[NEEDS REVIEW: câu La-tinh trong bản OCR bị hỏng nặng ("Trabem in Festuca, Elephantem in Culice..."), chỉ còn đoán được ý: "thấy cái xà trong cái dằm, thấy con voi trong con muỗi" — ngợi khen kính hiển vi cho thấy những điều vĩ đại trong những vật nhỏ bé.]

Điều không một kế hoạch nào khôn ngoan hơn có thể [làm được]... để điều hòa tính tình [các con], để nâng cao hạnh phúc [các con], hoặc trong đời này hoặc trong đời sau, bằng [việc thấm nhuần] các nguyên tắc và được thúc đẩy bởi Thánh Linh của Cơ Đốc giáo. [Từ Kinh Thánh] — cuốn sách mà các con được dạy dỗ — [các con học biết] nguồn mạch, dưới ảnh hưởng của [Thánh Linh], các bổn phận của sự tin kính.

Với mục đích này, ông nói về Chúa tể thiên thượng, chẳng những như Đấng vĩ đại tột bậc, mà như Đấng tốt lành siêu việt nhất... [đầy dẫy] mọi thuộc tính đáng yêu, mọi thuộc tính quyến rũ... Ông trình bày mọi sự yên ủi các con được hưởng, và mọi [phước lành]... như những tặng phẩm của lòng rộng rãi Ngài. Cách này phù hợp với gương của tác giả Thi thiên: "Sự nhân từ Chúa hằng ở trước mắt tôi, và nhờ sự quyến rũ ngọt ngào này, tôi sẽ bước đi trong lẽ thật Chúa" (Thi thiên 26:3); với mệnh lệnh của Thầy thiên thượng chúng ta: "Nếu các ngươi yêu mến ta, hãy lấy điều này làm bằng chứng, lấy điều này làm bông trái của lòng yêu mến các ngươi: hãy giữ các điều răn ta" (Giăng 14:15); và với kinh nghiệm của sứ đồ trưởng: "Tình yêu của Đấng Christ... dù không loại trừ, nhưng vượt trên mọi [động cơ] khác, [cảm động chúng ta]" (2 Cô-rinh-tô 5:14).

Vì thế, nỗ lực hằng ngày của ông là, bằng những phương cách [dịu dàng và hấp dẫn] nhất, lấp đầy [tâm trí các con]... chinh phục [lòng các con] cho tình yêu của [Đức Chúa Trời]... Ông khao khát khắc sâu vào linh hồn các con một ý thức về lòng nhân từ của Đức Chúa Trời. Từ [điều] này, ông muốn rút ra mọi ân điển và mọi [nhân đức]...

Ở đây có một sự tương phản [rõ rệt]... với bức tranh Milton đã vẽ:

"Vì đoàn thiếu nữ xinh đẹp mà ngươi đã thấy, trông như những nữ thần, vui vẻ, mịn màng, duyên dáng biết bao, mà trống rỗng mọi điều thiện — điều làm nên danh dự gia đình và lời khen chính của người phụ nữ; chỉ được nuôi dạy và hoàn thiện theo khẩu vị của dục vọng nhục dục: để ca hát, khiêu vũ, để ăn diện, lưỡi liến thoắng, mắt lúng liếng."

[Ông dạy các con] rằng bất chấp mọi lụa là, kim cương, và những dấu hiệu khác của hoàn cảnh vượt trội, các con vẫn là những tạo vật dốt nát, tội lỗi, bất lực; mù lòa trước những chân lý quan trọng bậc nhất; đáng chịu sự báo thù của lửa đời đời, và tự mình không thể nghĩ được một ý tưởng tốt lành. Để từ những xác tín như thế, các con nhận ra nhu cầu tuyệt đối của mình về một Đấng Cứu Thế: một Đấng Cứu Thế trong mọi chức vụ của Ngài — như Đấng Tiên Tri, dạy các con sự khôn ngoan thiên thượng — như Thầy Tế Lễ, chuộc mọi tội lỗi nhiều, nhiều của các con — như Vua, khuất phục những sự gian ác của các con, viết luật pháp Ngài trong [lòng] các con, và làm cho các con, trong mọi cách ăn ở, nên thánh.

Tóm lại, điểm ông ra sức nhất là khắc sâu vào lòng các con một ý thức thâm trầm, bền vững rằng [Đức Chúa Trời là] điều thiện cao nhất, duy nhất của các con; rằng Chúa Giê-xu phước hạnh là Vầng Đá của hy vọng các con, và là Nguồn của sự cứu rỗi các con; rằng mọi sự nương cậy của các con — để đạt được những vẻ đẹp của sự thánh khiết, và nếm những niềm vui của nhân đức cao quý nhất — phải đặt nơi ĐỨC THÁNH LINH, Đấng An Ủi. Giữa mọi nỗ lực của chính mình, ông không bao giờ quên, không bao giờ thôi nài xin lời hứa quý báu của Giê-hô-va bất biến: "Ta sẽ đổ Thần ta trên dòng dõi ngươi, và phước lành ta trên con cháu ngươi; chúng nó sẽ mọc lên như cỏ, như cây liễu bên dòng nước" (Ê-sai 44:3, 4).

Một [di sản] có giá trị khôn lường: các bậc cha mẹ tin kính không bao giờ được quên; tốt hơn cho con cái họ mọi gia tài lớn lao, hay của hồi môn giàu có. — Lời hứa ấy vô cùng tốt đẹp, và cũng đầy yên ủi.

[Các con sẽ lớn lên] như cây... [NEEDS REVIEW: hai đoạn ngắn trong bản OCR (khoảng dòng 17300-17320) bị hỏng nặng, chỉ còn đoán được ý: tác giả tin cậy Đức Chúa Trời sẽ ban phước cho mọi kế hoạch theo ý Ngài, và nhắc đến sự đồng tình hết lòng của phu nhân Camillus trong mọi biện pháp giáo dục con cái.]

...và sự đồng tình hết lòng của bà trong mọi biện pháp được thực hiện: mọi biện pháp để đánh bóng viên ngọc con người, và làm cho cách cư xử của các con hoàn hảo như hình thức của các con. Nguyện Đức Chúa Trời của lòng nhân từ vô hạn, nguồn thánh của mọi sự trọn vẹn, ban phước cho những nỗ lực của họ! Để như các thiếu nữ được trang điểm nơi thân thể bằng vẻ đẹp [tuyệt hảo], các con sẽ được làm phong phú nơi trí hiểu bằng tri thức tinh tế, và được [đội vương miện] nơi linh hồn bằng Thánh Linh của Chúa Giê-xu phước hạnh. Chắc chắn, mắt hay lòng người không thể [chiêm ngưỡng] những đối tượng đáng yêu hơn.

"Nhiệm vụ thú vị biết bao! Nuôi dưỡng tư tưởng non nớt, dạy ý tưởng trẻ thơ biết vươn lên, và đổ sự dạy dỗ tươi mới trên tâm trí." — Thomson.

HẾT.

Sách liên quan

Mở trong trình đọc Về thư viện

↑ Đầu trang
Chia sẻ:FacebookX