Những Cột Mốc Tiên Tri: Tư Liệu Giúp Xác Định Vấn Đề Về Sự Đến Tiền Thiên Niên Kỷ Của Đấng Christ
Horatius Bonar · Prophetical landmarks : containing data for helping to determine the question of Christ's pre-millen
Bản dịch do AI (AI-2) hỗ trợ, chưa được mục sư duyệt giáo lý. Thuật ngữ có thể chưa chính xác; hãy đối chiếu với bản gốc và Kinh Thánh, đồng thời hỏi mục sư của bạn.
Nguyên tác thuộc phạm vi công cộng. Bản dịch tiếng Việt miễn phí, không thương mại.
Mục lục
- Những Cột Mốc Tiên Tri: Tư Liệu Giúp Xác Định Vấn Đề Về Sự Đến Tiền Thiên Niên Kỷ Của Đấng Christ
- CHƯƠNG I.
- CHƯƠNG II.
- CHƯƠNG III.
- CHƯƠNG IV.
- CHƯƠNG V.
- CHƯƠNG VI.
- CHƯƠNG VII.
- CHƯƠNG VIII.
- CHƯƠNG IX.
- CHƯƠNG X.
- CHƯƠNG XI.
- CHƯƠNG XII.
- CHƯƠNG XIII.
- CHƯƠNG XIV.
- CHƯƠNG XV.
- LỜI NÓI ĐẦU. (vii)
- LỜI NÓI ĐẦU. (viii)
- LỜI NÓI ĐẦU. (ix)
- LỜI NÓI ĐẦU. (x)
- LỜI NÓI ĐẦU. (xi)
- LỜI NÓI ĐẦU. (xii)
- LỜI NÓI ĐẦU. (xiv)
- LỜI NÓI ĐẦU. (xvi)
- LỜI NÓI ĐẦU. (xviii)
- LỜI NÓI ĐẦU. (xx)
- LỜI NÓI ĐẦU. (xxi)
- LỜI NÓI ĐẦU. (xxii–xxiii)
- LỜI NÓI ĐẦU. (xxiv)
- LỜI NÓI ĐẦU CHO ẤN BẢN THỨ HAI. (xxviii)
- LỜI NÓI ĐẦU CHO ẤN BẢN THỨ HAI. (xxix)
- LỜI NÓI ĐẦU CHO ẤN BẢN THỨ HAI. (xxx)
- LỜI NÓI ĐẦU CHO ẤN BẢN THỨ BA.
- CHƯƠNG I.
- CHƯƠNG I. (2)
- CHƯƠNG I. (3–4)
- CHƯƠNG II.
- CHƯƠNG III.
- CHƯƠNG IV.
- CHƯƠNG V.
- CHƯƠNG VI.
- CHƯƠNG VII.
- CHƯƠNG VIII.
- CHƯƠNG IX.
- CHƯƠNG X.
- CHƯƠNG XI
- CHƯƠNG XII.
- CHƯƠNG XIII.
- CHƯƠNG XIV.
- CHƯƠNG XV.
Những Cột Mốc Tiên Tri: Tư Liệu Giúp Xác Định Vấn Đề Về Sự Đến Tiền Thiên Niên Kỷ Của Đấng Christ
NHỮNG CỘT MỐC TIÊN TRI: TƯ LIỆU GIÚP XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ VỀ SỰ ĐẾN TIỀN THIÊN NIÊN KỶ CỦA ĐẤNG CHRIST
Horatius Bonar
NHỮNG CỘT MỐC TIÊN TRI.
"Tôi là một trong những người cổ hủ tin vào giáo lý thiên niên kỷ; và tin rằng sẽ có hai sự sống lại phân biệt của kẻ chết: thứ nhất, của người công chính; thứ hai, của kẻ bất chính; sự sống lại sau cùng của những kẻ bị bỏ sẽ không bắt đầu cho đến một ngàn năm sau sự sống lại của những người được chọn. Trong khoảng thời gian vinh hiển một ngàn năm ấy, tôi tin rằng Đấng Christ sẽ ngự trị cách thân vị trên vương quốc của người công chính." — Toplady, Tác phẩm, quyển iii, tr. 470.
"Sách Khải Huyền dạy (hoàn toàn phù hợp với lời phán của Chúa chúng ta và các sứ đồ) rằng sẽ đến một thời kỳ mà Linh của Chúa Giê-xu Christ không chỉ thắng thế cách âm thầm, mà còn đắc thắng cách công khai, và lập nên một vương quốc hòa bình và công chính trên đất. Với sự đến của triều đại hòa bình sẽ gắn liền, một mặt, sự hiện ra của Chúa Giê-xu Christ và sự sống lại của nhiều thánh đồ; mặt khác, một cuộc tranh chiến mãnh liệt trước đó từ phía sự dữ. Ý tưởng chủ yếu là sự trở lại trọn vẹn của quyền tối thượng của điều thiện, sự khôi phục địa đàng đã mất cho một trái đất đã bị tội lỗi tàn phá." — Olshausen, về các sách Phúc Âm, quyển i, tr. cviii.
NHỮNG CỘT MỐC TIÊN TRI;
[NEEDS REVIEW: dòng ký tự trang trí trên trang tựa bị lỗi OCR]
TƯ LIỆU GIÚP XÁC ĐỊNH [NEEDS REVIEW: chữ "OCT S" bị lỗi OCR] CÂU HỎI VỀ
SỰ QUANG LÂM TIỀN THIÊN NIÊN KỶ CỦA ĐẤNG CHRIST.
TÁC GIẢ
HORATIUS BONAR, TIẾN SĨ THẦN HỌC,
KELSO.
"Ôi Chúa tôi, sự rốt của những việc nầy sẽ ra thể nào?"
Đa-ni-ên 12:8.
[NEEDS REVIEW: dòng chữ phiên bản bị lỗi OCR]
LUÂN ĐÔN:
JAMES NISBET AND CO., 21 BERNERS STREET.
1860.
Ê-ĐIN-BƠ-RƠ:
IN TẠI BALLANTYNE AND COMPANY,
PAUL'S WORK.
MỤC LỤC.
CHƯƠNG I.
TRANG
LỜI KÊU GỌI HỌC HỎI LỜI TIÊN TRI, 1
CHƯƠNG II.
ÍCH LỢI CỦA VIỆC HỌC HỎI LỜI TIÊN TRI, 14
CHƯƠNG III.
MỤC ĐÍCH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI, 24
CHƯƠNG IV.
HAI TRUNG TÂM, 30
CHƯƠNG V.
KHOẢNG THỜI GIAN, 51
CHƯƠNG VI.
SỰ QUANG LÂM, 64
CHƯƠNG VII.
TRANG
CÁC BẰNG CHỨNG VỀ SỰ QUANG LÂM TIỀN THIÊN NIÊN KỶ, 81
CHƯƠNG VIII.
NHỮNG KHÓ KHĂN, 116
CHƯƠNG IX.
ĐẠI CƯƠNG VIỆC HỌC HỎI LỜI TIÊN TRI, 134
CHƯƠNG X.
SỰ PHÂN BỐ CÁC THỜI KỲ VÀ BIẾN CỐ, 149
CHƯƠNG XI.
VĂN PHONG TIÊN TRI, 162
CHƯƠNG XII.
CÁC HÌNH BÓNG, 194
CHƯƠNG XIII.
Y-SƠ-RA-ÊN, 228
CHƯƠNG XIV.
KẺ CHỐNG ĐẤNG CHRIST, 286
CHƯƠNG XV.
CÁC DẤU HIỆU, 304
LỜI NÓI ĐẦU. (vii)
Tôi không có ý viết quyển sách nầy như một tác phẩm tranh luận. Nó chạm đến, không nghi ngờ gì, những điểm còn đang tranh cãi, và đến mức độ đó, nó hẳn phải mang tính chất ấy. Nhưng tôi đã cố gắng hết sức tránh thái độ cãi cọ, và đối xử với lòng tôn trọng trước sự phán đoán của các anh em trong Đấng Christ, những người khác quan điểm với tôi.
Tôi đã đọc hầu hết các tác phẩm viết ra để chống lại hệ thống được bênh vực ở đây. Số lượng của chúng rất ít. Lý do của điều nầy là gì, tôi không dám nói. Tôi không nêu tên bất kỳ tác phẩm nào trong số đó, cũng không trích dẫn lời lẽ của họ; nhưng tôi đã cố gắng trình bày cách công bằng nội dung các lập luận của họ.
Khi đọc những tác phẩm ấy, tôi đã bị ấn tượng bởi phương pháp lập luận đặc biệt mà họ áp dụng. Mục đích của họ là bác bỏ giả thuyết của chúng ta hơn là chứng minh giả thuyết của chính họ. Họ cho là hiển nhiên rằng nếu thuyết thiên niên kỷ bị lật đổ, thì hệ thống của họ tất nhiên phải thế chỗ, mà không cần thêm bằng chứng nào. Họ không xây dựng hay củng cố hệ thống của mình cho bằng cố gắng lật đổ hệ thống của đối phương. Vì vậy, lý thuyết của họ không đứng trên bằng chứng văn bản trực tiếp từ Kinh Thánh ủng hộ nó, mà đứng trên sự vắng mặt giả định của bằng chứng cho phía đối lập.
Giả định rằng thuyết thiên niên kỷ về bản chất là điều không thể, và do đó không thể chứng minh được, họ cố gắng làm giảm sắc bén của các cách giải thích theo thuyết thiên niên kỷ, và chỉ ra rằng một nghĩa khác là có thể. Nhưng chắc chắn điều đó chưa phải là tất cả những gì cần thiết. Thuyết thiên niên kỷ có thể không có nền tảng trong Kinh Thánh; nhưng thuyết chống thiên niên kỷ cũng có thể vô căn cứ như nhau. Điều tôi mong muốn nơi các anh em đối lập là họ hãy đưa ra các văn bản trực tiếp, tích cực mà họ dựa vào để xây dựng lý thuyết của mình; không phải những văn bản họ dựa vào để chống đối lý thuyết của chúng ta, mà là những văn bản họ dùng để xây dựng lý thuyết của chính họ. Tất cả những gì họ đã tiến xa cho đến nay là: hệ thống của chúng ta là sai, và hệ thống của họ có thể đúng. Điều còn lại là họ phải chứng minh từ Kinh Thánh rằng hệ thống của họ hẳn phải đúng. Họ chưa làm điều đó. Nhưng chắc chắn, cả về mặt luận lý lẫn thần học, lập luận của họ đều sai lầm cho đến khi họ làm được điều đó.
LỜI NÓI ĐẦU. (viii)
Hơn nữa, đối với hầu hết các phân đoạn còn tranh cãi, lập trường mà họ giữ lấy dường như với tôi rất hẹp và không vững chắc. Lập trường của chúng ta là: các văn bản đang xét hẳn phải được giải thích theo một cách nhất định, và không chấp nhận một nghĩa khác. Chúng ta có thể sai về điều nầy; nhưng ít ra đó là lập trường của chúng ta. Vậy thì lập trường đối lập là gì? Chỉ là chúng có thể được giải thích cách khác; rằng một số giáo lý nào đó (được cho là đang bị đe dọa) đòi hỏi một nghĩa khác, và chính các phân đoạn ấy chấp nhận nghĩa đó. Nầy, các phân đoạn nầy là những bản lề của toàn bộ câu hỏi. Chúng chỉ có thể có một nghĩa thật; một nghĩa được xác định không phải bởi những suy luận chung từ các giáo lý bên lề, mà bởi sự khảo sát (về văn bản lẫn văn cảnh) chính những lời lẽ ấy. Vậy thì, nếu chúng ta cho rằng các nguyên tắc giải thích lành mạnh buộc chúng ta phải chấp nhận quan điểm theo nghĩa đen, tại sao các anh em của chúng ta lại không giữ lấy lập trường đối lập, và nói rằng chính các nguyên tắc ấy buộc họ phải chấp nhận một nghĩa khác? Tại sao họ lại dừng lại ở đó, và chỉ nói rằng họ không cảm thấy bị buộc phải chấp nhận nghĩa của chúng ta, vì các phân đoạn ấy chấp nhận một nghĩa khác? Tại sao họ không đem cái "hẳn phải" của họ ra đối lại với cái "hẳn phải" của chúng ta? Nếu lý thuyết của họ hoàn toàn không thể xuyên thủng, và lý thuyết của chúng ta hoàn toàn yếu ớt như thế, tại sao họ không dám dùng một phương pháp giải thích tích cực hơn?
LỜI NÓI ĐẦU. (ix)
Hãy để tôi minh họa ý mình bằng cách tham chiếu đến một phân đoạn mà tôi đã bàn đến cách đầy đủ trong chương bảy. Ý tôi là 2 Tê-sa-lô-ni-ca 2:8. Đó là một trong những phân đoạn có tính kết luận nhất đã được đưa ra trong cuộc thảo luận; không chỉ vì tự nó rõ ràng và sắc bén, mà còn vì nó nằm trong một thư tín rõ ràng, chứ không phải trong một sách nào đầy hình ảnh hay biểu tượng. Lời chứng của nó về Sự Quang Lâm Tiền Thiên Niên Kỷ dường như với tôi là không thể cưỡng lại được. Lập trường của chúng ta về nó là: nếu trong ngôn ngữ còn có sự chắc chắn, trong lời tuyên bố còn có sự nhất quán, và trong lập luận còn có sự mạch lạc, thì cụm từ "sự chói sáng của sự Ngài đến" hẳn phải chỉ về Sự Quang Lâm theo nghĩa đen. Vậy thì, điều nầy được đáp lại ra sao? Không phải bằng cách chỉ ra rằng nó không thể như thế, hay bằng cách chứng minh rằng nó không hàm ý điều đó, mà chỉ bằng cách cố gắng chỉ ra rằng những lời ấy có thể mang một nghĩa khác. Chắc chắn đây là một cách rất yếu ớt và gián tiếp để đáp lại lời tuyên bố của chúng ta. Tôi cũng không cho rằng đó là phương pháp công bằng, cả về mặt luận lý lẫn về mặt Kinh Thánh. Đối với một phân đoạn quan trọng như thế, cần phải đưa ra điều gì đó quyết đoán và trực tiếp hơn. Ít ra cũng phải chỉ ra rằng cách giải thích của chúng ta là sai, chứ không chỉ đơn giản là một cách khác có thể. Vì điều đó chẳng phải là thừa nhận rằng nghĩa tự nhiên của phân đoạn đứng về phía chúng ta, và chỉ có nghĩa phi tự nhiên mới đứng về phía họ sao?* Và nếu nghĩa tự nhiên và có khả năng là của chúng ta, mà chỉ có nghĩa phi tự nhiên và có thể mới là của họ, thì chúng ta có thể ngần ngại trong việc quyết định nghĩa nào trong hai nghĩa ấy là theo ý của Đức Thánh Linh chăng?
LỜI NÓI ĐẦU. (x)
Đường lối lập luận chung của những người chống thuyết thiên niên kỷ dường như với tôi vừa không lành mạnh vừa không an toàn. Họ lập luận rằng thuyết thiên niên kỷ tự nó quá xác thịt, quá phi lý, quá mâu thuẫn với các giáo lý khác, đến nỗi không thể tin được. Vì vậy họ tiếp cận Kinh Thánh với một thành kiến nặng nề đến nỗi người ta khó có thể trông đợi một sự khảo sát bình tĩnh và thấu đáo các phân đoạn đang được bàn đến. Nhưng dù cho thành kiến ấy không gây hại đến thế, thì phương pháp tiến hành vẫn là không thể chấp nhận được. Nếu câu hỏi hoàn toàn là về sự giải thích Kinh Thánh, thì không một ý niệm có sẵn nào của chúng ta về bản chất của giáo lý được phép có trọng lượng với chúng ta. Sự tìm hiểu của chúng ta đơn giản là: Đức Chúa Trời đã viết điều gì? Thật là bất công, thật là phi luận lý, không, thật là tội lỗi sâu xa, khi đến với việc xem xét một giáo lý quan trọng với tâm trí đã bị chiếm hữu trước bởi niềm xác tín rằng nó không thể chứng minh được, đến nỗi việc cân nhắc bằng chứng là hoàn toàn không cần thiết. Nếu vụ việc là một vụ việc của bằng chứng, thì hoặc chúng ta hãy cân nhắc bằng chứng ấy cách công bằng và tỉ mỉ, hoặc chúng ta hãy từ chối tham gia vào nó. Nhưng chúng ta đừng nhận cân nhắc nó khi chúng ta đã trước đó, và dựa trên những căn cứ khác, quyết định xong toàn bộ câu hỏi.
* Chưa có một người theo thuyết hậu thiên niên kỷ nào cố gắng chỉ ra rằng cách giải thích của chúng ta về phân đoạn nầy là sai, hay không có khả năng, hay phi tự nhiên. Tất cả những gì họ khẳng định là một cách khác có thể. Và như vậy họ "vượt qua" khó khăn. Chẳng phải tốt hơn là khuất phục trước nó sao?
LỜI NÓI ĐẦU. (xi)
Thật là nguy hiểm nhất khi lấy những ý niệm của chúng ta về điều có thể làm tiêu chuẩn để đo lường Kinh Thánh. Rõ ràng rằng, trong trường hợp như thế, chúng ta đang ra lệnh cho Đức Chúa Trời, chứ không phải đang thuận phục để được Ngài dạy dỗ. Tôi không biết một trường hợp đáng buồn nào hơn thế của Tiến sĩ Bush, người Mỹ, trong tác phẩm gần đây của ông về sự sống lại. Ông khởi đầu đúng theo con đường mà nhiều người chống thuyết thiên niên kỷ đã theo, tức là, giáo lý đang xét là điều không thể. "Sự kiện sinh lý học," ông viết, "về sự thay đổi liên tục mà thân thể chúng ta đang trải qua, là hoàn toàn mâu thuẫn với tín điều về sự sống lại của thân thể chúng ta."* Bắt đầu bằng một nỗ lực chứng minh rằng sự sống lại không thể có, ông tiếp tục chỉ ra cách những phân đoạn nói về nó phải được giải thích, sao cho không dạy về nó. Các bài đáp lại tác phẩm của ông mà chúng ta đã thấy, lập tức công kích ông ngay tại điểm nầy là vô cùng phi luận lý trong cách sắp xếp lập luận. Họ nói với ông rằng ông không phải là thẩm phán về điều có thể hay không thể. Họ thừa nhận những khó khăn hàm chứa trong sự sống lại, (những khó khăn lớn hơn nhiều so với bất kỳ khó khăn nào mà thuyết thiên niên kỷ chứa đựng,) nhưng họ để những khó khăn ấy trong tay Đức Chúa Trời. Có điều gì quá khó cho Ngài chăng? Họ cũng nói với ông rằng mục đích của quyển sách ông là điều hòa Kinh Thánh cho phù hợp với một lý thuyết có sẵn của chính ông. Những lời đáp ấy chính xác là lời đáp của chúng ta đối với các tác phẩm chống thuyết thiên niên kỷ, mà hầu hết đều khởi đầu với những giả định tương tự, và đi qua gần như cùng một mặt đất như vị Giáo sư người Mỹ. Chúng ta nói rằng một phương pháp lập luận như thế là không lành mạnh và không thể đứng vững; rằng con người không phải là thẩm phán về điều có thể hay không thể; rằng những khó khăn chẳng là gì đối với Đức Chúa Trời; và rằng không có gì nguy hiểm hơn việc cố gắng điều hòa Kinh Thánh cho phù hợp với một lý thuyết của chính chúng ta. Chúng ta thấy phương pháp lập luận nầy đã dẫn Tiến sĩ Bush đi xa đến mức nào, và chúng ta phải đề phòng để không áp dụng phương pháp ấy cho bất kỳ giáo lý nào đã được mặc khải.
* Tr. 390.
LỜI NÓI ĐẦU. (xii)
Còn có một Giáo sư người Mỹ khác mà tôi muốn nhắc đến, liên quan đến một số nhận xét ở trên; ý tôi là Moses Stuart, thuộc Andover. Ông vừa mới xuất bản một bộ Bình Luận rất công phu về sách Khải Huyền. Trong đó, với tư cách là một nhà phê bình, ông buộc phải thừa nhận rằng sự sống lại lần thứ nhất, được nói đến trong chương hai mươi của sách ấy, là một sự sống lại theo nghĩa đen, và rằng những lời lẽ ấy không chấp nhận việc được linh ý hóa. Nhưng để bù đắp cho sự thừa nhận đặc biệt nầy, ông đã cho chúng ta biết ý kiến của mình cách rất thẳng thắn về giá trị của thuyết thiên niên kỷ. Ông gọi nó là "một quan niệm thô thiển"; một "điều không thể", không có "nền tảng nào ngoài sự tưởng tượng của bộ óc". Ông nói về "những giấc mơ của con người"; "những kẻ mơ mộng của thời cổ và thời nay"; "những huyễn tưởng của trí tưởng tượng sống động"; "những khải tượng cuồng nhiệt"; "những giấc mơ huyễn tưởng nhàn rỗi, không, còn tệ hơn nhàn rỗi"; "những giấc mơ huyễn tưởng của những người theo thuyết thiên niên kỷ thời cổ và thời nay, những kẻ tạo ra một vương quốc thế tục và nhục dục".* Tôi không trích dẫn những lời lẽ nầy để phàn nàn về chúng, càng không để đáp trả chúng. Tôi cũng không nhắc đến chúng như những bằng chứng về một tinh thần thiếu đứng đắn và thiếu ngay thẳng nơi vị Giáo sư Andover; về điều nầy tôi để người khác phán xét. Tôi cũng không cảm thấy bị xúc phạm bởi những danh hiệu gán cho thuyết thiên niên kỷ; chúng đã không thuyết phục tôi rằng tôi sai, cũng không làm tôi tin rằng mình là một kẻ cuồng nhiệt hay một kẻ mơ mộng. Tôi không thể cho rằng chúng sẽ có mấy trọng lượng với bất kỳ tâm trí bình tĩnh và trầm tư nào. Nếu tôi chỉ có thể giữ vững, và bênh vực điều Đức Chúa Trời đã viết để dạy dỗ Hội Thánh Ngài, thì tôi sẽ không bị xúc phạm bởi những lời sỉ nhục nầy; — những lời sỉ nhục mà cả ở Anh lẫn ở Mỹ đều quá phổ biến trong số những kẻ công kích hệ thống bị chế giễu nầy. Lý do tôi trích dẫn Giáo sư Stuart là vì cách ông xử lý vấn đề là một mẫu mực của lối lập luận mà những người chống thuyết thiên niên kỷ quá nuông chiều. Họ nói với chúng ta rằng lý thuyết của chúng ta là huyễn tưởng và không thể, và do đó, nó không thể theo Kinh Thánh. Nầy, chẳng phải đã không nảy ra trong trí vị Giáo sư uyên bác rằng đây chính xác là lập trường sai lầm mà những người theo thuyết Nhất Vị Luận áp dụng, và mà ông cùng những người cùng theo thuyết Ba Ngôi với ông lên án sao? Không ai biết điều nầy rõ hơn ông; và chúng ta hẳn phải ngạc nhiên về việc ông áp dụng trong trường hợp nầy những nguyên tắc mà ông lên án trong trường hợp khác. Tôi cũng đã xúc động khi nhớ lại sự bình tĩnh và nam tính mà ông đã tranh luận câu hỏi về thần tính của Đấng Christ chống lại những người theo thuyết Nhất Vị Luận, và không thể không tự hỏi tại sao ông lại nói năng tử tế hơn với những kẻ chối bỏ Chúa mình so với các anh em trong Đấng Christ. Khi tranh luận với những người trước, ông đứng trên nền tảng rộng rãi của Kinh Thánh, từ chối bị lay chuyển khỏi đó bởi những lời cáo buộc không thể và phi lý được lặp đi lặp lại của họ. Khi lý luận với những người sau, ông vừa đánh mất các nguyên tắc trước đây của mình, vừa bỏ lại sau lưng tinh thần trước đây của mình. Ông không gặp chúng ta cách bình tĩnh, và chứng minh rằng hệ thống của ông là theo Kinh Thánh còn hệ thống của chúng ta là không theo Kinh Thánh; nhưng ông giả định suốt rằng thuyết thiên niên kỷ là một truyện hoang đường ngớ ngẩn, và rằng, do đó, mọi văn bản dường như ủng hộ nó đều phải được giải thích cho qua đi. Chắc chắn điều nầy là không thể bênh vực được; vì, dù chúng ta có thể không xứng đáng với sự lưu ý nghiêm túc của ông đến đâu, thì mối nguy hiểm của việc thừa nhận một nguyên tắc như thế lẽ ra đã ngăn ông khỏi con đường ông đã theo đuổi. Ước gì ông có thể được thuyết phục trở lại vị trí trước đây của mình, và tiếp nhận câu hỏi hiện tại cách bình tĩnh trên các căn cứ Kinh Thánh trực tiếp! Tuy nhiên, về điều nầy, tôi không có mấy hy vọng. Ông đã bước vào những lối quanh co, và đã nghiên cứu trường phái Đức với lòng ngưỡng mộ quá mức. Tác phẩm của ông về sách Khải Huyền, bất chấp học vấn của nó, là một sự phô bày đáng sợ của sự bất kính duy lý đối với Lời được linh cảm của Đức Chúa Trời.
LỜI NÓI ĐẦU. (xiv)
Tôi đã định dành một chương cho lịch sử của thuyết thiên niên kỷ. Tuy nhiên, điều nầy tôi sau đó đã quyết định không thực hiện. Để làm cho thấu đáo, sẽ chiếm nhiều thời gian hơn những gì tôi hiện có thể dành ra; vì dù có nhiều phác thảo về điều nầy trong các tác phẩm khác nhau, mà tôi có thể đã tận dụng, thì hầu hết những phác thảo ấy đều là đồ cũ; và vì trong quá trình đọc, tôi đã ghi chép lại nhiều điều, cả trong các giáo phụ lẫn trong các nhà thần học sau nầy, nên tôi không thể hài lòng với một phác thảo vắn tắt, và tôi cũng không có thời gian rảnh, cũng chưa tiêu hóa đủ tài liệu của mình, để soạn một bộ lịch sử đầy đủ. Nhưng kết luận mà mọi nhà tìm hiểu về vấn đề nầy đã đi đến, liên quan đến lịch sử ban đầu của giáo lý, là: trong ba thế kỷ đầu tiên, nó đã thắng thế khắp nơi, những kẻ chống đối duy nhất của nó là những người theo thuyết Ngộ Đạo. Đây nay là một sự kiện lịch sử được thừa nhận, một sự kiện mà chúng ta hoàn toàn có thể yêu cầu các đối thủ của mình giải thích, một sự kiện mà chúng ta tin rằng không thể giải thích được, trừ khi dựa trên giả định rằng thuyết Thiên Niên Kỷ là một điều khoản của Tín Điều Sứ Đồ.* Nhưng tôi không có ý đi sâu hơn vào lịch sử của nó. Và một trong những lý do chính của tôi là, tôi không muốn chống đỡ hệ thống bằng thẩm quyền của con người, dù là cổ xưa và phổ quát đến đâu. Tôi không muốn đức tin của chúng ta "đứng trong sự khôn ngoan của loài người, nhưng trong quyền phép của Đức Chúa Trời". Nếu nó không thể được duy trì cách rõ ràng từ Kinh Thánh, thì tôi sẽ không thèm cố gắng kêu gọi các nhân chứng loài người, dù đông đảo và đáng kính đến đâu. Hãy để nó đứng hay ngã bởi Lời Đức Chúa Trời mà thôi. Tuy nhiên, sẽ tốt nếu các đối thủ của chúng ta, khi ném lời sỉ nhục vào chúng ta, nhớ rằng một sự tôn trọng nào đó là đáng dành cho những danh tiếng đã được gắn liền với nó từ thời các sứ đồ cho đến thời chúng ta.
* Xem quyển ii, tr. 361, 362, 374, 479, 480. Tôi đã bị ấn tượng bởi sự giống với Giê-rôm trong những lời lẽ nầy. Ông luôn quay lại với những người theo thuyết thiên niên kỷ, và không bao giờ quên ban cho họ một danh hiệu nặng nề; đồng thời ông thừa nhận rằng rất nhiều người (plurima multitudine) ngay cả trong thời ông cũng giữ giáo lý ấy, — đến nỗi ông nói với chúng ta rằng ông thấy trước "cơn thịnh nộ mà ông có lẽ sẽ gây ra chống lại chính mình" khi chống đối nó [NEEDS REVIEW: trích dẫn La-tinh bị lỗi OCR]. — Giê-rôm, Lời mở đầu cho Chương sáu mươi lăm của Ê-sai. Sự tham chiếu đến phân đoạn nầy trong "Cyclopaedia" của Kitto là không chính xác, và bản dịch là đồ cũ; nhưng bài viết về thuyết thiên niên kỷ thì tốt và công bằng.
* "Giáo lý về thiên niên kỷ, hay triều đại của các thánh đồ trên đất một ngàn năm, nay bị tất cả người Công giáo La-mã, và phần lớn người Tin Lành bác bỏ; thế mà nó đã được coi trong số những Cơ Đốc nhân tốt nhất, suốt 250 năm, như một truyền thống sứ đồ, và như thế, được nhiều giáo phụ của thế kỷ thứ hai và thứ ba truyền lại, những người nói về nó như truyền thống của Chúa chúng ta và các sứ đồ Ngài, và của mọi bậc cổ nhân đã sống trước họ, những người cho chúng ta biết chính những lời mà nó đã được truyền lại, những phân đoạn Kinh Thánh đã được giải thích như thế lúc bấy giờ, và nói rằng nó đã được mọi Cơ Đốc nhân hoàn toàn chính thống giữ lấy." — Luận văn về Truyền thống của Whitby. "Ai cũng biết Whitby là một người theo thuyết hậu thiên niên kỷ, vì vậy lời chứng của ông càng ấn tượng hơn.
LỜI NÓI ĐẦU. (xvi)
Về những khó khăn được cho là bám chặt vào hệ thống, và khiến nó không thể chứng minh được, xin cho tôi nói một lời. Trước sự ứng nghiệm của mọi lời tiên tri, luôn có những khó khăn gắn liền với nó, mà nhờ đó đức tin được thử nghiệm, và trên đó sự vô tín đã vấp ngã. Những lời tiên báo về Sự Quang Lâm lần thứ nhất đã chứa một lượng khó khăn, bối rối, và bất khả tưởng tượng rõ rệt, hoàn toàn che khuất mọi điều cùng loại trong trường hợp hiện tại. Sự suy luận của con người về những khó khăn vì thế đã hoàn toàn bị lật đổ. Đã được chỉ ra rằng ông không phải là thẩm phán về những điều nầy, và rằng khi ông cố gắng đánh giá chúng, và uốn nắn Lời Đức Chúa Trời theo chúng, ông chắc chắn sẽ sai lầm. Chúng ta đã được cho thấy mình phải cẩn thận biết bao trong việc tuyên bố về những điều nầy, và thật không xứng với vị trí của chúng ta biết bao, là những người học hữu hạn, khi khăng khăng cân một giáo lý trên cái cân của những khó khăn của chúng ta, thay vì trên cái cân của nơi thánh. Chúng ta dường như cho là hiển nhiên rằng sự hài hòa của lẽ thật thiêng liêng phải nhất thiết và lập tức có thể nhận biết được bởi chúng ta trong mọi phần của nó, đến nỗi nếu với chúng ta có vẻ có bất kỳ sự trật khớp hay thiếu mạch lạc nào, chúng ta có quyền gạch bỏ giáo lý dường như gây ra sự bất hòa, trước khi xem xét đến lượng bằng chứng Kinh Thánh ủng hộ nó. Những khó khăn của chúng ta được coi là đủ để đặt nó hoàn toàn ngoài vòng tròn của bằng chứng, và để biện minh cho chúng ta trong việc lập tức ném nó ra khỏi hệ thống của mình dựa trên bằng chứng nội tại về sự bất nhất của chính nó. Nhưng một cách điều chỉnh các hệ thống như thế là không thể chấp nhận được, — đặc biệt khi thấy rằng mọi hệ thống nầy đều chứa trong chúng nhiều điều mà chúng ta không thể hòa giải hay liên kết lại với nhau trong tình trạng hiện tại của mình. Nếu phương pháp lập luận nầy là hợp pháp, thì người Do Thái hẳn đã có thể tự bào chữa trong việc không tin sự nhập thể; và những người theo thuyết Nhất Vị Luận hẳn đã có thể giữ vững trận địa cách thành công chống lại những người khẳng định thần tính của Chúa Giê-xu Christ. Không, chính chúng ta cũng sẽ hoàn toàn lúng túng trong nỗ lực chứng minh sự sống lại của thân thể; vì, không còn nghi ngờ gì, giáo lý ấy đặt trước chúng ta những khó khăn hoàn toàn không thể giải quyết được bởi chúng ta, những khó khăn đáng sợ đến nỗi tuyệt đối không có lối thoát nào, trừ phi bởi một sự kêu gọi trực tiếp đến điều Đức Chúa Trời đã viết, và đến điều Đức Chúa Trời cũng có thể thực hiện.
LỜI NÓI ĐẦU. (xviii)
Thay vì bị lung lay bởi sự tồn tại của những khó khăn, chẳng phải chúng ta nên cảm thấy rằng không thể trông đợi điều gì khác sao? Nếu không có những khó khăn như thế, chẳng phải chúng ta đã có khuynh hướng nói rằng giáo lý ấy là của con người, không phải của Đức Chúa Trời sao? Con người có thể xây dựng một kế hoạch về tương lai, như một đứa trẻ vẽ bản đồ các vì sao, trong đó sẽ không xuất hiện khó khăn hay bất nhất nào. Nhưng hệ thống của Đức Chúa Trời về tương lai có khả năng trơn tru và dễ hiểu với chúng ta như thế không? Đó là một tương lai hoàn toàn thuộc về Ngài; một tương lai nơi có muôn vàn chuyển động cần điều chỉnh, và muôn vàn lực lượng xung đột cần tính toán; một tương lai trong đó có những lẽ thật mới cần được triển khai, và, do đó, những mối liên kết mới cần được hình thành để gắn kết toàn thể lại với nhau. Chắc chắn, vậy thì, đó không phải là một đòi hỏi lớn mà Đức Chúa Trời đặt trên chúng ta, khi bảo chúng ta hãy kiên nhẫn chờ đợi một thời gian ngắn, và đừng vội phán xét hệ thống của Ngài, chỉ vì các mối liên kết chưa nhìn thấy được, và trật tự không phù hợp với những ý niệm của chúng ta về sự hài hòa. Những điểm mà hiện nay nó có vẻ tối tăm hay thậm chí rời rạc, có thể chính là những phần mà sự khôn ngoan thiêng liêng đã được dùng nhiều nhất; và nguyên nhân của khó khăn tưởng chừng ấy có thể là sự bao la của lẽ thật được mặc khải, vượt xa sự thấp hèn và chật hẹp của tư tưởng con người. Có bao nhiêu lần phần của một bức tranh mà người họa sĩ đã dồn nhiều công phu nhất, và vào đó ông đã đổ cả tâm hồn mình, lại hiện ra như một vết nhơ đối với con mắt chưa thạo? Cũng vậy đối với những điều thuộc về Đức Chúa Trời; và do đó có mối nguy hiểm tột cùng, chưa nói đến sự bất kính, của việc thử nghiệm một giáo lý bằng những khó khăn gắn liền với nó. Những điều nầy không phải để chúng ta quyết định. Chúng ta rất có khả năng tuyên bố sai lầm về những điều nầy, hay suy luận không đúng từ chúng.
LỜI NÓI ĐẦU. (xx)
Tất cả điều nầy đặc biệt đúng khi hệ thống đang xét không chỉ bàn về tương lai, mà còn về tương lai ấy theo một cách rất đặc biệt. Ví dụ, chúng ta hãy giả định, trong chốc lát, rằng giả thuyết thiên niên kỷ là đúng; thì mọi điều nó bao hàm đều gắn liền với một thời kỳ sau sự đến của Đấng Christ. Sự đến ấy, theo lẽ tất yếu, phải đem lại nhiều thay đổi, — những thay đổi khiến mọi tính toán của chúng ta về tình trạng sự việc lúc bấy giờ càng khó khăn và vô vọng hơn. Ngay cả khi chúng ta có thể sắp xếp các biến cố và đo lường những khó khăn của một tương lai vốn là sự tiếp nối tự nhiên và không đứt đoạn của hiện tại, thì đó vẫn không phải là lý do để chúng ta dám tuyên bố về những khó khăn của một hệ thống sẽ không được triển khai cho đến sau khi Đấng Christ đã đến và tự tay nắm lấy cương của chính quyền. Nếu lý thuyết của chúng ta nói về trật tự sự việc sau Sự Quang Lâm, thì chúng ta hoàn toàn bị loại khỏi việc xem xét những khó khăn nầy. Chúng ta có được phép khẳng định rằng điều có vẻ là khó khăn ngay bây giờ, lúc bấy giờ cũng sẽ là khó khăn chăng? Chúng ta có sẵn sàng duy trì rằng Sự Quang Lâm sẽ không đem lại điều gì mới trong sự cai trị thế giới của Đức Chúa Trời, và rằng điều với chúng ta có vẻ bất nhất bây giờ, lúc bấy giờ thật sự cũng sẽ bất nhất chăng? Há chẳng phải điều mới mẻ trong trật tự tương lai ấy của thế giới, có thể chính là những điều sẽ điều chỉnh mọi sự trật khớp tưởng tượng nầy, chính là những điều còn thiếu để lấp đầy điều nay có vẻ chưa hoàn chỉnh, — để gắn kết lại điều nay có vẻ lỏng lẻo và đứt gãy sao?
LỜI NÓI ĐẦU. (xxi)
Có một nhận xét của Tiến sĩ Owen về một vấn đề khác có thể được trích dẫn rất thích hợp ở đây: "Một lẽ thật, đã được thiết lập vững vàng và xác nhận, không thể bị nghi vấn, càng không thể bị từ bỏ, trước mọi ngụy biện rối rắm, dù nó có vẻ không thể giải quyết." Nếu lời tuyên bố nầy được cân nhắc, và được áp dụng cẩn thận cho giáo lý đang được bàn đến, theo cùng cách mà các nhà thần học lành mạnh đã áp dụng nó cho các lẽ thật khác, thì hẳn đã có, nếu không phải là sự từ bỏ hoàn toàn lập trường, thì ít ra cũng là một sự tiết chế hơn trong ngôn ngữ, và có lẽ một sự giảm bớt lòng tự tin, nơi những người đã cố thủ sau một số khó khăn tưởng tượng nào đó, như thể chúng tạo thành một pháo đài chống lại thuyết thiên niên kỷ, pháo đài mà hẳn phải hoàn toàn không thể xuyên thủng.*
Quyển sách hiện tại gồm đúng hai phần. Mười chương đầu chứa những điều tôi đã gọi là các cột mốc của lời tiên tri, và các tư liệu để xác định vị trí của Sự Quang Lâm. Năm chương còn lại dành cho một sự tìm hiểu về các nguyên tắc giải thích, với một số gợi ý về những lời tiên báo liên quan đến Kẻ Chống Đấng Christ, và một cái nhìn vắn tắt về những "dấu hiệu", là những tiền trạm của Vua sắp đến, được sai đi trước để cảnh báo thế gian, và để chuẩn bị Hội Thánh cho Sự Quang Lâm mau chóng của Ngài. Tôi biết rằng tác phẩm còn xa mới hoàn chỉnh. Tôi đã làm chẳng hơn gì việc trình bày một vài nguyên tắc cho sự giải thích chính xác hơn về Lời tiên tri, và chỉ ra đường lối lập luận mà tôi cho là phải được theo đuổi trong mọi nỗ lực xác định vị trí của Sự Quang Lâm. Tôi không tự nhận đã liệt kê, càng không tự nhận đã khai thác hết, các bằng chứng ủng hộ giáo lý được bênh vực ở đây. Sẽ cần nhiều quyển sách thay vì một, để mở ra và minh họa điều được viết trong Kinh Thánh về sự đến và vương quốc của Chúa. Những ai cho rằng giáo lý của chúng ta về những điểm nầy dựa trên một vài văn bản khó khăn và mơ hồ thì đã lầm lớn. Các phân đoạn mà nó dựa vào, và nhờ sức mạnh của chúng chúng ta xin độc giả hãy ngần ngại trước khi bác bỏ nó, không phải là ít cũng không phải là mơ hồ. Chúng không phát ra âm thanh không chắc chắn, không yếu ớt, không rời rạc. Lời chứng của chúng không phải là thưa thớt và hiếm hoi, mà là đầy dẫy và thường xuyên lặp lại. Không giáo lý nào khác có thể đưa ra một lời chứng lớn hơn, rõ ràng hơn, và mạnh mẽ hơn ủng hộ nó. Nhiều lẽ thật mà chúng ta nhận là không thể tranh cãi, được xây dựng trên một nền tảng không hề vững chắc hay rộng rãi bằng nầy. Các nhân chứng của nó rất đông đảo, và đáng được lắng nghe.
LỜI NÓI ĐẦU. (xxii–xxiii)
Nó thấm suốt toàn bộ Lời Đức Chúa Trời, từ Sáng Thế Ký đến Khải Huyền. Nó không bị giới hạn trong các sách hình ảnh; nó tự tuyên bố với sự đầy dẫy như nhau, trong văn tường thuật và thư tín, như trong biểu tượng hay hình bóng. Như một sợi chỉ vàng, nó chạy xuyên suốt toàn bộ tấm vải của sự mặc khải, đan qua đan lại khắp nơi, và truyền sự rực rỡ phong phú nhất cho toàn bộ kết cấu. Nó là gánh nặng của mọi lời tiên tri. Nó là sự tóm tắt, cũng như sự gỡ rối, của mọi lịch sử. Nó là lời giải cuối cùng và vĩ đại cho sự mầu nhiệm trong cách Đức Chúa Trời đối xử với thế giới nầy của chúng ta. Nó là mầm của các hình bóng của Y-sơ-ra-ên. Nó được dệt vào mọi luật lệ, nghi thức, và lễ hội của họ. Nó là chủ đề của nhiều thi thiên; là tấm lòng của nhiều biểu tượng; là vấn đề của nhiều ẩn dụ; là đích và là điểm của nhiều lời hứa; là ấn đóng trên "Phúc Âm về ân điển của Đức Chúa Trời", như là "Phúc Âm của vương quốc", tức là tin vui về cánh cửa mở ra cho tội nhân, vào vương quốc đã được sắm sẵn từ khi sáng thế!
Nó đã là niềm hy vọng của Hội Thánh qua nhiều đêm không sao, khi các niềm hy vọng khác đã tắt đi từng cái một, như những ngọn đèn hiệu bị bão tố đập vỡ, để lại nàng sầu thảm và bất lực. Nay, một lần nữa, trong thời chúng ta, nó được đặt trước sự chú ý của nàng, như sức mạnh của nàng trong "giờ thử thách, là giờ sẽ đến trong khắp thế gian", — ánh sáng duy nhất không thể dập tắt, và nhờ đó nàng sẽ có thể lái con đường hiểm nghèo của mình xuyên qua bóng tối của cơn bão đang dày đặc.
LỜI NÓI ĐẦU. (xxiv)
Nó không phải là giấc mơ của những kẻ cuồng nhiệt xác thịt, say mê chủ nghĩa duy vật, và mong đợi một địa đàng của những thú vui thô tục. Nó là niềm tin bình tĩnh của những người thuộc linh, nương dựa trên lời hứa chắc chắn của Đức Chúa Trời, và trông đợi một vương quốc của "sự công bình, bình an, và sự vui vẻ trong Đức Thánh Linh". Nó không phải là một phỏng đoán vội vàng, không phải là một điều mới lạ của một thời đại sốt sắng, được vội vã đón nhận, không suy xét và không bằng chứng. Nó có thể đưa ra lời chứng của các thời đại ủng hộ mình; và những người đã giữ nó trong thời chúng ta, là những người đã nghiên cứu Kinh Thánh của mình trên đầu gối, và đã đi đến kết luận của mình sau một sự tìm hiểu lâu dài, chín chắn, và hết sức nghiêm túc. Nó không phải là một truyện hoang đường lãng mạn; nó là thực tại tỉnh táo, theo Kinh Thánh, dù vượt xa mọi điều mà trí tưởng tượng từng vẽ ra. Nó không phải là khải tượng của nhà chính trị; thế mà nó cho chúng ta thấy, chẳng bao lâu nữa, sẽ được minh họa điều mà các chính quyền trần gian đã vô ích cố gắng thực hiện, — một thế giới hòa bình và thịnh vượng. Nó không phải là sản phẩm của trí tuệ; sự khôn ngoan của thời đại trí thức nầy bác bỏ nó như sự dại dột, và chủ nghĩa duy lý phẫn nộ với nó như một trong những huyễn tưởng đã lỗi thời của sự phê bình thiếu sáng suốt.* Nó không phải là một lý thuyết phổ biến của số đông; có tương đối ít người trong các Hội Thánh tiếp nhận nó, — ít người thậm chí sẽ nhường cho nó một chỗ trong số những điều đáng được nghiên cứu nghiêm túc, hay có thể chứng minh được. Thế mà mọi người đều liên quan đến nó; và nó ra đi, tự tuyên bố mình như nhau với Hội Thánh của Đức Chúa Trời và với đám đông vô tâm, như sự hoàn thành mà các đường lối tiên tri khác nhau đang nhanh chóng hội tụ về, như kết quả vinh hiển của mọi sự hỗn loạn, tội lỗi, thay đổi, sự chết, đã khiến đất bấy lâu là một đồng vắng, như phương thuốc duy nhất cho những điều ác sâu xa và đa dạng mà dưới đó loài người đang rên xiết, và mà họ đang tha thiết, thế mà vô ích, cố gắng chữa lành.*
Kelso, tháng Giêng năm 1847.
* Vì thỉnh thoảng được kêu gọi bàn đến một số điểm tiên tri trong một trong các tạp chí định kỳ của chúng ta, tôi đã không ngần ngại, trong quyển sách hiện tại, tận dụng cách tự do điều tôi đã viết.
* Một số đối thủ của chủ nghĩa duy lý đã đón nhận giáo lý về sự quang lâm và triều đại tiền thiên niên kỷ. Tôi đã trích dẫn Olshausen, tôi có thể trích dẫn ở đây một câu của Gess. "Các thánh đồ đã chết, khi Đấng Christ hiện ra, sẽ được tổ chức lại với thân thể vật chất. Điều nầy sẽ xảy ra một ngàn năm trước sự thức dậy của những kẻ chết khác... Họ sẽ cư ngụ lại trên đất, và sẽ sống và trị vì với Đấng Christ một ngàn năm." — Sự mặc khải của Đức Chúa Trời trong Lời Ngài, tr. 227, 228.
LỜI NÓI ĐẦU CHO ẤN BẢN THỨ HAI. (xxviii)
Khi duyệt lại quyển sách nầy cho ấn bản thứ hai, tôi đã tránh mọi thay đổi về nội dung. Một vài thay đổi về lời lẽ đã được thực hiện, và một số ghi chú được thêm vào ở những chỗ khác nhau, chủ yếu dưới dạng trích dẫn từ các tác giả đáng chú ý, như ghi chú ở tr. 124 từ Tiến sĩ Owen, về sự cầu thay của Đấng Christ.
Đã có những phản đối đối với một số lời lẽ trong lời nói đầu của tôi, như thể tôi đã trình bày sai lập trường và lập luận của những người theo thuyết hậu thiên niên kỷ. Tôi không bị thuyết phục rằng mình đã làm như thế. Tôi không có ý khẳng định rằng họ chưa vượt qua cái "có thể" trong các kết luận của mình; hay rằng họ chưa đi đến cái "hẳn phải" đối với hệ thống của họ. Tôi cũng không có ý gợi ý rằng họ không cho rằng lập trường của mình là vững chắc, hay lập luận của mình là có tính kết luận. Tôi chỉ duy trì, và vẫn duy trì, rằng để đạt được tính kết luận và chắc chắn nầy, họ phải kêu gọi sự trợ giúp của các hệ thống chung và những suy luận từ các hệ thống, và rằng chính nhờ những điều nầy mà họ nâng cái "có thể" của mình thành cái "hẳn phải".
Lấy chương hai mươi của sách Khải Huyền làm ví dụ. Tôi không nghi ngờ rằng những người theo thuyết hậu thiên niên kỷ đã đi đến kết luận rằng lời tiên báo ở đó hẳn phải chỉ về một sự sống lại thuộc linh, chứ không phải theo nghĩa đen. Nhưng họ đã đạt được suy luận nầy bằng cách nào? Có phải bằng sự khảo sát đơn giản về văn bản và văn cảnh không? Không. Sự khảo sát những điều nầy chỉ đưa họ đến chỗ nầy, rằng phân đoạn ấy chấp nhận một cách giải thích theo nghĩa bóng. Để chứng minh rằng những lời ấy không thể hiểu theo nghĩa đen, các kết luận chung từ các hệ thống và giáo lý được đưa vào để tác động lên chúng; đến nỗi cái "hẳn phải" không được rút ra từ chính ngôn ngữ, mà từ những nguồn hoàn toàn khác, được dùng để khiến nhà tiên tri nói với giọng quyết đoán hơn (chưa nói là khác hẳn) so với giọng ông dường như nói một cách tự nhiên.
Hay lấy lời tiên báo trong Ê-sai 25:8, "Ngài sẽ nuốt sự chết trong sự thắng." Những lời ấy, theo nghĩa tự nhiên, rõ ràng chỉ về sự sống lại; và sứ đồ Phao-lô trích dẫn chúng theo nghĩa nầy. Vì vậy chúng ta có hai điều xác định tính nghĩa đen của lời hứa, — thứ nhất, chính những lời ấy, — và thứ hai, cách giải thích của một sứ đồ về chúng. Nhưng, nếu điều nầy được thừa nhận, thì sự quang lâm và sự sống lại tiền thiên niên kỷ cũng phải được thừa nhận. Vì vậy, để tránh điều nầy, một nghĩa bóng được tìm kiếm cho những lời nầy; và người ta duy trì rằng phân đoạn ấy có thể chỉ về một sự sống lại theo nghĩa bóng. Ở đây, một lần nữa, rõ ràng rằng nghĩa tự nhiên của phân đoạn là nghĩa đen; nhưng người ta cố gắng chỉ ra rằng nó có thể chấp nhận một nghĩa bóng; và rồi khi cái "có thể" nầy đã được chứng minh, nó được nâng thành cái "hẳn phải" nhờ những suy xét suy luận.
LỜI NÓI ĐẦU CHO ẤN BẢN THỨ HAI. (xxix)
Hay lấy lời tiên báo trong Đa-ni-ên 12:2, "Nhiều kẻ ngủ trong bụi đất sẽ thức dậy, kẻ thì để được sự sống đời đời, kẻ thì để chịu sự xấu hổ nhơ nhuốc đời đời." Điều nầy dường như rất rõ ràng chỉ về sự sống lại của thân thể, như phân đoạn trước từ Ê-sai. Chính những lời ấy rõ ràng đến nỗi khó mà gán một nghĩa khác lên chúng. Tuy nhiên, một nghĩa bóng đã được tìm ra cho chúng. Nhưng, tất cả những gì có thể nói là, đó có thể là nghĩa của những lời ấy. Để đi đến cái "hẳn phải", nhiều suy luận bên lề khác nhau, tách khỏi chính phân đoạn, phải được đưa vào để tác động lên chúng. Và điều nầy chẳng phải chỉ đang nói rằng, nếu không vì mối nguy của thuyết tiền thiên niên kỷ, thì nghĩa đen của lời tiên tri lẽ ra đã được giữ lấy sao?
Hay, cuối cùng, lấy cụm từ trong chương năm của sách Khải Huyền, "Chúng ta sẽ trị vì trên đất." Những người theo thuyết hậu thiên niên kỷ cho rằng nghĩa bóng của những lời nầy là nghĩa đúng duy nhất. Nhưng câu hỏi là: Họ đã đi đến cái "hẳn phải" của mình ở đây bằng cách nào? Không phải từ chính những lời ấy; vì điều tối đa có thể nói về chúng là chúng có thể chấp nhận một nghĩa bóng. Cái "hẳn phải" được rút ra từ những nơi khác, và là kết quả của những kết luận chung từ các hệ thống và giáo lý.
LỜI NÓI ĐẦU CHO ẤN BẢN THỨ HAI. (xxx)
Nhưng điều nầy có thể gọi là một thủ tục an toàn và chính đáng chăng? Chẳng phải chúng ta phải nhận lấy những lời của Kinh Thánh đúng như chúng ta nhận lấy những lời của Bản Xưng Nhận Đức Tin của chúng ta, theo nghĩa tự nhiên của chúng sao? Và chẳng phải là sai khi đem những khó khăn suy luận của chính chúng ta vào làm lý do để ưa thích nghĩa phi tự nhiên sao? Tại sao chúng ta không đối xử với những lời của Đức Chúa Trời đúng như chúng ta đối xử với những lời của con người?*
Kelso, tháng Mười hai năm 1847.
* Khi dùng thuật ngữ người theo thuyết thiên niên kỷ, như để mô tả quan điểm của những người giữ sự quang lâm và triều đại theo nghĩa đen, tôi không có ý ném lời sỉ nhục vào các đối thủ của chúng ta, như thể họ không tin vào một thiên niên kỷ. Tôi chỉ dùng từ ấy theo nghĩa mà nó đã được dùng gần như phổ quát trong nửa thế kỷ qua, và theo nghĩa mà các giáo phụ đã dùng từ Chiliasm. Thật vậy, cả hai từ nầy dường như nguyên thủy là những thuật ngữ sỉ nhục, (như Methodism,) do các kẻ thù của họ đặt ra, và sau đó tìm đường vào cách dùng chung.
LỜI NÓI ĐẦU CHO ẤN BẢN THỨ BA.
Tôi cảm thấy vui vì có thể, nhờ ấn bản thứ ba nầy, làm mới lại lời chứng của những năm qua, về các lẽ thật tiên tri được tranh đấu trong quyển sách nầy. Mỗi năm dường như thêm sự xác nhận mới cho chúng, và phô bày đầy đủ hơn những nền tảng Kinh Thánh sâu xa mà thuyết tiền thiên niên kỷ dựa vào.
Kelso, tháng Hai năm 1860.
CHƯƠNG I.
LỜI KÊU GỌI HỌC HỎI LỜI TIÊN TRI.
Những tư tưởng của con người về tương lai và cõi vô hình chẳng có mấy giá trị. Tốt nhất chúng cũng chỉ là những giấc mơ; chẳng hơn gì những phỏng đoán mù quáng của trí tưởng tượng. Chúng không đến gần sự thật hơn những phỏng đoán của một đứa trẻ về lịch sử của một ngôi sao xa xôi nào đó, hay về việc cư ngụ của không gian bên ngoài rìa của tạo vật hữu hình.
Nhưng những tư tưởng của Đức Chúa Trời về tương lai thì quý báu vô cùng. Chúng là lẽ thật và sự chắc chắn, dù chúng chạm đến điều xa xôi hay gần kề, điều có khả năng hay không có khả năng. Chúng không bị làm xấu đi bởi bất kỳ tính toán sai lầm nào, vì chúng là những tư tưởng của Đấng Thiết Kế vĩ đại về chính công trình của tay Ngài. Chúng là những tư tưởng của một tâm trí vô hạn; và chúng là những tư tưởng của tâm trí ấy về một vấn đề hoàn toàn không thể tiếp cận đối với chúng ta, thế mà hoàn toàn quen thuộc với Đấng thấy sự cuối cùng từ buổi ban đầu, và sự khôn ngoan của Ngài đã sắp đặt trước toàn thể.
Những tư tưởng của Đức Chúa Trời về tương lai ấy là điều chúng ta gọi là "lời tiên tri"; và, khi nghiên cứu lời tiên tri, chúng ta đang nghiên cứu những tư tưởng của Đức Chúa Trời, những mục đích của lòng Ngài. Về những bí mật nầy của Ngài, Ngài không hề không muốn chúng ta được dự phần; không, Ngài đã trải chúng ra trước mặt chúng ta, Ngài đã ghi chép chúng để chúng ta dùng; và tội lỗi hẳn phải sâu xa biết bao, cũng như sự mất mát hẳn phải không thể đo lường được, của những kẻ quay khỏi một sự nghiên cứu như thế; những kẻ sẽ lắng nghe với một chút hứng thú, có lẽ, trước những ý tưởng của con người về điều sắp xảy đến trên đất, nhưng không bao giờ nghĩ đến việc tìm hiểu ý của Đức Chúa Trời là gì.
Với sự hứng thú nín thở biết bao, một nhóm người đôi khi sẽ tụ họp quanh một nhà quan sát thời thế khôn ngoan, người đã thấy nhiều, và đã ghi nhận nhiều điều đang diễn ra trong các vòng tròn khác nhau, ngoài và trong, của thế giới luôn chuyển động nầy! Họ sẽ háo hức đón nhận và lặp lại những ý kiến của ông về các biến cố sắp đến biết bao, dù mọi sự đều là phỏng đoán và không chắc chắn! Nhưng, hãy để một gợi ý về điều Đức Chúa Trời đã phán được đưa vào, nó được đón nhận cách lạnh nhạt biết bao! Như thể những điều không chắc chắn của con người tốt hơn những điều chắc chắn của Đức Chúa Trời; những phỏng đoán và giấc mơ của con người đáng được lắng nghe hơn sự mặc khải chắc chắn của Đức Chúa Trời. Khi nhà tiên tri là con người, mọi người đều lắng nghe; khi nhà tiên tri là Đức Chúa Trời, họ quay đi cách thờ ơ.
CHƯƠNG I. (2)
Thế mà tương lai ấy, với tất cả sự bao la của hứng thú và tầm quan trọng, là tương lai của con người, chúng ta có thể nói, hơn là của Đức Chúa Trời. Đó là một tương lai mà trong đó mọi định mệnh của con người đều gói ghém; và để khám phá tương lai ấy sẽ là gì, đáng giá cho sự tìm hiểu sâu xa và nhọc nhằn nhất. Nếu tương lai ấy là tương lai của tôi, và không phải là một tương lai của những bóng mờ mà là của những thực tại, thì việc biết những thực tại ấy sẽ là thực tại của một đêm vô tận, hay thực tại của một ngày đời đời, liên quan đến tôi sâu xa biết bao? Việc phần riêng của tôi cho cõi đời đời được chắc chắn là chưa đủ; đến nỗi, khi tin vào lời chứng mà Đức Chúa Trời đã ban về Con Ngài, tôi biết rằng mình sẽ không bao giờ chết; tôi không thể không nhìn quanh mình trên thế giới khốn khổ nầy, và hỏi: Lịch sử tương lai của nó, định mệnh cuối cùng của nó là gì? Là ánh sáng, hay là bóng tối? Nó chỉ là sự kéo dài của khốn khổ và tội lỗi hiện tại, hay là sự khôi phục về phước hạnh và vinh hiển? Vậy thì, chẳng phải với niềm vui sâu xa và biết ơn nhất chúng ta mới học biết rằng Đức Chúa Trời đã vén sang một nếp màn, và cho chúng ta một cái nhìn thoáng vào viễn cảnh dài của các biến cố mà chúng ta và thế giới của chúng ta sắp bước vào sao? Chẳng phải mọi điều Đức Chúa Trời đã mặc khải về tương lai của chúng ta phải được đón nhận, cả vì sự hứng thú lẫn sự chắc chắn của nó sao? Chẳng phải nó phải được nghiên cứu và tìm kiếm, để chúng ta có thể đứng và ngắm nhìn tương lai ấy, phần nào ở vị trí và từ điểm mà Đức Chúa Trời ngắm nhìn nó, và có thể phần nào được giúp để bước vào tâm trí Ngài về nó sao?
Vì chúng ta không phải là một, mà là nhiều; hay đúng hơn, tôi nên nói, chúng ta không phải là nhiều, mà là một. Chúng ta là những thành viên của một gia đình, và những lợi ích của gia đình chúng ta không nên bị nuốt chửng trong những lợi ích cá nhân của chúng ta. Chúng ta thuộc về một thế giới; chúng ta là những người thuê của một ngôi sao; và sự tìm hiểu của chúng ta nên là, không chỉ là: Làm sao tôi thoát khỏi những tai họa mà mọi cư dân của nó đều là người thừa kế, và bay đi đến một thiên thể sáng hơn nào đó mà bóng tối và sự rủa sả chưa từng giáng xuống? mà là: Định mệnh của hành tinh quê hương nầy của tôi, và của dòng dõi đã cư ngụ trên nó suốt sáu ngàn năm, sẽ là gì?
CHƯƠNG I. (3–4)
Mọi tạo vật đều nằm trong đống đổ nát. Vườn của Chúa đã trở thành đồng vắng; và điều đã vươn lên thành vẻ đẹp dưới phước lành của Đức Giê-hô-va, nay đang héo tàn dưới sự rủa sả của Ngài. Những chiếc lá rơi của nó, những bông hoa tàn của nó, những bầu trời u ám của nó, biển cả bão tố của nó, những dòng sông cuồn cuộn của nó, những tảng đá vụn vỡ của nó — tất cả đều nói với chúng ta điều nầy. Đó là những cỏ dại tang chế của nó; đó là những tiếng rên của cơn đau đẻ và ách nô lệ của nó. Nhưng kết cục của mọi sự tàn úa, thay đổi, và chết chóc nầy sẽ là gì? Chỉ mình Đức Chúa Trời có thể cho chúng ta biết; và Ngài đã làm như thế trong Lời tiên tri của Ngài. Định mệnh của trái đất được viết ở đó, và Ngài kêu gọi chúng ta hãy đọc điều Ngài đã viết về nó.
Cả thế gian đều nằm trong sự dữ. Sự công chính đã bay đi; và cùng với sự công chính, mọi sự bình an và trật tự cũng mất. Các vương quốc nổi lên và chìm xuống, như những đợt sóng biển dâng cao rồi lặn xuống. Không có sự bền vững, không có sự gắn kết, không có sự liên đới, dù trong chính chúng hay với nhau. Sự cai trị sai lạc, sự náo loạn, và sự đổi thay đang làm chúng chao đảo qua lại; dây cương của chính quyền nằm gãy trên cổ của cả trăm dân tộc, hoặc bị kẻ cầm quyền kéo căng quá độ, hoặc bị kẻ bị trị cắt đứt. Điều này sẽ kết thúc ra sao? Chỉ lời tiên tri mới tỏ ra sự hoàn tất. Hãy đón chào ánh sáng chắc chắn dường ấy trong "nơi tối tăm" này.
Hội Thánh bị xé rách và yếu đuối, mang nhiều chất đất, ít chất trời, để tuyên xưng nguồn gốc cao quý và định mệnh của mình. Ít về số lượng, với sự bắt bớ làm phần, và sự buồn rầu làm cơ nghiệp ở dưới đất này, Hội Thánh trải qua thời gian tạm trú ở đây trong sự sợ hãi, hít thở một bầu không khí hoàn toàn không phù hợp — như một người Y-sơ-ra-ên ở Ba-by-lôn, treo đàn hạc mình trên cây liễu.
LỜI KÊU GỌI NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 5
Ai sẽ nói cho biết tất cả những điều này sẽ kết thúc ra sao? Ai sẽ báo trước kết cục của cuộc hành trình và phần thưởng của sự áp bức nặng nề của Hội Thánh? Chính Chúa đã làm điều ấy; Ngài đã phán trước những điều liên quan đến Hội Thánh trong ngày sau rốt, và Hội Thánh được mời gọi chiêm ngưỡng những "điều vinh hiển" ấy.
Y-sơ-ra-ên là kẻ lưu đày, bị tản lạc và đẫm máu, không thành, không đền thờ, không nhà cửa; nàng lang thang trên các đồng bằng của đất, hay cư ngụ trong các thành phố của nó — nhưng vẫn là kẻ bị ruồng bỏ, chẳng ai đoái hoài, chẳng ai chịu chia sẻ vinh dự hay ảnh hưởng của mình với nàng, và khi nàng qua đời, chẳng ai xây mộ bia cho nàng. Đất nàng là nơi hoang tàn; vườn nho nàng bị giày đạp; các thành nàng là đống đổ nát. Mãi mãi sẽ như vậy sao? Sẽ không có sự phục hồi, không có sự tái thiết nào cho nàng sao? Há Đức Chúa Trời đã chẳng ghi lại "ý tưởng bình an" cho nàng, trong thì giờ đã định sao? Hãy tìm kiếm và xem; chỉ lời tiên tri mới có thể cho chúng ta biết.
Antichrist đang thu thập sức mạnh. Như một bóng ma từ vực thẳm, hắn nổi lên, bao phủ cả mặt đất, và đi ra để ghi tên hắn lên trán và tay của vô số kẻ thờ phượng hắn. "Hiện nay đã có nhiều kẻ địch lại Đấng Christ," mỗi kẻ như một quỷ sứ từ hố sâu, tất cả kết bè đảng chống lại các thánh đồ của Đấng Chí Cao. Sự nghiệp và kết cục của các đạo quân tối tăm này, đặc biệt là của đầu và tướng lãnh vĩ đại của chúng, sẽ ra sao? Đức Chúa Trời đã tỏ ra những điều liên quan đến hắn, kẻo lòng các thánh đồ của Ngài ngã lòng. Cùng một lời tiên tri ấy cũng tỏ ra số phận của hắn; mau lẹ và nhanh chóng như sự tôn cao của hắn. Thật là khôn ngoan khi chúng ta tra xét những gì đã được chép về hắn. Hội Thánh làm sao biết được kẻ thù lớn của mình, và chuẩn bị cho cuộc tấn công của hắn, nếu Hội Thánh không chuyên tâm nghiên cứu bức tranh tiên tri mà Đức Chúa Trời đang giơ lên trước mắt Hội Thánh?
LỜI KÊU GỌI NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 6
Tuy nhiên, người ta đã nêu ra những phản đối đối với việc nghiên cứu lời tiên tri, và Sa-tan đã làm hết sức mình để làm cho chúng có sức mạnh và màu sắc. Vì lo sợ cho vương quốc của mình, và biết lời tiên tri là vũ khí mạnh mẽ dường nào chống lại chính hắn và các mưu chước của hắn; đặc biệt chống lại mưu chước lớn của Antichrist, trong đó mọi sự xảo quyệt và quyền lực của hắn đều tập trung; hắn đã ra sức làm mất uy tín những sự nghiên cứu ấy bằng cách gắn chúng với sự không lành mạnh trong đức tin.
Thật đáng tiếc rằng sự sai lầm và cuồng tín trong một số trường hợp đã đi kèm với các nghiên cứu tiên tri. Đức Chúa Trời đã bị sỉ nhục vì đó, và Lời Ngài bị xúc phạm. Môi miệng của kẻ nhạo báng đã mở ra trong sự chế giễu, trong khi các tín hữu nhút nhát giữ im lặng, như thể không thể đáp lại.
Chúng ta không cần giữ im lặng. Hãy thừa nhận sự thật làm nền cho sự chế giễu, và dừng lại ở đó. Điều ấy sẽ làm chúng ta khiêm nhường; sẽ truyền cho chúng ta sự cẩn thận; sẽ dạy chúng ta sự khôn ngoan; nhưng sẽ không làm gì hơn. Nó sẽ không ngăn cản chúng ta khỏi những sự nghiên cứu ấy, cũng sẽ không dẫn chúng ta buộc tội Lời Đức Chúa Trời về những hậu quả mà chỉ con người là kẻ có lỗi. Nó sẽ không dẫn chúng ta chia sẻ nỗi sợ hãi của những người quá thận trọng, về bản chất nguy hiểm của các sự tra xét này, cũng không từ bỏ cánh đồng như thể không thể thực hiện được, hay cằn cỗi, hay có hại.
LỜI KÊU GỌI NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 7
Vì những khải tượng về tương lai, được cho là rút ra từ Kinh Thánh, đã, với ngọn lửa không thánh, thắp lên một số tưởng tượng cháy bỏng thành sự cuồng nhiệt điên loạn; vì một số người đã bay lên đến những đỉnh cao phi trần thế ấy đã quăng quá khứ khỏi trí nhớ và hiện tại khỏi ý thức, sống như những kẻ sốt sắng trông đợi một tương lai vàng son, hay những kẻ điên cuồng tuyên bố các tai họa không tên không số; vậy thì chúng ta có nên đóng lại bản ghi tiên tri, và quay mắt khỏi những trang giấy được đóng dấu rộng rãi bằng ấn tín, và được bao quanh rực rỡ bằng phước lành của Đức Chúa Trời sao? Các tiên tri có nên bị đối xử như thể thuộc dòng dõi của các nữ tiên tri ngoại giáo, và sách của họ bị chôn vùi khỏi tầm mắt sao? Chưa từng có điều gì phạm thượng hơn được thốt ra chống lại Kinh Thánh, hơn là việc nghiên cứu bất kỳ phần nào của nó lại làm cho tâm trí mất thăng bằng, hay nâng nhiệt độ của nó vượt quá điểm của sự tra xét bình tĩnh và trang nghiêm. Chưa từng có người theo Rô-ma nào đưa ra một ý tưởng khó biện hộ đến thế, rằng bất kỳ vùng nào của Kinh Thánh là đất cằn cỗi hay bị cấm, chỉ để dùng như một cánh đồng mà từ đó một câu Kinh Thánh tình cờ có thể được hái, tùy theo sở thích hay tưởng tượng; rằng cả chương và cả sách của Kinh Thánh bị bao phủ trong sự bí ẩn có chủ ý đến nỗi chính nỗ lực hiểu chúng cũng là dấu hiệu của sự liều lĩnh và dại dột.
Có kẻ phản đối nói: "Những sự bí mật thuộc về Đức Chúa Trời." Chắc chắn là vậy; và bất cứ ai khăng khăng dò xét các bí mật của Đức Chúa Trời sẽ chỉ tuyên bố sự kiêu ngạo của mình, và lao mình vào sự ngu dốt sâu hơn. Nhưng lời tiên tri không phải là sự bí mật; nó là điều đã được tỏ ra. Nó không phải là một trong những điều mà Đức Chúa Trời đã phủ màn che lên.
LỜI KÊU GỌI NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 8
Nó hoàn toàn ngược lại. Nó chính là điều mà Đức Chúa Trời đã vén màn che, cốt để chúng ta biết nó, và được ích lợi bởi nó. Chính tên của sách tiên tri chính yếu là một lời tuyên bố về điều này, và là một lời kêu gọi chúng ta "hãy đến mà xem." Chữ Khải Thị hay Mặc Khải có nghĩa gì, nếu không phải là sách tỏ ra, sách cất đi màn che hay tấm phủ khỏi tương lai, và trình bày tương lai ấy trước mắt chúng ta? Điều gì không được chép, chúng ta không được tìm kiếm, nhưng mọi điều đã được chép, chúng ta được phép và phải tìm kiếm. Sự cần thiết đã đặt trên chúng ta. Thật vậy, khốn cho chúng ta nếu chúng ta bịt tai khỏi tiếng của Đức Chúa Trời phán với chúng ta về những điều sẽ đến. Chúng ta thật sự không nên thuộc về những kẻ thêm vào Lời Đức Chúa Trời bằng những lời chú giải tưởng tượng hay những mộng mị theo kiểu Ta-mút, nhưng chúng ta cũng không nên thuộc về những kẻ "bớt đi" các lẽ thật của Lời bằng cách từ chối nghiên cứu và giải nghĩa những gì Đức Chúa Trời đã đặt trước mặt chúng ta.
Chúng ta nghe nhiều về sự khác biệt giữa những điều cốt yếu và những điều không cốt yếu; nhưng ai sẽ đảm nhận việc vạch đường ranh giới? Hay ai dám khẳng định rằng các phần tiên tri của Lời là những phần không cốt yếu? Há những lẽ thật như sự đến của Chúa, sự sống lại, sự phán xét, chẳng phải tạo thành một số cảnh chính của lời tiên tri sao? Và những điều này có phải là không cốt yếu không? Thật lạ lùng, khi con người lại phân chia Lời Đức Chúa Trời như vậy! Lạ lùng hơn nữa, khi họ làm điều ấy cốt để bào chữa cho sự sao nhãng của mình đối với một phần lớn lao và quý báu của sự mặc khải. Há sự kiện nó đã được mặc khải chẳng đủ để cho chúng ta thấy rằng Đức Chúa Trời coi nó là cốt yếu; hay nếu không cốt yếu tuyệt đối và liên quan đến sự cứu rỗi, thì ít nhất cũng cốt yếu tương đối và liên quan đến sự nên thánh sao?
LỜI KÊU GỌI NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 9
Nếu một người cứ khăng khăng gọi nó là không cốt yếu, chắc hẳn họ sẽ không bất kính mà tuyên bố nó là không quan trọng? Và nếu đã thừa nhận nó là quan trọng, thì chắc hẳn mọi tranh luận xa hơn đều chấm dứt. Nó phải được nghiên cứu. Chúng ta không dám bỏ qua hay trì hoãn bổn phận ấy.
Chưa bao giờ chúng ta cần ánh sáng ấy để dẫn bước chân không chắc chắn của mình, và để củng cố đức tin chao đảo của mình, bị đè bẹp bởi sự gian ác tràn lan, đau yếu và mệt mỏi vì sự thất vọng kéo dài của hy vọng bị trì hoãn, như lúc này. Chưa bao giờ tương lai mang một vẻ hoang dã đến thế, chưa bao giờ đường lối Đức Chúa Trời dường như lạ lùng và rối rắm đến thế, chưa bao giờ triển vọng của Hội Thánh nguy hiểm và rối ren hơn, hay "vòng quay của thế gian trơn trượt" đến thế như bây giờ. Trên hết, chưa bao giờ có thời nào mà các sự kiện phát triển nhanh chóng đến thế. Điều này dường như đặc biệt là một trong những đặc điểm của những ngày sau rốt. Khi thế gian tiến về phía trước, dường như nó tăng tốc độ, và lao mình với sự liều lĩnh cắm đầu và vội vã sốt ruột. Các sự kiện, cả xấu lẫn tốt, dù đặc biệt là điều xấu, dường như chín trước mùa, như thể Sa-tan đang vội vã thực hiện các mưu chước của hắn, vì biết rằng giờ đây hắn chỉ còn ít thì giờ. Cuộc khủng hoảng đến trước khi chúng ta kịp nhận biết sự khởi đầu. Tốc độ, tốc độ như gió lốc, là mệnh lệnh của thời đại. Mọi sự giờ đây được tiến hành trên quy mô lớn hơn, và đúc trong khuôn mẫu uy nghi hơn. Ít có điều tầm thường hơn, và nhiều điều gây sửng sốt hơn; ít có sự chuyển động dần dần hơn, và nhiều cú sốc và chấn động đột ngột hơn
LỜI KÊU GỌI NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 10
trong các sự kiện của thời đại — một thời đại mà chúng ta tin rằng, được định để tập trung trong lịch sử của nó nhiều điều kinh khủng và tai ương hơn bất cứ điều gì đã từng được chứng kiến từ trước đến nay, hay sẽ được chứng kiến về sau.
Vậy thì, triển vọng của chúng ta là gì? Một số người vẽ chúng tươi sáng, số khác u ám. Thật vậy, tất cả đều đầy trông đợi về sự vinh hiển sắp chiếu sáng trên mặt đất, sự bình an sắp làm nó vui mừng. Nhưng về sự vinh hiển ấy là gì, nó sẽ được đưa vào bằng cách nào, và các sự kiện hiện tại đang dọn đường cho sự đến của nó ra sao, thì người ta chia rẽ. Những kẻ tôn thờ mù quáng khoa học và lý trí đang chào đón ngày khải hoàn, như thể bình minh của nó đã rạng sáng ở phương đông; như thể, trong bước tiến của trí tuệ, mọi người đều có thể nhận ra sự tiến bộ của sự công chính và lẽ thật. Một số người trong Hội Thánh, không lạc quan một cách phi Kinh Thánh như vậy, cũng không tin cậy một cách hão huyền vào trí tuệ con người, thấy Phúc Âm dần dần thấm nhuần thế gian, và mọi sự tiến bước không thể cưỡng lại đến kết cục vinh hiển của chúng. Tuy nhiên, có những người khác thấy bóng tối tụ lại ngày càng sâu và rộng khắp nơi, và sự tối tăm, dày đặc hơn sự tối tăm của Ai Cập, đang giáng xuống trên Cơ Đốc giáo giới, và họ không trông đợi sự khải hoàn nào cho đến khi có một kỳ hoạn nạn chưa từng có và sẽ không bao giờ có.
Trong các ý kiến này, ý kiến nào đúng, chỉ lời tiên tri mới có thể cho chúng ta biết. Đây là sự hướng dẫn duy nhất của chúng ta. Đó là tháp canh của chúng ta, nơi chúng ta phải ẩn mình, để, một mặt, ghi nhận những cảnh rối ren đang diễn ra bên dưới, và mặt khác, canh chừng mọi dấu hiệu của bình minh đang lên.
LỜI KÊU GỌI NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 11
Vào buổi sớm mai của năm hân hỉ, người ta được đặt trên các đồi phía đông quanh Giê-ru-sa-lem, để đón tia nắng đầu tiên, làm ánh bạc đám mây hay đỉnh núi xa xăm, hầu loan báo cho các thầy tế lễ, đang chờ trong đền thờ, với những kèn bạc của mình, để tuyên bố cho thành đang trông đợi, từ đó tin tức, được các người canh trên các đồi xung quanh đón lấy, vang từ núi này sang núi khác cho đến khi cả xứ Giu-đê chào đón tiếng loan báo được mong chờ. Cũng vậy, chúng ta phải đứng trên tháp canh tiên tri của mình, để đón được cái nhìn thoáng qua sớm nhất của sự vinh hiển đang đến, và tuyên bố nó trên khắp mặt đất như tin vui về sự vui mừng lớn cho một tạo vật đang rên siết, và một Hội Thánh đang buồn rầu. Khốn cho chúng ta nếu chúng ta giữ thế gian trong sự không biết về những gì sắp đến, đến nỗi khi ngày ấy đến, nó có thể quay lại trách chúng ta mà rằng: "Chúng tôi chưa từng nghe về tất cả những điều này; những kẻ tự xưng biết điều ấy đã giữ im lặng; không một lời cảnh báo nào từ môi họ từng đến tai chúng tôi."
Xét vấn đề ngay cả một cách tổng quát như vậy, chúng ta không chỉ tìm thấy những lý do mạnh mẽ thúc giục chúng ta nghiên cứu lời tiên tri, mà còn thấy sự nghiên cứu ấy ích lợi và thiết thực dường nào. Tuy nhiên, hiện có nhiều hoàn cảnh, thích hợp để kêu gọi sự chú ý sắc bén nhất của chúng ta đến các cảnh đã được báo trước, và để khoác lên chúng một sự quan tâm sâu sắc hơn. Khi các tầng trời đang tụ lại sự đen tối, và đêm đang làm sâu thêm bóng tối của nó; khi đất đang quằn quại và chấn động, chao đảo qua lại như kẻ say rượu, và mọi sự đều trật khỏi đường lối; khi sự vô tín, như một thứ dung môi phổ quát, đang xé nát và san bằng các hệ thống quốc gia và xã hội; khi mọi sự dường như bật khỏi nền tảng đã ăn sâu lâu đời, như thể chính lực hấp dẫn đã nhường chỗ; khi Hội Thánh bị ép chặt và khốn khó, thấy những kẻ phản bội được nhận vào trong trại mình, và hàng ngũ kẻ thù được tăng cường bởi những kẻ đào ngũ từ chính hàng ngũ mình; khi chủ nghĩa Giáo hoàng, sự vô tín, và chủ nghĩa tự do, liên minh vững chắc với nhau trong sự đồng lõa hài lòng, đang điên cuồng chống lại Hội Thánh với lòng nhiệt thành hung dữ; khi các vua trên đất và các chính quyền của dân chúng đang mưu toan chống lại Chúa và Đấng Chịu Xức Dầu của Ngài; — thì Hội Thánh phải cảm thấy sự quan tâm mãnh liệt dường nào trong "lời tiên tri chắc chắn"! Hội Thánh phải chăm chú nghe nó một cách khẩn thiết dường nào, như cái đèn soi sáng trong nơi tối tăm, cho đến khi ban ngày lộ ra và sao mai mọc!
LỜI KÊU GỌI NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 12
Vậy thì, bổn phận của mỗi thánh đồ trong giờ tối tăm như hiện nay là gì? Có phải là ngồi không như người thế gian, nói rằng: "Hãy ăn uống, vì ngày mai chúng ta sẽ chết"? Có phải là than thở với kẻ đa cảm về sự tàn phá thảm khốc của vẻ đẹp thế gian này, những tàn tích của sức mạnh và vinh quang tổ tiên của nó? Có phải là than khóc như kẻ mê đắm xác thịt, vì rượu mới than van và cây nho héo hon; hay với kẻ vui vẻ, vì mọi sự vui mừng đã tối tăm và sự hoan hỉ của đất đã qua đi? Có phải là nhạo báng với kẻ vô tín, nói rằng: "Chớ nào lời hứa về sự Chúa đến ở đâu?" Có phải là cùng với nhà chính trị bị kinh hoàng mà tái mặt vì trông đợi những sự sắp xảy đến trên đất? Hay là cùng với một Hội Thánh cẩu thả mà nói: "Chủ ta chậm đến," tại sao ta phải lo lắng hay phiền lòng với những sự xao lãng như vậy?
LỜI KÊU GỌI NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 13
Không. Nhưng là chăm chú nghe một cách khẩn thiết hơn nữa ngọn đèn dẫn đường duy nhất của Kinh Thánh; và, dõi theo tiến trình song song của sự kiện và lời tiên tri, ghi nhận các dấu hiệu của thời đại, để Hội Thánh có thể nói cho mỗi người hỏi biết "đêm nay thể nào."
"Chúng ta đã sa vào những ngày xấu xa và những thời kỳ nguy hiểm. Sự gian ác gia tăng, và lòng yêu mến của nhiều người đã nguội lạnh. Và điều này há chẳng đánh thức chúng ta tỉnh thức sao? Há nó chẳng dẫn chúng ta sửa soạn đèn mình và thắt lưng mình sao? Những cơn bão trong nửa thế kỷ qua đã ập xuống các dân tộc, phá hủy những công trình tốt đẹp của thời xưa, chỉ để lại cho chúng ta vài mảnh vụn còn sót lại; và khi chúng ta lang thang dọc bờ biển trong buổi chiều tà ảm đạm này của thời gian, ghi nhận những tàn tích đang mục nát của chúng, chúng ta đầy những linh cảm nghi ngờ về tương lai; và thấy bầu trời vẫn còn mây mù, chúng ta không thể không tin rằng cơn bão vẫn chưa tan. Khốn cho chúng ta, nếu nó ập đến chúng ta bất ngờ, và trong chốc lát bao vây chúng ta với cơn thịnh nộ của nó, không nơi trú ẩn và không chuẩn bị!"
CHƯƠNG II.
ÍCH LỢI CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI.
Chúng ta tin rằng phần lớn sự thờ ơ hiện nay đối với việc nghiên cứu lời tiên tri đã phát sinh từ sự thiếu hiệp nhất giữa các Cơ Đốc nhân. "Sự thông công của các thánh đồ" không được biết đến cũng không được quý trọng. Nó có thể được ngưỡng mộ trên lý thuyết, nhưng chính sự tương giao thì ít được hiểu. Các Hội Thánh ngồi riêng rẽ, nhìn nhau một cách lạnh lùng, có lẽ ghen tị. Ước muốn hiệp nhất, như đã được bày tỏ cho đến nay, mang nhiều tính đa cảm hơn là tính Kinh Thánh. Chúng ta dường như chỉ coi mình là những cá nhân sở hữu một đức tin chung; chứ không phải là những chi thể sống động, đầy cảm thông của một thân thể.
Kết quả của điều này là, những phần Kinh Thánh duy nhất được nghiên cứu là những phần mà, với tư cách cá nhân, chúng ta có thể nuôi mình, trong khi những phần nói với Hội Thánh như một thân thể đã bị bỏ bê; và vì lời tiên tri đặc biệt nói với Hội Thánh một cách tập thể, chứ không phải từng mảnh rời rạc, nên ích lợi của nó đã bị đánh giá thấp, và việc nghiên cứu nó bị coi thường. Nhưng hãy để chúng ta được đưa trở lại quan tâm đến Hội Thánh như một thân thể, gạt bỏ ý tưởng hay cảm giác cô lập sai lầm này, nhận thức sự thông công của các thánh đồ; rồi
ÍCH LỢI CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 15
chúng ta sẽ bắt đầu nhìn quanh mình để tìm một số thông tin được linh cảm về đặc tính, tình trạng, tư thế, triển vọng của Hội Thánh. Và điều ấy luôn luôn xảy ra, rằng, trong những thời kỳ hoạn nạn và bắt bớ, khi bị thế gian ruồng bỏ, và được kéo lại gần nhau bởi sự cảm thông của một lợi ích chung, một sự đau khổ chung, và một hy vọng chung, con mắt của Hội Thánh đã hướng về trang tiên tri, và từ đó đã thu thập sức mạnh và sự hướng dẫn mà không phần nào khác của Kinh Thánh có thể cung cấp một cách thích hợp đến thế. Hiện nay, chúng ta quá thoải mái, nghỉ ngơi an toàn, liên minh, hay ít nhất đình chiến, với thế gian. Vì vậy chúng ta quên đi các lợi ích chung của mình, và chỉ nghĩ đến những quan tâm cá nhân của mình. Bản đồ tiên tri bị quăng sang một bên; ngọn đèn tiên tri được để cháy mà không ai để ý. Nhưng nếu một ngày đến khi sự thù địch đang ngủ yên của thế gian thức dậy và đỏ rực chống lại chúng ta, khi giấc mộng hòa bình lâu dài của chúng ta tan biến, và bóng tối bao phủ chúng ta; thì chúng ta sẽ quay lại với con mắt không thờ ơ đến "lời tiên tri chắc chắn hơn," say mê sâu hơn với những khải tượng rực rỡ của nó, khao khát lo âu hơn ngày nghỉ ngơi đã hứa, cầu nguyện tha thiết hơn cho sự rút ngắn thời kỳ hoạn nạn, sự đến của vương quốc, và sự xuất hiện của Vua đã được trông đợi từ lâu.
Và như sự hiệp nhất trong Hội Thánh sẽ dẫn đến việc nghiên cứu các Kinh Thánh tiên tri, thì việc nghiên cứu các Kinh Thánh này sẽ dẫn đến sự hiệp nhất lớn hơn nữa. Những người bạn sống xa nhau, với một lục địa, hay có lẽ một đại dương, ngăn cách, thường đồng ý mỗi đêm cùng ngắm một ngôi sao sáng trên bầu trời, và đã cảm thấy điều này giúp giữ cho tình cảm ấm áp của họ tỉnh thức dường nào, và củng cố mối dây ràng buộc họ với lòng nhau dường nào.
ÍCH LỢI CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 16
Cũng vậy, Hội Thánh của Đấng Christ, dán mắt mình vào "Sao Mai sáng chói," và giữ trước mặt mình hy vọng về sự Hiện Đến vinh hiển, đang củng cố các mối dây yêu thương giữa mọi chi thể của mình. Sự chiêm ngưỡng kiên định một hy vọng chung và một cơ nghiệp chung, với sự trò chuyện lẫn nhau của những tấm lòng hiệp nhất về sự vinh hiển được trông đợi, không thể không kéo các chi thể bị chia rẽ của thân thể lại gần nhau hơn.
Đôi khi người ta đã nói một cách lạ lùng rằng, những sự nghiên cứu như vậy là vô ích, và dù một số người nên chú ý đến chúng, nhưng các Cơ Đốc nhân nói chung có thể tìm một công việc an toàn và hữu ích hơn. Nhưng lời tiên tri không được định cho sự thỏa mãn thuần túy của những kẻ tò mò; nó là sự nuôi dưỡng một phần của chính bản tính chúng ta. Không có nó, chúng ta chỉ được nuôi nửa vời. Theo bản tính, chúng ta hướng về tương lai một cách bản năng như hướng về quá khứ. Mắt chúng ta được tạo ra để nhìn về phía trước với sự quan tâm mãnh liệt và háo hức vào những điều không chắc chắn của tương lai, như để giao tiếp với những thực tại quá khứ và hiện tại. Chúng ta không thể không làm vậy. Đó là bản năng. Nó thường có thể ở trong trạng thái phô trương bệnh hoạn, nhưng vẫn là bản tính của chúng ta. Chúng ta không thể dập tắt các khuynh hướng tiên liệu của mình hơn là chúng ta có thể dập tắt trí nhớ. Chúng ta được tạo ra để nhìn vào tương lai; và chúng ta cảm thấy không có gì tự nhiên hơn; vì ánh nắng hay bóng tối của tương lai ấy đang vội vã đến với chúng ta, và chúng ta sẽ sớm bị "bao vây tứ phía bởi chúng."
ÍCH LỢI CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 17
Vậy thì, bức tranh của chúng ta về tương lai ấy phải được lấp đầy hoặc bằng những bóng tối — những bóng ma do chính chúng ta tạo ra — hoặc bằng những sự mặc khải của lời tiên tri được linh cảm. Chúng ta không thể không suy đoán và phỏng đoán, hoặc để "đúc khuôn cho điều ác không chắc chắn," hoặc để trải ra trước mặt mình khải tượng về "những cảnh vượt xa chuyện thần thoại." Quá khứ hoàn toàn đã định hình và qua đi; hiện tại có thể bồn chồn, nhưng vẫn trong tầm tay chúng ta; nhưng tương lai quá đầy những định mệnh của chúng ta đến nỗi không cho phép chúng ta mỉm cười trước những điều không chắc chắn của nó. Mỗi khoảnh khắc đến mang theo những điều mới từ bờ bến vô tri, buộc chúng ta phải lo liệu cẩn thận; đến nỗi sự sợ hãi và hy vọng phải bị xé toạc hoàn toàn khỏi lòng chúng ta, và tương lai bị cấm đổ bóng về phía trước, và treo lên các điềm báo của nó, trước khi chúng ta có thể nằm xuống yên nghỉ, đắm chìm trong những thực tại hiện tại, và thờ ơ uể oải đối với mọi điều mà tương lai ấy trong chốc lát có thể giáng xuống chúng ta từ những đỉnh cao bí ẩn và không thể tiếp cận của nó.
Chúng ta không nói về sự tò mò hão huyền muốn nhấn chìm sự đơn điệu nhạt nhẽo của bổn phận hiện tại trong những mong đợi bồn chồn về sự đổi thay và mới lạ; nhưng nói về sự quan tâm khôn ngoan và cần thiết về tương lai mà Chúa chúng ta đã không lên án khi Ngài phán: "Hãy coi chừng: nầy, ta đã nói trước cho các ngươi mọi điều;" mà Phi-e-rơ đã ấp ủ khi ông nói: "Anh em có lời tiên tri chắc chắn hơn; anh em làm phải mà chăm chú nghe lời ấy, như cái đèn soi sáng trong nơi tối tăm;" và mà các thánh đồ Cựu Ước đã thực hành khi họ "tìm cho biết thời kỳ nào và thời cơ nào mà Thánh Linh của Đấng Christ ở trong lòng mình đã chỉ cho, khi làm chứng trước về sự đau đớn của Đấng Christ và về sự vinh hiển sẽ theo sau."
ÍCH LỢI CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 18
Ngoài ra, linh hồn con người không phải là một vật hẹp hòi và đơn giản đến nỗi sự tin một lẽ thật có thể đúc nó thành hình dạng mong muốn. Mọi phần, mọi nguyên tắc, mọi năng lực và cảm xúc, đều phải có những lẽ thật được trình bày cho chúng, thích ứng chính xác với bản tính và sự vận dụng của chúng, nếu không chúng phải còn chưa phát triển, hoặc nếu đã phát triển, còn chưa được thánh hóa. Năng lực suy luận của chúng ta phải được đáp ứng, nếu không nó phải héo hon vì không được trau dồi; và do đó có phạm vi dồi dào trong Kinh Thánh cho các năng lực của nó hoạt động. Khuynh hướng bắt chước, quan sát, và thu thập kinh nghiệm của chúng ta phải được đáp ứng, và nó được đáp ứng bởi những câu chuyện sinh động của lịch sử Cựu Ước và Tân Ước. Những cảm xúc tinh tế và cao quý hơn của chúng ta phải được chạm đến, và chúng ta có sự phong phú thi ca của nhà tiên kiến và người viết thi thiên để thu hút và cải thiện chúng. Những khuynh hướng hướng về tương lai của chúng ta phải được hướng dẫn và uốn nắn, nếu không chúng sẽ mọc um tùm trên những cánh đồng do chính sự sáng tạo xa hoa nhưng không thánh của chúng; và Lời tiên tri phải được trải ra trước mặt chúng ta để những khao khát này được thánh hóa. Thật nhân từ dường nào, thật kỳ diệu dường nào, Đức Chúa Trời đã khuôn đúc sự mặc khải của Ngài, để, bởi sự rộng lớn và đa dạng của nó, nó có thể bao quanh toàn bộ bản tính chúng ta, và thích ứng với mọi phần của hữu thể chúng ta. Chúng ta không phải cắt xén và thu hẹp vô số bản năng của linh hồn mình, để đưa nó vào hình ảnh của Đấng Christ. Chúng ta không phải gạt bỏ một tình cảm nào, cũng không để một ước muốn nào hao mòn vì không được nuôi dưỡng, tự giam mình trong trạng thái gò bó phi tự nhiên, và tập trung vào một điểm duy nhất các sự bày tỏ đa dạng của bản tính mình; nhưng, ngược lại, mọi nguyên tắc bên trong đều được cung cấp một lẽ thật tương ứng bên ngoài, nhờ đó nó có thể được kiểm soát và thanh tẩy.
ÍCH LỢI CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 19
Vậy thì, nếu chúng ta chỉ được thánh hóa trọn vẹn bởi sự tin toàn bộ lẽ thật, và nếu mỗi lẽ thật bị bỏ bê là bấy nhiêu tổn hại cho linh hồn chúng ta, làm sao chúng ta có thể bào chữa cho tội lỗi hay coi nhẹ sự nguy hiểm của những kẻ cố ý bỏ bê một lẽ thật của Đức Chúa Trời, một chương trong sự mặc khải của Ngài? Bỏ qua bất kỳ phần nào của Lời Đức Chúa Trời, chẳng khác nào nói rằng hoặc chúng ta không mong muốn được thánh hóa trọn vẹn, được đúc hoàn toàn vào khuôn mẫu thiêng liêng, hoặc phần ấy của Lời là không cần thiết cho sự nên thánh và sự biến đổi của chúng ta. Than phiền về sự tối nghĩa trong các lời tiên tri là một nỗ lực bào chữa cho tội lỗi của chính mình bằng cách đổ lỗi cho Kinh Thánh. Lấy sự tối nghĩa tưởng tượng này làm cớ để bỏ qua việc nghiên cứu chúng, là sự quanh co lạ lùng của lý trí cũng như của lương tâm. Nó biến chính hoàn cảnh mà trong mọi sự khác được coi là lý lẽ mạnh nhất để tăng gấp đôi cường độ tư duy và áp dụng, thành lý do cho sự thờ ơ và bỏ qua trong việc này. Nói rằng những phần tối nghĩa này không thể ích lợi bằng những phần còn lại, là chủ trương rằng Đức Chúa Trời đã viết những điều khó khăn trong Sách của Ngài mà sẽ không đền đáp công lao tra xét, ngay cả khi thành công. Chắc hẳn không có phần nào của lẽ thật được mặc khải lại không quan trọng đến nỗi chúng ta phải tiếc công lao tìm kiếm nó! Và nếu "lời chứng về Đức Chúa Jêsus là thần của lời tiên tri;" nghĩa là, nếu Ngài là chủ đề và gánh nặng của mọi khải tượng của nó; chúng ta có thể coi bất kỳ nỗ lực nào là nhọc nhằn khi được bỏ ra để hiểu lời chứng ấy sao?
ÍCH LỢI CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 20
Làm sao chúng ta trông đợi "sự trông cậy hạnh phước," nếu chúng ta không biết từ lời tiên tri sự trông cậy ấy là gì? Làm sao chúng ta trở thành những kẻ hành hương và khách lạ ở đây, nếu chúng ta chưa khám phá ra cơ nghiệp không hư đi, không ô uế, không suy tàn? Làm sao chúng ta chuẩn bị đón Chàng Rể, nếu chúng ta không biết các tiên tri đã phán trước điều gì về sự đến của Ngài, và về các dấu hiệu của sự Ngài đến gần? Làm sao chúng ta mặc lấy y phục cưới, nếu chúng ta không biết y phục ấy, cũng chưa từng nghe về tiệc cưới của Chiên Con?
Thái độ của Hội Thánh phải là thái độ trông đợi tỉnh thức. "Điều ta nói cùng các ngươi, ta cũng nói cho mọi người: Hãy tỉnh thức!" "Khi các ngươi thấy những điều ấy xảy đến, hãy ngước đầu lên; vì các ngươi biết rằng sự cứu chuộc của các ngươi gần tới." Sự trông đợi và tỉnh thức ấy phải được đặt nền trên và được điều chỉnh bởi lẽ thật tiên tri; vậy thì, làm sao Hội Thánh có thể giữ thái độ của mình, nếu Hội Thánh quay lưng khỏi một sự hướng dẫn như vậy? Làm sao Hội Thánh có thể lái đường giữa mây mù và sóng biển, nếu cả bản đồ lẫn la bàn của Hội Thánh đều bị gạt sang một bên như vô dụng hay không thể hiểu được? Vậy thì, vị trí của Hội Thánh phải được dời đổi, và tư thế của Hội Thánh phải bị đảo ngược, trước khi Hội Thánh có thể rút tầm nhìn khỏi tương lai; hoặc nếu không, Hội Thánh phải đang canh chừng mà không biết mình canh chừng điều gì; một điều gì đó không thể là đối tượng của bất kỳ hy vọng rõ ràng, thực chất, nâng đỡ linh hồn nào.
ÍCH LỢI CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 21
Há Hội Thánh chẳng giống như một pháo đài bị vây hãm, quanh đó trải dài, ảm đạm và xa xăm, những trại quân thù của kẻ cai trị thế gian nầy sao? Thật tốt khi Hội Thánh thông thạo mọi chiến thuật mà vị trí nguy hiểm của mình đòi hỏi. Thật tốt khi Hội Thánh có kinh nghiệm của nhiều cuộc vây hãm để hoàn thiện kỹ năng và kỷ luật của mình. Nhưng thật vô cùng quan trọng biết bao khi được nắm giữ các mưu đồ và hội nghị của kẻ thù mình; biết tiến trình đổi thay và kết cục cuối cùng của cuộc xung đột dài và kiệt sức; tính toán trước mọi động thái của kẻ thù; hiểu những cuộc rút lui giả vờ, những ổ phục kích, và những mưu kế vô tận của hắn, không chỉ như được thực hành chống lại từng cá nhân trong đạo quân của Hội Thánh, mà chống lại chính Hội Thánh như một thân thể; đứng trên các tháp canh của mình, ghi nhận từng dấu hiệu xa xăm, và, so sánh mỗi sự kiện với bản đồ tiên tri của mình, xác định mình đang đến gần ngày ấy — ngày sẽ là ngày cuối cùng của những tranh chiến của mình, ngày đầu tiên của những khải hoàn của mình — dường nào; khi Đấng Giải Cứu vĩ đại sẽ đến, và khi, trên cánh đồng chiến thắng, Hội Thánh sẽ cởi bỏ gươm, mũ trụ, và khiên, để đổi lấy nhành thiên tuế của sự chinh phục, vương trượng của phẩm giá và quyền cai trị vương giả!
Chúng ta e rằng, hầu hết các Cơ Đốc nhân tự mãn với những quan điểm rất mơ hồ và chung chung về lời tiên tri. Họ đã nắm bắt một số lời tuyên bố nổi bật của Kinh Thánh về tương lai; chẳng hạn như sẽ có một thiên niên kỷ, một sự sống lại, và một ngày phán xét; và với những điều này, hoặc rất ít hơn thế, họ đã thỏa mãn. Tại đây họ cho rằng tín điều tiên tri của mình nên chấm dứt. Họ rụt rè trước mọi sự tra xét tỉ mỉ hơn, lên án nó là kiêu ngạo, hoặc ít nhất từ chối nó như sự suy đoán cằn cỗi.
ÍCH LỢI CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI. 22
Về những chi tiết của tương lai như chúng ta nói, có hai loại tra xét; tra xét về những gì Đức Chúa Trời đã mặc khải, và tra xét về những gì Đức Chúa Trời chưa mặc khải. Về loại sau, tôi xin giao chúng một cách tự do và không ngần ngại cho sự lên án không thương xót của mọi người yêu lẽ thật. Người nghiên cứu lời tiên tri không liên quan gì đến những điều này. Nhưng miễn là các sự tra xét của chúng ta chỉ liên quan đến loại trước, thì chúng ta đang ở trong con đường rõ ràng của bổn phận, mà chúng ta sẽ gặp nguy hiểm nếu bước ra khỏi. Thật vậy, chính gương của những người bạn nhút nhát này bác bỏ những lập luận của họ. Họ đã đi một đoạn đường trên cùng con đường; và mọi điều chúng ta muốn là họ đi xa hơn một chút; nhưng vẫn chỉ xa đến mức con đường còn mở và Đức Chúa Trời ban ánh sáng. Chúng ta không muốn họ bước một bước nào vượt quá điều ấy. Họ đã có những cột mốc tiên tri chắc chắn, cố định; và mọi điều chúng ta mong muốn là, họ thu thập thông tin mà Kinh Thánh ban cho, để lấp đầy những khoảng trống ở giữa.
Chúng ta biết nhiều người bị trói buộc một cách đáng buồn bởi định kiến về vấn đề này, và bị ám ảnh bởi ý tưởng về bản chất kiêu ngạo của sự nghiên cứu. Nhưng sự kiện lời tiên tri tạo thành một phần của sự mặc khải thiêng liêng hoàn toàn đủ để làm chúng ta thỏa mãn về tính hợp pháp, thậm chí bổn phận, của việc nghiên cứu ngay cả những chi tiết nhỏ nhất của nó. "Phước cho kẻ đọc cùng những kẻ nghe lời tiên tri của sách nầy," là những lời khích lệ; và dù chúng ta không có một câu Kinh Thánh nào khác như vậy, thì một câu duy nhất ấy cũng đủ. Định kiến ấy phi lý cũng như phi Kinh Thánh; vì không ai có thể chủ trương rằng chỉ vì một điều thuộc về tương lai mà nó trở nên vô ích, và đóng dấu buộc tội liều lĩnh lên bất kỳ nỗ lực nào tra xét nó một cách tỉ mỉ. Thế mà đây là ý nghĩa duy nhất có thể hiểu được của sự phản đối. Và nếu vậy, khi cân nhắc một cách bình tĩnh, nó ngu dại và tội lỗi dường nào! Vì tính bất hợp pháp hay vô ích của các sự tra xét của chúng ta về bất kỳ vấn đề nào như vậy không nằm ở việc vấn đề ấy thuộc quá khứ, hiện tại, hay tương lai, mà đơn giản ở việc nó không được mặc khải. Cấm mọi sự tìm kiếm tỉ mỉ vào lịch sử Kinh Thánh với lý do nó thuộc quá khứ cũng khôn ngoan chẳng kém gì cấm mọi sự tra xét tỉ mỉ vào lời tiên tri vì nó thuộc tương lai. Sự kiện Đức Chúa Trời đã mặc khải biết bao chi tiết về tương lai giải quyết toàn bộ vấn đề về bổn phận của mỗi tín hữu phải tra xét những điều này. Rõ ràng không một sự tra xét nào, dù tỉ mỉ đến đâu, có thể bị gọi là kiêu ngạo, miễn là nó giới hạn trong những gì đã được chép; thật vậy, càng tỉ mỉ, nó càng có khả năng chính xác, và do đó càng phù hợp với ý của Thánh Linh. Sự kiêu ngạo hoàn toàn nằm ở phía bên kia. Đó là sự kiêu ngạo của việc bịt tai chống lại tiếng của Đức Chúa Trời; sự kiêu ngạo của việc tự xưng quyết định bao nhiêu phần Lời Đức Chúa Trời có thể được nghiên cứu một cách an toàn, và bao nhiêu phần nên bị bỏ bê như bí ẩn và vô ích.
* Xem Ê-sai 45:11; Ma-thi-ơ 16:3, 24:25; Mác 13:23; Lu-ca 24:25; II Phi-e-rơ 1:19, 3:17; Khải Huyền 1:3, 19:10, 22:7, 10.
CHƯƠNG III.
MỤC ĐÍCH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI.
Mục đích của Đức Chúa Trời là tự tỏ mình ra. Đây đã là ý định của Ngài từ đời đời, và nó đã tỏ mình ra từ khi lời sáng tạo đầu tiên được phán ra. Thật vậy, vì sự cần thiết, đây luôn luôn phải là mục đích của Ngài, và điều ấy chính vì Ngài là Đức Chúa Trời. Nó bao gồm trong nó những mục đích khác; nhưng tự nó là mục đích chính yếu và tối hậu, mà mọi mục đích khác đều hướng tới, và trong đó chúng sẽ tìm được sự hoàn tất. Hãy để tôi giải thích ý tôi.
Tôi lấy hạt giống nhỏ mà những cơn gió đang đùa giỡn, và tôi chôn nó xuống đất. Tôi tưới nước cho nó, và trông nom nó để ghi nhận tiến trình của nó và xem nó chứa đựng điều gì. Chẳng bao lâu nó nhú lên khỏi mặt đất, đưa màu xanh tươi của mình ra ánh mặt trời. Rồi, theo tiến trình của thời gian, nó cứng cáp và vươn lên cao, xòe các cành mình thành một cây xao động. Nói cách khác, hạt bụi sống mà chúng ta gọi là hạt giống ấy, đã mở mình ra, và phô bày những kho báu kỳ diệu vốn nằm trong nó chưa phát triển và chưa được biết đến. Đây là sự tự tỏ mình.
Tôi lấy cái rễ xấu xí nằm dưới chân mình, và tôi cẩn thận đặt nó vào đất. Chẳng bao lâu nó nảy lên và mở ra các kho báu của mình, tỏ ra bông huệ trong hương thơm và vẻ đẹp của nó. Ai có thể tưởng tượng rằng những sắc màu rực rỡ đến thế, và hương thơm nồng nàn đến thế, đều đã được gói ghém trong hình dạng vô hình ấy? Thế mà đúng là vậy; và bông huệ, trong mọi vẻ đáng yêu của nó, chỉ là cái rễ đã nở ra! Đây là sự tự tỏ mình.
MỤC ĐÍCH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI. 25
Đây chỉ là những minh họa nghèo nàn cho lẽ thật lớn mà chúng ta khởi đầu công bố. Chúng nói về những vật thuộc bậc thấp hơn; vô thức và không tự nguyện trong mọi tiến trình tự phát triển của chúng; nhưng chúng vẫn đủ chính xác để làm cho ý chúng ta được biết. Vì điều mà mọi tạo vật đang làm, theo luật lệ của loài thọ tạo, vì sự vinh hiển của Đấng Sáng Tạo, chính là điều mà Giê-hô-va đang làm đối với chính Ngài, và vì sự vinh hiển của chính Ngài.
Vậy thì, mục đích của Đức Chúa Trời là sự tự tỏ mình, hay sự tự mặc khải. Đó là làm chứng về chính tính cách của Ngài. Mọi hình thức sáng tạo, có sinh khí hay vô sinh, đều là chứng nhân của Đức Chúa Trời; là sự bày tỏ của tâm trí và tấm lòng Ngài. Ý định của Ngài không chỉ là cho biết rằng Ngài hiện hữu, mà là Ngài là Đấng như thế nào; để phô bày chính Ngài là ĐẤNG TỰ HỮU, Đấng của mọi hữu thể, trong Ngài mọi hữu thể đều được gói ghém, và từ Ngài mọi hình thức hữu thể đều phát sinh; để mở lòng và tỏ mình ra một cách đầy đủ và trọn vẹn; không phải từng phần và thoáng qua, mà hoàn toàn và bền vững; bằng cách đưa ra trước mắt và làm cho thấy rõ mọi điều vinh hiển, cũng như mọi điều nhân từ, trong Thần Tính vô hạn và vô hình. Đức Chúa Trời không dựng nên một thế gian chỉ vì Ngài có thể làm vậy, và muốn thi thố quyền năng Ngài, mà vì Ngài mong muốn đưa ra trước mắt những sự giàu có của chính hữu thể và tính cách Ngài vốn đã bị che giấu. Lại nữa, Đức Chúa Trời đã không dựng nên trái đất này của chúng ta ban đầu là một thế gian tươi đẹp và hạnh phúc chỉ vì Ngài thích nhìn một thế gian tươi đẹp có những tạo vật hạnh phúc cư ngụ, mà vì, trong vẻ đẹp và phước hạnh ấy, chính tính cách Ngài được tỏ ra đầy đủ nhất, và chính sự vinh hiển Ngài được phản chiếu rực rỡ nhất.
MỤC ĐÍCH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI. 26
Ngài đã làm điều này trước khi con người được dựng nên ra sao, chúng ta không biết, hay ít nhất chúng ta chỉ biết rất ít. Đó là qua trung gian của một bậc tạo vật khác, và trong một vùng khác với vùng của chúng ta. Các thiên sứ là những tạo vật qua đó Ngài tỏ mình ra; và chính trên trời sự tỏ ra này đã được ban cho. Họ là con đầu lòng của tạo vật, và nơi ở của họ chính là cung điện của Đấng Đời Đời. Từ trung tâm ấy tia đầu tiên của sự tự tỏ mình đã bắn ra, và Đấng Vô Hình và Không Thể Hiểu Thấu bắt đầu chuẩn bị để làm cho chính Ngài được thấy và được biết.
Dù ngay lúc này Ngài có đang tỏ mình ra bằng các chủng tộc khác cư ngụ trên những thiên thể mà, như những giọt sương mai, nằm rải rác trên không gian vô hạn, như để đón lấy và phản chiếu ít nhất sự vinh hiển vật chất của thiên đàng; dù các tiến trình tự tỏ mình khác có đang diễn ra trong những vùng xa vượt tầm nhìn hay tư tưởng của chúng ta, chúng ta không biết. Ngài không cho chúng ta biết rằng có tiến trình nào như vậy đang hoạt động; chúng ta cũng không có bằng chứng nhỏ nhất nào để chứng minh rằng cho đến nay đã có, trong những vùng đầy sao này, những chủng tộc tạo vật có trí khôn hiện hữu, hay cho đến nay đã có chủng tộc nào hiện hữu ngoài những chủng tộc của thiên sứ và loài người. Rằng điều ấy sẽ là kết cục tối hậu; rằng mỗi nguyên tử của tạo vật khắp vũ trụ sẽ phục vụ mục đích vĩ đại của sự tự tỏ mình thiêng liêng, chúng ta không nghi ngờ; nhưng dường như, trong lúc này, Đức Chúa Trời đang giới hạn các hoạt động của Ngài vào một vùng đặc biệt trong lãnh thổ của Ngài, tập trung tư tưởng Ngài vào một tiến trình đặc biệt, mà từ đó kế hoạch nguyên thủy vĩ đại, bao quát mọi sự của Ngài về một vũ trụ tỏ ra Đức Chúa Trời sẽ được triển khai.
MỤC ĐÍCH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI. 27
Chính trên đất của hành tinh nhỏ bé này Ngài đang gieo hạt giống của Ngài, và đang nuôi dưỡng, như trong một vườn ươm, những cây sẽ khoác lên một vũ trụ vui mừng bằng màu xanh đời đời của chúng. Chính từ những núi của hành tinh này Ngài đang đẽo những viên đá mà Ngài sẽ dùng để xây cho chính Ngài một đền thờ trong mỗi ngôi sao của bầu trời. Chính tại đây Ngài đang xây dựng các vật liệu, và phác thảo thiết kế cho cung điện của Ngài. Chính tại đây Ngài đang dệt và trang điểm áo choàng vương giả của Ngài bằng những vật liệu do quả cầu này cung cấp. Chính bằng vàng của đất này Ngài đang tạo một vương trượng cho tay, và một vương miện cho đầu của Đấng sẽ là Đấng Cai Trị vũ trụ. Chính từ giữa những cư dân thấp hèn của vùng hẹp này Ngài đang chọn cho Vua ấy một Nàng Dâu để chia sẻ sự vinh hiển và tình yêu của Ngài; thật vậy, chính từ đất này Vua ấy sẽ dấy lên, hay đúng hơn, chúng ta nên nói, đã dấy lên; vì Đấng sẽ có quyền cai trị về sau như Vua của các vua và Chúa của các chúa, là cư dân của hành tinh này, người bản xứ của một làng Giu-đê, Giê-xu người Na-xa-rét, dòng dõi của người nữ!
MỤC ĐÍCH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI. 28
Nhưng, không cần đi sâu hơn vào câu hỏi về sự hiện hữu của các thiên thể khác và các tiến trình tự tỏ mình khác, không còn nghi ngờ gì rằng trái đất này, trong lúc này, là nơi đặc biệt. Chính tại đây tiến trình này đang diễn ra ngay bây giờ, và chính tại đây những sự chuẩn bị đang được thực hiện cho những cảnh tự tỏ mình lớn lao và rực rỡ hơn mà mắt chưa từng thấy hay tai chưa từng nghe. Đức Chúa Trời đã tiến hành tiến trình này từng bước trong sáu ngàn năm qua. Công việc vẫn đang tiến triển; kế hoạch chưa được hoàn tất; nhưng những yếu tố sơ khởi của nó đều ở trước mặt chúng ta; những viên đá của công trình nằm rải rác xung quanh; và lời tiên tri tỏ cho chúng ta nhiều điều về sự hoàn tất sắp đến, và trình bày cho chúng ta bằng những màu sắc không mờ nhạt bức tranh của thực tại vinh hiển mà từ ban đầu Đức Chúa Trời đã có trong ý, và mà chẳng bao lâu nữa, sẽ được ban cho cái nhìn của vũ trụ, như sự trình bày hoàn hảo của chính Đức Chúa Trời về Ngài. Vì, dù bão tố và bóng tối phải xen vào, nhưng vẫn là một kết cục tươi sáng mà các tiên tri chỉ tới, và mọi sự đều hướng về! Bên kia màn u ám buồn bã ấy, bên kia những hoang mạc ảm đạm này, trong bức tranh tiên tri, hiện ra một đại dương vô hạn của sự huy hoàng không thể tưởng tượng, trên mặt nó sẽ được trải ra trong mọi sự đầy đủ đa dạng của chúng những sự trọn lành của Thần Tính đã được tỏ ra trong ánh nắng đời đời, cho các hữu thể thánh ngắm nhìn, và cho chính Giê-hô-va vui thích, đời đời vô cùng! Bấy giờ đồng vắng và đất khô hạn sẽ vui vẻ; và bấy giờ "lời nguyền nguyên thủy cổ xưa nhất," vốn đã làm cho đất cằn cỗi và bao phủ mọi vùng bằng sự tàn phá của nó, sẽ rút lui khỏi mặt đất; muôn vật sẽ được giải cứu khỏi làm tôi sự hư nát, và
MỤC ĐÍCH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI. 29
thế gian này lại đứng lên như một tạo vật xinh đẹp, vinh hiển hơn khi nó phát sinh từ mệnh lệnh của Đức Chúa Trời.
Mục đích của sự tự tỏ mình phát triển chủ yếu liên quan đến hai sự kiện lớn, sự đến lần thứ nhất và lần thứ hai của Đấng Christ. Quanh hai điểm này mọi sự kiện khác tụ lại. Từ hai tiêu điểm này mọi ánh sáng tỏa ra, và quanh chúng mọi sự kiện xoay vần. Chỉ bằng cách giữ mắt mình trên những điều này chúng ta mới có thể hiểu kế hoạch vĩ đại, và thấu vào tâm trí của Đức Chúa Trời về nó, ban cho mỗi sự kiện vị trí, thứ tự, liên hệ, và giá trị thích hợp của nó. Nếu chúng ta bỏ qua những điều này hay chọn những trung tâm khác, chúng ta không thể không làm mình rối rắm và hiểu sai kế hoạch. Chúng là những trung tâm của Đức Chúa Trời; và không trung tâm nào mà con người có thể ấn định hay coi là quan trọng hơn có thể thay thế chúng. Chúng có thể không phải là những điều con người tự nhiên sẽ chọn; nhưng chúng vẫn là những điều mà Đức Chúa Trời đã treo mọi sự lên; và con người chẳng thu được gì ngoài sự rối rắm và tối tăm khi loại bỏ một trong hai, hay nâng những điểm khác lên ngang tầm chúng.
Những câu hỏi như sau tự nhiên nảy sinh: Sự tỏ ra này đã được thực hiện ở mức độ nào lúc sáng tạo? Ý định chính xác của sự sa ngã của con người liên quan đến nó là gì? Đã có bao nhiêu được đưa ra và phô bày từ lúc Sa Ngã đến lần đến đầu tiên của Đấng Christ? Đã có bao nhiêu được tỏ ra tại sự đến ấy? Phạm vi và phương thức của sự tỏ ra từ lần đến đầu tiên đến lần đến thứ hai là gì? Sự đến lần thứ hai ấy sẽ đưa điều gì ra ánh sáng? Những sự kiện sau nó sẽ tỏ ra điều gì? Đây không phải là những câu hỏi của sự tò mò hão huyền. Chúng nặng nề và trang nghiêm, đòi hỏi sự suy nghĩ gắng sức và cầu nguyện nhất; sự nghiên cứu kiên nhẫn và sâu sắc nhất Lời Đức Chúa Trời. Chúng là những câu hỏi chỉ hoàn toàn theo một hướng khác với hướng mà các nỗ lực của triết học từng đi, những câu hỏi mà triết học chưa từng nghĩ đến việc đặt ra, những câu hỏi mà triết học không thể giải đáp.
MỤC ĐÍCH CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI. 30
Tôi không có ý đi vào sự tra xét những điểm này. Chúng rộng lớn và mênh mông, cần những luận văn và những bộ sách, chứ không phải chỉ vài trang hay vài chương, để làm sáng tỏ. Tuy nhiên, chúng có thể gợi ý những chủ đề cho người học Kinh Thánh, có thể dẫn đến sự hiểu biết đầy đủ hơn về tâm trí và đường lối của Đức Chúa Trời.
Mục đích của Kinh Thánh là để cho chúng ta biết về Đức Chúa Trời, về bản tính và các việc làm của Ngài; và, khi tuyên bố những điều nầy, Kinh Thánh cũng đưa ra con người là tội nhân, tỏ bày bản tính, các việc làm, và mối liên hệ của người ấy với Đức Chúa Trời. Tất cả các hành động được ghi lại của con người là tội nhân đều phơi bày bản tính của chính người ấy dưới nhiều khía cạnh. Tất cả các việc làm và lời phán của Đức Chúa Trời khi đối đãi với con người đều phô bày bản tính của Ngài dưới nhiều khía cạnh. Ở mỗi bước, có điều gì đó mới mẻ về Đức Chúa Trời được tỏ ra. Và tất cả sự gian ác đã bị phơi bày trong con người chỉ là phương tiện để phơi bày điều thiện lành ở trong Đức Chúa Trời. Ở mọi điểm, sự gian ác đều đã được đối đầu bởi điều thiện lành, và bị điều thiện lành thắng hơn. Các vực sâu của sự gian ác thì không thể dò được; các nguồn tài nguyên của điều thiện lành, đã được khơi ra để đối phó với những vực sâu ấy, lại càng không thể dò hơn nữa, vì thật sự là vô hạn và thần thánh. Lịch sử của sáu ngàn năm qua thật phong phú trong những bài học sâu nhiệm nầy. Sự khôn ngoan của chúng ta là học hỏi chúng như vậy.
Nhưng những sự tỏ bày của Kinh Thánh về Đức Chúa Trời và về loài thọ tạo không chỉ đi song song với thời điểm hiện tại của lịch sử chúng ta. Chúng vượt xa hiện tại rất nhiều. Nói rằng tất cả quá khứ đều đầy dẫy những sự phô bày nầy; nói rằng các biến cố của mỗi ngày đều đang tiếp tục triển khai chúng ngày càng nhiều hơn, là chưa nói hết toàn bộ lẽ thật. Đức Chúa Trời đã ban cho chúng ta những manh mối về những sự triển khai trong tương lai mà chúng ta sẽ trông đợi, và vào ý nghĩa của chúng mà chúng ta có thể phần nào thâm nhập, mặc dầu phạm vi rộng lớn của các khải tượng, sự vinh hiển, và ân điển mà chúng được dự định để phô bày, chỉ có thể được hiểu trọn vẹn bởi những kẻ mà mắt họ sẽ được chiêm ngưỡng chúng.
Chúng ta gọi chúng là những manh mối, vì, thật ra, chúng không hơn thế. Nhưng chúng không phải là những phỏng đoán hay mộng mị; chúng chỉ đến "những cảnh tượng vượt xa chuyện hoang đường, mà lại là thật." Con người, khi nhìn về quá khứ, tưởng mình đã thốt ra một lời châm ngôn thâm thúy khi nói rằng "lẽ thật thật kỳ lạ, kỳ lạ hơn chuyện hư cấu;" nhưng những ngày sắp đến sẽ minh họa điều nầy theo một cách mà chúng ta chưa bao giờ tưởng tượng. Đức Chúa Trời có những mũi tên trong bao Ngài, sắc bén và tàn phá hơn những mũi tên mà suốt bao thời đại buồn thảm đã đâm thấu lòng những kẻ thù của Vua; mũi tên sau cùng vẫn là sắc bén và tàn phá nhất. Ngài có những "kế hoạch sáng ngời," được cất giấu sâu kín trong những "mỏ không thể dò của sự khéo léo chẳng hề cạn;" kế hoạch sau cùng vẫn là sáng ngời và vinh hiển nhất! Những manh mối tiên tri nầy chỉ là những tia lóe của sự huy hoàng sắp đến; thế mà sự huy hoàng ấy là dường nào! Chúng tỏ bày một tương lai là dường nào! Một vũ trụ là dường nào! — sáng ngời khắp nơi với ánh rực của Thần tính được tỏ bày! Sự trọn vẹn khắp mọi nơi; sự trọn vẹn lại càng trọn vẹn hơn vì được sinh ra từ sự bất toàn và đổ nát trước đó!
Như vậy, Đức Chúa Trời không chỉ tỏ bày chính Ngài bằng cách cho chúng ta biết những gì Ngài đã làm trong thế gian nầy của chúng ta, mà còn bằng cách tỏ cho biết những gì Ngài còn dự định làm. Ngài không giấu chúng ta những gì Ngài định thực hiện, nhưng, bằng cách cho chúng ta được dự phần vào các ý chỉ của Ngài, Ngài đã làm cho chúng ta biết Ngài đầy đủ hơn, và ngay bây giờ được thấy phần nào những nét của bản tính Ngài mà rồi đây sẽ được triển khai cách tỏ tường trong các thời đại sắp đến. Chúng ta có thể học biết biết bao về Đức Chúa Trời ngay tại đây, đứng từ xa, và nhìn vào tương lai xa xăm, mà chúng ta chỉ có thể nhận được đường nét mờ nhạt của nó! Nhưng chúng ta sẽ còn học biết hơn biết bao trong đời sau, khi chúng ta sẽ thấy những điều nầy như chúng thật có, và thấy Ngài như Ngài thật có!
Lịch sử của quá khứ không được ghi lại với nhiều chi tiết tỉ mỉ. Đối với sự khôn ngoan của Đức Chúa Trời, điều ấy dường như không thích hợp; và điều ấy cũng đã chẳng khả thi hay ích lợi. Điều được ban cho chúng ta trong Kinh Thánh không phải là một bản tường thuật đầy đủ, cũng không phải là một bản tóm tắt; nó là điều đã được gọi là lịch sử có chọn lọc. Nó hoàn toàn mang tính từng đoạn; nhưng những đoạn ấy là do chính Đức Chúa Trời chọn lựa. Những biến cố và nhân vật được chọn ra, và được ghi lại như đáng được tưởng nhớ, là những điều mà Đức Chúa Trời thấy rõ nhất là biểu lộ mục đích của Ngài; thích hợp nhất để thực hiện ý định nguyên thủy mà Ngài đã có trong tâm trí. Đức Chúa Trời là Đấng chọn lựa những điều nầy, và đồng thời Ngài là Đấng mà vì sự minh họa bản tính của Đấng ấy mà những mảnh nầy đã được chọn và bảo tồn. Bây giờ, điều đúng với bản ghi chép lịch sử, thì cũng đúng với bản ghi chép tiên tri. Nó còn mang tính chọn lọc và từng đoạn cách nghiêm ngặt hơn; và nó như vậy vì cùng những lý do và trên cùng những nguyên tắc như trong trường hợp trước. Chính Đức Chúa Trời, Đức Giê-hô-va tự tỏ bày, tự mặc khải, mà chúng ta cũng thấy ở đó.*
* Xem, về một số điểm trên đây, quyển "Lectures on Prophecy" (Các Bài Giảng Về Lời Tiên Tri) đầy giá trị, của Mục sư James Kelly.
Vì cả lịch sử lẫn lời tiên tri đều được viết theo nguyên tắc nầy, tức là nguyên tắc chọn lọc, nên cần có sự cẩn thận đặc biệt để hiểu đúng chúng. Khắp nơi có biết bao khoảng trống, biết bao mắt xích còn thiếu, đến nỗi việc vạch ra một đường nét trọn vẹn và chính xác trở thành một việc cực kỳ khó khăn, và đòi hỏi sự xem xét tỉ mỉ và kiên nhẫn.
Có nhiều kế hoạch khác nhau để nối kết những mắt xích mà Đức Chúa Trời đã thấy là phải để rời rạc như vậy. Rõ ràng là lý trí của con người chỉ giúp chúng ta được ít ỏi, vì nó không thể thâm nhập vào tâm trí của Đức Chúa Trời: "thế gian cậy sự khôn ngoan mình, chẳng nhờ sự khôn ngoan Đức Chúa Trời mà nhận biết Đức Chúa Trời." Một hệ thống thần học hoàn chỉnh nhất cũng không đưa chúng ta vượt qua khó khăn được; vì các hệ thống, dù tốt nhất, cũng là bất toàn, và ở biết bao điểm khiến chúng ta bất lực, lập tức đưa chúng ta lên đến mục đích của một Đức Chúa Trời có chủ quyền. Hơn nữa, chúng ta quá dễ kéo giãn các hệ thống vượt quá mục đích hợp pháp của chúng, và, thay vì đưa chúng tiếp xúc với Lời Chúa để được uốn nắn thành hình thức chính xác và trọn vẹn hơn, chúng ta lại đưa Lời Chúa tiếp xúc với chúng, để Lời được giải thích theo luật lệ của chúng; thay vì uốn nắn điều thuộc về con người theo hình mẫu của điều thuộc về Đức Chúa Trời, chúng ta quá thường đúc điều thuộc về Đức Chúa Trời vào khuôn của điều thuộc về con người, khiến các câu Kinh Thánh phải uốn theo các hệ thống, thay vì các hệ thống uốn theo các câu Kinh Thánh.
Con đường đúng đắn để nắm được cái nhìn liên kết về các mục đích của Đức Chúa Trời, như được bày ra trước chúng ta trong những lựa chọn tiên tri nầy, là giữ mắt chúng ta trên ý định của Ngài, để nắm bắt được tư tưởng của Ngài. Điều gì làm cho bộ máy rộng lớn và phức tạp của một xưởng sản xuất trở nên dễ hiểu? Ấy là sự am hiểu về nguyên lý và mục tiêu của nó. Sự hiểu biết về mục đích dẫn đầu của Đức Chúa Trời là chìa khóa thật sự cho mọi sự bất hòa dường như có trong Lời Ngài. Giữ mục đích ấy trước mặt chúng ta, chúng ta sẽ có thể thấy sự hiệp nhất và liên kết của các biến cố mà nếu không sẽ dường như rối rắm và hư hỏng cách tuyệt vọng. Các hệ thống của con người thì chật hẹp, vụng về, góc cạnh, chắc chắn, trong nhiều trường hợp, không hoàn toàn vừa với nhiều câu Kinh Thánh, nếu áp dụng quá cứng nhắc. Nhưng tư tưởng mà chúng chứa đựng, trong chừng mực nó thật sự là của Đức Chúa Trời, sẽ chấp nhận một sự áp dụng trọn vẹn hơn nhiều, mà không gây bạo lực cho bất cứ phần nào trong Lời Ngài. Ngay cả đối với quá khứ, các kế hoạch và hệ thống thường sẽ bị thấy là sai lầm; huống chi đối với tương lai. Chúng thường là những thước đo bất toàn cho sách Sáng Thế Ký, và càng bất toàn hơn cho sách Ê-xê-chi-ên hay sách Khải Huyền.
Chúng ta không ghét bỏ hệ thống. Hoàn toàn không. Chúng ta xem nó là đúng và ích lợi. Và nếu chúng ta có thể nắm được hệ thống của Đức Giê-hô-va, thì mọi sự đều tốt đẹp. Trong chừng mực các hệ thống của chúng ta tiến gần đến hệ thống ấy, chúng là tốt và hữu ích. Nhưng, trong chừng mực chúng chệch khỏi nó, trong chừng mực chúng không giống nó, đến mức ấy chúng không chỉ làm mờ các quan điểm của chúng ta về nó, mà còn ngăn cản chúng ta hiểu Kinh Thánh, thậm chí, làm bại hoại các sự giải thích của chúng ta. Một hệ thống trọn vẹn sẽ hòa hợp với mọi chấm mọi nét trong Lời của Đức Chúa Trời, nhưng một hệ thống bất toàn tất nhiên sẽ bị thấy là mâu thuẫn với nhiều phần trong đó. Trong chừng mực hệ thống của chúng ta tiến gần đến hệ thống của Đức Chúa Trời, thì đến chừng mực ấy những sự bất hòa ấy sẽ chấm dứt, và toàn bộ hệ thống sẽ hiệp nhất với toàn bộ Lời Chúa. Nhưng trừ khi chúng ta sẵn sàng khẳng định rằng hệ thống của chúng ta là trọn vẹn trong mọi khớp nối và dây chằng, cũng như hoàn toàn chính xác trong sự đối xứng của cấu trúc nó, chúng ta sẽ thấy nguy hiểm là dường nào khi dựng nó lên làm tiêu chuẩn không thể sai lầm của chúng ta, mà theo đó chúng ta sẽ cân đo ý nghĩa của mỗi đoạn, tuyên bố các sự giải thích là đúng hay sai tùy theo chúng hiệp với hay chống lại kế hoạch của chúng ta.
Hãy bắt đầu từ bậc thấp nhất trong thang các hệ thống, thuyết Socinus. Nó vừa với quá ít đoạn Kinh Thánh, và mâu thuẫn với quá nhiều đoạn, đến nỗi sự nghèo nàn và tính phi Kinh Thánh của nó sớm trở nên rõ ràng. Dù lý trí của con người có nghĩ gì về nó như một hệ thống, nó vẫn chiến đấu với một khối lượng Kinh Thánh lớn đến nỗi hoặc nó hoặc Kinh Thánh phải nhường bước. Ý tưởng duy nhất trong nó đáng giá, là Đức Chúa Trời là MỘT. Đó là điều nó tuyên xưng duy trì. Và sự hiệp nhất của Đức Chúa Trời là một lẽ thật của Kinh Thánh. Nhưng đến đó thuyết Socinus dừng lại. Ý tưởng ấy sẽ đưa chúng ta đi được một quãng đường nào đó; nhưng nó soi sáng gì cho những đoạn nói về Con là Đức Chúa Trời, và Đức Thánh Linh là Đức Chúa Trời? Chẳng soi sáng gì cả. Ở đó nó sụp đổ. Và ngay khi chúng ta bắt đầu áp dụng hệ thống cho những đoạn như các đoạn đã nói đến, sự khập khiễng của nó được cảm nhận. Nó rõ ràng và hoàn toàn khiếm khuyết.
Hãy lên một bậc cao hơn. Lấy thuyết Arminius. Nó sẽ vừa với một phạm vi đoạn Kinh Thánh rộng hơn nhiều so với thuyết Socinus, nhưng nó vẫn chiến đấu với nhiều đoạn. Nó đã gột sạch những sự phạm thượng thô thiển hơn của hệ thống kia, nhưng nó vẫn giữ lại nhiều sự bất toàn đến nỗi, khi được đưa tiếp xúc với một loại đông đảo các câu Kinh Thánh, hoặc nó phải được sửa đổi nhiều, hoặc các câu ấy phải được giải thích cho qua. Phạm vi của nó quá hẹp cho phạm vi vô hạn của Kinh Thánh. Nó có không ít lẽ thật trong nó; một số tư tưởng của nó là thuộc Kinh Thánh: nhưng nó bất toàn cách đáng buồn ở nhiều điểm, đến nỗi nó sụp đổ khi được đem ra giảng giải Kinh Thánh. Không phải chỉ hình dạng và khuôn mẫu của hệ thống là khiếm khuyết. Điều ấy sẽ ít quan trọng hơn. Nhưng một số tư tưởng mà nó chứa đựng thì mâu thuẫn, không chỉ với những câu Kinh Thánh đặc biệt, mà còn với tư tưởng và mục đích lớn bao trùm của Đức Chúa Trời, là sự tự tỏ bày. Nó không diễn đạt được tư tưởng hùng vĩ nầy. Nó lắp bắp cách đau đớn và không thể chữa được khi cố gắng thốt ra mục đích vĩ đại, nguyên thủy, đời đời nầy của Đức Giê-hô-va Ba Ngôi.
Nhưng hãy lên một bậc cao quý hơn nữa. Hãy xem thuyết Calvin. Trong hình thức liên kết của nó, nó là hệ thống của con người; thế nhưng chúng ta tin rằng nó là một hệ thống chứa đựng và thốt ra nhiều tư tưởng lớn của Kinh Thánh hơn bất cứ hệ thống nào khác đã từng được bàn tay con người chạm khắc. Trong các tư tưởng dẫn đầu của nó, nó là thần thánh; trong các công thức diễn đạt những tư tưởng ấy, nó là thuộc về con người. Về mặt trước, chúng ta có thể gọi nó là trọn vẹn; về mặt sau, chúng ta có thể yên lòng thừa nhận sự bất toàn của nó, một sự bất toàn tất yếu phát sinh từ những nỗ lực của con người để diễn đạt bằng lời của mình và triển khai trong các hình thức trí tuệ của mình những tư tưởng và mục đích của Đức Giê-hô-va đời đời. Đối với mặt trước, chúng ta tin rằng sẽ không bao giờ có câu Kinh Thánh nào thật sự bị thấy là mâu thuẫn; đối với mặt sau, có lẽ không ít câu có thể bị thấy như vậy. Mặt trước chúng ta sẽ mang theo khắp nơi trong các cuộc nghiên cứu Kinh Thánh của chúng ta, chắc chắn rằng như vậy sẽ có ánh sáng chiếu trên đường chúng ta; mặt sau chúng ta cần áp dụng cách thận trọng hơn. Vì chúng ta có thể nói với mọi sự tin chắc rằng, trong khi sẽ không có đoạn nào trong Kinh Thánh bị thấy là tranh chiến với thuyết Calvin, thì có thể có một số đoạn bị thấy là không hoàn toàn hòa hợp với các công thức của thuyết Calvin.
Không có hệ thống nào thốt ra cách tự do và phong phú tư tưởng lớn, ý tưởng hùng vĩ của Đức Chúa Trời ấy, là sự tự tỏ bày, như điều được gọi là thuyết Calvin. Mọi phần của nó đều được xây dựng trên điều nầy, và đưa điều nầy ra trước mắt cách rõ rệt. Và chính vì hệ thống nầy không bao giờ rời mắt khỏi ý tưởng nguyên thủy lớn của Đức Chúa Trời, nên nó hữu ích và vô giá như vậy trong việc hướng dẫn chúng ta giải thích Lời của Đức Chúa Trời. Bất cứ phần nào của Kinh Thánh mà bạn đang tìm cách giảng giải; thuộc lịch sử, thuộc giới răn, thuộc giáo lý, hay thuộc lời tiên tri; hãy mang nó theo cùng bạn, và bạn sẽ thấy ánh sáng vững vàng, chính xác mà nó chiếu ngay cả trên những đoạn khó, cũng như cách thỏa đáng mà nó cung cấp cho chúng ta những mắt xích để nối kết lại với nhau những điều đôi khi dường như rời rạc và rối loạn.
Lời tiên tri không kém giáo lý nhận được ánh sáng từ hệ thống nầy. Tương lai cũng như quá khứ đều mang dấu ấn của nó trong mọi phần. Từ đầu đến cuối các công việc của Đức Chúa Trời trong vũ trụ của Ngài, cùng những nguyên tắc được hành động theo, cùng một tư tưởng được triển khai, cùng một mục đích đang mở ra — sự tự tỏ bày. Trong các thời đại sắp đến, Đức Chúa Trời vẫn là cùng một Đấng tất cả và trong tất cả, và con người vẫn là cùng một hư không, như họ đã từng trong các thế hệ đã qua.
CHƯƠNG IV.
HAI TRUNG TÂM.
Chính trong Đấng Christ, như chúng ta đã nói, mà mục đích tự tỏ bày của Đức Giê-hô-va tập trung. Nguồn gốc, sự tiến triển, sự hoàn tất của nó, tất cả đều được liên kết trực tiếp với Ngài. "Ngài là sự chói sáng của sự vinh hiển của Đức Giê-hô-va, và hình bóng của bổn thể Ngài." Ngài là Ngôi Lời — sự thốt ra của tâm trí Đức Giê-hô-va, nhân chứng của bản tính Ngài, Đấng giải bày các mục đích của Ngài. Thần tính ở trong Ngài được đại diện và được mặc khải.
Tuy nhiên, sự tỏ bày nầy được làm cho xoay quanh hai trung tâm lớn. Hai Sự Quang Lâm của Đấng Christ là hai thời kỳ, hay biến cố, hay giai đoạn, trong đó mục đích của Đức Chúa Trời được phô bày cách đặc biệt. Và sẽ thấy rằng như mọi lẽ thật thuộc lịch sử đều liên quan cách nào đó hay mức độ nào đó đến Sự Quang Lâm Thứ Nhất, thì mọi lẽ thật thuộc lời tiên tri đều được nối kết với Sự Quang Lâm Thứ Hai. Các tư tưởng của Đức Chúa Trời tụ lại quanh những điều nầy. Vì những tư tưởng nầy, giống như các tinh tú mà Ngài đã thắp sáng và treo trong bầu trời, có các trung tâm và quỹ đạo của chúng, các vòng quay và các thời kỳ của chúng. Hay đúng hơn, chúng ta nên nói rằng, thế giới bên ngoài và hữu hình, với mọi chuyển động của nó, và với mọi định luật điều khiển những chuyển động nầy, chỉ là hình ảnh của một thế giới bên trong và vô hình; cũng như đền tạm dưới đất đã được dựng theo kiểu mẫu của những vật trên trời, mà Chúa đã chỉ cho Môi-se trên Núi.
Hai Sự Quang Lâm nầy, như vậy, là hai tiêu điểm của hình ê-líp rộng lớn mà mọi vật đều đang xoay quanh. Đối với Hội Thánh của Đấng Christ lúc ban đầu, hai biến cố nầy dường như chỉ là một biến cố không chia cắt; vì nàng đứng ở đầu cực của trục, nhìn dọc theo đường thẳng. Nhưng khi nàng tiến bước, sự phân biệt trở nên rõ hơn. Cuối cùng nàng đến biến cố thứ nhất, và rồi, vượt qua nó, nàng thấy biến cố thứ hai, hoàn toàn tách biệt với biến cố thứ nhất; nhưng cách bao xa, nàng không thể nói. Nhiều biến cố dường như tụ lại quanh; nhưng thứ tự mà chúng sẽ xảy ra thì có phần không chắc chắn. Nhưng khi nàng đi tiếp, và khi thế kỷ nầy qua thế kỷ khác trôi qua, các biến cố bắt đầu trải rộng ra, và tự sắp xếp cách chính xác hơn trước. Và khi chúng ta đến gần sự hoàn tất, chúng ta có thể trông đợi ánh sáng còn rõ hơn nữa, và sự am hiểu chính xác hơn về thứ tự, cũng như bản chất, của những biến cố hùng vĩ đang đến trên đất, mà đối với chúng, dù thế gian có ngủ mê hay say sưa thế nào, Hội Thánh của Đấng Christ cũng phải được chuẩn bị đầy đủ, kẻo "giờ thử thách" bắt nàng cách bất ngờ.
Những biến cố mà Hội Thánh được kêu gọi trông đợi thì nhiều. Sự Quang Lâm của Chúa nàng vượt lên trên mọi biến cố còn lại cách trội hơn hẳn; thế nhưng, liên quan đến nó, còn có những biến cố khác không ít. Có sự sống lại của người công chính. Có sự dấy lên và sụp đổ của kẻ địch lại Đấng Christ. Có những sự đoán phạt nặng nề và cơn thạnh nộ dữ dội sẽ giáng trên thế gian. Có sự phục hồi và sự cứu rỗi của Y-sơ-ra-ên. Có sự trở lại của mọi chi phái và mọi nước. Có sự vinh hiển của trạng thái thiên niên kỷ. Đây là một số biến cố tụ quanh Sự Quang Lâm Thứ Hai: và cũng như sự đến lần thứ nhất của Ngài là sự tự tỏ bày cách đặc biệt trong ân điển, thì sự đến lần thứ hai của Ngài là sự tự tỏ bày trong sự vinh hiển. Cả ân điển lẫn sự vinh hiển đều ở trong mỗi sự đến nầy; nhưng trong sự đến trước, ân điển chiếm ưu thế, trong sự đến sau, sự vinh hiển chiếm ưu thế.
Hầu hết các lời tiên tri đều chạm đến, dù ngắn gọn thế nào, toàn bộ lịch sử của Hội Thánh. Gánh nặng chính của chúng có thể là một phần đặc biệt nào đó của lịch sử ấy; nhưng chúng hiếm khi dừng ở đó. Chúng thường bao quát toàn bộ, dù chỉ liếc qua các biến cố hay đối tượng không trực tiếp thuộc đề tài của chúng. Ít nhiều, chúng ta thấy mọi phần nổi bật của mục đích Đức Chúa Trời được nhắc đến trong mỗi lời tiên tri, và hai trung tâm luôn luôn hiện ra, bất kể gánh nặng của nhà tiên tri là gì. Đối với trung tâm thứ hai trong hai trung tâm nầy, chúng ta thấy sự nổi bật lớn nhất được dành cho; và mọi lời tiên tri đều chạy đến nó như đến điểm kết thúc chung của chúng. "Nó đã được mọi đấng tiên tri thánh phán từ khi có thế gian." Không phải ở đâu cũng có sự lặp lại vô ích; nhưng mỗi đấng tiên kiến thốt ra khải tượng của mình, và kết thúc nó bằng một lời hay một hình ảnh nào đó, như một mắt xích để gắn nó vào sự hoàn tất, hay sự đến của Chúa. Không phải một lịch sử Hội Thánh tỉ mỉ về tương lai mà người ấy được ủy thác truyền đạt, mà chỉ là một chương, một tiết; thường chỉ là một mảnh; thế nhưng, dù nhỏ đến đâu, nó chứa đựng điều gì đó, mà trong khi cho chúng ta thấy rằng toàn thể đã hiện ra trước mắt người ấy, thì tỏ cho biết vị trí thật của khải tượng đặc biệt trong chuỗi, và mặc khải mối liên hệ của nó với cơn khủng hoảng cuối cùng mà mọi sự từ ban đầu đã hướng đến, và vào đó mọi biến cố sẽ đổ vào, như con sông, với trăm chi lưu của nó, đổ vào đại dương.
Cũng không có điều gì bất toàn về cách thốt ra nầy. Thật ra, nó vừa là sự trọn vẹn tự nhiên vừa là sự trọn vẹn nghệ thuật. Bất cứ phương pháp nào khác cũng đã khiến những phác thảo tiên tri nầy giống như những bức tranh Trung Hoa, không có viễn cảnh và không có tỷ lệ. Nhưng đây là theo đúng các định luật của nghệ thuật, mà, trong chừng mực chúng là thật, là những bản sao của thiên nhiên. Mỗi nhà tiên tri vẽ một cảnh đặc biệt hay một mảnh của phong cảnh hùng vĩ. Tiền cảnh của người ấy luôn là chỗ người ấy đang đứng, — có thể là đồng vắng, có thể là Ba-by-lôn, có thể là Li-ban, có thể là Giê-ru-sa-lem. Rồi cảnh đặc biệt mà người ấy muốn mô tả được vẽ với sự tỉ mỉ và đầy đủ. Rồi, ở hậu cảnh xa, chúng ta có — mờ nhạt, có lẽ, và dường như không đáng kể, nhưng cần thiết cho sự trọn vẹn của cảnh — những ngọn đồi xa bao quanh toàn bộ cánh đồng tiên tri, trên những đỉnh núi quen thuộc của chúng có sự sáng trong lặng của ngày vô biên ấy, mà khi những cảnh biến đổi và bão tố trung gian nầy đã qua, Hội Thánh sẽ bước vào, với Chúa nàng, như cơ nghiệp nghỉ ngơi và vui mừng của nàng.
Lời hứa đầu tiên được ban, trước khi A-đam rời Ê-đen, là lịch sử ngắn gọn nhất, nhưng toàn diện nhất của Hội Thánh được tìm thấy trong toàn bộ Kinh Thánh. Hai trung tâm ở đó; trung tâm nầy được tiên báo là sự giày đạp gót chân của Đấng Mê-si, trung tâm kia là sự giày đạp đầu của Sa-tan. Lời hứa nầy, có thể nói, là sự ấn định hai trung tâm, mà mọi biến cố sau nầy sẽ xoay quanh. Nó là sự vạch ra hai đỉnh cao chính mà từ đó lịch sử của thế gian và của Hội Thánh có thể được nhìn bao quát tốt nhất. Lời hứa thứ hai, ý tôi là lời hứa của Hê-nóc, chỉ chuyên về trung tâm thứ hai. Dĩ nhiên nó cho là có một tình trạng gian ác lâu dài trước đó trên đất. Nó cũng giả định sự cứu chuộc của một phần sót lại, "mười ngàn thánh đồ của Ngài," hay, theo nghĩa đen hơn, "vô số thánh của Ngài;" nhưng khải tượng không phải về Sự Quang Lâm Thứ Nhất chút nào, mà chỉ về Sự Quang Lâm Thứ Hai mà thôi. Ngay cả khi tiên tri từ lâu trước cả sự đến lần thứ nhất lẫn lần thứ hai, và nhìn dọc theo đường thẳng, thì chính sự vinh hiển kinh khiếp của Sự Quang Lâm Thứ Hai thu hút mắt người ấy, hơn là ân điển của Sự Quang Lâm Thứ Nhất.
Sẽ thú vị khi ghi nhận từng lời tiên tri liên tiếp, khi, thời đại nầy qua thời đại khác, nó đến với con người; và đánh dấu điểm mà đấng tiên kiến đứng, và trung tâm nào trong hai trung tâm nầy được đưa ra trước mắt cách nổi bật nhất; nhưng điều ấy không thể làm ở đây. Chỉ có thể đưa ra một vài mẫu. Hãy lấy "những lời sau cùng của Đa-vít:" — *
* 2 Sa-mu-ên 23:1.
"Đa-vít, con trai Y-sai, phán,
Tức là người đã được dấy lên, phán,
Về Đấng chịu xức dầu của Đức Chúa Trời Gia-cốp,
Đấng ca hát êm dịu của các bài thánh ca Y-sơ-ra-ên:
Thần của Đức Giê-hô-va phán dạy bởi ta,
Và lời của Ngài ở nơi lưỡi miệng ta.
Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên đã phán cùng ta,
Hòn Đá của Y-sơ-ra-ên đã phán!
Sẽ có một Đấng Công Bình cai trị loài người,
Ngài sẽ cai trị trong sự kính sợ Đức Chúa Trời.
Và Ngài sẽ mọc lên như ánh sáng buổi mai,
Mặt trời của một buổi mai không mây,
Chiếu sáng sau cơn mưa trên cỏ non của đất.
Dầu nhà ta chẳng trọn vẹn với Đức Chúa Trời,
Nhưng Ngài đã lập với ta một giao ước đời đời,
Được sắp đặt cho mọi thời và chắc chắn.
Chắc chắn nó là mọi sự cứu rỗi và mọi sự ước ao của ta!
Nhưng con cái của Bê-li-an sẽ không lớn lên,
Chúng nó hết thảy đều như gai góc bị quăng bỏ;
Dầu chúng nó chẳng bị lấy bởi tay,
Nhưng người chạm đến chúng nó sẽ bị thương như bởi sắt và cán giáo,
Và chúng nó sẽ bị lửa thiêu hoàn toàn tại chỗ."
Đây là một khải tượng về Sự Quang Lâm Thứ Hai, thế nhưng bắt đầu với, dù chỉ chạm nhẹ đến, Sự Quang Lâm Thứ Nhất, khi nhắc đến "Đấng chịu xức dầu của Đức Chúa Trời Gia-cốp." Rồi Vua Công Chính được đặt trước chúng ta, với mọi phước lành của triều đại nhân từ của Ngài — một triều đại được lập trên sự hủy diệt của kẻ địch lại Đấng Christ và các đạo quân của nó.
Hoặc hãy lấy một Thi Thiên, Thi Thiên thứ sáu mươi bảy, lời cầu nguyện của Hội Thánh Do Thái, cũng như lời cầu nguyện của Nàng Dâu, "Hãy mau đến, hỡi người yêu dấu của em:" —
"Xin Đức Chúa Trời thương xót chúng tôi, và ban phước cho chúng tôi,
Làm cho mặt Ngài sáng trên chúng tôi."
Và hiệu quả của những phước lành như vậy cho Y-sơ-ra-ên sẽ là gì? Ấy sẽ là sự hiểu biết và sự cứu rỗi cho dân ngoại; "vì Y-sơ-ra-ên sẽ nứt lộc và đâm chồi, và làm cho mặt đất đầy bông trái:" —
"Hầu cho đất biết đường lối Chúa,
Và muôn nước biết sự cứu rỗi của Chúa."
Lời cầu nguyện sau đó tiếp tục với sự mở rộng và lòng khẩn thiết sốt sắng hơn nữa: —
"Hỡi Đức Chúa Trời, các dân tộc sẽ ngợi khen Chúa;
Muôn dân sẽ ngợi khen Chúa;
Hỡi các nước, hãy vui vẻ và hát mừng rỡ."
Tại sao có mọi sự vui mừng và hân hoan khắp đất nầy? Vì nay sự cai trị sai lầm và áp bức đã chấm dứt. Vua Công Chính đã đến, Đấng Mên-chi-xê-đéc thật, và cả đất vui mừng dưới quyền cai trị công bình và hòa bình của Ngài: —
"Vì Chúa sẽ dùng sự ngay thẳng mà đoán xét các dân,
Và cai trị các nước trên đất."
Lời cầu nguyện lại dâng lên; hay đúng hơn, tôi nên nói, có tiếng kêu lớn gọi các nước hãy cất tiếng ngợi khen: —
"Hỡi Đức Chúa Trời, các dân tộc sẽ ngợi khen Chúa;
Muôn dân sẽ ngợi khen Chúa."
Và tại sao lời kêu gọi vui mừng nầy được lặp lại? Tại sao tiếng gọi lớn nầy đến các nước hãy hiệp nhau ngợi khen? Vì mọi sự đã được làm mới. Sự rủa sả đã được cất đi và sự màu mỡ được phục hồi: —
"Đất sẽ sanh bông trái nó;
Đức Chúa Trời, là Đức Chúa Trời chúng tôi, sẽ ban phước cho chúng tôi;
Đức Chúa Trời sẽ ban phước cho chúng tôi,
Và các đầu cùng đất đều sẽ kính sợ Ngài."
Trong mọi điều nầy, đặc biệt hơn, sự đến lần thứ hai của Chúa là điều mà Hội Thánh chăm chú nhìn. Chính quanh trung tâm thứ hai trong hai trung tâm mà nàng thấy những biến cố vinh hiển nầy đang xoay quanh.
Hoặc hãy lấy Thi Thiên thứ tám mươi hai, một thi thiên chọn ra một cảnh đặc biệt hay một loại đối tượng và dừng lại trên chúng. Các đối tượng tự chúng không trực tiếp liên quan đến một trong hai Sự Quang Lâm; nhưng đấng tiên kiến, trong những lời kết thúc của mình, nối chúng vào Sự Quang Lâm Thứ Hai, và ở đó bức màn hạ xuống. Ấy là sự cai trị sai lầm của đất trong lúc Vua thật của nó vắng mặt, là đề tài của người viết thi thiên. Những kẻ đã được giao phó quyền vương giả bị thấy là hoàn toàn làm bại hoại nó, và chỉ dùng nó cho sự áp bức và ích kỷ. Đức Chúa Trời can thiệp. Ngài triệu tập các bậc quyền thế của đất, là những kẻ ở đây được gọi bằng danh "những kẻ quyền thế," và "các thần:" —
"Đức Chúa Trời đứng trong hội Đức Chúa Trời;
Ngài đoán xét giữa các thần."
Các vua chúa ở đây được gọi là "các thần," đặc biệt là các quan trưởng Do Thái, mà Đức Chúa Trời đã ban cho danh ấy, như một danh hiệu vinh dự đặc biệt. Và khi họ được nhóm lại quanh Ngài như vậy, Ngài quở trách: —
"Cho đến chừng nào các ngươi sẽ đoán xét không công bình,
Và tây vị kẻ ác?
Hãy đoán xét công bình cho kẻ nghèo khổ và kẻ mồ côi;
Minh oan cho người khốn cùng và kẻ thiếu thốn.
Hãy cứu vớt kẻ nghèo khổ và người túng cùng,
Giải họ khỏi tay kẻ ác."
Nhưng lời quở trách là vô ích. Họ từ chối nghe tiếng của Đức Chúa Trời. Họ cứ khăng khăng trong sự bạo ngược và gian ác của mình: —
"Chúng nó không biết chi, cũng chẳng hiểu chi;
Chúng nó bước đi trong tối tăm."
Và hậu quả của sự quản trị sai lầm và bất công nầy là gì? Đúng như điều có thể đã trông đợi. Sự rối loạn đầy dẫy trên đất. Mọi sự đều bị lay động và xé toạc: —
"Các nền của đất đều rúng động."
Không còn gì, ngoài việc Đức Chúa Trời phải can thiệp. Ngài phải đoán xét và báo thù cho kẻ bị áp bức. Ngài phải hạ bệ và quét sạch những kẻ mà Ngài đã dấy lên và tôn vinh: —
"Ta đã nói: Các ngươi là các thần,
Hết thảy đều là con trai của Đấng Chí Cao.
Song các ngươi sẽ chết như loài người,
Sa ngã như các quan trưởng."
Dầu chính Ngài đã tôn vinh họ bằng một danh hiệu như vậy, ban cho họ chính danh Ngài, Ngài cũng không tha họ. Họ sẽ chết cái chết chung của loài người, và ngã xuống như bất cứ quan trưởng nào của dân ngoại, là những kẻ đã không được ban cho danh hiệu vinh dự như vậy. Sau khi đã tuyên án họ, có một sự ngừng lại. Đức Chúa Trời đứng lặng. Toàn thể hội chúng đều câm. Rồi tiếng của các thánh Ngài được nghe, kêu cầu chính Ngài, gọi Ngài hãy lấy quyền lớn của Ngài mà cai trị: —
"Hỡi Đức Chúa Trời, hãy chỗi dậy, đoán xét (hay, cai trị) thế gian;
Vì Chúa sẽ được muôn nước làm cơ nghiệp."
Và như vậy những lời kết thúc nối cảnh nầy với sự đến lần thứ hai của Chúa, cho thấy mọi sự cai trị sai lầm hiện nay sẽ kết thúc thế nào trong ngày mà Đức Chúa Trời sẽ hạ kẻ gian ác khỏi ngai chúng, và chính Ngài ngự lên ngôi quyền vương giả.
Đáng sợ thay, lời tiên tri đã quá thường không được học hỏi với sự tham chiếu đến những trung tâm nầy. Thế mà chúng là các trung tâm của Đức Chúa Trời. Chúng là hai điểm chính mà Chúa đã hướng mắt các môn đồ Ngài đến khi Ngài phán, "Đấng Christ há chẳng phải chịu thương khó thể ấy, mới được vào sự vinh hiển mình sao?" và mà trong đó sứ đồ Phi-e-rơ tóm tắt mọi lời tiên tri, "sự đau đớn của Đấng Christ và sự vinh hiển sẽ theo sau." Và sự hiểu đúng Lời tiên tri của chúng ta sẽ tương xứng với việc chúng ta giữ những điều nầy trong tầm nhìn, và sắp xếp các biến cố theo mối liên hệ của chúng với trung tâm nầy hay trung tâm kia. Sự bỏ qua điều nầy đã dẫn đến nhiều sự lẫn lộn; và đã có sự rối rắm đáng buồn của các đoạn và các lời tiên tri, cũng như sự xê dịch các cảnh và sự sắp xếp sai các thời kỳ. Những sự liên tưởng đã được hình thành mà không dễ tháo gỡ; những tư tưởng đã được nối với các từ ngữ và hình ảnh, mà không thể sửa chữa trong một ngày; quá khứ và tương lai đã bị trộn lẫn cách cẩu thả. Sự thiếu phân loại và hệ thống nầy đã là một trở ngại đau buồn, một trở ngại mà chỉ trong những năm gần đây mới bắt đầu được nhận ra và đề phòng. Trong khi khoa học phân loại và sắp xếp các sự kiện của nó, nhờ đó tiến những bước khổng lồ, thì việc học Kinh Thánh đã bỏ qua bí quyết của sự tiến bộ thật và sự giảng giải vững chắc nầy. Những kho báu vàng và ngọc bao phủ trang tiên tri đã bị để yên trong sự rối rắm sáng ngời; được ngưỡng mộ, nhưng không được sắp xếp; được xem xét, nhưng được phân loại cách bất toàn. Chừng nào lời tiên tri còn được đọc trong tinh thần thờ ơ tò mò nầy; chừng nào nó còn được xem như một cánh đồng gần như đồng nhất khắp nơi, thì chừng ấy những của cải thật của nó sẽ còn chưa được biết. Đối với con mắt cảnh giác, chính xác, vừa có thể sắp xếp vừa có thể thưởng thức các kho tàng của nó, nó sẽ hiện ra sáng ngời với một sự đa dạng vô tận nhưng có trật tự tốt. Được nhìn như vậy, nó trải ra trước chúng ta, như một đồng bằng rộng, được tưới nước đầy đủ, đa dạng nhưng đều đặn, có lẽ hoang dại cách phong phú, nhưng không rối loạn trong vẻ đẹp của nó. Được nhìn theo cách buồn ngủ mà chúng ta đã nói đến, nó trải ra thành một đồng vắng chưa thuần hóa — một mớ hỗn độn đơn thuần của cây cỏ. Không gì khác biệt hơn giữa bầu trời hiện ra với con mắt luyện tập của nhà thiên văn học và cái nhìn dốt nát của người nông dân, hơn là bầu trời đầy sao của lời tiên tri, mà Đức Giê-hô-va đã phủ trên Hội Thánh Ngài trong đêm tối nửa đêm của thế gian nầy, hiện ra với nhà giảng giải chu đáo, biết phân loại, và với cái nhìn lười biếng của độc giả thành kiến hay cẩu thả. Vòm trời nửa đêm hiện ra với kẻ nhìn dốt nát chẳng gì khác ngoài một mái vòm xanh thẳm khảm những ngôi sao đủ độ sáng — một đồng vắng của sự rối rắm sáng ngời — một mớ hỗn độn của các tinh tú bị ném chung bởi sự tình cờ, và chạy tới chạy lui không đường không luật; trong khi đối với con mắt khéo léo của khoa học, nó đứng ra như một hàng ngũ ngay ngắn của các đạo quân được Đức Chúa Trời sắp xếp tốt, mỗi ngôi sao được đặt trên trung tâm riêng của nó, theo đuổi quỹ đạo riêng của nó, và hoàn thành các thời kỳ đã định của nó. Lời tiên tri cũng vậy. Đối với những độc giả vội vàng, hời hợt, có nhiều điều đẹp đẽ hiện ra trong các bản ghi chép được linh cảm về tương lai, nhưng chỉ có thế. Họ không nghĩ đến việc tìm kiếm hơn thế. Sự phản chiếu chung từ bề mặt của nó là tất cả những gì họ thấy, và họ hài lòng với nó. Đối với những người, ngược lại, tin rằng cách đọc lời tiên tri như vậy là bất kính và tự phụ, đã tìm cách dành cho nó, như cho mọi phần trong Lời của Đức Chúa Trời, không kém sự cẩn thận và suy nghĩ nào so với phép chứng minh hình học cô đọng nhất, hay phép tính đại số phức tạp nhất — đối với họ, trang tiên tri mở ra thành một chuỗi các chi tiết tỉ mỉ nhưng có trật tự nhất, và trình ra một bề mặt đa dạng vô hạn, nhưng khắp nơi mang dấu ấn của sự đều đặn trọn vẹn và ý định chính xác.
CHƯƠNG V.
KHOẢNG GIỮA.
Hai trung tâm đã được nhận biết, câu hỏi nảy sinh, Điều gì đã được viết về khoảng giữa chúng?
Khoảng giữa nầy được gọi trong Kinh Thánh là "kỳ sau rốt," hay "những ngày sau rốt." Nó bắt đầu với sự đến lần thứ nhất của Chúa, như rõ ràng từ lời của Phi-e-rơ, khi ông trích dẫn lời tiên tri của Giô-ên về những ngày sau rốt, và áp dụng nó cho thời của chính ông; và như cũng rõ ràng từ lời của sứ đồ Giăng, "Hỡi các con cái bé mọn ta, bây giờ là kỳ sau rốt." Như vậy, chúng ta học biết sự bắt đầu của nó. Tôi không có ý nói về ngày tháng năm chính xác, mà theo một nghĩa rộng hơn, dù vẫn xác định. Ít nhất chúng ta có thể nói điều nầy — những ngày sau rốt đã bắt đầu trong thời các sứ đồ.
Nhưng chúng kết thúc khi nào? Ở đây chúng ta cũng có lời chứng được linh cảm. Sứ đồ Phi-e-rơ, trong chương ba của Thư Thứ Hai của ông, chỉ ra sự chấm dứt của chúng, và cho chúng ta biết rằng chúng kết thúc trong sự đến lần thứ hai của Chúa. Tôi không cần trích dẫn các câu dài dòng. Việc đọc chương ấy sẽ làm bất cứ độc giả nào thỏa mãn về lời tuyên bố nầy.
Như vậy, chúng ta đã khám phá cả sự bắt đầu lẫn sự kết thúc của khoảng giữa, một khoảng thường được các sứ đồ nhắc đến. Chúng ta thấy rằng thời kỳ gọi là "những ngày sau rốt" bắt đầu với Sự Quang Lâm Thứ Nhất và kết thúc với Sự Quang Lâm Thứ Hai. Hội Thánh nay có thể đã tiến được bao xa trong thời kỳ nầy, — đã gần đến cuối khoảng giữa là dường nào, không phải là đối tượng tìm hiểu của chúng ta. Đó là một câu hỏi rất thú vị, không nghi ngờ gì, — không phải chỉ là một câu hỏi tò mò, mà là một câu hỏi vô cùng nghiêm trọng, — thế nhưng hiện nay nó không phải của chúng ta; nên chúng ta bỏ qua nó, chỉ nhận xét rằng đó là thời kỳ dài nhất thuộc loại nầy mà Hội Thánh đã từng hưởng, và, với mười tám thế kỷ đằng sau chúng ta, chúng ta có thể đang trông ra một số dấu hiệu của sự kết thúc nó.
Nhưng bản chất của khoảng giữa nầy là gì? Mục đích nào nó được định để phục vụ? Nó được gọi là "năm ban ơn của Chúa." Nó là "thì thuận hiệp," thời gian mà Đức Chúa Trời đang sai đi các sứ điệp hòa bình của Ngài, tỏ cho biết phương cách của một sự chấp nhận nhưng không. Nó là "ngày cứu rỗi," — ngày mà Đức Chúa Trời đang trình bày sự cứu rỗi cho tội nhân qua Đấng đã đến để tìm và cứu kẻ bị mất. Nó là thời đại của ân điển. Đức Chúa Trời nay đang làm chứng về bản tính đầy ân điển của chính Ngài, để con người, tin lời chứng ấy, có thể trở lại cùng Ngài và sống. Thế nhưng bất chấp bản tính và ý định đầy ân điển của thời kỳ nầy, "kẻ tìm được thì ít." "Bởi vì có nhiều kẻ được gọi, mà ít người được chọn." Thế gian không được cải hóa; Đức Chúa Trời cũng không bao giờ nói về việc nó sẽ được cải hóa trước sự đến của Con Ngài từ trời, vào "thì của sự mọi vật đổi mới." Như vậy, thời kỳ nầy, cách nhấn mạnh, là một thời kỳ của sự tuyển chọn, — một sự "chọn người ra khỏi thế gian," — một sự "lấy dân ngoại làm một dân để dâng cho danh Ngài." Và mười tám thế kỷ đã qua đã làm chứng cách quyết đoán cho lẽ thật nầy. Chúng đã giải thích đầy đủ ý định của khoảng giữa, và minh họa rõ ràng nhất ý nghĩa của những lời như "phần sót lại," "sự tuyển chọn," "bầy nhỏ."
Nhưng, hơn nữa, chúng ta hỏi bản chất của khoảng giữa nầy là gì? Nó tốt hay xấu; sáng hay tối? Kinh Thánh đáp, Xấu, không tốt; tối, không sáng.
1. Đối với Y-sơ-ra-ên, nó xấu, nó tối. "Giê-ru-sa-lem sẽ bị dân ngoại giày đạp, cho đến khi các kỳ dân ngoại được trọn;" và rồi, để cho thấy rằng các kỳ nầy và sự giày đạp nầy sẽ không chấm dứt cho đến khi Chúa đến, ngay sau đó được thêm, "sẽ có dấu lạ trong mặt trời, trong mặt trăng và các ngôi sao; ... bấy giờ thiên hạ sẽ thấy Con người dùng quyền lớn vinh hiển ngự đến trên đám mây."* Ê-sai, Giê-rê-mi, và Ê-xê-chi-ên đầy dẫy những lời tiên tri về tai họa lâu dài và nặng nề của Y-sơ-ra-ên; một tai họa mà, dù có thể nói là đã bắt đầu từ sự lưu đày lần thứ nhất của họ, thế nhưng đã không giáng trên họ trọn vẹn cho đến sau khi Giê-ru-sa-lem bị phá và san bằng, khi họ đi vào sự phân tán và lưu đày hoàn toàn giữa các nước. Đa-ni-ên mô tả sự chấm dứt các hoạn nạn của họ như vầy: — "Bấy giờ Mi-chen, đấng làm quan trưởng lớn, là Đấng đã đứng lên vì con cái dân ngươi (Y-sơ-ra-ên); và sẽ có kỳ tai nạn lớn, đến nỗi từ khi mới có nước đến kỳ đó cũng chẳng có như vậy bao giờ: bấy giờ, trong vòng dân ngươi, kẻ nào đã được ghi tên trong sách sự sống thì sẽ được cứu."† Và, để ngăn ngừa sự nghi ngờ về thời gian mà những sầu khổ của Y-sơ-ra-ên sẽ được kết thúc cách vinh hiển như vậy, được thêm rằng, "Nhiều kẻ ngủ trong bụi đất sẽ thức dậy," — cho chúng ta thấy rằng đó là buổi sáng của sự sống lại, và do đó là sự đến của Chúa.
* Lu-ca 21:24–27. † Đa-ni-ên 12:1.
2. Đối với Hội Thánh, khoảng giữa là xấu, không tốt; tối, không sáng. Trong suốt thời kỳ nầy nàng là một bầy nhỏ, — một hoa huệ giữa gai góc. Phần của nàng là hoạn nạn, bắt bớ, xấu hổ, và nước mắt! Như một người góa phụ bị áp bức, nàng kêu cầu nghịch cùng kẻ thù mình ngày đêm, "Lạy Chúa, cho đến chừng nào! Cho đến chừng nào?" Sa-tan gầm thét mọi phía, tìm nuốt nàng. Thế gian, như một trận lụt, vây quanh nàng bằng những làn sóng dâng cao. Những kẻ ghét Thầy cũng ghét đầy tớ. Thời gian cũng không làm dịu sự thù nghịch hay giảm bớt sự bắt bớ. Sự gian ác gia tăng, bóng tối dày đặc thành bóng tối sâu hơn khi cơn khủng hoảng đến gần. Sa-tan trút ra cơn thịnh nộ dữ dội nhất, đầy đủ nhất của nó khi thời gian nó bị trói đến gần. Và, ngoài mọi điều nầy, sự vắng mặt của Chàng Rể giữ nàng buồn bã và mệt mỏi. Chừng nào Ngài còn không ở với nàng, đất phải là đồng vắng, dù không kẻ thù nào đe dọa, không nỗi sầu nào làm thương tổn, và không cơn bão nào tàn phá nàng. Không gì ngoài sự trở lại của Ngài có thể làm nàng thỏa mãn.
3. Đối với thế gian, khoảng giữa là xấu, không tốt; tối, không sáng. "Những người hung ác, kẻ giả mạo thì càng chìm đắm luôn trong điều dữ." "Hãy biết rằng trong ngày sau rốt, sẽ có những thời kỳ khó khăn."* "Trong những ngày sau rốt, có mấy kẻ hay gièm chê sẽ đến, nói rằng: Chớ nào lời hứa về sự Chúa đến ở đâu?"† "Song le, khi Con người đến, há sẽ thấy đức tin trên mặt đất chăng?"‡ Ngoài những đoạn nầy, còn có những sự xem xét khác cũng rõ ràng không kém. Trong sách Khải Huyền, mọi giai đoạn liên tiếp của các khải tượng khác nhau đều từ xấu đến xấu hơn. Trong các ấn, các loa, các bát, chúng ta thấy điều nầy. Sự gian ác dâng lên như một trận lụt, và mỗi sự đoán phạt tiếp theo đều nặng hơn và kinh khiếp hơn sự trước nó. Hiện nay tôi không cố định ngày bắt đầu của các khải tượng nầy. Nhưng, dù định chúng sớm hay muộn, cũng không quan trọng. Tất cả chúng đều kết thúc trong sự đoán phạt bằng lửa. Chúng đưa chúng ta, qua những giai đoạn thịnh nộ và u ám liên tiếp, đến sự đến của Chúa. Rõ ràng, như vậy, toàn bộ khoảng giữa cho đến Sự Quang Lâm đều xấu cho thế gian. Nhưng, lại nữa, sứ đồ Giăng viết như vầy, "Hỡi các con cái bé mọn ta, bây giờ là kỳ sau rốt: và như các con đã nghe nói rằng kẻ địch lại Đấng Christ phải đến, thì hiện nay đã có nhiều kẻ địch lại Đấng Christ; bởi đó chúng ta biết rằng ấy là kỳ sau rốt."§ Dấu hiệu hay đặc tính của kỳ sau rốt sẽ là sự thịnh hành của những kẻ địch lại Đấng Christ. Điều nầy bắt đầu xuất hiện trong thời nguyên thủy. Từ đó nó đã trở nên rõ hơn. Và, khi thời gian trôi qua, nó sẽ thịnh hành rộng hơn. Phao-lô cho chúng ta biết rằng trong thời ông sự gian ác đã bắt đầu, và nó sẽ tiếp tục hoạt động và dấy lên cho đến Sự Quang Lâm; "bấy giờ kẻ nghịch cùng luật pháp kia sẽ hiện ra, Đức Chúa Jêsus sẽ dùng hơi miệng Ngài mà hủy diệt nó, và trừ bỏ nó bởi sự chói sáng của sự Ngài đến."¶ Chúng ta cũng có thể nhớ rằng Chúa chúng ta, khi ban các dấu hiệu về sự hiện ra của Ngài, không nhắc đến gì ngoài chiến tranh và tin đồn về chiến tranh, bão tố và động đất, không ngừng không dứt, cho đến ngày Ngài đến. Thật vậy, những điều nầy chẳng những không lắng xuống khi các thời đại trôi qua, chúng còn trở nên tệ hơn. Sự gian ác sẽ thêm nhiều, và lòng yêu mến của phần nhiều người sẽ nguội lần.
* 2 Ti-mô-thê 3:1. † 2 Phi-e-rơ 3:3,4. ‡ Lu-ca 18:8. § 1 Giăng 2:18. ¶ 2 Tê-sa-lô-ni-ca 2:8.
4. Đối với đất, khoảng giữa sẽ là xấu, không tốt; tối, không sáng. Từ ngày sự rủa sả giáng xuống vì tội của A-đam, tạo vật đã rên siết. Nhưng tiếng rên của nó càng sâu và càng lớn khi tội lỗi và sự áp bức của con người càng nặng. "Vì chúng ta biết rằng muôn vật đều than thở và chịu khó nhọc cho đến ngày nay."* Đây là tình trạng đổ nát của nó. Nhưng chúng ta cũng biết rằng "muôn vật ước ao nóng nảy mà trông đợi con cái Đức Chúa Trời được tỏ ra." Và chúng ta được cho biết khi nào tiếng rên nầy sẽ chấm dứt: ấy là trong "ngày của sự cứu chuộc thân thể" — (câu 23,) — tức là sự sống lại, mà chúng ta biết là vào sự đến của Chúa. Như vậy tạo vật sẽ tiếp tục ở dưới sự rủa sả cho đến khi các con trai của Đức Chúa Trời được tỏ ra; tức là, cho đến khi họ "chói rạng như mặt trời trong nước của Cha mình,"† cho đến khi họ sống lại từ kẻ chết và nhận lấy thân thể bất diệt của mình, khi tiếng của thiên sứ trưởng và tiếng kèn của Đức Chúa Trời gọi họ ra khỏi chỗ ở lâu dài trong bụi đất. Đất sẽ ở dưới quyền của Sa-tan, và bị sự rủa sả đè nặng, cho đến sự sống lại và sự đến của Chúa.
* Rô-ma 8:22. † Ma-thi-ơ 13:43.
Như vậy, chúng ta có khoảng giữa được trình bày dưới bốn khía cạnh khác nhau; đối với Y-sơ-ra-ên, đối với Hội Thánh, đối với thế gian, đối với đất hay tạo vật vật chất. Tình trạng của bốn điều nầy được mô tả là xấu, không tốt; tối, không sáng; cho đến Sự Quang Lâm của Đấng Christ. Không có gợi ý nào về bất cứ sự gián đoạn nào về cuối, — một ngàn năm gián đoạn các sự gian ác, — một thời kỳ phước hạnh, sáng sủa, hòa bình, — trước sự đến của Đấng đến để giải cứu Y-sơ-ra-ên, để làm vinh hiển Hội Thánh Ngài, để hủy diệt kẻ địch lại Đấng Christ, và để đổi mới mặt đất. Nếu, như vậy, Ngài đến để hoàn thành những điều nầy, làm sao sự nghỉ ngơi thiên niên kỷ có thể ở trước sự đến của Ngài được?
Cách duy nhất để đối phó với điều nầy là đứng vào lập trường rằng Y-sơ-ra-ên được giải cứu một ngàn năm trước khi Ngài đến; nhưng thế thì Đa-ni-ên 12:1 ra sao? — rằng Hội Thánh Ngài sẽ được dấy lên và làm vinh hiển một ngàn năm trước khi Ngài đến; nhưng thế thì 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:15 ra sao? — rằng kẻ địch lại Đấng Christ sẽ bị hủy diệt một ngàn năm trước khi Ngài đến; nhưng thế thì 2 Tê-sa-lô-ni-ca 2:8 ra sao? — rằng đất sẽ được đổi mới một ngàn năm trước khi Ngài đến; nhưng thế thì 2 Phi-e-rơ 3:13 ra sao? — Tôi yêu cầu những người theo thuyết hậu thiên niên kỷ hãy can đảm đứng vào lập trường nầy, nếu họ có thể, và chứng minh nó từ Kinh Thánh. Chỉ phá đổ lý thuyết của chúng ta thì chưa đủ; các ông phải chứng minh lý thuyết của chính mình. Chỉ phủ định giáo lý của chúng ta thì chẳng là gì, và không thể làm thỏa mãn. Cứ cho rằng các ông đã dẹp bỏ mọi bằng chứng của chúng ta, — rằng các ông đã cho thấy rằng Kinh Thánh có thể được giải thích sao cho không làm chứng
chứng minh điều ấy có lợi cho chúng ta, — đó có phải là bằng chứng nào cho lý thuyết của các ông chăng? Điều tôi yêu cầu nơi các ông là bằng chứng tích cực từ Kinh Thánh rằng vương quốc nghìn năm phải ở trước thời kỳ Chúa đến. Tôi đã cố gắng chứng minh điều ngược lại một cách trực tiếp từ Kinh Thánh. Có thể tôi đã sai trong chứng cớ của mình; có thể tôi đã hiểu sai Lời. Nhưng dầu sao đó vẫn là cách chứng minh mà tôi đã cố gắng theo đuổi. Tôi có thể xin các ông cũng làm như vậy chăng? Tôi có thể nói rằng, cho đến nay các ông đã quá hài lòng với việc chỉ bới móc những khuyết điểm trong chứng cớ của chúng tôi; hãy thử làm điều gì đó trực tiếp và tích cực hơn. Các ông đã khẳng định rằng thiên niên kỷ phải đứng trước thời kỳ Chúa đến: hãy đưa ra những chứng minh tích cực của các ông từ Kinh Thánh; hãy viện dẫn những câu Kinh Thánh tích cực của các ông. Các ông có đoạn nào chứng minh một cách rõ ràng và tự thân nó rằng Đấng Christ sẽ không đến cho đến sau thiên niên kỷ không? Hãy rời bỏ lập trường suy luận tiêu cực thuần túy của các ông, và tiến lên điều gì đó trực tiếp hơn, và rõ ràng là thuộc Kinh Thánh. Chứng minh rằng chúng tôi sai thì có ích gì, nếu các ông không chứng minh rằng các ông đúng?
Nhưng xin các bằng chứng của các ông phải là những bằng chứng thật sự thuộc Kinh Thánh. Nói với chúng tôi rằng: hệ thống của các ông có những khó khăn đến nỗi chúng tôi buộc phải tuyên bố nó không theo Kinh Thánh, thì thật là vô ích. Vì nói thế khác nào lấy sự phán đoán của chính mình làm chuẩn mực của giáo lý? Khác nào nói rằng, dầu giáo lý đã được bày tỏ rõ ràng đến đâu đi nữa, các ông cũng không thể nào tin được? Nói rằng hệ thống hậu thiên niên kỷ có ít khó khăn hơn cũng vô ích như thế. Giả sử quả thật như vậy, đó há chẳng phải là một lý do nghèo nàn để tin nó sao? Các ông nghĩ hệ thống của mình có ít khó khăn nhất, và do đó các ông tiếp nhận nó! Đó có phải là đức tin đơn sơ chăng? Áp-ra-ham hẳn đã nói gì về điều này? Si-mê-ôn già nua hẳn đã nói gì, khi ông ôm một hài nhi yếu ớt trong vòng tay và thờ lạy Ngài như Đức Chúa Trời? Nhưng, ngoài ra, tôi cho rằng hệ thống của các ông có nhiều khó khăn hơn hệ thống của chúng tôi nhiều, và những khó khăn ấy nghiêm trọng và không thể vượt qua hơn nhiều. Những chướng ngại trên đường chúng tôi là những sự phản đối của lý trí loài người, vốn gọi mọi điều là khó khăn mà nó không thể thấu hiểu. Những khó khăn trên đường các ông là những lời rõ ràng của Đức Chúa Trời. Xuyên qua những lời ấy là công việc gian khổ hơn nhiều so với vượt qua mọi sự phản đối của lý trí hay của giáo dục hay của thành kiến. Các ông có hai việc phải làm: trước hết các ông phải chỉ ra rằng những lời rõ ràng của Đức Chúa Trời mà chúng tôi viện dẫn không chống lại các ông; và thứ hai, các ông phải chỉ ra rằng có những lời rõ ràng và đầy đủ ngang nhau đứng về phía các ông. Việc thứ nhất các ông đã thường thử; nhưng việc thứ hai các ông đã bỏ mặc không thử.
Tôi đã chỉ ra bốn đường hướng riêng biệt của các biến cố, mỗi đường hướng đều giữ nguyên suốt tính chất xấu xa của nó, điều ác gia tăng, không giảm bớt, theo tiến trình của chúng. Bốn đường hướng ấy đều kết thúc tại thời kỳ Chúa đến. Chúng duy trì điều ác cho đến khi Đấng Christ, lúc Ngài đến, dẹp bỏ và đảo ngược nó. Điểm cốt lõi và sức mạnh của sự chứng minh này không khó hiểu và trân trọng. Tuy nhiên, tôi có thể minh họa nó. Bốn chiếc tàu rời bến cảng để thực hiện một chuyến hành trình dài và đầy phiêu lưu. Một người thông thạo những vùng biển chúng phải vượt qua, người có thể thật sự thấy trước cả thời tiết lẫn lộ trình, từ lúc khởi hành cho đến lúc cập bến, đã chỉ dẫn cho thủy thủ đoàn của mỗi tàu. Ông bảo họ rằng chuyến hành trình sẽ quan trọng, dầu ông không nói sẽ kéo dài bao lâu. Ông bảo họ rằng con đường đầy hiểm nguy suốt cả hành trình. Ông đặc biệt bảo họ rằng từ đầu đến cuối chuyến hành trình vượt đại dương, họ sẽ bị cơn bão dữ dội cuốn qua; một cơn bão sẽ tiếp diễn không ngừng, và sẽ nổi lên dữ dội nhất ngay về cuối lộ trình của họ. Ông bảo họ, hơn nữa, rằng không có hòn đảo yên bình nào giữa biển cả, nơi họ có thể nghỉ ngơi khỏi cơn thịnh nộ của cơn cuồng phong đang cuốn đi. Họ phải tiến thẳng về phía trước, cho đến khi Con của Đấng Chủ Tể của vương quốc mà họ đang hướng đến đến gặp họ, ngay lúc họ sắp bị nhận chìm và tan vỡ hoàn toàn. Ngài sẽ phán với các ngọn gió: "Hãy êm đi! Lặng đi!" và sẽ có sự yên lặng lớn; Ngài sẽ đưa họ vào bến bờ mong ước. Chúng ta sẽ nghĩ sao nếu thủy thủ đoàn hay hành khách, càng huống chi thuyền trưởng, lại khăng khăng rằng nửa sau của chuyến hành trình sẽ êm đềm và thịnh vượng, — rằng khi họ đã đến trong vòng một nghìn dặm của điểm đến thì cơn bão sẽ hoàn toàn ngừng, và họ sẽ nán lại nghỉ ngơi trên những "hòn đảo của kẻ được phước," nơi họ bấy giờ sẽ tới? Cơn bão sẽ không ngừng cho đến khi Con của Vua đến để dẹp yên nó; và làm sao họ có thể tưởng tượng rằng họ sẽ có một chuyến đi sáng sủa êm đềm dài một nghìn dặm trước khi họ đến trong tầm nhìn của vương quốc hay nhìn thấy Hoàng Tử?
Nhưng mục đích của khoảng thời gian xen giữa này là gì?
1. Để bày tỏ tội lỗi thật sự là gì, nó đáng ghét dường nào, ác độc dường nào, khủng khiếp dường nào. Nếu bức màn đã khép lại tại lần đến thứ nhất, hay chẳng bao lâu sau đó, thì người ta sẽ biết được bao nhiêu ít về sự đen tối ghê tởm của nó! Nhưng chúng ta đã thấy rằng không có cực điểm nào mà tội lỗi sẽ không tiến tới. Nó nhắm đến không gì ít hơn việc truất ngôi, hay đúng hơn là sự hủy diệt, Đức Giê-hô-va. Điều này đã được chứng minh đầy đủ rồi. Nó sẽ được chứng minh đầy đủ và đáng sợ hơn nữa trong cơn khủng hoảng và cuộc xung đột cuối cùng hùng mạnh của điều ác.
2. Để bày tỏ bản chất và mức độ của sự gian ác của loài người. Lòng người được phơi bày trước mắt chúng ta, và được trưng bày trong muôn nghìn sắc thái và khía cạnh khác nhau. Những dòng ô uế địa ngục nào đã tuôn trào từ một nguồn duy nhất ấy, một tấm lòng con người! Hận thù Đức Chúa Trời là dường nào, thù nghịch cả luật pháp lẫn tình yêu của Ngài là dường nào, những điều gớm ghiếc vô hạn là dường nào! Luật pháp và tình yêu, sự đe dọa và sự dịu dàng, đều không thể ngăn chặn nó. Những dòng sông đang chảy tối tăm hơn bao giờ hết, và với dòng chảy ngày càng rộng hơn. Con người đã phạm tội trong vườn Ê-đen. Ông tiếp tục phạm tội sau khi hình phạt đã giáng xuống vì sự vi phạm này. Ông phạm tội với lời cảnh báo về trận Đại Hồng Thủy trước mắt, và ông phạm tội với ký ức khủng khiếp về trận Hồng Thủy ấy sau lưng. Ông phạm tội trước mắt những ngôi mộ bốc khói của Sô-đôm và Gô-mô-rơ. Ông phạm tội dưới bóng đáng sợ của Si-na-i. Ông phạm tội với đền tạm của Đức Chúa Trời ở giữa, và đám mây rực rỡ của vinh quang bao phủ trên đầu. Ông phạm tội bất chấp các tiên tri và đấng tiên kiến đến thẳng với ông, mang sứ điệp từ Đức Giê-hô-va trên môi. Ông phạm tội với một Đức Chúa Trời nhập thể ở ngay bên cạnh: chẳng những thế, ông đã ghét Đấng Cứu Rỗi thiên thượng ấy, và không yên nghỉ cho đến khi giết được Ngài. Ông đã phạm tội với cùng một sự cố ý liều lĩnh trong suốt những thời đại đã qua. Ông đang tìm kiếm những con đường tội lỗi mới, và những hình thức mới để sỉ nhục và làm ô danh Đức Chúa Trời, như thể lòng căm ghét Đức Giê-hô-va của ông không bao giờ có thể nguôi. Và sự bùng nổ cuối cùng của nó dưới hình thức của Kẻ Chống Nghịch Đấng Christ sẽ là hiện thân và sự tập trung của mọi sự gian ác của loài người kể từ ngày của Ca-in. Đó là bức tranh về tấm lòng con người đã được trưng bày! Còn có một sự tỏ bày đáng sợ hơn nữa đang dành sẵn lúc cuối thời kỳ nghìn năm. Và bấy giờ sẽ thấy rằng ngay cả trong sự hiện diện hữu hình của Đức Chúa Trời và vinh quang của Ngài, con người vẫn sẽ lao vào sự phản loạn!
3. Để bày tỏ quyền lực và sự gian ác của Sa-tan. Tội lỗi không phải là điều chỉ giới hạn trong một loài thọ tạo. Trong Sa-tan và các thiên sứ của nó, chúng ta có một sự tỏ bày về ác ý, báo thù, phản loạn, tối tăm như của con người, chỉ với một điểm giảm nhẹ, là nó không chống lại tình yêu như con người đã nếm trải. Quyền lực của Sa-tan đã thật đáng sợ, cả trong Hội Thánh lẫn thế gian cho đến nay, trong mọi thời đại. Nhưng sự phô bày đáng sợ nhất của nó dành cho cuộc bội đạo chống nghịch Đấng Christ vĩ đại, cuộc bội đạo mà nó sẽ dẫn dắt và thúc đẩy trong thời kỳ cuối cùng, ngay trước khi nó bị trói.
4. Để làm nổi bật đức tính nhân từ của Đức Giê-hô-va. Sự nhịn nhục của Ngài đã dường nào! Vô hạn, không thể diễn tả! Nhiều nước không dập tắt được, các dòng sông cũng không nhận chìm được. Nó đã bị khinh rẻ, bị chối bỏ, bị từ khước, thế mà nó không mệt mỏi; và phải rất lâu, rất lâu, trước khi nó nhường chỗ, và bị thay thế bằng cơn thịnh nộ. Trên đất không có tội nhân nào mà nó không khao khát ban phước. Không có một linh hồn nào trên mặt đất đông dân này mà nó không đau đáu với lòng thương xót không thể diễn tả. Nếu không có khoảng thời gian xen giữa dài đầy tội lỗi này, thì chúng ta sẽ biết được bao nhiêu ít về tấm lòng vô hạn của Đức Chúa Trời, biết được bao nhiêu ít về những chiều cao và chiều sâu của tình yêu mà nó chứa đựng!
5. Để thu thập một dân cho Đấng Christ. Chính bây giờ các chi thể của thân thể Đấng Christ đang được chuẩn bị. Chính bây giờ Đức Chúa Cha đang sắm sẵn một Cô Dâu cho Con Ngài từ những tội nhân của đất sa ngã này. Và vinh dự biết bao cho chúng ta được thuộc về những người sẽ chia sẻ tình yêu và ngai vàng của Ngài như thế, được ngồi với Ngài tại tiệc cưới, trong ngày vui mừng của lòng Ngài!
Đó, vậy, là một số mục đích mà Đức Giê-hô-va nhắm đến trong khoảng thời gian xen giữa này. Chúng không chỉ quan trọng tự thân, mà còn rất phù hợp để củng cố toàn bộ lập luận của chúng ta trong suốt chương này. Vì há những mục đích ấy chẳng hoàn toàn không tương thích với ý tưởng về một thiên niên kỷ thánh khiết trước thời kỳ Chúa đến sao! Nếu đặc điểm lớn và nét đặc trưng của khoảng thời gian xen giữa là SỰ CHỐNG NGHỊCH ĐẤNG CHRIST; nếu điều này đã bắt đầu từ thời các sứ đồ; nếu điều này sẽ "càng ngày càng tệ hại hơn" khi thời gian trôi xuống, — thì làm sao có thể có một thiên niên kỷ thánh khiết phước hạnh trước khi nó kết thúc?
CHƯƠNG VI.
THỜI KỲ CHÚA ĐẾN.
Sự ra đi của Chúa Giê-xu hẳn đã là một thử thách lớn dường nào cho các môn đồ Ngài! Sự vắng mặt của Ngài là một khoảng trống đắng cay trong vòng họ. Họ hẳn đã nhớ Ngài biết bao! Ngài biết điều này, và đã chuẩn bị cho họ. Tình yêu như của họ khó lòng chịu nổi sự vắng mặt của một người thân yêu như thế. Không lạ gì họ vui thích trong viễn cảnh Ngài trở lại, và ôm chặt lời hứa về điều ấy vào lòng, như kho báu và niềm vui của họ. "Ta sẽ lại thấy các ngươi," là niềm an ủi của linh hồn họ. Họ biết rằng Ngài yêu thương họ dầu vắng mặt; họ được nếm trải sự tươi mát của sự hiện diện thuộc linh của Ngài; sự tương giao thâm sâu của họ với Ngài không bị gián đoạn, thế mà được lại thấy Ngài mặt đối mặt là điều họ mong ước. Không có điều ấy họ không thể thỏa lòng.
Sự ra đi của Ngài hẳn cũng là một thử thách cho gia đình mà Ngài yêu thương tại Bê-tha-ni! Ngài đã bao lần làm khách của họ! Ngài đã bao lần ngồi tại bàn ăn của họ, và ngủ dưới mái nhà của họ! Họ đã bao lần ngắm nhìn Ngài trong buổi chiều tĩnh lặng, đi qua triền núi Ô-li-vết, và chậm rãi bước xuống những sườn đồi râm mát của nó! Họ đã háo hức ra đón Ngài dường nào, và chào đón Ngài vào ngôi nhà yên tĩnh của họ, nơi không tiếng ồn thành phố nào có thể đến tai Ngài, và chẳng có gì được nghe xung quanh, ngoại trừ hơi thở của làn gió khi nó rì rào qua những hàng cọ! Vậy thì sự vắng mặt của Ngài sẽ là một khoảng trống lớn dường nào! Nhà cửa của họ giờ đây hẳn sẽ trống vắng, hoang vu dường nào! Người bạn và vị khách yêu dấu của họ đã đi, và để lại phía sau một khoảng trống mà không ai ngoài chính Ngài có thể lấp đầy. Họ không thể nghi ngờ tình yêu của Ngài; họ có sự tương giao thường trực dầu vô hình của Ngài; nhưng Ngài, Chúa Giê-xu hằng sống, — Ngài, người bạn đồng hành hữu hình, đã vắng mặt. Họ hẳn đã than khóc biết bao! Họ hẳn đã bám chặt vào lời hứa về sự trở lại mau chóng của Ngài một cách háo hức dường nào! Đối với họ, đó thật sự là một "sự trông cậy hạnh phước."
Đó phải là cảm xúc của Hội Thánh, đó phải là niềm khao khát của mọi thánh đồ. Chàng Rể vắng mặt, và há những bạn hữu của Chàng Rể không nên than khóc sao? Trên hết, há Cô Dâu không nên than khóc sự vắng mặt của Ngài sao? Há nàng không nên không ngừng canh chừng, chờ đợi sự trở lại của Đấng mà lòng nàng yêu mến sao? Cho đến khi Ngài hiện ra, nàng không thể được an ủi. Nàng phải cảm nhận khoảng trống ảm đạm. Không vinh quang nào, không sự thịnh vượng nào nàng có thể đạt tới, có thể làm nàng thỏa lòng nếu thiếu sự hiện diện cá nhân của Ngài. Một thiên niên kỷ, mà không có Ngài ở giữa, thật nghèo nàn biết bao. Và ngoài ra, chính nơi sự trở lại của Ngài mà Đức Chúa Trời muốn nàng đặt mắt mình. Chính quanh sự trở lại của Ngài mà mọi hy vọng của nàng xoay vần. Chính trong sự trở lại của Ngài mà mọi vinh quang nàng đã được hứa đều được gói ghém. Chính bấy giờ hôn lễ sẽ diễn ra, vì đây chỉ là thời kỳ đính hôn của nàng. Chính bấy giờ nàng sẽ nhận từ chính tay Ngài mão triều thiên của quyền cai trị hoàng gia, và được mặc lấy quyền cai trị vũ trụ như hoàng hậu của Ngài. Cho đến bấy giờ, sầu khổ và hoạn nạn là phần của nàng dưới đất này.
Một số người muốn gán cho tất cả điều này là xác thịt. Nhưng họ muốn nói gì bởi xác thịt? Có phải là tội lỗi, thuộc về thịt, bại hoại? Họ muốn nói điều này chăng? Vậy thì tôi đáp rằng nó không phải là xác thịt; nó là thánh khiết, nó là thuộc linh. Nếu bởi xác thịt, họ muốn nói là thuộc về con người, tự nhiên, tôi thừa nhận. Nó là thuộc về con người, nó là tự nhiên. Đức Chúa Trời đã định cho nó như vậy. Đây là một trong những mục đích mà Ngôi Lời đã trở nên xác thịt, để Đức Chúa Trời có thể trình bày chính Ngài cho chúng ta trong hình thể hữu hình, hầu cho chúng ta có thể có sự tương giao theo bản tính của mình. Chính Đức Chúa Trời đã dựng nên chúng ta đã ban cho chúng ta những khao khát về sự tương giao hữu hình, sờ thấy được này, niềm vui thích trong việc nghe, thấy, chạm vào nhau. Không có những điều ấy bản tính của chúng ta không thể thỏa lòng. Và chính để chúng ta được thỏa lòng, Ngài đã sai Con Ngài đến, trong hình hài của một người anh cả, xương của xương chúng ta, thịt của thịt chúng ta, để đáp ứng những khao khát tự nhiên và do Đức Chúa Trời ban cho ấy của linh hồn chúng ta. Chính trên nguyên tắc của bản tính chúng ta này, tình yêu thánh khiết, và ước muốn thánh khiết được tương giao cá nhân với Đấng chúng ta yêu, mà nỗi buồn của chúng ta về sự vắng mặt của Chúa, và ước muốn Ngài trở lại của chúng ta, được đặt nền. Vậy chúng không phải là xác thịt; chúng là thuộc linh, chúng là thánh khiết.
Sự hiệp một của chúng ta với Đấng Christ bởi đức tin tất yếu dẫn chúng ta đến ước muốn một sự hiệp một gần gũi và cảm nhận được hơn. Đức tin có thể làm được nhiều, nhưng nó vẫn không thể làm mọi sự; nó không phải là sự thấy; và nó càng trở nên mạnh mẽ, nó càng khơi dậy trong chúng ta ước muốn được thấy. Biết rằng tôi thuộc về Ngài và Ngài thuộc về tôi, mà lại không khao khát được chiêm ngưỡng và ôm lấy Ngài, là sự mâu thuẫn kỳ lạ, chẳng những thế, đó là sự lạnh nhạt và xa cách không che đậy. Và lấy sự hiện diện thuộc linh của Ngài làm lý do để không ước muốn sự hiện diện thực tế của Ngài, là biến một đặc ân phước hạnh thành một cớ cho sự vô tín và bất trung. Há chẳng phải chính môn đồ được yêu, — người được hưởng sự hiện diện thuộc linh của Ngài nhiều nhất, — người được ưu đãi nhất với những khải tượng và sự tỏ bày của Chúa, đã để lại phía sau, như những lời cuối cùng của sự cảm thúc, một sự bày tỏ tha thiết về niềm khao khát của mình đối với sự đến của Chúa sao? Tiếng nói quen thuộc, phán với ông giữa những tảng đá của Bát-mô, vừa mới phán: "Ta đến mau chóng," thì tấm lòng tràn đầy của sứ đồ đã vui mừng đáp lại: "A-men, lạy Đức Chúa Giê-xu, xin hãy đến!" Mỗi năm trôi qua trên chúng ta đều phán: "Ta đến mau chóng." Mỗi dấu hiệu tiên tri nay đang tự tỏ bày, trên trời hay dưới đất, mỗi cuộc chấn động, mỗi nạn đói, mỗi tai họa, mỗi tin đồn về chiến tranh, đều phán: "Ta đến mau chóng." Mọi biến cố trong những ngày cuối cùng này đều thốt ra cùng một nốt nhạc của lời hứa và lời cảnh báo. Vậy chúng ta có đáp lại với tấm lòng vui mừng: "A-men, lạy Đức Chúa Giê-xu, xin hãy đến!" chăng?
Chúa ví chính Ngài như "một vị quý tộc kia" đi "phương xa, đặng chịu phong làm vua rồi trở về." Ngài hiện đang ở xứ xa ấy, và đã lưu trú ở đó suốt một nghìn tám trăm năm nay. Nhưng Ngài sẽ không luôn ở lại đó: Ngài sẽ trở về, sau khi đã nhận vương quốc. Trước khi rời đi, Ngài đã ban nhiều lời ám chỉ về sự trở lại của Ngài. Những lời chỉ dẫn của Ngài thật tỉ mỉ và đặc biệt, ngụ ý sự nhấn mạnh lớn mà Ngài đặt vào nó, và sự lo lắng của Ngài rằng Hội Thánh Ngài phải luôn được chuẩn bị đầy đủ cho nó, dầu nó có thể đột ngột đến đâu. Ngài luôn nói về thời gian của nó như một điều bất định sâu xa, nhưng về chính biến cố như điều tuyệt đối chắc chắn, và đột ngột bất ngờ nhất, ập đến trên con người "như lưới bủa," lẻn vào họ với bước chân lặng lẽ, như "kẻ trộm trong ban đêm." Ngài còn ám chỉ rằng nó không xa; rằng thời gian Ngài vắng mặt chỉ là "một lúc ngắn," và rằng ngày Ngài đến ẩn giấu đến nỗi không ai có thể tính toán, không ai có thể nói: "Nó không thể xảy ra trong đời ta." "Về ngày và giờ đó, chẳng có ai biết chi cả, thiên sứ trên trời hay là Con cũng vậy, song chỉ một mình Cha biết mà thôi."
Nhìn vào những lời ám chỉ này, các Cơ Đốc nhân đầu tiên luôn háo hức canh chừng để chào đón sự đến của Ngài. Đó là nơi nghỉ ngơi của hy vọng họ, sức mạnh của linh hồn họ, chính sự sống của niềm vui họ. Họ không để vật gì xen vào giữa họ và sự hiện ra của Chúa họ; họ luôn chờ đợi và trông mong nó, như thể mọi sự giữa nó và họ đều là một hoang mạc ảm đạm, gồ ghề. Như, trong một đêm đầy mây, khi không cơn bão nhỏ nào đè trên tàu mình, mắt người thủy thủ luôn trông ngóng ngôi sao mai, thì mắt lo âu của họ, giữa hoạn nạn và tăm tối, cũng luôn canh chừng sự xuất hiện của "sao mai sáng chói."
Tuy nhiên, Ngài đã không đến trong đời họ. Chàng Rể chậm trễ, Vua trì hoãn sự trở lại của Ngài. Vậy, mọi sự chờ đợi của họ có phải là vô ích chăng? Họ có phải như những người thất vọng, bị lừa dối, bị đánh lừa chăng? Không! Sự canh chừng của họ không phải là vô ích. Ngoài việc đó là mệnh lệnh của Chúa họ, nó còn là phước hạnh không thể diễn tả đối với họ. Nó đã nâng đỡ họ, an ủi họ, làm họ vui mừng, thánh hóa họ theo một cách mà không chân lý nào khác, không hy vọng nào khác có thể làm được. Thật vậy, họ đã nhận phần thưởng của mình.
Nhưng sự trì hoãn này có làm cho lời hứa của Ngài trở nên vô hiệu chăng? Chúng ta có nên cho rằng khi Ngài phán: "Ta đến mau chóng," Ngài đã không thật sự có ý như lời Ngài phán chăng? Không. Ngài đã không lừa dối họ: Ngài cũng không nói bừa, dùng lời lẽ mơ hồ hay phóng đại. Và dầu họ đã tính sai thời gian hàm ý trong chữ "mau chóng," điều ấy cũng không ngăn họ giữ vững ý tưởng lớn hàm chứa trong nó, tức là, sự đột ngột của thời kỳ Chúa đến, và sự hoàn toàn bất định về thời gian của nó. Nếu thời đại thứ nhất có thể nói: "A! Ngài đã không đến trong đời chúng ta; chữ 'mau chóng' đã không ứng nghiệm trong thời chúng ta;" thì thời đại thứ hai có thể tiếp lấy lời hứa đáng chào đón, và nói: "Ngài quả đã không đến trong thời đại thứ nhất, và cho đến nay những ý tưởng của chúng ta về sự đến của Ngài đã không được xác nhận; nhưng việc Ngài không đến trong thời đại thứ nhất càng là lý do mạnh mẽ hơn để trông đợi Ngài trong thời đại thứ hai." Thời đại thứ ba cũng có thể lý luận như vậy từ việc Ngài không hiện ra trong thời đại thứ hai. Và cứ thế mỗi thời đại kế tiếp có thể lập luận một cách chính đáng nhất, kết luận từ việc Ngài không đến trong thời đại trước, không phải rằng sự đến của Ngài sẽ bị kéo dài vô định, và rằng, do đó, họ có thể ngừng canh chừng và trông đợi, mà rằng Ngài hẳn phải càng gần hơn trong đời họ. Hãy lấy một thí dụ thường. Một người bạn hứa với bạn một chuyến thăm "rất sớm." Lời lẽ của anh ta đến nỗi có lẽ anh ta sẽ đến ngày mai; và theo đó bạn chờ đợi anh ta đến vào ngày ấy. Nhưng anh ta không đến. Ngày thứ ba trôi qua, mà anh ta vẫn không đến. Bạn suy ra gì từ điều này?
Bạn có lập tức nói: "Ồ! anh ta đã không có ý như lời anh ta nói; hẳn tôi đã hiểu lầm anh ta; anh ta muốn nói tôi phải đến với anh ta, chứ không phải anh ta sẽ đến với tôi" chăng? Bạn có lý luận như vậy chăng? Không, nếu bạn tin lời anh ta, và chắc chắn rằng không trở ngại nào có thể ngăn anh ta. Không, nếu bạn thật sự mong mỏi anh ta đến, và cảm nhận sự cô đơn ảm đạm của sự vắng mặt anh ta. Trái lại, bạn sẽ nói: "Tôi biết anh ta sẽ giữ lời hứa, và không gì có thể ngăn anh ta; và do đó, vì anh ta đã không đến hôm nay, tôi càng có thể chắc chắn hơn về anh ta vào ngày mai." Mỗi ngày kéo dài thêm chỉ làm bạn càng chắc chắn hơn, cũng như càng háo hức hơn trong sự trông đợi của mình.
Hội Thánh cũng nên lý luận như vậy về sự hiện ra của Chúa. Ngài đã không đến trong canh đầu của đêm; nhưng điều ấy thì sao? Chúng ta càng có thể tự tin trông đợi Ngài đến trong canh hai. Ngài đã không đến trong canh hai; nhưng điều ấy thì sao? Chúng ta chắc chắn có thể trông đợi Ngài trong canh ba. Ngài đã không đến trong canh ba; nhưng điều ấy thì sao? Chúng ta sẽ chán nản trong việc canh chừng sao? Hy vọng bị trì hoãn sẽ làm lòng chúng ta đau ốm sao? Sự trông đợi sẽ nhường chỗ, và những khao khát của chúng ta sẽ bị dập tắt sao? Chúng ta sẽ kết luận rằng Ngài không thể đến trong canh tư sao? Trong canh tư và canh cuối cùng của đêm này, dường như chúng ta đang ở. Và chúng ta sẽ nói gì? Chúa ta chậm đến? Ngài đã quá lâu trễ hơn thời gian đã định, và đã bao lần làm chúng ta thất vọng, đến nỗi có lẽ Ngài sẽ không đến nữa? Chúng ta sẽ nảy sinh những ý nghĩ như vậy, hay thốt ra những lời như thế này sao? Không; chúng ta hãy ngẩng đầu lên, vì biết rằng giờ đây sự cứu chuộc của chúng ta hẳn đang gần kề. Chúng ta chắc chắn hơn bao giờ hết rằng Ngài đã gần, ngay trước cửa. Nếu đây là canh tư và canh cuối cùng của đêm, thì sự lưu lại của Ngài không thể kéo dài quá canh ấy, vì Ngài đến như ngôi sao mai, sứ giả báo tin bình minh. Ngài hẳn phải gần kề. Ngài đã gần một nghìn tám trăm năm trước. Giờ đây Ngài hẳn phải gần hơn nhiều. "Đấng sẽ đến sẽ đến, mà không chậm trễ."
Nếu những lời cảnh báo: "Kìa, ta đến mau chóng," đã vang lên với quyền năng trang nghiêm dường ấy trong những ngày đầu của Hội Thánh, thì nay chúng càng phải vang dội trên chúng ta lớn tiếng hơn biết bao! Nếu trong những thời ấy chúng đã giáng xuống như sấm đe dọa trên giấc ngủ của một thế gian bất cẩn, thì nay chúng đáng sợ, choáng ngợp dường nào! Nếu trong thời đại nguyên thủy chúng đã mang theo một sức mạnh ma thuật như thế để làm cho Hội Thánh vững vàng và linh hoạt với sức lực và sự chịu đựng hơn cả loài người; để đổ đầy linh hồn nàng niềm vui hơn cả phàm nhân; để nâng nàng lên cao khỏi đất này, như trên cánh chim ưng; để tước bỏ mọi quyền năng làm hại của các quyền cai trị và thế lực của sự tối tăm; thì nay, khi vòng quay của bao nhiêu thế kỷ đã đưa chúng ta đến gần hơn nhiều với thời gian trông đợi, chúng lẽ nào không nên làm nhiều hơn nữa?
Vậy những lời cảnh báo này có nhất quán với sự thật là một khoảng thời gian dài như thế phải trôi qua trước sự đến của Chúa chăng? Xét về phía Đức Chúa Trời, không khó hiểu làm sao có thể có sự nhất quán trọn vẹn giữa hai điều này; vì "trước mặt Chúa một ngày như ngàn năm, ngàn năm như một ngày." Nhưng xét về phía con người, có lẽ không dễ dàng như thế để thiết lập sự nhất quán. Chúng ta hãy xem xét khó khăn. Nó đơn giản là thế này. Một khoảng thời gian dài hơn nhiều đã trôi qua so với điều lời của Đấng Christ dường như ngụ ý. Vậy, làm sao Ngài có thể có ý báo trước cho chúng ta, và thúc giục chúng ta canh chừng?
Về điều này tôi nhận xét rằng, dầu chữ "mau chóng" được dùng, thời gian không được ấn định. Nếu thời gian đã được cho chính xác, và khoảng thời gian đã vượt quá thời gian đã định, thì thật sự chúng ta có thể ngạc nhiên. Nhưng không có ngày tháng nào được cho. Chỉ đơn giản phán: "Ta sẽ không lâu." Lâu bao nhiêu Ngài không nói. Tương tự, mệnh lệnh "hãy canh chừng" phải được giải thích. Điều nó nói đến là sự đột ngột của sự đến; và chính sự đột ngột này được dùng làm động cơ cho sự tỉnh thức liên tục. Nếu một ngày tháng đã được cho, thì ý tưởng về sự đột ngột hẳn đã hoàn toàn bị loại bỏ. Khi Ngài phán: "Kìa, ta đến như kẻ trộm: phước cho kẻ tỉnh thức!" Ngài đang kêu gọi Hội Thánh chuẩn bị cho sự trở lại bất ngờ của Ngài, — một sự trở lại sẽ không lâu, và sẽ rất đột ngột. Vậy, những lời Chúa đã dùng là những lời để giữ Hội Thánh Ngài luôn thức tỉnh; để ngăn nàng nói: "Ngài chưa gần." Ở đây không có sự lừa dối. Đó đơn giản là đối xử với con người theo bản tính hữu hạn và tri thức hạn chế của mình, thay vì đối xử với mình theo bản tính vô hạn và tri thức không giới hạn của Đức Chúa Trời. Khi, chẳng hạn, Đức Chúa Trời nói về những ngày của chúng ta như một gang tay, và cảnh báo chúng ta bằng sự ngắn ngủi của chúng, Ngài đang đối xử với chúng ta theo sự thiếu hiểu biết của chúng ta, chứ không theo tri thức của Ngài. Ngài biết rằng đứa trẻ nhỏ kia, Đấng Ngài đang kêu gọi suy ngẫm về sự ngắn ngủi và bất định của đời sống, có lẽ sẽ sống đến tám mươi tuổi. Thế mà Ngài gửi cho nó lời cảnh báo: "Ngươi có thể chết ngày mai." Ở đây có sự lừa dối chăng? Ngài đang nói với nó theo bản tính của nó. Ngài đang biến sự hoàn toàn thiếu hiểu biết của con người về tương lai thành điều tốt. Ngài đang bày tỏ cho chúng ta một trong nhiều cách mà nó có thể được làm thành phước hạnh. Điều này có thể gọi là một lời cảnh báo lừa dối, dựa trên sự thiển cận của chúng ta; nhưng có ai cảm thấy trong lương tâm mình rằng có sự lừa dối nào trong vấn đề này chăng? Chúng ta há chẳng cảm thấy rằng đây là cách duy nhất chúng ta có thể được đối xử, trừ khi chúng ta được dự phần vào sự toàn tri của Đức Giê-hô-va, và như thế không còn khả năng chịu trách nhiệm của loài người, hay bị tác động bởi những động cơ của loài người nữa sao?
Với Hội Thánh, về sự đến của Chúa, cũng chính xác như vậy. Phải cho rằng chúng ta không biết gì về tương lai; và câu hỏi là, sự thiếu hiểu biết ấy sẽ được đối xử thế nào? Nó sẽ được loại bỏ, và con người được hoàn toàn cho biết những bí mật của Đức Chúa Trời chăng? Điều ấy sẽ là không thể, cũng như không tương thích với trách nhiệm của mình. Vậy, nếu sự thiếu hiểu biết vẫn còn, há nó không nên được biến thành lợi ích sao? Há nó không nên được tác động để trở thành phương tiện của phước hạnh sao? Chắc chắn phải như vậy. Và đây là điều Đức Chúa Trời đã làm. Ngài đã phán với, nếu có thể nói như vậy, sự thiếu hiểu biết của chúng ta, và biến nó thành một đòn bẩy hùng mạnh để tác động một cách ích lợi nhất trên những động cơ và trách nhiệm của chúng ta.
Nhưng điều này có thể đã được làm nếu một ngày tháng đã được cho, và một thời gian đã được ấn định, trên đó chúng ta có thể tính toán chăng? Tôi đáp: Không, không thể. Một khoảng thời gian xen giữa đã ấn định, được tỏ cho chúng ta biết, loại bỏ chính điểm tựa mà đòn bẩy này đang tác động. Nó đặt con người vào sự sở hữu một sự kiện sẽ giúp mình tính toán chính xác thời gian khi sự chuẩn bị sẽ cần thiết, và trong khi ấy nói: "Hãy nghỉ ngơi; ăn uống, và vui vẻ." Nếu Hội Thánh nguyên thủy đã được bảo: Chúa các ngươi sẽ đến vào năm 1000, điều ấy há đã chẳng loại bỏ mọi sự cần thiết phải canh chừng sao? Tôi không nói nó hẳn đã phá hủy sự cần thiết phải được chuẩn bị, dầu nó hẳn đã làm suy yếu động cơ; nhưng nó hẳn đã lấy đi mọi sự cần thiết phải canh chừng. Vì làm sao tôi có thể canh chừng một biến cố mà tôi được đảm bảo chắc chắn là sẽ không xảy ra cho đến một nghìn năm nữa? Nói rằng đức tin có thể vượt qua một nghìn năm cũng không giải quyết được khó khăn. Tôi biết nó có thể, và nó nên làm vậy. Nhưng đó không phải là vấn đề. Vấn đề là: Đức tin có thể canh chừng một biến cố mà, theo giả định, sẽ không đến trong cả một thiên niên kỷ chăng? Đức tin có thể nói: "Tôi biết sự đến của Đấng Christ sẽ không xảy ra trong một nghìn năm, nhưng tôi vẫn không biết chắc nó có thể xảy ra ngày mai chăng" không? Nếu chữ canh chừng có nghĩa gì, nó hẳn phải có nghĩa là thời gian không được biết, khoảng thời gian không được xác định. Ngay khi nó được xác định chắc chắn, ngay lúc ấy sự canh chừng chấm dứt. Trong trường hợp như vậy tôi có thể chờ đợi, nhưng tôi không thể canh chừng. Giờ đây, điều đòi hỏi nơi chúng ta không phải là sự chờ đợi Chúa đơn thuần; không phải là sự chuẩn bị đơn thuần; không phải là sự trông mong đơn thuần; không phải là sự khao khát đơn thuần; — tất cả những điều này, tôi thừa nhận, hoàn toàn tương thích với một khoảng thời gian đã xác định là một nghìn năm. Điều không tương thích với khoảng thời gian như vậy là sự canh chừng. Để đưa nó vào hài hòa, bạn phải thay đổi nghĩa của chữ ấy. Nó không còn là canh chừng nữa. Nó đơn thuần là chờ đợi, chứ không gì hơn.
Nếu vậy, tôi hỏi: Làm sao Thiên Niên Kỷ có thể đứng trước thời kỳ Chúa đến được? Làm sao tôi có thể canh chừng điều mà tôi biết chắc chắn là còn cách một nghìn năm? Và đặc biệt nếu một nghìn năm ấy được đánh dấu đến nỗi tôi không thể nhầm lẫn cả khởi đầu lẫn kết thúc của nó, thì sẽ không thể có sự canh chừng nào cả. Không có ngay lúc này, vì tôi biết một nghìn năm phải trôi qua trước khi Ngài đến. Không có khi một nghìn năm ấy đang khép lại, vì tôi sẽ biết chính xác ngày Ngài đến.
Chỉ có một câu trả lời cho điều này. Nó dựa trên lời cảnh báo của sứ đồ gửi cho người Tê-sa-lô-ni-ca trong Thư Thứ Hai của ông. Ông bảo họ rằng ngày của Chúa sẽ không đến "trước hết phải có sự bỏ đạo đến, và có người tội ác, con của sự hư mất hiện ra."* Người ta lập luận rằng, như sứ đồ đã không cho rằng việc xen vào của biến cố này giữa ông và thời kỳ Chúa đến là không tương thích với mệnh lệnh canh chừng, thì việc xen vào của thời đại thiên niên kỷ cũng không thể không tương thích với nó.
* Lập luận này của những người chống đối chúng ta, dĩ nhiên, cho rằng ngày của Chúa được nói đến thật sự là sự đến lần thứ hai. Nếu vậy, thì họ phải thừa nhận rằng đây là cùng một sự đến sẽ hủy diệt Kẻ Chống Nghịch Đấng Christ; vì sự đến chỉ bị hoãn lại, nếu có thể nói như vậy, cho đến khi Kẻ Chống Nghịch Đấng Christ dấy lên. Điều "sẽ không đến" cho đến khi sự bỏ đạo xảy ra, hẳn phải là chính điều sẽ đến ngay khi cuộc bội đạo ấy đã xảy ra.
Về điều này, tôi nhận xét rằng việc xen vào của một biến cố rất khác với việc xen vào của một thời kỳ. Cái sau dường như không tương thích với sự tỉnh thức, nhưng cái trước thì không; càng huống chi khi biến cố ấy được tuyên bố là đã đang tiến triển, như sứ đồ đã làm khi ông nói "vì đã có sự mầu nhiệm của điều bội nghịch đương hành động rồi." Vì như thế không có thời gian nào được cho, và chính sự vắng mặt của thời gian là nền tảng của sự tỉnh thức. Chính sự hiện diện của thời gian, như một yếu tố, phá hủy khả năng canh chừng; và chính sự vắng mặt của yếu tố ấy tạo ra tinh thần tỉnh thức. Biến cố mà sứ đồ xen vào là biến cố mà ông tuyên bố là đã bắt đầu. Đó là một biến cố có thể được hoàn tất trong một khoảng thời gian rất ngắn; ngắn đến nỗi khi biết nó đã bắt đầu, không ai có thể nói về nó rằng nó có thể không bị đưa đến một cơn khủng hoảng mà không trì hoãn. Thời gian là điều con người có thể tính toán chính xác; một biến cố hay một cơn khủng hoảng là điều mình không thể phán đoán. Sự phát triển của nó có thể đột ngột bất ngờ như tia chớp. Trong thời đại chúng ta, chúng ta đã chứng kiến biết bao thí dụ về sự phát triển nhanh chóng của các biến cố; những biến cố mà chúng ta hẳn đã cho là sản phẩm của nhiều thời đại; đến nỗi chúng ta, hơn ai hết, nên thận trọng khi khẳng định rằng phải dành một khoảng thời gian dài cho một biến cố mà Kinh Thánh thường nhắc đến như một biến cố đột ngột đáng kinh ngạc, cả trong lúc "nảy mầm" lẫn trong lúc qua đi. "Kìa, buổi chiều mới có sự sợ hãi, kịp đến ban mai đã thành ra hư không."
Nói rằng sự phát triển của cuộc bội đạo chống nghịch Đấng Christ đã chiếm nhiều thời đại, và do đó không thể nói về nó như một biến cố thuộc loại được nhắc đến, thì không phải là câu trả lời cho điều này. Vì Kinh Thánh tuyên bố rằng nó chính là một biến cố đột ngột của cơn khủng hoảng như vậy. Ngoài ra, há chẳng rõ ràng rằng chúng ta đang đo lường khía cạnh tiên tri của biến cố bằng khía cạnh lịch sử của nó sao? Chúng ta đang cho rằng vì một khoảng thời gian dài như thế đã thật sự trôi qua, nên khoảng thời gian ấy hẳn đã được báo trước: và vì chúng ta nay thấy men chống nghịch Đấng Christ đã mất lâu như thế để phát triển, nên các Cơ Đốc nhân đầu tiên hẳn đã thấy trước điều này với sự rõ ràng ngang nhau. Nếu điều này có thể được chứng minh là đúng, thì yếu tố thời gian nhất thiết sẽ được đưa vào, và lập luận của tôi sẽ bị lật đổ. Nhưng tôi tin điều này không thể được chứng minh; và cho đến khi nó được chứng minh, lập luận vẫn đứng vững. Và há ngôn ngữ của sứ đồ không dường như có ý loại trừ yếu tố thời gian, và cố định sự chú ý vào chính biến cố, như một biến cố đang ở ngay bờ vực bùng nổ, và như một dòng sông bị dồn nén, sẽ trong chớp mắt tuôn trào ngay khi một rào cản nào đó được dỡ bỏ sao? Và hơn nữa, há chẳng phải ý định của Đức Thánh Linh, ngay cả trong việc tiên báo các ngày tháng, là loại trừ yếu tố này càng nhiều càng tốt sao? Há chẳng phải vì mục đích này mà chúng ta luôn đọc về các kỳ, các ngày, và các tháng sao? Những thời kỳ ngắn nhất được chọn, như để ngăn con người đưa vào một yếu tố sẽ có hiệu quả làm cho mình tháo thắt lưng, và nói: "Chúa ta chậm đến." Há mọi lời tiên tri không được diễn đạt để ngăn bất kỳ thời đại nào của Hội Thánh nói: "Cơn khủng hoảng không thể xảy ra trong đời chúng ta" sao? Và há cấu trúc đặc biệt này của ngôn ngữ tiên tri không tiến hành trên nguyên tắc rằng một thời kỳ xen vào hẳn phải phá hủy sự tỉnh thức, nhưng một biến cố xen vào thì không sao? Biến cố ấy đã được tiên báo như thế, đến nỗi khi biết nó đã đang vận hành, cơn khủng hoảng của nó có thể đến bất cứ lúc nào. Và như thế, trong khi Hội Thánh được giữ luôn tỉnh thức chờ đợi Chúa mình đến, nàng cũng được giữ với mắt mình dán chặt vào những sự vận hành của cuộc bội đạo ấy, không biết chắc rằng trong chớp mắt những vật liệu dễ nổ và dễ cháy có thể bốc cháy, và với ngọn lửa địa ngục của chúng bao trùm Cơ Đốc giáo, nếu không phải cả thế gian, trong biển lửa.
Há đây chẳng phải là vị trí chúng ta đang đứng sao? Cuộc bội đạo đã vận hành suốt một nghìn tám trăm năm nay. Trong các thời đại liên tiếp, nó đã hơn một lần dường như đi đến một cơn khủng hoảng; thế mà cơn khủng hoảng vẫn chưa đến. Cuộc bội đạo Giáo Hoàng là điều giống nhất với sự chống nghịch Đấng Christ đã được tiên báo mà thế gian từng thấy; nhưng còn có điều gì đó vượt xa nó, đáng sợ hơn bất cứ điều gì từ trước đến nay: trong đó sẽ tập trung không chỉ nhiều yếu tố của điều ác đã từng nảy mầm trong những ngày khác trước đây, mà mọi hình thức khác nhau của điều ác, bội đạo, phản loạn, thờ hình tượng, mê tín, vô tín, đã bùng nổ trên đất kể từ ngày của Ca-in. Chính điều này là điều chúng ta đang trông đợi. Chúng ta thấy những yếu tố đang hòa trộn. Chúng ta đánh dấu sự lên men nhanh chóng. Chúng ta giật mình với bước tiến mau lẹ của hành động trong mỗi biến cố, mới hôm qua còn xuất phát từ vạch đích, mà đêm nay đã hoàn tất cuộc đua. Chúng ta kinh hoàng trước vóc dáng khổng lồ mà mọi hình thức của tội lỗi đạt tới trong một ngày duy nhất. Dường như có một mặt trời nhiệt đới nào đó của địa ngục đang chói chang chiếu xuống chúng ta, làm chín điều ác trước thời; và chuẩn bị cho chúng ta một mùa nho của sự gian ác, hầu như trước khi "trái nho chua thấy đang chín trong hoa."
Nhưng, ngoài tất cả điều này, chúng ta hãy nhớ rằng chính trước cơn khủng hoảng hùng mạnh cuối cùng mà các thánh đồ được cất lên để gặp Chúa trên không trung. Hành động đầu tiên của Đấng Christ sau khi rời ngai của Cha, là làm cho các thánh đồ đã chết của Ngài sống lại và biến hóa các thánh đồ đang sống của Ngài. Không nghi ngờ gì Ngài đến để hủy diệt Kẻ Chống Nghịch Đấng Christ, và để trút những sự kinh khiếp của sự đoán phạt bằng lửa trên một đất bội đạo và phạm thượng. Nhưng trong những hành động báo thù cuối cùng này, các thánh đồ của Ngài được kết hợp với Ngài: vì "các thánh Ngài đều được vinh hiển ấy;"* và đây là điều Chúa chúng ta nhắc đến khi Ngài bảo chúng ta rằng "sẽ có hai người đàn ông ở ngoài đồng, một người được đem đi (được cất lên) còn một người bị để lại."† Những cảnh báo thù này chúng ta sẽ chứng kiến; nhưng chỉ từ xa. Trong số chúng chúng ta sẽ không ở. Chúng ta sẽ đã bước vào buồng mình và đóng cửa lại, cho đến khi cơn thịnh nộ qua đi. Được ẩn náu an toàn trong khe đá, chúng ta sẽ nhìn ra và thấy xa dưới chúng ta sự tàn phá của cơn bão đang quét qua, và đánh dấu những đợt dâng của dòng lửa khi nó cuộn những đợt sóng đỏ của nó trên đất, nuốt chửng thành phố và làng mạc, tháp và đền thờ, trong dòng chảy đang tiến tới, làm im bặt cả tiếng gầm của sự náo động lẫn "tiếng đờn cầm" của nó, cho đến khi, giữa làn hơi sâu thẳm, chúng ta nhận ra khói của "thành Ba-by-lôn lớn" ấy, chúng ta cất lên bài ca của Môi-se và của Mi-ri-am, và kêu gọi trời đất vui mừng với chúng ta trên sự sụp đổ của nơi ở của các quỷ mà quyền lực và sự lộng lẫy và vinh quang của nó trong một giờ đã qua đi, bị tàn phá như Sô-đôm, bị nuốt chửng trong vực thẳm mà từ đó sẽ không có Ba-by-lôn thứ hai nào dấy lên.
* Thi Thiên 149:6–9. † Ma-thi-ơ 24:40.
Nếu những điều này là thật, chúng ta phải là hạng người nào trong mọi sự ăn ở thánh khiết và tin kính? Vì giờ đây còn gì giữa chúng ta và sự đến của Chúa? Còn gì khiến chúng ta cho rằng Ngài chưa gần, ngay trước cửa? Nếu, ngay cả trước khi cơn khủng hoảng cuối cùng ập xuống trên đất kinh ngạc, chúng ta sẽ được cất lên khỏi nó và được đem đi khỏi điều ác sẽ đến, thì giờ là lúc phải thức dậy khỏi giấc ngủ. "Đêm đã khuya, ngày gần đến." Đấng đoán xét đứng trước cửa. "Vậy, hãy tỉnh thức, vì các ngươi không biết ngày, cũng không biết giờ mà Con Người sẽ đến."
Chỉ vài năm nữa, — có lẽ ít hơn, — và chúng ta sẽ ở ngoài vòng tròn nơi sầu khổ bước vào, ngoài sự lên xuống của những đổi thay của con người, thấy Ngài mặt đối mặt là Đấng mà chúng ta yêu dầu chưa từng thấy; những trận chiến của chúng ta đã đánh xong, những vết thương của chúng ta đều được chữa lành, những lao nhọc của chúng ta đã quên, và những giọt lệ của chúng ta đều được lau sạch.*
* "Há lòng các ngươi sẽ chẳng vui mừng sao nếu các ngươi chắc chắn sẽ sống để thấy sự đến của Chúa, và thấy sự hiện ra vinh hiển và đoàn tùy tùng của Ngài? Nếu các ngươi sẽ không chết, nhưng sẽ được cất lên như thế để gặp Chúa, các ngươi há sẽ không muốn điều này sao? Há đó sẽ chẳng phải là niềm vui lớn nhất mà các ngươi có thể ước ao sao? Về phần tôi, tôi phải thú nhận rằng sự chết, như sự chết, hiện ra với tôi như một kẻ thù, và bản tính tôi ghê tởm và sợ hãi nó; nhưng những ý nghĩ về sự đến của Chúa là ngọt ngào và vui mừng nhất đối với tôi; đến nỗi nếu tôi chỉ chắc chắn rằng mình sẽ sống để thấy nó, và rằng kèn sẽ thổi và kẻ chết sẽ sống lại và Chúa hiện ra trước khi tuổi tôi mãn, thì đó sẽ là tin vui lớn nhất đối với tôi trên đời." — Tác phẩm của Baxter, quyển xvii. tr. 555.
CHƯƠNG VII.
NHỮNG BẰNG CHỨNG VỀ SỰ ĐẾN TRƯỚC THIÊN NIÊN KỶ.
Đây thuần túy là một vấn đề giải nghĩa. Thứ tự các biến cố sẽ xảy ra hoàn toàn tùy thuộc vào sự sắp đặt đời đời của Đức Chúa Trời; và sự hiểu biết của chúng ta về thứ tự ấy hẳn phải tùy thuộc vào sự hiểu đúng của chúng ta về điều Đức Chúa Trời đã viết trong Lời Ngài về nó. Những lý thuyết của con người không thể giúp chúng ta ở đây; chẳng những thế, chúng còn có thể cản trở chúng ta nhiều. Chúng ta phải lắng nghe tiếng của Đức Chúa Trời. Chúng ta hãy bình tĩnh và đơn sơ giải nghĩa Lời Ngài, gạt bỏ mọi thành kiến, và sẵn lòng chỉ học nơi một mình Ngài.
Những hệ thống của loài người đã bao lần làm hư hoại sự phán đoán thuộc linh, và khiến chúng ta không xứng hợp để lắng nghe điều Đức Thánh Linh phán cùng các Hội Thánh! Há chúng đã chẳng được dùng làm công cụ để làm hư hoại Lời đơn sơ, và giải thích đi ý nghĩa tự nhiên của nó sao? Đã bao lần, khi rời khỏi nghĩa rõ ràng của các chữ, lý do duy nhất của chúng ta là, nếu giải nghĩa như thế, hệ thống của chúng ta hẳn phải sụp đổ! Nếu nỗi sợ về sự va chạm này không cản đường, thì quan điểm đơn giản hơn về đoạn ấy hẳn đã được chấp nhận. Sự lạm dụng hệ thống này cần được đề phòng, và không đâu hơn trong cuộc thảo luận hiện tại. Lời kêu gọi của chúng ta là trực tiếp đến Lời của Đức Chúa Trời.
Trong hơn một chương trước tôi đã có dịp đề cập đến bằng chứng về sự đến trước thiên niên kỷ; giờ đây xin tôi trực tiếp bàn đến vấn đề. Tôi không thể viện dẫn ở đây đến một phần trăm những bằng chứng về điểm này, nằm rải rác khắp cả Kinh Thánh.
I. Ê-sai xxxiv. — Chương này mở đầu bằng một lời triệu tập đến mọi dân tộc trên đất, loan báo cho họ rằng ngày lớn của cơn thịnh nộ Đức Chúa Trời đã đến. Tại câu thứ ba có một sự mô tả về cuộc tàn sát khủng khiếp. Rồi, trong câu thứ tư, chúng ta có một bức tranh không thể nhầm lẫn —
"Cả cơ binh trên trời sẽ tan đi;
Các từng trời sẽ cuốn lại như cuốn sách.
Cả cơ binh đi xuống
Như lá nho rụng,
Như trái vả rụng xuống từ cây vả."
Đoạn này rất dễ nhận ra. Nó tương ứng trong từng chữ và hình ảnh với sự mô tả của Đấng Christ về sự đến của Ngài, và với sự mô tả của Phi-e-rơ về ngày của Chúa, đến nỗi không thể không kết luận rằng cả ba đều chỉ về cùng một ngày và cùng một sự tàn phá. Thật vậy, khải tượng này của Ê-sai là một trong những đoạn mạnh nhất mà lời tiên tri chứa đựng về cơn khủng hoảng báo thù và tuyệt vọng ấy. Nếu nó có thể bị giải thích đi, để chỉ có nghĩa là những tai họa tự nhiên thuần túy, như sự lật đổ các vương quốc và những tai họa của các dân tộc, thì thật sự có thể chứng minh rằng chẳng có ngày đoán xét nào cả, như
chúng ta đã quen trông đợi. Tất cả những gì được chép về sự đến của Chúa, cùng với những sự kinh khiếp đi kèm trong ngày đó, đều có thể bị biến thành những hình bóng chẳng có nghĩa gì khác ngoài sự lật đổ và tàn sát các quốc gia.
Tuy nhiên, cứ lấy đoạn này theo nghĩa hiển nhiên của nó, cho đến khi có một lý do chính đáng cho thấy vì sao chúng ta nên dùng nó theo một nghĩa không tự nhiên, hãy để ý xem điều gì tiếp theo. Trong ngày này của Chúa, ngày mà trời tan rã và đất rúng động, án phạt khủng khiếp dành cho những kẻ thù nghịch Đức Giê-hô-va và dân sự Ngài được báo trước, sự hoang tàn hoàn toàn của dân chúng và xứ sở. Điều này chiếm hết phần còn lại của chương; rồi tiếp đến là bức tranh rực rỡ về phước hạnh ngàn năm — "kỳ muôn vật được phục hưng lại". "Đồng vắng và nơi khô hạn sẽ vui mừng vì chúng nó, và sa mạc sẽ hoan hỉ và trổ hoa như bông hường." Ta không cần trích thêm. Rõ ràng đó là kết luận của toàn bộ gánh nặng tiên tri, và cho chúng ta thấy rất rõ ràng thứ tự các biến cố. Cảnh ngàn năm của chương 35 nối tiếp cảnh tái lâm của chương 34. Nói cách khác, ngàn năm đi sau sự đến của Chúa.*
* Lowth, trong các chú thích của ông về chương này, đã nêu mối liên hệ như sau. Cách giải thích của ông được trình bày bằng những lời lẽ rất tổng quát, nhưng lại rất rõ ràng về thứ tự và mối liên hệ của các biến cố: — "Hai chương này tạo thành một lời tiên tri riêng biệt — một bài thơ hoàn chỉnh, đều đặn và đẹp đẽ, gồm hai phần; phần thứ nhất chứa lời tuyên án báo thù của Đức Chúa Trời chống lại kẻ thù của dân sự hay Hội Thánh Đức Chúa Trời; phần thứ hai mô tả tình trạng thịnh vượng của Hội Thánh Đức Chúa Trời, tiếp sau sự thi hành các sự đoán phạt ấy. Dường như hợp lý khi cho rằng, cùng với nhiều nhà giải kinh uyên bác, lời tiên tri này còn nhắm xa hơn đến những biến cố vẫn còn trong tương lai — đến một cuộc cách mạng lớn sẽ diễn ra trong những thời kỳ sau rốt, đi trước tình trạng trọn vẹn hơn của vương quốc Đức Chúa Trời trên đất, và mở đường cho tình trạng ấy." — Lowth's Isaiah, tr. 296.
II. Ê-sai 65:17-25. — Phần đầu của chương này mô tả sự bội đạo và hình phạt của Y-sơ-ra-ên, tình trạng họ đã ở trong nhiều thế hệ, và vẫn còn cho đến nay. Cuối câu 16, nhà tiên tri rất vắn tắt nhắc đến thời kỳ khi "những sự hoạn nạn nầy sẽ bị quên đi"; rồi ông tiếp tục cho chúng ta biết rộng rãi về thời điểm và hoàn cảnh, và nêu lý do vì sao mọi sự quá khứ sẽ không còn được nhớ đến nữa: —
"Vì nầy, Ta dựng nên trời mới và đất mới;
Những sự trước sẽ chẳng còn nhớ đến, chẳng còn nghĩ đến nữa.
Nhưng hãy vui mừng và hoan hỉ đời đời về sự Ta dựng nên.
Vì nầy,
Ta dựng nên Giê-ru-sa-lem để làm sự vui mừng,
Và dân nó để làm sự hoan hỉ."
Ở đây một lần nữa chúng ta có một nhà giải kinh được linh cảm hướng dẫn chúng ta. Sứ đồ Phi-e-rơ trích chính đoạn này trong thư thứ hai của ông: "theo lời hứa của Ngài, chúng ta trông đợi trời mới đất mới." Và trong chương 21 của sách Khải Huyền, cùng một ngôn ngữ ấy được dùng. Trong Phi-e-rơ cũng như trong sách Khải Huyền, không thể nghi ngờ rằng trời mới đất mới là theo nghĩa đen. Thật vậy, ta cho rằng không ai phủ nhận điều này. Hơn nữa, rõ ràng chúng chưa được "dựng nên" cho đến lần đến thứ hai của Chúa. Và nếu vậy, chúng ta chẳng còn khó khăn gì trong việc khám phá ý nghĩa lời của Ê-sai, vốn là nền tảng của mọi lời kia. Chúng không thể chỉ về lần đến thứ nhất, mà chỉ về lần đến thứ hai của Đấng Christ. Thật vậy, những gì tiếp theo trong chương chứng minh điều này. Vì chưa một biến cố phước hạnh nào được báo trước trong các câu tiếp theo được ứng nghiệm. Chúng vẫn còn trong tương lai. Giê-ru-sa-lem chưa được giải thoát khỏi sự khóc lóc. Tuổi thọ chưa được phục hồi cho loài người. "Chó sói và chiên con chưa cùng ăn chung." Cũng chưa đến thời kỳ "chúng nó sẽ chẳng làm hại, chẳng tàn phá trên núi thánh của Đức Chúa Trời." Đó là những điều chúng ta vẫn còn đang chờ đợi sự ứng nghiệm. Chúng sẽ xảy ra trong ngày Đức Giê-hô-va "dựng nên trời mới và đất mới". Vậy sự tái lâm của Đấng Christ hẳn phải đi trước ngàn năm.
III. Đa-ni-ên 7. — Ở đây chúng ta có một sự mô tả về bốn đế quốc dân ngoại nối tiếp nhau: Ba-by-lôn, Mê-đô-Ba-tư, Ma-xê-đoan và La-mã. Những đế quốc này trải dài suốt "các kỳ dân ngoại", khi Giê-ru-sa-lem bị chúng giày đạp. Trong thời gian tồn tại của đế quốc thứ tư, cái sừng nhỏ, tức quyền lực chống Đấng Christ, được thấy nổi lên. Bấy giờ, trong khi đế quốc này và cái sừng nhỏ đã "mọc lên" ấy vẫn còn thịnh vượng, chúng ta đọc thấy: "Ta nhìn xem trong sự hiện thấy ban đêm, nầy, có một Đấng như Con Người đến với các đám mây trên trời, đến gần Đấng Thượng Cổ, và được đem đến trước mặt Ngài. Được ban cho Ngài quyền cai trị, sự vinh hiển, và nước; mọi dân tộc, các quốc gia, và mọi tiếng nói đều phải hầu việc Ngài. Quyền cai trị của Ngài là quyền cai trị đời đời, không hề qua đi." Trong những lời này chúng ta có lời báo trước về lần đến thứ hai của Chúa. Ngôn ngữ ấy không thể bị hiểu lầm. Nhưng ngoài ra, chúng ta cũng có một nhà giải kinh được linh cảm ở đây, chính là Chúa chúng ta, Đấng trích những lời này: "Bấy giờ thiên hạ sẽ thấy Con Người ngự đến giữa các đám mây trên trời"; và khi trả lời lời thề của thầy tế lễ thượng phẩm, Ngài lại dùng những lời này. Cai-phe lập tức hiểu sự ám chỉ đến lời Kinh Thánh, và buộc tội Ngài phạm thượng vì đã áp dụng chúng cho chính mình. Các mắt xích trong chuỗi lập luận này do đó rất rõ ràng và đơn giản. Đa-ni-ên báo trước rằng Con Người sẽ đến và nhận lấy vương quốc Ngài, trong khi cái sừng nhỏ và đế quốc La-mã vẫn còn tồn tại; thật vậy, Ngài sẽ đến để hủy diệt cả hai, và lập nên vương quốc Ngài. Chúa chúng ta trích lời Đa-ni-ên, và áp dụng chúng cho lần tái lâm của Ngài. Nếu vậy, không thể nào có một ngàn năm trước khi Đấng Christ đến; thật vậy, Kinh Thánh tuyên bố rõ ràng rằng vương quốc sẽ được ban cho các thánh đồ khi Ngài đến, chứ không phải trước đó. Trong Tân Ước còn có những ám chỉ khác đến đoạn này trong Đa-ni-ên, như Khải Huyền 1:7, "Kìa, Ngài đến giữa những đám mây"; tất cả đều xác nhận việc áp dụng lời tiên tri cho lần đến thứ hai của Đấng Christ. Thật vậy, khó mà tưởng tượng được nó có thể được áp dụng cho điều gì khác. Có lý do nào để rời bỏ nghĩa đơn giản của các lời này?
IV. Đa-ni-ên 12. — Chương 11 và 12 của Đa-ni-ên là một lời tiên tri liên tục. Chương trước bắt đầu bằng lời báo trước về Xerxes, vua Ba-tư, và dẫn chúng ta đi xuống đến tên chống Christ cuối cùng, mà sự hủy diệt của hắn được loan báo trong câu kết. Rồi chương 12 bắt đầu bằng việc báo trước "kỳ hoạn nạn" của Y-sơ-ra-ên; một kỳ hoạn nạn "lớn đến nỗi từ khi có nước đến kỳ đó cũng chẳng hề có như vậy"; và cũng báo trước sự giải cứu họ khỏi kỳ ấy bởi "Mi-ca-ên là quan trưởng lớn". Rồi thêm rằng: "Nhiều kẻ ngủ trong bụi đất sẽ thức dậy." Ở đây, chúng ta có sự sụp đổ của tên chống Christ, sự giải cứu của Y-sơ-ra-ên, và sự sống lại, tất cả được đặt cạnh nhau. Suy luận từ điều này chắc chắn đã quá rõ. Không thể có ngàn năm trước sự hủy diệt của tên chống Christ, hay trước sự giải cứu của Y-sơ-ra-ên, hay trước sự sống lại. Mà chúng ta chắc chắn rằng ít nhất biến cố thứ ba trong ba biến cố này là vào lúc Chúa đến, và do đó chúng ta kết luận rằng sự tái lâm hẳn phải đi trước ngàn năm. Chúng ta không thấy làm sao có thể tránh được điều này, trừ phi phủ nhận rằng câu 2 chỉ về sự sống lại. Nhưng chúng ta khó nghĩ rằng sẽ có ai dám làm điều đó.
V. Giô-ên 3. — Hai lần trong chương này Đức Chúa Trời tuyên bố ý định nhóm các dân tộc lại trong trũng Giô-sa-phát, để ngồi đoán xét chúng tại đó. Ngài nói về điều này như thời kỳ mùa gặt và mùa hái nho, và chúng ta biết mùa gặt là "sự cuối cùng của thế gian" (Ma-thi-ơ 13:39). Ngài cũng nói về "những đám đông" nhóm lại để chịu đoán xét trong trũng quyết định. Ngài cũng nói về "mặt trời và mặt trăng bị tối tăm, và các ngôi sao rút lại sự chói sáng". Ngài cũng cho chúng ta biết rằng trong ngày đó "trời và đất sẽ rúng động". Mọi cách diễn đạt này đều được trích trong Tân Ước, và được áp dụng cho thời kỳ lần đến thứ hai. Về mùa gặt, Chúa cho chúng ta biết rằng trong ngày đó "Con Người sẽ sai các thiên sứ Ngài, nhặt ra khỏi nước Ngài mọi sự gây vấp phạm và những kẻ làm điều gian ác" (Ma-thi-ơ 13:41). Và điều này là vào lúc Ngài tái lâm. Về những đám đông nhóm lại trong trũng quyết định, Chúa chúng ta cũng nói về ngày "quyết định" hay phân rẽ đó như vầy — "Khi Con Người đến trong sự vinh hiển Ngài, và mọi thiên sứ thánh cùng Ngài, thì Ngài sẽ ngồi trên ngôi vinh hiển Ngài; muôn dân sẽ nhóm lại trước mặt Ngài; Ngài sẽ phân rẽ họ với nhau, như người chăn phân rẽ chiên với dê" (Ma-thi-ơ 25:31). Về các dấu hiệu trong mặt trời và mặt trăng, ta không cần thêm gì vào những gì ta đã trích ở các phần khác. Về "sự rúng động của trời và đất", chúng ta có thẩm quyền của Phao-lô để quy nó về cuộc khủng hoảng cuối cùng, như chúng ta sẽ thấy ngay. Và như vậy rõ ràng là Đức Chúa Trời đang phán, qua miệng tiên tri Giô-ên, về lần đến thứ hai của Chúa, với các dấu hiệu và sự đoán phạt đi kèm. Ghi nhớ điều này, hãy để ý xem điều gì tiếp theo. "Bấy giờ các ngươi sẽ biết rằng Ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi, ngự tại Si-ôn, là núi thánh Ta; bấy giờ Giê-ru-sa-lem sẽ là thánh, và những dân ngoại sẽ không đi qua nó nữa." Các kỳ dân ngoại ở đây được mô tả là đã trọn. Giê-ru-sa-lem không còn bị chân người lạ giày đạp nữa. Rồi thêm rằng: "Trong ngày đó, các núi sẽ nhỏ rượu ngọt xuống, các đồi sẽ chảy sữa, mọi khe Giu-đa sẽ đầy nước chảy; và một cái suối sẽ ra từ nhà Đức Giê-hô-va, tưới trũng Si-tim." Đó là bức tranh Giô-ên vẽ về Giê-ru-sa-lem trong ngày tường thành nó được xây lại, và về xứ Giu-đê trong thời kỳ sự màu mỡ và sung túc thuở trước của nó được phục hồi, hay đúng hơn được nhân lên gấp bảy. Đây chẳng phải là tình trạng ngàn năm sao? Thế mà nó ở sau, chứ không phải trước, sự đến của Chúa, như đoạn văn cho thấy rất rõ ràng.
VI. A-ghê 2. — Chương này chứa lời báo trước về những sự rúng động khắp hoàn cầu, dẫn đến sự lập vững cuối cùng của mọi sự. "Còn một lần nữa, trong ít lâu, Ta sẽ làm rung động các tầng trời và đất, biển và đất khô; Ta sẽ làm rung động mọi nước, và Đấng được mong đợi của mọi nước sẽ đến; Ta sẽ làm cho nhà nầy đầy vinh quang, Đức Giê-hô-va vạn quân phán vậy." Và lại nữa, câu 21: "Ta sẽ làm rung động các tầng trời và đất; Ta sẽ lật đổ ngôi của các nước; Ta sẽ hủy diệt sức mạnh các vương quốc của dân ngoại; Ta sẽ lật đổ xe chiến và những kẻ cưỡi chúng; ngựa và người cưỡi chúng sẽ ngã xuống, mỗi người bởi gươm của anh em mình." Lời tiên tri này chưa bao giờ được ứng nghiệm. Nó không phải như vậy vào lần đến thứ nhất, vì thời kỳ đó, thay vì là thời kỳ rúng động, lại là thời kỳ hòa bình khắp hoàn cầu. Các vương quốc trên đất chẳng trải qua thay đổi gì cả. Các tầng trời, đất, biển và đất khô cho đến nay chưa chịu cơn chấn động nào, mà vẫn vững vàng và ổn định. Hòa bình, chứ không phải chiến tranh; yên lặng, chứ không phải náo động, đã báo trước sự tái lâm của Đấng Cứu Thế. Hơn nữa, chúng ta có lời chứng của sứ đồ Phao-lô rằng trong thời ông, lời ấy vẫn chưa ứng nghiệm. "Mà tiếng Ngài bấy giờ làm rúng động đất, nhưng hiện nay có lời hứa rằng: Còn một lần nữa, Ta sẽ chẳng những làm rúng động đất mà thôi, nhưng cũng làm rúng động trời nữa." Sự rúng động sẽ giống như lần trước, nhưng khủng khiếp và khắp nơi hơn nhiều. Ông đối chiếu cái "bấy giờ" với cái "hiện nay"; cái "đã làm rúng động" với cái "đã hứa". Bấy giờ Ngài thật sự đã làm rúng động đất, nhưng hiện nay, trong thời hiện tại này, chúng ta có lời hứa của Ngài rằng Ngài sẽ lại làm rúng động nó, chẳng những đất mà thôi, nhưng cả trời nữa. Ông cho chúng ta biết rõ ràng biết bao rằng, vào lúc ông viết, có một lời hứa về một sự rúng động trong tương lai! Dĩ nhiên điều đó chẳng liên quan gì đến lần đến thứ nhất. Nhưng liên quan đến lần đến thứ hai thì có vô số lời báo trước về động đất và chấn động.
Xin cho ta nhận xét thêm rằng, chính sau cơn chấn động lớn lao và khắp hoàn cầu này mà Đấng được mong đợi của mọi nước sẽ đến. Sự rúng động mọi sự sẽ đi trước và dọn đường cho sự đến của Ngài. Và, sau điều này, là "sự vinh quang" đã hứa (câu 7), và "sự bình an" đã hứa (câu 9); Đức Giê-hô-va đồng thời như đặt quyền sở hữu của Ngài trên những vật quý của đất, bạc và vàng sẽ được Ngài dùng theo ý Ngài thấy là phải (câu 8). Rồi, như để ban cho chúng ta những sự trông đợi cao cả nhất về sự huy hoàng sắp đến, Ngài cho chúng ta biết rằng dầu sự vinh quang của đền thờ trước lớn lao là thế, mà những người già cả của Y-sơ-ra-ên đã khóc than trên vẻ đẹp đổ nát của nó, thì sự vinh quang của nhà tương lai, mà Ngài ban lời hứa, còn lớn hơn nhiều; hay đúng hơn, như phải được dịch, "sự vinh quang sau rốt của nhà nầy sẽ lớn hơn sự vinh quang trước", vì sự so sánh không phải giữa đền thờ thứ nhất và đền thờ thứ hai, mà giữa vinh quang thứ nhất và vinh quang thứ hai, như rõ ràng từ câu 3 của chương, nơi chúng ta đọc: "Ai là kẻ còn sót lại trong các ngươi đã thấy sự vinh quang trước của nhà nầy? và các ngươi thấy nó bây giờ ra sao?" Và từ đó chúng ta thấy mọi đền thờ, bắt đầu từ đền của Sa-lô-môn, đều được xem như một, dầu chúng đã bị san bằng và xây lại. Đã có ba đền thờ: của Sa-lô-môn, của Xô-rô-ba-bên, của Hê-rốt; nhưng cả ba đều được xem chỉ là một nhà.
Lời hứa về vinh quang này là một đề tài các tiên tri thường ca ngợi. "Ta sẽ làm cho nhà vinh hiển Ta được vinh hiển", Ê-sai phán; và còn nhiều khải tượng như vậy về sự huy hoàng tương lai, mà ta không cần trích. Tất cả đều đồng thanh báo trước sự vinh quang của nhà và dân sự Đức Chúa Trời trong ngày sau rốt, khi núi Si-ôn sẽ là sự vui mừng của cả trái đất, và Giê-ru-sa-lem là thành của Vua Cả.
Tuy nhiên, có "sự bình an" được hứa, cũng như vinh quang, sau những cơn chấn động này, và sau sự đến của Đấng được mong đợi của mọi nước. Sự bình an này chưa được ban cho xứ, thành hay dân tộc nào trên trái đất đầy rối ren của chúng ta. Nhưng sẽ có "sự bình an" trên Y-sơ-ra-ên, và "sự bình an" trên mọi đồi núi và thung lũng của trái đất này. Sau cơn bão tố là sự yên lặng; sau nửa đêm là buổi sáng; sau chiến tranh và tin đồn chiến tranh là ngày hòa bình khắp hoàn cầu.
Vậy thì, thứ tự các biến cố được tiên tri A-ghê trình bày cho chúng ta rất rõ ràng. Trước hết là sự rúng động khắp hoàn cầu, và "sự cất đi những sự bị rúng động, như những sự đã làm nên, hầu cho những sự không bị rúng động được còn lại". Rồi đến sự đến của Đấng Mê-si. Rồi đến kỳ muôn vật được phục hưng lại, sự vinh quang và sự bình an của triều đại ngàn năm.
VII. Xa-cha-ri 14. — Toàn bộ chương này hướng về "ngày của Chúa", và các biến cố tiếp theo nó. Ta không đặt nặng cách diễn đạt "ngày của Chúa", dầu trong nguyên văn nó khác và mạnh hơn nhiều cách diễn đạt tương tự. Ta không nói rằng chính thuật ngữ này có thể xác định thời điểm được nói đến ở đây là thời kỳ tái lâm. Chính những gì tiếp theo là điều ta nương vào để xác định điều này.
Câu 2 báo trước một cuộc vây hãm Giê-ru-sa-lem, và vẽ nó rất chi tiết. Đây không thể là cuộc vây hãm của Ti-tút, cũng chẳng phải cuộc vây hãm nào khác đã từng xảy ra, vì sự mô tả hoàn toàn không giống bất cứ điều gì đã từng giáng xuống thành; không giống đến nỗi nó hẳn phải chỉ về một điều gì đó còn ở tương lai. Giữa cuộc vây hãm này, khi các nước nhóm lại nghịch cùng thành, Chúa hiện ra để giải cứu nó. "Bấy giờ Đức Giê-hô-va sẽ ra, đánh lại các nước đó, như khi Ngài đánh trong ngày chiến trận." Để làm cho điều này cụ thể hơn, và chỉ cho chúng ta thấy đó thật sự là sự tái lâm, lại thêm rằng: "Ngày đó, chân Ngài sẽ đứng trên núi Ô-liu, đối diện Giê-ru-sa-lem về phía đông; và núi Ô-liu sẽ nứt ở giữa, về phía đông và phía tây, và sẽ có một trũng rất lớn; một nửa núi sẽ dời về phía bắc, và một nửa về phía nam... Đức Giê-hô-va Đức Chúa Trời tôi sẽ đến, và mọi thánh đồ ở cùng Ngài." Đây có thể là gì khác ngoài lần đến thứ hai? "Kìa, Chúa đến với muôn vàn thánh đồ Ngài." Nếu những lời này không mô tả sự đến, thì ngôn ngữ nào có thể mô tả? Không nơi nào trong toàn bộ Kinh Thánh có một lời tuyên bố chi tiết và rõ ràng hơn về sự tái lâm; và nếu điều này không có nghĩa là sự tái lâm theo nghĩa đen, thì những lời khác làm sao có nghĩa đó?* Có lý do nào để không chấp nhận nghĩa hiển nhiên của các lời này? Vì sao lại tìm một nghĩa khác? Chẳng phải chúng ta nên giữ nghĩa tự nhiên của đoạn văn, trừ phi có thể chứng minh rằng nghĩa không tự nhiên mới là nghĩa đúng? Vậy, lấy đoạn này như một lời báo trước về sự tái lâm, hãy để ý xem điều gì tiếp theo biến cố đó.
* John Bunyan cũng nghĩ như vậy, ông viết trong một tác phẩm của mình như sau: — "Những người Quaker là kẻ lừa dối, vì chúng thuyết phục các linh hồn đừng tin rằng chính Con Người đã bị đóng đinh và đã sống lại, có thịt và xương (Lu-ca 24:38-40), sẽ trở lại như vậy, chính Con Người ấy giữa các đám mây trên trời để đoán xét, như Ngài đã đi — và cùng chính lúc đó sẽ khiến mọi người nam người nữ sống lại khỏi mồ mả, và khiến họ đến trũng Giô-sa-phát — vì ở đó Ngài, chính Con Người ấy, sẽ ngồi để đoán xét mọi dân ngoại chung quanh. Ta nói, chúng ra sức đánh lạc các linh hồn khỏi tin điều này, dầu đó là lẽ thật của Đức Chúa Trời được Kinh Thánh làm chứng (Giô-ên 3:11, 12, cũng như Công vụ 1:10, 11): 'Đức Chúa Jêsus nầy đã được cất lên khỏi các ngươi lên trời, cũng sẽ trở lại như cách các ngươi đã thấy Ngài lên trời vậy' (lưu ý, chính Đấng ấy); 'Ngày đó (ngày Ngài tái lâm), chân Ngài sẽ đứng trên núi Ô-liu.' Núi ấy ở đâu? Không phải trong lòng ngươi! mà là núi ở ngoài Giê-ru-sa-lem, đối diện nó, về phía đông." — A Vindication of Gospel Truths Opened According to the Scriptures — Works, tập v, tr. 486.
Sau khi nhắc đến cuộc tranh chiến giữa ánh sáng và sự tối tăm sẽ diễn ra bấy giờ, lại thêm rằng: "Trong ngày đó, nước sống sẽ chảy ra từ Giê-ru-sa-lem, một nửa chảy về biển trước (Biển Chết), một nửa về biển sau (biển Địa Trung Hải): mùa hè và mùa đông đều như vậy. Đức Giê-hô-va sẽ làm vua khắp đất; trong ngày đó sẽ chỉ có một Đức Giê-hô-va, và danh Ngài là một. Cả đất sẽ trở thành đồng bằng từ Ghê-ba đến Rim-môn, về phía nam Giê-ru-sa-lem; và thành sẽ được nhấc lên, có người ở tại chỗ nó, từ cổng Bên-gia-min đến chỗ cổng thứ nhất, đến cổng góc, và từ tháp Ha-na-nên đến hầm ép rượu của vua." Ta không cần trích thêm. Toàn bộ chương từ câu 8 trở đi mô tả sự vinh quang ngàn năm và phước hạnh của triều đại Đấng Mê-si. Hãy đọc toàn bộ lời tiên tri đáng chú ý này liên tục từ đầu chương, và ta không thấy làm sao có thể tránh được kết luận rằng sự tái lâm hẳn phải đi trước ngàn năm.
VIII. Lu-ca 21:24. — "Giê-ru-sa-lem sẽ bị dân ngoại giày đạp, cho đến chừng nào các kỳ dân ngoại được trọn." Bấy giờ, điều gì tiếp theo sự trọn của các kỳ ấy? Sự tái lâm; vì thêm rằng "sẽ có các điềm lạ trong mặt trời, mặt trăng, cùng các ngôi sao... Bấy giờ thiên hạ sẽ thấy Con Người dùng đại quyền đại vinh mà ngự đến trên đám mây." Không ai nghi ngờ rằng thời đại chúng ta là các kỳ dân ngoại, — thời kỳ Y-sơ-ra-ên bị giày đạp. Những kỳ này sẽ chấm dứt khi nào? Vào lúc Chúa đến; không phải trước đó. Sự bạo ngược của dân ngoại và sự đau khổ của người Giu-đa sẽ còn tiếp tục cho đến khi Chúa đến. Vậy thì làm sao ngàn năm có thể ở trước sự đến? Chắc chắn trong ngàn năm, dân ngoại sẽ không bạo ngược, và người Giu-đa sẽ không bị giày đạp: và nếu vậy, thì ngàn năm hẳn phải tiếp sau sự tái lâm, là sự tái lâm sẽ chấm dứt sự khốn khổ và áp bức này, truất phế những kẻ lạm dụng quyền vương giả, và tôn cao Y-sơ-ra-ên lên sự tôn trọng giữa các dân tộc.
Ngoài bằng chứng rút ra từ câu này, toàn bộ chương chứa nó là một lời chứng cho sự tái lâm trước ngàn năm. Trong chương ấy và trong các chương tương ứng của các sách Phúc Âm khác, Chúa chúng ta đang liệt kê các dấu hiệu về sự đến của Ngài. Ngài chỉ ra không ít dấu hiệu, và trên cơ sở đó Ngài phán: Hãy tỉnh thức — "Khi các ngươi thấy những điều ấy xảy đến, thì hãy biết sự cứu chuộc các ngươi gần đến." Bấy giờ, nếu ngàn năm đi trước sự tái lâm, Ngài có thể nào không nhắc đến nó? Nó chẳng phải sẽ là dấu hiệu nổi bật nhất, ấn tượng nhất, không thể chối cãi nhất về sự đến của Ngài sao? Nó thật sự sẽ là dấu hiệu của mọi dấu hiệu, mà không ai có thể lầm. Nếu một ngàn năm phước hạnh trên đất sẽ là điềm báo trước sự tái lâm của Ngài, vì sao Ngài không chỉ vào dấu hiệu này như dấu hiệu đáng chú ý nhất trong tất cả? Có thể nghĩ ra lý do nào cho việc nó không được liệt kê giữa bao dấu hiệu khác, nếu không phải vì nó sẽ đi sau, chứ không đi trước, sự hiện đến của Chúa?
Câu trả lời duy nhất ta từng nghe cho điều này là: tình trạng ngàn năm sẽ không khác thời hiện tại đến nỗi trở thành một dấu hiệu đáng chú ý. Sự trói Sa-tan được nói là có nghĩa hắn có ít ảnh hưởng hơn hiện nay đôi chút, và "dân chúng đều công bình" được gọi là một hình bóng phương Đông. Đối với điều này, ta không có câu trả lời nào khác ngoài việc lặp lại vô số đoạn văn tuyên bố điều ngược lại một cách rộng rãi và rực rỡ nhất. Những khải tượng phong phú về vinh quang trên đất này chỉ là bóng mờ thôi sao? Lời Đức Chúa Trời sẽ bị pha loãng và làm cho ra vô ích như vậy sao? Ta không thể không nghĩ rằng ít ai thật sự kính trọng Kinh Thánh mà lại để mình bị hệ thống làm mù quáng, đến nỗi chấp nhận những nguyên tắc giải kinh như vậy. Thật buồn khi người ta phủ nhận triều đại theo nghĩa đen của Đấng Christ; nhưng còn là điều đau buồn trang nghiêm hơn, khi có những Cơ Đốc nhân, trong khi thực hiện thuyết linh nghĩa hóa của mình, đã đưa mình đến một khải tượng tương lai nghèo nàn, cằn cỗi đến thế. Dầu nó cứu được hệ thống của họ, và hài hòa các phần của nó thì sao? Đó có phải là lý do đủ để trình bày sự vinh quang của thời đại sau rốt như một sự cải thiện và mở rộng đôi chút những điều tốt trong thời hiện tại? Khi Đức Chúa Trời cho chúng ta biết Sa-tan sẽ bị trói, điều đó có nghĩa là hắn sẽ không bị trói, mà vẫn đi lang thang tự do? Không thể tin được! Khi Đức Chúa Trời trình bày cho chúng ta những bức tranh tiên tri về sự thánh khiết khắp hoàn cầu, như chính những cảnh sẽ làm vui mừng trái đất, chất hình bóng này lên hình bóng khác để nâng cao quan niệm của chúng ta về tính khắp nơi của sự bình an ngàn năm, Ngài thật sự có ý muốn chúng ta hiểu rằng đó là những sự phóng đại, những hình bóng phương Đông mà chúng ta phải trừ hao nhiều mới đến được lẽ thật? Cảnh tiên tri chắc chắn rất vinh quang; cảnh thật sẽ chỉ là một sự cải thiện trên những gì chúng ta thấy quanh mình mỗi ngày? Ta không muốn tỏ ra dùng lời lẽ thiếu tử tế, nhưng ta sẽ nói dối và bất trung nếu không nói rằng ta xem những sự pha loãng Kinh Thánh như vậy với sự kinh ngạc và lo sợ. Trước hết, chúng ta được yêu cầu tin vào một ngàn năm không có Đấng Christ hiện diện, rồi, như thể thế chưa đủ, phước hạnh ngàn năm phải bị lột hết vinh quang, và rút gọn thành một cái bóng hay một bóng ma!
IX. Công vụ 3:20, 21. — "Ngài sẽ sai Chúa Giê-xu đến, là Đấng đã được rao giảng cho các ngươi từ trước; là Đấng mà trời phải giữ lại cho đến kỳ muôn vật được phục hưng lại." Ở đây khẳng định rõ ràng rằng Đấng Christ sẽ ở trên trời cho đến "kỳ muôn vật được phục hưng lại", rồi Ngài sẽ được "sai đến". "Kỳ muôn vật được phục hưng lại" và "kỳ được yên ủi" giải thích lẫn nhau, vì rõ ràng chúng chỉ cùng một thời kỳ, một thời kỳ sẽ được Đấng Christ đích thân mở ra. Đó là nghĩa tự nhiên của đoạn văn.
Người ta phản đối điều này rằng cách diễn đạt "kỳ muôn vật được phục hưng", v.v., có nghĩa là "kỳ ứng nghiệm mọi điều Đức Chúa Trời đã dùng miệng các thánh tiên tri Ngài mà phán". Về điều này ta nhận xét rằng đây không phải là nghĩa của từ ấy như được đưa ra trong bất cứ từ điển nào. Trong đó nó được nói là có nghĩa "sự đem các sự vật trở lại tình trạng trước kia". Và điều này chắc chắn phải có trọng lượng với chúng ta. Nhưng hãy xem nó được dùng trong Kinh Thánh ra sao. Chính danh từ ấy không xuất hiện ở nơi nào khác trong Cựu Ước hay Tân Ước; nhưng động từ cùng gốc được thấy thường xuyên, và luôn có nghĩa là "phục hưng", chứ không phải "ứng nghiệm"; — như, chẳng hạn, Ma-thi-ơ 12:13, "tay người được lành như tay kia"; chương 17:11, "Ê-li phải đến trước, và phục hồi mọi sự"; Công vụ 1:6, "Lạy Chúa, có phải trong lúc nầy Chúa sẽ lập lại nước Y-sơ-ra-ên chăng?" Hay, hãy xem Cựu Ước — Giê-rê-mi 16:15, "Ta sẽ lại đem chúng nó vào trong đất"; Ê-xê-chi-ên 16, "Chúng nó sẽ được phục hưng lại như lúc ban đầu". Những trường hợp này đủ cho thấy nghĩa của từ ấy, vốn đồng nhất trong mọi đoạn văn nó xuất hiện. Nó không bao giờ có nghĩa là ứng nghiệm; có những từ khác được dùng thường xuyên trong toàn bộ Kinh Thánh cho điều đó. Bản dịch của chúng ta, thật ra, là bản dịch chính xác nhất có thể đưa ra; mọi dịch giả Anh ngữ trước kia của chúng ta, Wicliff, Tyndale, Cranmer, v.v., đều đưa ra cùng một nghĩa; và Calvin giải thích đoạn này như vậy. Sau khi dịch các lời ấy như chúng ta, "kỳ phục hưng", ông nhận xét: "Nếu lúc này chúng ta thấy nhiều sự rối loạn trong thế gian, xin sự trông cậy này làm chúng ta được yên ủi, rằng Đấng Christ sẽ một lần đến để Ngài phục hưng lại mọi sự." Vậy còn gì rõ ràng hơn? Và chỉ nhìn vào những lời này thôi, dầu không tìm được lời nào khác, chúng ta chẳng phải (dùng lời của Giám mục Horne) "trông đợi lần tái lâm thứ hai của Đấng Christ để phục hưng lại mọi sự, để đoán xét thế gian, và để bắt đầu triều đại vinh hiển của Ngài" sao?
X. Rô-ma 8:19-23. — Ở đây muôn vật được nói là đã bị "phục dưới sự hư không", và nằm dưới lời rủa sả, rõ ràng là lời rủa sả đã phán ra nghịch cùng nó vì sự vi phạm của loài người. Nó "đồng than thở và chịu đau đớn cho đến ngày nay". Nhưng có một lời hứa về sự giải cứu, — một sự giải cứu rõ ràng đồng nhất với "sự phục hưng lại muôn vật", hay tình trạng phước hạnh ngàn năm. Sứ đồ cho chúng ta biết (câu 23) điều này sẽ xảy ra vào "sự cứu chuộc thân thể" — tức là sự sống lại, mà chúng ta biết là sẽ vào lúc Chúa đến. Như vậy muôn vật được trình bày như đang trông đợi sự phục hồi của mình về chính thời điểm mà các thánh đồ đang trông đợi, sự sống lại và sự tái lâm. Biến cố ấy sẽ đem sự giải cứu đến cho họ và cho cả muôn vật. Ông Haldane, trong "Chú giải" của ông về thư này, đã nêu bật ý nghĩa rất mạnh mẽ, và rất dài dòng. Ông cho thấy nó không thể có nghĩa nào khác ngoài nghĩa đã nêu trên. Ông viết như vầy: — "Ý sứ đồ muốn nói rằng muôn vật, vì cớ tội lỗi của loài người, đã bị án của Đức Chúa Trời bắt phục dưới sự hư không, sẽ được cứu khỏi tình trạng thấp hèn hiện tại mà nó đang than thở; và, theo sự trông cậy đã ban cho nó, đang khao khát được dự phần với các con trai Đức Chúa Trời trong sự tự do khỏi sự hư không mà rốt cuộc nó sẽ được đưa vào, dự phần với họ trong sự giải cứu vinh hiển tương lai của họ khỏi mọi điều ác."* Vậy muôn vật sẽ cứ than thở và quằn quại, lời rủa sả vẫn đè nặng nó, và làm đất đai cằn cỗi, cho đến khi Đấng Christ đến để làm mới lại mọi sự.
* Tập ii, tr. 285.
XI. 2 Tê-sa-lô-ni-ca 2:1-8. — Trong cả hai thư gửi người Tê-sa-lô-ni-ca, sự đến của Chúa thường được nhắc đến, và thật ra toàn bộ sự nhấn mạnh và ý nghĩa của thư thứ hai dựa trên tính theo nghĩa đen của biến cố ấy. Hãy thu thập những ám chỉ khác nhau về nó rải rác trong cả hai thư.
1. "Đặng chờ đợi Con Ngài từ trên trời." (1 Tê-sa-lô-ni-ca 1:10.)
2. "Vì sự trông cậy, sự vui mừng, và mão triều thiên vinh hiển của chúng tôi là gì, há chẳng phải là anh em cũng được đứng trước mặt Đức Chúa Giê-xu Christ chúng ta trong khi Ngài đến sao?" (Chương 2:19.)
3. "Hầu cho lòng anh em được vững vàng, và thánh sạch không chỗ trách được trước mặt Đức Chúa Trời, là Cha chúng ta, khi Đức Chúa Giê-xu Christ chúng ta sẽ đến với hết thảy thánh đồ Ngài!"* (Chương 3:13.)
4. "Chúng ta là kẻ sống, còn ở lại cho đến kỳ Chúa đến, thì không lên trước những người đã ngủ rồi: vì sẽ có tiếng kêu lớn và tiếng của thiên sứ lớn cùng tiếng kèn của Đức Chúa Trời, thì chính mình Chúa ở trên trời giáng xuống; bấy giờ những kẻ chết trong Đấng Christ, sẽ sống lại trước hết." (Chương 4:15, 16.)
5. "Ngày của Chúa sẽ đến như kẻ trộm trong ban đêm vậy." (Chương 5:2.)
6. "Nguyền xin chính Đức Chúa Trời bình an khiến anh em nên thánh trọn vẹn, và nguyền xin tâm thần, linh hồn, và thân thể của anh em đều được giữ vẹn, không chỗ trách được, khi Đức Chúa Giê-xu Christ chúng ta đến!" (Chương 5:23.)
7. "Khi Đức Chúa Giê-xu từ trời hiện đến với các thiên sứ quyền phép của Ngài, giữa ngọn lửa hừng, báo thù những kẻ chẳng hề nhận biết Đức Chúa Trời, và không vâng phục Phúc Âm của Chúa Giê-xu Christ chúng ta; họ sẽ bị hình phạt hư mất đời đời, xa cách mặt Chúa và sự vinh hiển của quyền phép Ngài, tức là khi Ngài sẽ đến trong ngày đó, để được sáng danh trong các thánh đồ, được khen ngợi trong mọi kẻ tin." (2 Tê-sa-lô-ni-ca 1:7-10.)
8. "Hỡi anh em, chúng tôi nhơn sự Đức Chúa Giê-xu Christ chúng ta đến, và nhơn sự chúng ta hội hiệp cùng Ngài, mà nài xin anh em." (Chương 2:1.)
9. "Ngày của Đấng Christ đã đến gần." (Chương 2:2.)
10. "Ngày đó không đến được, trừ phi có sự bội đạo đến trước." (Chương 2:3.)
11. "Bấy giờ kẻ nghịch cùng luật pháp kia sẽ hiện ra, Chúa là Đức Chúa Giê-xu sẽ dùng hơi miệng Ngài mà hủy diệt nó, và trừ bỏ nó bởi sự chói sáng của sự Ngài đến." (Chương 2:8.)
12. "Xin Chúa dẫn dắt lòng anh em đến sự yêu mến Đức Chúa Trời, và sự nhịn nhục của Đấng Christ!" (Chương 3:5.)
Ở đây, có không ít hơn mười hai đoạn văn nói về sự đến của Chúa; và điều này trong hai thư ngắn, hay tám chương tất cả. Người Tê-sa-lô-ni-ca chỉ có thể gắn một ý nghĩa cho mọi ám chỉ khác nhau này, và sẽ không bao giờ nghĩ đến việc hiểu chúng theo những nghĩa khác nhau, và chỉ về những biến cố khác nhau. Hơn nữa, chúng ta biết như một sự kiện lịch sử rằng họ thật sự đã làm vậy. Trước khi sứ đồ viết, họ chắc chắn, như mọi thánh đồ đầu tiên, đang trông đợi sự đến của Chúa. Thư thứ nhất của ông đã xác nhận họ trong điều này, và đánh thức những sự trông đợi càng sốt sắng hơn. Họ bấy giờ đầy dẫy một ý tưởng, sự tái lâm cận kề. Có người, hoặc thuộc về họ hoặc thuộc một hội thánh khác, đã lợi dụng điều này, và viết một bức thư nhân danh Phao-lô, báo trước sự hiện ra tức thì của Chúa. Họ do đó "bị rúng động trong trí, và bối rối". Khi nhận được tin về tình trạng kích động của họ, sứ đồ viết thư thứ hai để làm dịu sự xao động này. Khi sửa sai lầm của họ, ông cho là đương nhiên rằng họ đã đúng khi chờ đợi Đấng Christ, và cũng vậy, rằng khi ông nói trong thư thứ nhất về sự tái lâm, ông thật sự có ý nói sự đến theo nghĩa đen, hữu hình và đích thân của Đấng Christ. Vậy sai lầm mà ông sửa là gì? Rằng ngày của Chúa đã đến.* Để sửa điều này, ông chỉ ra một biến cố hẳn phải xảy ra trước sự tái lâm, — sự nổi lên của tên chống Christ. Chỉ có thế. Sự bội đạo ấy đã bắt đầu hành động; nó sẽ tiếp tục và tự tôn cao; rồi, khi Người Tội Lỗi này đã đạt đến đỉnh kiêu ngạo và cực điểm huy hoàng của hắn, Chúa sẽ đến và đánh hắn ra bụi đất.
* Đây là nghĩa của ἐνεστήκεν. Xem Rô-ma 8:38 — "những sự hiện tại, những sự sẽ đến"; xem thêm 1 Cô-rinh-tô 3:22; 7:26; Ga-la-ti 1:4; Hê-bơ-rơ 9:9.
Vậy rất rõ ràng rằng sự hủy diệt của tên chống Christ và sự tái lâm của Chúa hẳn phải đồng thời, vì Ngài đến để hủy diệt hắn. Sự bội đạo bắt đầu trong thời các sứ đồ. Nó đã lớn lên và lan rộng từ đó đến nay. Nó sẽ tăng thêm sự lớn lao, "làm hao mòn các thánh của Đấng Rất Cao"; ghi tên phạm thượng trên trán và tay người ta; khiến cả thế gian thờ lạy nó và lấy làm lạ mà theo nó. Rồi, khi ngồi kiêu hãnh nhất trên ngôi gian ác, Chúa sẽ từ trời giáng xuống và hủy diệt kẻ hủy diệt đất này. Vậy thì làm sao ngàn năm có thể ở trước sự tái lâm? Nếu Chúa đến để giết Người Tội Lỗi, Ngài cũng hẳn đến để bắt đầu sự vinh quang ngàn năm.
Nhưng "sự đến của Chúa" có hẳn phải có nghĩa là sự hiện ra đích thân của Ngài ở đây? Ta nghĩ hẳn phải. Người Tê-sa-lô-ni-ca đang trông đợi điều gì? Sự tái lâm theo nghĩa đen. Rồi, bởi sự tái lâm ấy, tên chống Christ sẽ bị hủy diệt. Biến cố nào đã làm họ xao động, mà sứ đồ bảo họ là "sẽ không đến" cho đến khi "có sự bội đạo đến"? Sự tái lâm theo nghĩa đen. Vậy thì nhất thiết hẳn phải là chính sự tái lâm ấy sẽ xảy ra ngay khi sự bội đạo đã đến. Bằng không, lập luận của sứ đồ vô nghĩa biết bao! Khi Phao-lô viết cho Hội Thánh Rô-ma rằng ông định thăm họ, chỉ là ông phải lên Giê-ru-sa-lem trước với sự lạc quyên cho các thánh đồ nghèo, ông chẳng phải có ý rằng khi công việc này xong, chính ông, cùng một Phao-lô ấy, sẽ thăm họ đích thân sao? Việc hoãn chuyến thăm có làm thay đổi tính đích thân, biến nó từ một chuyến thăm thật thành một chuyến thăm linh nghĩa không? Cũng vậy, việc có một khoảng thời gian sẽ trôi qua trước sự tái lâm, có làm thay đổi bản chất của sự tái lâm vào cuối khoảng thời gian ấy, đến nỗi điều được hiểu là một sự thật theo nghĩa đen trước khoảng thời gian, hẳn phải tan thành một sự thật linh nghĩa vì khoảng thời gian ấy đã trôi qua? Người Tê-sa-lô-ni-ca tưởng rằng sẽ chẳng có khoảng thời gian nào cả, mà Chúa sẽ đến ngay lập tức. Sứ đồ bảo họ rằng sẽ có một khoảng thời gian, nhưng, ngay khi khoảng ấy qua đi, chính biến cố ấy (chứ không phải một biến cố khác loại) mà họ đã trông đợi sẽ xảy ra.
* Ta không nghĩ cần phải trích tiếng Hy Lạp, vì ta không viết một luận văn phê bình: nhưng nếu ai cẩn thận tra cứu nguyên văn, sẽ thấy những điều đã nêu trên chẳng những được xác minh, mà còn được củng cố mạnh mẽ. Ta có thể chứng minh điều đã trình bày ở đây bằng cách tham chiếu các nhà phê bình giỏi nhất; nhưng ta chỉ trích hai vị, như mẫu của những vị còn lại. Schoettgen dịch cách diễn đạt này như sau: "Sự tái lâm của Đấng Christ, sẽ rực rỡ đập vào mọi mắt, và sự oai nghi cùng sự huy hoàng vinh hiển của nó không ai có thể chối cãi." — Horae Hebraicae, tr. 846. — Và, Küttner diễn giải: "Sự tái lâm của Đấng Mê-si, huy hoàng bởi sự rực rỡ và oai nghi của nó." — Hypomnemata in Nov. Test., tại chỗ, tr. 465.
Nhưng những lời này há không thể chấp nhận một cách giải thích linh nghĩa? Người ta đã cố linh nghĩa hóa chúng. Một nghĩa khác đã được đưa ra, chắc chắn không phải nghĩa tự nhiên, mà là nghĩa không tự nhiên. Nó có đứng vững được không, chúng ta sẽ xem.
Vậy, cách diễn đạt nào cần được linh nghĩa hóa? Theo nghĩa đen là "sự tỏ hiện của sự hiện diện Ngài". Hai từ "sự tỏ hiện" và "sự hiện diện" thường được dùng riêng rẽ để chỉ sự tái lâm theo nghĩa đen; và chắc chắn khi cả hai cùng xuất hiện, chúng ta được phép xem cách diễn đạt này là một trong những cách rõ ràng nhất có thể được dùng để chỉ sự đến theo nghĩa đen. Thuật ngữ kép này chắc chắn là mạnh nhất xuất hiện trong các thư này, và dường như được sứ đồ dùng có chủ ý, để ngăn khả năng nó bị giải thích sai. Có mười hai lần nhắc đến sự đến trong các thư này, — mười một lần được mọi người thừa nhận có nghĩa là sự đến theo nghĩa đen. Thế mà cả mười một lần ấy đều yếu hơn lần đang tranh cãi, là lần thứ mười hai. Chẳng phải rất khó hiểu sao, khi những lần yếu hơn được giải thích theo nghĩa đen, còn lần mạnh nhất lại bị giải thích sai? Chắc chắn có một thành kiến nào đó đang làm lệch phán đoán ở đây.
Nhưng hơn nữa; từ "sự tỏ hiện" xuất hiện đúng sáu lần trong Tân Ước. Trong một lần nó chỉ về lần đến thứ nhất, mà chúng ta biết là theo nghĩa đen. Trong bốn lần khác, mọi người đều thừa nhận nó chỉ về lần đến thứ hai theo nghĩa đen. Lần thứ sáu là đoạn văn đang xét, và nó mạnh hơn bất cứ lần nào trong năm lần kia. Chúng như sau: —
1. "Cho đến kỳ sự hiện ra của Đức Chúa Giê-xu Christ chúng ta." (1 Ti-mô-thê 6:14.)
2. "Là Đấng sẽ đoán xét kẻ sống và kẻ chết, nhân sự Ngài đến và nước Ngài." (2 Ti-mô-thê 4:1.)
3. "Cho mọi kẻ yêu mến sự hiện đến của Ngài." (2 Ti-mô-thê 4:8.)
4. "Sự hiện ra của sự vinh hiển Đức Chúa Trời lớn và Cứu Chúa chúng ta, là Đức Chúa Giê-xu Christ." (Tít 2:13.)
Trên kia chúng ta đã hỏi: Vì sao, trong mười hai đoạn văn, tất cả dường như có cùng một ý nghĩa, lại lấy đoạn mạnh nhất, và ít bị nghi ngờ nhất, làm ngoại lệ cho những đoạn còn lại? Vậy, ở đây chúng ta hỏi: Vì sao, trong sáu đoạn văn riêng biệt, trong đó từ ấy xuất hiện, lại lấy đoạn (vì được ghép với một từ khác) mạnh nhất làm ngoại lệ cho những đoạn còn lại? Vì sao linh nghĩa hóa đoạn mạnh nhất mà để những đoạn yếu hơn đứng nguyên? Nghĩa tự nhiên, không nghi ngờ, có thể cản trở hay làm trật hệ thống của bạn; nhưng bạn có cho phép đó là lý do đủ để bịa ra một nghĩa không tự nhiên?
Để trả lời, người ta nói rằng từ "sự đến" được dùng "theo nghĩa linh" trong câu 9 của chính chương này. Về điều này, ta xin lưu ý những nhận xét sau: —
1. Lập luận này, dầu được nhượng bộ, cũng chỉ đạt đến một "có thể", và một "có thể" đặt đối lập với một "hẳn phải" mạnh nhất mà ta có thể tưởng tượng. Những gì ta đã trình bày trên dường như đạt đến một "hẳn phải" tích cực và không thể cưỡng lại. Vậy một "có thể" suông có sức mạnh gì khi đối lập với điều này? Nhà phê bình nào có thể bằng lòng xây dựng phép giải kinh của mình trên một nền tảng bấp bênh như vậy?
2. Dầu một cách diễn đạt yếu hơn có thể được linh nghĩa hóa, không có nghĩa là một cách diễn đạt mạnh hơn nhiều có thể, càng không phải hẳn phải, được đối xử cùng một cách. Một thuật ngữ tổng quát...
có thể mập mờ, nhưng đó không phải là lý do để một lời nói riêng biệt và minh xác cũng phải mập mờ như thế. Thế mà đó chính là ý nghĩa của lời phản bác!
3. Các thuật ngữ không thể hoán đổi cho nhau, mà lẽ ra chúng phải như vậy nếu lập luận này có giá trị. Nếu "sự sáng láng của sự Đến của Ngài" này có thể áp dụng cho Kẻ địch lại Đấng Christ cũng như cho Đấng Christ, thì lời phản bác những lời khẳng định của chúng ta hẳn có phần nào sức mạnh. Nhưng nếu điều đó không thể chấp nhận được, thì lời phản bác sụp đổ. Làm sao chúng ta có thể lý luận như vầy: — từ "đến" được áp dụng theo nghĩa thuộc linh cho Kẻ địch lại Đấng Christ, vì thế những lời "sự sáng láng của sự đến của Ngài" (vốn không thể dùng về Kẻ địch lại Đấng Christ) có thể được áp dụng theo nghĩa thuộc linh cho Đấng Christ? Nếu các từ ấy đồng nghĩa, tôi còn hiểu được lập luận, nhưng khi chúng không đồng nghĩa, tôi thú thật là tôi không hiểu. Nếu a + b = b, và hoán đổi được với b, thì bất cứ điều gì b biểu thị, a + b đều có thể biểu thị; nhưng nếu a + b lớn hơn b nhiều, và không thể hoán đổi, thì thật là vô lý khi tôi nói, vì tôi đã khám phá ra rằng b biểu thị một tổng số nào đó, nên a + b cũng phải biểu thị tổng số ấy.
4. Người phản bác của chúng ta dường như quên rằng ông cũng tin vào một Sự Đến theo nghĩa đen của Đấng Christ như chúng ta, dù chúng ta có khác xa nhau về thời điểm của nó đến đâu; trong khi lập luận của ông lại tiến hành trên giả định rằng Sự Đến của Đấng Christ chẳng phải là sự đến theo nghĩa đen hơn sự đến của Kẻ địch lại Đấng Christ. Tam đoạn luận của ông khập khiễng một cách đáng thương. Nó phải diễn ra như vầy: "Từ 'đến', khi áp dụng cho Kẻ địch lại Đấng Christ, không thể theo nghĩa đen, vì không có Sự Đến theo nghĩa đen của Kẻ địch lại Đấng Christ; vì thế, cùng một từ ấy, khi áp dụng cho Đấng Christ, không thể theo nghĩa đen, vì không có Sự Đến theo nghĩa đen của Đấng Christ." Dù sự "đến" của Kẻ địch lại Đấng Christ có thể không phải là sự đến cá nhân, và vì thế chúng ta được tự do giải nghĩa từ ấy theo nghĩa thuộc linh, thì đó có phải là lý do để nói rằng chúng ta được tự do giải nghĩa từ ấy (hay đúng hơn, một từ mạnh mẽ hơn nhiều) theo nghĩa thuộc linh khi áp dụng cho Đấng Christ, trong khi chúng ta tin vào sự đến theo nghĩa đen của Ngài vào một lúc nào đó? Lý do khiến người ta dám giải nghĩa từ ấy theo nghĩa thuộc linh, trong trường hợp Kẻ địch lại Đấng Christ, là vì chúng ta tin rằng hắn sẽ không đến cách cá nhân chút nào. Nếu chúng ta thừa nhận một sự đến cá nhân trong trường hợp này, chúng ta đã không cảm thấy mình được tự do làm điều đó. Vậy thì, làm sao chúng ta có thể cảm thấy mình được tự do giải nghĩa từ ấy theo nghĩa thuộc linh, khi nói về Đấng Christ, trong khi lý do để chúng ta giải nghĩa như vậy không còn tồn tại nữa? Nghĩa bóng có thể chấp nhận được trong trường hợp của kẻ sẽ đến theo cách thuộc linh, nhưng đó có phải là lý do để nói rằng nó cũng chấp nhận được trong trường hợp của Đấng sẽ đến cách trực tiếp và cá nhân?
5. Dù lời phản bác này có sức mạnh thế nào đối với những người phủ nhận một Kẻ địch lại Đấng Christ cá nhân, thì nó hoàn toàn không có sức mạnh gì đối với những người tin vào nhân cách của hắn. Giờ đây, dù tôi không thể đồng ý với một số thuyết cổ xưa, hay một số thuyết rất mới đây, về chủ đề một Kẻ địch lại Đấng Christ cá nhân, tôi vẫn tin rằng hệ thống đại chống Đấng Christ sẽ có một cái đầu hay một vị vua cá nhân. Cái đầu hay vị vua này thường được nói tiên tri cả trong Cựu Ước lẫn Tân Ước. Hắn là đại diện của toàn bộ khối gian ác mênh mông mà trái đất sẽ bị bao phủ. Và, với tư cách là đầu hay đại diện của khối ấy, ít nhất cho đến nay, tôi công nhận nhân cách theo nghĩa đen của hắn. Và nếu vậy, thì lời phản bác mà tôi đã bác bỏ; dù có được xem trọng đến đâu đối với người phủ nhận nhân cách của Kẻ địch lại Đấng Christ, cũng hoàn toàn không có điểm tựa hay sức mạnh gì đối với người tin vào nhân cách ấy. Có lẽ nó có thể được dùng như một lập luận ad hominem, nhưng nó không thể là gì hơn thế.
Như vậy tôi đã cố gắng cố định cách giải nghĩa đoạn văn này. Tôi đã đưa ra những lý do rất mạnh mẽ, theo tôi thấy, để hiểu nó theo nghĩa tự nhiên; phần còn lại thuộc về người khác để đưa ra những lý do mạnh mẽ của họ để hiểu nó theo nghĩa phi tự nhiên. Tuy nhiên, họ phải chuẩn bị, không chỉ để chỉ ra lý do tại sao nó có thể, mà còn tại sao nó phải, hay nên, được giải thích như vậy. Chắc chắn, nếu hệ thống của họ vững mạnh và nhất quán, nó sẽ có thể từ bỏ lập trường thuần túy phủ định, và tiến tới một điều gì đó tích cực và chủ động hơn trong vấn đề giải nghĩa Kinh Thánh, mà chỉ nhờ đó câu hỏi giữa chúng ta mới có thể được quyết định dứt khoát.
XII. II Phi-e-rơ 3:1-13. — Lập luận từ đoạn văn này ủng hộ một Sự Đến trước thiên niên kỷ, tôi đã trình bày rồi. Nó đơn giản là vầy, rằng "những ngày sau rốt", vốn đã bắt đầu từ thời các sứ đồ, sẽ tiếp diễn, ngày càng đầy dẫy gian ác, nhạo báng, bội đạo, và vô thần, cho đến khi đột nhiên bị gián đoạn bởi sự đến của ngày của Chúa. Tuy nhiên, tôi không có ý lặp lại những gì mình đã đưa ra. Tôi chỉ muốn lưu ý đến các lời phản bác.
Lời phản bác chính có phần nào tính chất như vầy: — "Vụ thiêu đốt toàn cầu này hẳn sẽ đốt cháy và hủy diệt mọi sinh vật trên mặt đất, đến nỗi không thể tin rằng loài người có thể bước ra khỏi đó để sinh sôi đầy đất, như những người tin vào thiên niên kỷ vẫn tin." Về điều này, xin cho tôi nhận xét, —
Điều này hoàn toàn không phải là câu trả lời cho lập luận của chúng ta. Nó không chạm đến chỗ khó. Nó có thể chứng minh rằng không thể có thiên niên kỷ nào cả; nhưng ngoài ra nó còn có thể chứng minh điều gì nữa? Tôi dẫn đoạn văn để chỉ ra rằng, dù thiên niên kỷ được đặt ở đâu, nó cũng không thể nằm giữa thời hiện tại và Sự Đến. Lời phản bác có thể rất thích hợp để chứng minh rằng thiên niên kỷ mà chúng ta tin là điều không thể; nhưng làm sao nó có thể trả lời lập luận của chúng ta, rằng bất kỳ thiên niên kỷ nào giữa lúc này và Sự Đến đều là điều không thể, nếu những lời của sứ đồ là đúng? Nó có thể buộc chúng ta phải thay đổi quan niệm về bản chất của thiên niên kỷ, chứ không phải về thời gian và vị trí mà nó chiếm giữ.
Sự thật là, đoạn văn này đặt ra những khó khăn cho cả hai phía; và sẽ tốt nếu, với sự thừa nhận này, họ ngồi xuống bình tĩnh mà suy xét. Người chống thuyết thiên niên kỷ phải trả lời câu hỏi: Làm sao ông, với một đoạn văn như vậy trước mặt, có thể tin rằng có thể có một thiên niên kỷ trước Sự Đến? Người tin vào thiên niên kỷ phải giải quyết khó khăn khác này: Làm sao ông có thể tin rằng loài người có thể tồn tại giữa ngọn lửa tàn phá rộng khắp như vậy, và bước ra khỏi đó để cư ngụ trên đất? Để mặc người trước tự thoát khỏi thế tiến thoái lưỡng nan của mình theo cách ông có thể, tôi sẽ cố giúp người sau thoát khỏi thế của mình; và, khi làm vậy, tôi nhận xét rằng lời tiên tri này của sứ đồ không phải là một đoạn văn đơn lẻ, mà là một trong một loại lớn, tất cả đều chỉ về cùng một thời điểm. Tôi lấy mẫu đầu tiên trong số đó từ sách Khải Huyền. Dưới ấn thứ sáu, một sự tàn phá ngang bằng với điều Phi-e-rơ tiên tri được mô tả. Có gì mạnh mẽ hơn điều này? — "Tôi nhìn xem khi Ngài mở ấn thứ sáu, thì có một cơn động đất lớn; mặt trời trở nên tối tăm như túi lông đen, mặt trăng trở nên như huyết; các ngôi sao trên trời sa xuống đất, như cây vả rụng những trái vả xanh khi bị gió lớn lay động. Trời bị cuốn đi như cuốn sách, và mọi núi mọi đảo đều bị dời khỏi chỗ mình." (Khải Huyền 6:12-14.) Thế mà sau đó chúng ta thấy loài người cư ngụ trên đất. Lại nữa, khi đổ chén thứ bảy, chúng ta đọc: "Mọi đảo đều trốn đi, và các núi chẳng còn thấy nữa"; thế mà sau đó chúng ta vẫn thấy loài người trên đất, những người đã đi qua trận động đất toàn cầu này. Lại nữa, chúng ta đọc trong Ê-sai như sau: — "Nầy, ngày của Đức Giê-hô-va đến, là ngày hung bạo, với cơn thạnh nộ và sự nóng giận dữ dội, để làm cho đất nầy hoang vu, và Ngài sẽ diệt hết những kẻ có tội khỏi đất. Vì các ngôi sao trên trời và các chòm sao sẽ chẳng chiếu sáng mình nữa; mặt trời sẽ tối tăm khi mọc lên, và mặt trăng sẽ chẳng chiếu sáng. Ta sẽ làm cho loài người quí hơn vàng ròng, thật, loài người quí hơn vàng Ô-phia. Vậy nên, Ta sẽ làm rúng động các từng trời, và đất sẽ bị dời khỏi chỗ mình, trong cơn thạnh nộ của Đức Giê-hô-va vạn quân, và trong ngày Ngài nóng giận dữ dội. Bấy giờ, người ta sẽ như con hươu bị đuổi, như bầy chiên không ai thâu nhóm." (Ê-sai 13:9-14.)
Có lời nào bày tỏ sự hủy diệt mạnh mẽ hơn điều này chăng? Thế mà ngay sau đó chúng ta thấy loài người cư ngụ trên đất, những người đã bước ra khỏi đó. Lại nữa, hãy lấy chương 24 của cùng đấng tiên tri ấy. Tôi không cần trích dẫn, vì tôi đã trích ở một nơi khác; nhưng tôi hỏi, có sự hủy diệt nào hoàn toàn và toàn cầu hơn, theo nghĩa rộng nhất và không giới hạn nhất? Đó không chỉ là thiêu đốt, mà còn là chấn động, động đất, tan rã, và mọi hình thức hủy diệt triệt để nhất.* Trong toàn bộ Kinh Thánh không có bức tranh nào về sự hoang tàn toàn diện, thiêu nuốt, và qua đi như ở đây. Mọi nguyên tố tàn phá đều được đưa vào. Mọi quyền năng hủy diệt đều được giáng xuống đất, như thể với mục đích quét sạch nó cùng cư dân của nó. Thế mà ra khỏi tất cả những điều này, loài người bước ra để cư ngụ trên mặt đất, sau khi trận động đất và vụ thiêu đốt toàn cầu này đã qua đi.
* Tôi xin lưu ý ở đây rằng nhiều cách diễn đạt trong đoạn văn này hoàn toàn giống như trong Phi-e-rơ, — chỉ có điều chúng được đấng tiên tri lặp lại, nâng cao, và phóng đại vượt xa những lời của sứ đồ.
Tôi không cần trích dẫn các đoạn văn khác, dù chúng không ít. Tôi đưa ra những đoạn này làm mẫu. Giờ đây, tôi hỏi những người phản bác chúng ta rằng họ làm gì với những đoạn văn này? Tôi chỉ vào những bức tranh về sự tàn phá khủng khiếp quét khắp, lửa và động đất, chớp và bão tố, tất cả hòa lẫn vào nhau. Tôi chỉ vào những lời khẳng định rõ ràng tiếp theo, về việc loài người sống sót sau những tai họa vô hạn này. Và tôi hỏi, nếu các ông không vấp ngã vì những đoạn này, cũng không coi chúng là khó khăn, thì tại sao lại vấp ngã vì một đoạn khác cùng loại, và tuyên bố nó là không thể vượt qua? Trước khi các ông yêu cầu tôi hòa giải Phi-e-rơ với hệ thống của mình, tôi yêu cầu các ông hòa giải Ê-sai với hệ thống của các ông. Khó khăn vẫn tồn tại. Nó tồn tại trong cả hai hệ thống. Vậy cả hai đều phải quan tâm như nhau đến việc điều chỉnh hay loại bỏ nó. Nếu nó được giải quyết chống lại chúng ta, nếu thấy rằng chúng ta không thể giải thích một tình trạng như vậy, thì thuyết thiên niên kỷ của chúng ta, dĩ nhiên, phải sụp đổ; nhưng lập trường đầu tiên của chúng ta vẫn không hề bị lay chuyển, rằng, dù bản chất của thiên niên kỷ là gì đi nữa, vị trí của nó không thể nằm giữa chúng ta và sự hiện ra của Chúa. Không có cách giải quyết khó khăn nào chạm đến lập trường ấy; và đây là tất cả những gì chúng ta dẫn đoạn văn để thiết lập.
Nhưng, ngoài điều này, tôi nghĩ, có những lời ám chỉ về chính khó khăn này trong Kinh Thánh, và về cách giải quyết đúng đắn của nó. Hội Thánh, như chúng ta được cho biết, sẽ được cất lên khỏi giữa sự hoang tàn lửa cháy ấy và được đặt trong đám mây với Chúa Giê-xu, an toàn khỏi ngọn lửa tàn phá. Nhưng dù họ có ở lại, họ chẳng phải cũng được an toàn giữa ngọn lửa ấy như Nô-ê giữa những đợt sóng dâng cao của trận Lụt; hay như ba thanh niên Hê-bơ-rơ trong lò lửa hực đó sao? Y-sơ-ra-ên cũng vậy, hay ít nhất một phần sót lại, được giữ an toàn khỏi tai họa. Về điều này có nhiều lời ám chỉ trong Ê-sai: "Hỡi dân ta, hãy vào buồng và đóng cửa lại, ẩn mình một lát, cho đến chừng nào cơn thạnh nộ đã qua." Và, "Ta đã để lời nói ta trong miệng ngươi, và lấy bóng bàn tay ta mà che ngươi, đặng dựng các từng trời, và lập nền đất," (Ê-sai 51:16,) nghĩa là, "Ta sẽ giữ ngươi, hỡi Y-sơ-ra-ên, khỏi điều ác, trong khi Ta đang bận chuẩn bị trời mới và đất mới, hầu cho những tai họa sẽ giáng xuống đất lúc bấy giờ sẽ không đến gần ngươi." Còn về phần sót lại của dân ngoại sẽ sống sót qua ngày ấy, tôi không tìm thấy những lời hứa gìn giữ rõ ràng như vậy; tuy nhiên, vì họ được nói đến như "dân ngoại còn sót lại", nên có lẽ một phương cách gìn giữ nào đó sẽ được ban cho họ. Và có điều gì ngăn trở Đấng đã dựng nên trời và đất, gìn giữ cho Ngài một phần sót lại để sinh sôi đầy địa cầu khi trận lụt lửa đã qua đi? Ngài há chẳng thể cung cấp nơi ẩn náu cho bao nhiêu người tùy ý Ngài muốn giải cứu sao? Có điều gì quá khó cho Ngài chăng? Tay Ngài há đã ngắn lại đến nỗi không thể cứu sao? Câu hỏi duy nhất là, Ngài đã định ý và phán dạy như vậy chưa? Nếu rồi, không gì có thể ngăn trở, — lửa, bão tố, động đất, hay trận mưa đá khủng khiếp "để dùng về thời hoạn nạn, về ngày chiến trận và giặc giã".*
* Gióp 38:23.
XIII. I Giăng 2:18. — "Hỡi các con cái bé mọn ta, giờ cuối cùng là đây rồi. Các con đã nghe nói rằng Kẻ địch lại Đấng Christ phải đến. Vừa lúc bây giờ, có nhiều kẻ địch lại Đấng Christ; bởi đó, chúng ta biết rằng ấy là giờ cuối cùng." Tôi lưu ý đoạn văn này khi tiếp tục, nhưng tôi không dừng lại lâu ở đó, vì tôi đã rút ra từ nó lập luận mà nó chứa đựng. Nó nói rằng thời kỳ cuối cùng đã đến, rằng dấu hiệu của thời kỳ này là sự thịnh hành của những kẻ địch lại Đấng Christ, mà quyền lực của chúng sẽ gia tăng, như chúng ta đã thấy, cho đến khi Chúa đến. Vậy thì, không còn chỗ nào để xen thiên niên kỷ vào giữa lúc thời kỳ này kết thúc và Sự Đến.
XIV. Khải Huyền 18 và 19. — Chương mười tám mô tả sự vĩ đại và sự sụp đổ của Ba-by-lôn, rất chi tiết và rất khủng khiếp. Và nó kết thúc ra sao? Với tiệc cưới Chiên Con. Vừa khi án phạt của Ba-by-lôn được định chắc và khói của nó được thấy bay lên, thì tiếng ha-lê-lu-gia của Cô Dâu bắt đầu, và nàng ngồi xuống với Chàng Rể tại tiệc cưới. Giờ đây, vì mọi người đều thừa nhận rằng tiệc cưới không diễn ra cho đến Sự Đến và sự sống lại, tôi không thấy làm sao có thể tránh khỏi kết luận rằng không thể có thiên niên kỷ nào cho đến lúc ấy. Còn chỗ nào cho nó giữa sự sụp đổ của Ba-by-lôn và tiệc cưới?
Tôi đã đánh dấu những đoạn văn khác để dẫn ra làm bằng chứng cho Sự Đến trước thiên niên kỷ, nhưng tôi đã kéo dài cuộc thảo luận về một số đoạn trên đến mức phải gác chúng lại. Những đoạn đã bàn đến là đủ. Mỗi đoạn riêng lẻ cũng có thể đủ để quyết định vấn đề; huống chi là sự chứng minh cộng dồn do toàn bộ chúng mang lại? Chúng không phải là những bằng chứng thuần túy phủ định, nhằm lật đổ đối thủ; tất cả đều tích cực, nhằm xây dựng một hệ thống. Ước gì những người phản bác chúng ta thử con đường tốt hơn này!
CHƯƠNG VIII.
NHỮNG KHÓ KHĂN.
Đối với một người Do Thái hẳn phải có điều gì đó rất khó hiểu trong các lời tiên tri về Đấng Mê-si. Lời mô tả về Ngài dường như mâu thuẫn nhất; và quả thật nó đòi hỏi một đức tin đơn sơ và mạnh mẽ vượt xa những gì chúng ta tưởng, để tiếp nhận những lẽ thật dường như quá trái ngược với lý trí, và quá không thể hòa giải với nhau. Không chỉ đơn thuần là chúng thù nghịch với một hệ thống nào đó của riêng ông; trong trường hợp ấy, việc tin điều Đức Chúa Trời đã mặc khải hẳn đã không đòi hỏi đức tin lớn lao gì, dù nó có vẻ hoàn toàn trái ngược với những lý thuyết mà ông đã nhọc công xây dựng, có lẽ, từ Lời Đức Chúa Trời. Nhưng những lời tiên tri này quá khó hiểu, quá làm cho lý trí choáng váng, quá khó hòa giải với nhau, đến nỗi chúng ta không thể không ngạc nhiên trước đức tin đơn sơ mà những người Y-sơ-ra-ên tin kính đã tiếp nhận những sự mặc khải này.
Họ phải tin rằng Đấng Mê-si của họ là Đức Chúa Trời, mà cũng là con người; rằng sự ra đi của Ngài là từ đời đời, mà Ngài lại bắt đầu sự sống như một hài nhi; rằng Ngài đến từ trời, mà Ngài lại được sinh ra tại Bết-lê-hem; rằng Ngài hoàn toàn thánh khiết, mà Ngài lại là con của một người đàn bà tội lỗi trên đất; rằng Ngài là Vua của sự sống, mà Ngài lại phải chết; rằng Ngài là Vua trên muôn vua, mà Ngài lại phải bị treo trên thập tự giá; rằng Ngài đẹp hơn con cái loài người, mà Ngài lại không có hình dung hay sự tốt đẹp. Những điều này, và vô số những mâu thuẫn rõ ràng khác, họ được kêu gọi phải tin. Đức tin của họ mạnh mẽ biết bao! Thay vì ngạc nhiên trước sự vô tín của họ, chúng ta gần như muốn kinh ngạc trước đức tin của họ. Ít nhất, chúng ta rất nên làm vậy khi so sánh đức tin của họ với đức tin của chúng ta. Vì chúng ta cứ mãi vấp ngã trong sự vô tín trước các lời tiên tri về sự đến lần thứ hai của Ngài, và những mâu thuẫn rõ ràng mà người ta cho là chúng bao hàm; thế mà tất cả những điều ấy gộp lại cũng không bày ra cho chúng ta nhiều điều dường như không nhất quán, khó hiểu, không thể, như chỉ một trong những điều kia về Sự Đến lần thứ nhất của Ngài.
Không có lập luận nào ngày nay được dùng để chứng tỏ sự vô lý hay bất khả của Sự Đến trước thiên niên kỷ, mà một người Do Thái thời ấy đã không thể đưa ra với sức mạnh gấp mười lần, chống lại sự đến lần thứ nhất của Đấng Mê-si. Tổng số của những lập luận này là gì? Chỉ là vầy: "Chúng ta không thể hòa giải một Sự Đến và sự trị vì cá nhân với sự cầu thay của Đấng Christ trên trời. Chúng ta không thấy làm sao Đấng Christ có thể được nói là đến với hết thảy các thánh Ngài, nếu sẽ có những người được cải đạo sau khi Ngài đến. Chúng ta không thể hình dung làm sao có thể có một sự pha trộn lạc lõng như vậy trên đất giữa các thánh đã sống lại, với thân thể vinh hiển của họ, và những người khác vẫn còn trong xác thịt hay chết. Chúng ta không thể nghĩ đến việc hạ thấp Đấng Christ đến mức đem Ngài xuống đất để trị vì."
Đây là cốt lõi của các lập luận chống thuyết thiên niên kỷ. Những điều này được coi là những khó khăn không thể vượt qua đến nỗi, vì chúng, chúng ta phải từ bỏ ý tưởng về một Sự Đến và sự trị vì cá nhân. Nhưng những điều này là gì so với những điều mà người Do Thái phải đối mặt? Hoàn toàn không là gì cả.
Chúng ta phủ nhận rằng những khó khăn này là không thể vượt qua. Chúng ta có thể nhìn xa hơn nhiều về hướng giải quyết chúng so với người Do Thái về hướng giải quyết những khó khăn của ông. Thật vậy, chúng ta nghĩ mình có thể giải thích chúng một cách thỏa đáng. Nhưng dù chúng ta không thể, chúng ta có sẵn sàng lấy những điều này làm lý do để không nhận lấy Lời Đức Chúa Trời theo nghĩa rõ ràng và hiển nhiên của nó không? Chúng ta có sẵn sàng nói với đối thủ: "Không nghi ngờ gì, quan điểm của ông về đoạn văn có vẻ tự nhiên hơn xét về lời lẽ và văn mạch; nhưng, nó không thể hòa giải với những quan niệm của tôi về sự cầu thay của Đấng Christ, và về phẩm giá của Đấng Christ; và vì thế tôi buộc phải tìm một ý nghĩa khác, dù ý nghĩa ấy không có vẻ tự nhiên bằng."
Một người Do Thái tin kính đã nói gì với điều này trước khi Đấng Mê-si đến? Ông há chẳng nói: "Đây có phải là những lý do duy nhất của các ông để quay khỏi nghĩa đen của Kinh Thánh không? Nếu những lý do này là đủ, thì tôi có đủ những lý do như vậy. Tôi thấy có chép rằng Đấng Mê-si sẽ được sinh ra tại Bết-lê-hem; và nếu tôi lý luận như các ông, tôi sẽ nói: Điều đó không thể được; và Bết-lê-hem không được hiểu theo nghĩa đen, vì Ngài được nói là từ đời đời. Than ôi! Tôi sẽ gây ra sự tàn phá khủng khiếp nào trong Kinh Thánh nếu tôi áp dụng những nguyên tắc của các ông, và khiến cách giải nghĩa của mình xoay quanh những quan niệm của tôi về điều có thể hay không thể, điều có thể hiểu hay không thể hiểu. Trong trường hợp ấy, tôi phải hoặc từ bỏ hy vọng về một Đấng Cứu Thế là Đức Chúa Trời, hoặc hy vọng về một Đấng Cứu Thế là con người, vì tôi không thể hòa giải chúng." Hoặc, một người Do Thái không tin sẽ nói gì với lối lý luận như vậy? Nếu Phao-lô đã áp dụng nó khi tranh luận với đồng bào mình, câu trả lời của họ đã là gì? Đại loại như sau: —
"Toàn bộ lý thuyết của ông tiến hành trên nguyên tắc rằng ông không thể chấp nhận điều gì có vẻ không thể đối với ông, hay trái ngược với các hệ thống lẽ thật của Đức Chúa Trời. Giờ đây, tôi cho rằng giáo lý này của ông về Giê-xu người Na-xa-rét là điều khó hiểu; nó trái ngược với vô số bản văn nói về Đấng Mê-si như một Vua vinh hiển; nó hoàn toàn hạ thấp Ngài. Há chẳng phải trong Xa-cha-ri có chép rằng khi Ngài đến, hết thảy các thánh Ngài sẽ đến với Ngài; và làm sao ông có thể khẳng định rằng sẽ có những thánh khác sau đó? Điều ấy là không thể, theo chính những nguyên tắc của ông. Nếu ông sẵn sàng nhận lấy Kinh Thánh đúng như ông thấy, bất kể những khó khăn mà lý trí hay lý thuyết có thể đặt ra, thì tôi thú thật tôi không thể trả lời ông; nhưng chừng nào ông còn khiến Kinh Thánh phải uốn cong vì nó xung đột với những nguyên tắc của ông, ông đừng ngạc nhiên khi tôi muốn nó nhượng bộ lúc nó xung đột với những nguyên tắc của tôi."
Theo những nguyên tắc chống thuyết thiên niên kỷ, tôi không thấy làm sao một người Do Thái có thể tin vào một Đấng Mê-si chịu khổ. Ông hoặc phải giải nghĩa theo nghĩa thuộc linh những đoạn văn liên quan đến sự đến lần thứ nhất của Ngài, hoặc bằng lòng thừa nhận một khó khăn mà chỉ sự kiện mới có thể giải quyết trọn vẹn.
Chúng ta nói với một người Do Thái không tin, và nói với ông: "Tại sao ông không tin rằng Giê-xu người Na-xa-rét là Đấng Mê-si của ông? Há chẳng phải mọi đấng tiên tri của ông đều làm chứng về Ngài sao?" "Đấng tiên tri nào của chúng tôi?" ông có thể hỏi. Chúng ta đáp: "Ê-sai, chẳng hạn, cho chúng ta biết rằng Ngài sẽ được sinh ra bởi một trinh nữ; và Chúa Giê-xu đã được sinh ra như vậy." "Nhưng ông biết (ông sẽ đáp) rằng đó là điều không thể, và vì thế ông không được hiểu bản văn theo nghĩa đen; nó phải có nghĩa khác." Hoặc, chúng ta chỉ vào đoạn văn nói về việc Ngài bị biến dạng hơn mọi người; ông vẫn đáp rằng hiểu điều đó theo nghĩa đen là mâu thuẫn với những đoạn văn khác, và vì thế nó phải được giải thích theo một nghĩa khác. Trong trường hợp như vậy, chúng ta há chẳng đứng vững trên ý nghĩa rõ ràng của lời lẽ, và nói với ông rằng ông đang giải nghĩa sai Kinh Thánh, và từ chối tiếp nhận nó vì nó không nhất quán với những quan niệm của ông về Đấng Mê-si sao? Chúng ta nói: "Há những quan niệm của ông không thể sai sao? Há ông không đang đặt lý thuyết của mình vào giữa Kinh Thánh và ý nghĩa tự nhiên của nó sao? Há hệ thống lẽ thật của ông, mà ông đang dùng để đo lường mọi đoạn văn, không thể thiếu chính xác ở một vài điểm, hay, ít nhất, há ông không đang kéo giãn nó quá mức sao? Há những bản văn khác, dường như mâu thuẫn, rốt cuộc lại không thể hoàn toàn hòa hợp với những bản văn kia sao?" Không. Ông sẽ không thừa nhận bất kỳ giả định nào trong số này. Hệ thống lẽ thật của ông, lý thuyết giáo lý của ông, là thước đo ông dùng, và trên cái cân này ông cân mỗi bản văn mà ông dẫn ra.
Nhưng giả sử chính chúng ta là những người giải nghĩa theo nghĩa thuộc linh, và ông quay lại với chúng ta.
"Các ông hiểu thế nào," ông có thể hỏi, "về những đoạn văn nói về Đấng Mê-si ngồi trên ngôi Đa-vít, và cả trái đất hưởng sự bình an dưới quyền cai trị của Ngài?"
"Ồ," chúng ta đáp, "đây là những bản văn không được hiểu theo nghĩa đen. Chúng phải được hiểu theo nghĩa thuộc linh; chúng có nghĩa là Ngài sẽ trị vì trong lòng dân Ngài, và sẽ có một sự lan rộng lớn lao của tôn giáo trên khắp đất."
"Một ý nghĩa rất hay, không nghi ngờ gì," ông có thể đáp, "nhưng chắc chắn nó xa với ý nghĩa thật như bất kỳ lời giải thích nào của tôi mà các ông bác bỏ; và còn về nghĩa thuộc linh mà các ông nói đến, nó chính xác là cùng loại nghĩa mà các ông đã lên án nơi tôi, chỉ có điều các ông đặt cho nó một cái tên đáng kính hơn. Nhưng các ông có thể đưa ra lý do gì để bác bỏ nghĩa đen? Nó có phải là điều không thể? Nó có vô lý không? Tại sao các ông không nhận lấy nghĩa mà các ông muốn tôi nhận lấy? Tại sao gọi tôi là kẻ xuyên tạc Kinh Thánh vì làm cùng một việc mà chính các ông đang làm?"
"Ồ, nhưng," chúng ta đáp, "hệ thống lẽ thật của chúng ta cho chúng ta thấy rằng nghĩa đen là điều không thể."
"Hệ thống lẽ thật của các ông? Và các ông có ý đo lường Kinh Thánh bằng hệ thống của mình, và gọi tôi là kẻ vô tín vì đo lường nó bằng hệ thống của tôi sao?"
"Nhưng hệ thống giáo lý của chúng ta được xây dựng trên Lời Đức Chúa Trời."
"Nhưng nó há không thể được xây dựng trên Lời Đức Chúa Trời, mà, với tư cách một hệ thống, lại là một tiêu chuẩn rất thiếu sót để thử nghiệm những bản văn riêng lẻ sao? Há không có nguy cơ kéo giãn nó quá xa, và tưởng tượng ra những mâu thuẫn giữa nó và Kinh Thánh ở những nơi chẳng có mâu thuẫn nào sao?"
"Xin giải thích rõ hơn."
"Hãy lấy những đoạn văn đã nói về Đấng Mê-si ngồi trên ngôi Đa-vít. Há hệ thống của chúng ta không thể đúng, mà những bản văn này vẫn được giải nghĩa theo nghĩa đen sao? Tôi tin rằng Đấng Mê-si sẽ trị vì trong lòng dân Ngài, nhưng tôi không thấy điều đó ngăn trở tôi tin rằng Ngài sẽ ngồi trên ngôi Đa-vít. Nhưng, ngoài điều này, xin cho tôi hỏi các ông đã có được hệ thống mà các ông đang dùng để đo lường Kinh Thánh này bằng cách nào?"
"Ồ, chúng tôi có được nó nhờ nghiên cứu cẩn thận Lời Đức Chúa Trời."
"Và khi nghiên cứu Lời để xây dựng hệ thống của mình, các ông đã hiểu nó theo nghĩa đen hay nghĩa thuộc linh? Chẳng hạn, các ông đã hiểu chương năm mươi ba của Ê-sai theo nghĩa đen hay nghĩa thuộc linh?"
"Ồ, theo nghĩa đen, dĩ nhiên; lời lẽ quá rõ ràng nên không thể có nghĩa nào khác."
"Vậy thì tôi nghĩ các ông tự kết án mình."
"Làm sao vậy?"
"Vì, các ông hiểu Kinh Thánh theo nghĩa đen để xây dựng hệ thống của mình, rồi lại áp dụng hệ thống ấy để ngăn những đoạn Kinh Thánh khác được hiểu theo nghĩa đen."
Hoặc để tôi đưa vấn đề đến gần hơn. Để tôi tranh luận với người chống thuyết thiên niên kỷ. Tôi hỏi: "Ông giải nghĩa những cách diễn đạt như 'chúng ta sẽ trị vì trên đất' ra sao?"
"Ồ, theo nghĩa thuộc linh, dĩ nhiên."
"Nhưng tại sao lại dĩ nhiên? Ông có gì phản đối việc hiểu lời lẽ theo nghĩa tự nhiên? Ông có thể đưa ra lý do để rời khỏi ý nghĩa rõ ràng không? Nó có vẻ quá rõ ràng đến nỗi tôi ngạc nhiên sao ông lại nghĩ đến việc bẻ cong nó. Há chúng ta không phải giữ lấy nghĩa đen trừ khi có lý do chính đáng để rời bỏ nó sao?"
"Phải; nhưng có những lý do chính đáng để giải nghĩa theo nghĩa thuộc linh cách diễn đạt này và những cách tương tự."
"Những lý do ấy là gì?"
"Những hậu quả sẽ phát sinh từ việc thừa nhận cách giải nghĩa theo nghĩa đen."
"Nhưng những hậu quả do ông suy ra, mà rốt cuộc, có lẽ, rất thiếu lô-gíc, có phải là lý do đầy đủ để bác bỏ nghĩa đen của biết bao đoạn Kinh Thánh không? Há những quan niệm của ông về điều 'phải như thế', sẽ là quy tắc giải nghĩa của ông sao?"
"Nhưng tôi không lấy những quan niệm của mình, tôi lấy những quan niệm của Đức Chúa Trời làm quy tắc."
"Tốt, nhưng đó là lẩn tránh toàn bộ vấn đề; vì há chúng ta không đang tìm hiểu những quan niệm của Đức Chúa Trời như được chứa trong đoạn văn này là gì sao? Ông bảo tôi rằng nghĩa đen không thể là nghĩa thật, vì ông có thể chứng minh rằng những hậu quả nào đó hẳn phải phát sinh từ nó, vốn không nhất quán với giáo lý đã được xác lập. Nhưng há ông không nên rất chắc chắn rằng những hậu quả ấy phát sinh, trước khi ông lấy chúng làm lý do cho một cách giải nghĩa như của ông sao? Ông há không nghĩ rằng có thể ông sai trong những suy luận của mình, nhất là khi những suy luận này được áp dụng cho những điều còn ở tương lai, — cho một tình trạng mà chúng ta không thể biết gì nhờ kinh nghiệm hay lịch sử? Tôi há không thể quay lại với ông và nói: Giáo lý của ông có thể đúng, nhưng những suy luận của ông chắc chắn sai, vì chúng đi thẳng vào mặt ý nghĩa rõ ràng của biết bao đoạn văn. Chúng giả định sự cần thiết của một nghĩa phi tự nhiên của Kinh Thánh. Chẳng hạn, tôi thừa nhận giáo lý của ông về sự cầu thay của Đấng Christ ở bên hữu Cha; nhưng khi ông suy ra từ điều này, rằng sự cầu thay ở nơi khác là điều không thể, và rằng vì thế giáo lý về sự trị vì của Ngài trên đất là chuyện hoang đường, tôi liền xen vào, và phủ nhận suy luận của ông. Tôi yêu cầu ông đưa ra bằng chứng. Những quan niệm của ông về bản chất của sự cầu thay ấy chẳng là gì cả, nếu không được xây dựng trên Kinh Thánh. Ông nói rằng không ai có thể được cải đạo sau khi Đấng Christ đến, vì sự cầu thay của Ngài hẳn phải chấm dứt ngay khi Ngài rời khỏi trời. Tôi hỏi: Làm sao ông biết rằng nó hẳn phải chấm dứt? Há ông không đang gắn một tầm quan trọng cho một địa điểm mà Kinh Thánh không gắn; một tầm quan trọng mà tôi phải gọi là rất xác thịt sao? Tôi biết rằng Đấng Christ cần phải lên nơi bên hữu Cha để dâng của lễ của Ngài và cầu thay; nhưng đã làm điều đó rồi, xin cho tôi biết liệu nói rằng Ngài có thể tiếp tục sự cầu thay của Ngài ở bất cứ nơi nào mục đích của Cha có thể đòi hỏi, có phải là điều trái với Kinh Thánh không?* Chính mục đích của Cha là Ngài phải lên trời, ở đó mà cầu thay cho chúng ta: và há mục đích của Cha lại không thể là công việc này được tiếp tục trên đất khi Ngài trở lại trong sự vinh hiển của Ngài sao? Nếu Đức Chúa Trời đã phán vậy, tôi là ai mà dám tranh luận với Đức Chúa Trời? Và toàn bộ vấn đề chỉ là, Đức Chúa Trời đã phán vậy chưa? Nếu Ngài đã phán, chúng ta hãy tin. Nói rằng Ngài không thể cầu thay ở nơi nào khác là hoàn toàn lẩn tránh vấn đề. Nếu Đức Chúa Trời thấy là phải, Ngài có thể; và chính những đoạn văn đang tranh cãi là những đoạn văn chứng minh rằng Đức Chúa Trời đã cho chúng ta biết rằng Ngài sẽ làm vậy."
* "Trên giả định về sự vâng lời của Đấng Christ trong đời này, và sự chuộc tội đã được thực hiện bởi huyết Ngài vì tội lỗi, cùng với sự tôn cao của Ngài sau đó, — không có gì trong bất kỳ thuộc tính thiết yếu nào của bản thể Đức Chúa Trời, không có gì trong luật vâng lời đời đời bất biến, ngăn trở, mà Đức Chúa Trời lại không thể thực hiện mọi điều ấy trong chúng ta để đem lại sự tôn trọng và vinh hiển cho chính Ngài, trong sự cứu rỗi đời đời của Hội Thánh và sự hủy diệt mọi kẻ thù của Hội Thánh, mà không cần tiếp tục sự quản trị các chức vụ của Đấng Christ trên trời, và mọi sự trang nghiêm thờ phượng đi kèm với nó." — "Christologia" của Owen, chương 20.
Hơn nữa, xin cho tôi hỏi, những tội nhân đã được cứu thế nào trước khi Đấng Christ thăng thiên? Há chẳng phải nhờ công lao của sự cầu thay của Ngài khi Ngài sẽ thăng thiên sao? Và nếu, nhờ công lao của sự cầu thay ấy, những tội nhân đã được cứu trong bốn ngàn năm trước khi Ngài lên trời, thì thật là táo bạo khi nói rằng không ai có thể được cứu nhờ công lao của sự cầu thay ấy trong một ngàn năm sau khi Ngài đã rời khỏi đó. Nhưng há Đấng Christ đã chẳng cầu thay trên đất sao? Và những lời cầu thay của Ngài ở đó há chẳng phải chỉ là những mẫu mực của sự cầu thay của Ngài trên trời sao? Các nhà thần học đã quen lấy Giăng 17 như một sự cầu thay theo nghĩa đen và thực tế. Họ đã cho rằng trong những lời Ngài trên thập tự giá, "Lạy Cha, xin tha cho họ," Ngài đã thực sự "cầu thay cho những kẻ phạm tội". Họ thường cho rằng Ngài đã cầu thay trong bốn mươi ngày Ngài ở trên đất sau khi sống lại. Nhưng nếu quan điểm tôi đang nói đến là đúng, thì tất cả điều này đều là vô lý. Ngài không thể bắt đầu cầu thay cho đến khi Ngài lên trời, và ngay khi Ngài rời khỏi ngai, Ngài hẳn phải thôi làm Đấng cầu thay! Có một lời nào của Kinh Thánh cho điều này không? Há chẳng có nhiều lời hoàn toàn chống lại nó sao? Và điều này há chẳng cho thấy một quan niệm hẹp hòi về sự cầu thay là gì sao? Há nó không cho thấy một sự gắn bó quá mức với một địa điểm, và một sự bỏ qua hoàn toàn lý do thật sự khiến địa điểm được nhắc đến trong sự cầu thay sao? Há không có điều gì hạ thấp trong ý tưởng giam hãm quyền năng cầu thay của Đấng Christ vào một địa điểm cụ thể; như thể ảnh hưởng của Ngài là một quyền hành lãnh thổ thu hẹp, mà hẳn phải rời khỏi Ngài ngay khi Ngài bước qua ranh giới của trời?
Nhưng tôi không được dừng lại lâu hơn ở điểm này. Đó là thành trì của người chống thuyết thiên niên kỷ. Dù nó có bất khả xâm phạm hay không, tôi để người khác quyết định. Đối với tôi, nó có vẻ là lấy hệ thống chống lại Kinh Thánh; hay đúng hơn, tệ hơn, lấy những suy luận của con người từ hệ thống chống lại những lời rõ ràng của Đức Chúa Trời. Đó là lý thuyết đối đầu với Kinh Thánh. Có thể có những khó khăn trong thuyết thiên niên kỷ, nhưng đây là một cách sai lầm để cố gắng đối mặt với chúng. Vì, dù cho rằng nó giải thoát chúng ta khỏi một loại khó khăn, nó chỉ làm vậy bằng cách dựng lên một loại khác đáng sợ hơn nhiều. Nó giải thoát chúng ta khỏi những khó khăn có tính hệ thống hay suy luận, chỉ để chất lên chúng ta vô số những khó khăn có tính bản văn và trực tiếp. Nếu chúng ta giữ lấy một phương pháp như vậy, há không có nguy cơ làm cho Lời Đức Chúa Trời ra vô hiệu bởi truyền thống của chúng ta sao? Há không có nguy cơ rơi vào cùng những sai lầm về Sự Đến lần thứ hai mà người Do Thái đã rơi vào về sự đến lần thứ nhất của Ngài sao?
Có thể dễ dàng co lại hay kéo dài một đoạn văn theo thước đo của hệ thống chúng ta, nhưng nếu, khi làm vậy, chúng ta đang làm hư hoại những lời của Đức Chúa Trời duy nhất khôn ngoan thì sao? Mục đích của chúng ta phải là tìm ra điều Đức Chúa Trời thật sự có ý, chứ không phải khám phá xem, theo hệ thống của chúng ta, Ngài phải có ý gì.
Chúng ta đưa vấn đề đến một phép thử đơn giản. Giả sử thuyết thiên niên kỷ là đúng, nó có thể được diễn đạt bằng ngôn ngữ khác với những gì chúng ta có trong Kinh Thánh không? Giả sử thuyết chống thiên niên kỷ là đúng, thì ngôn ngữ của Kinh Thánh há chẳng phải rất mập mờ và tối tăm sao? Trong trường hợp trước, chúng ta nhận lấy Kinh Thánh đơn sơ như chúng ta thấy; trong trường hợp sau, chúng ta đọc nó qua lăng kính méo mó của hệ thống. Trong trường hợp trước, chúng ta đang trực tiếp lắng nghe điều Đức Chúa Trời đang phán với chúng ta; trong trường hợp sau, chúng ta chỉ nghe được bấy nhiêu tiếng Ngài theo như hệ thống của chúng ta cho phép.
Còn về một khó khăn khác trong những khó khăn đã nói ở trên, ý tôi là sự pha trộn giữa các thánh đã sống lại với những cư dân hay chết của đất, tôi có một vài suy xét để đưa ra. Lời phản bác được nêu ra, hoàn toàn dựa trên những quan niệm của chúng ta về điều gì là đúng và phải, xác thịt hay thuộc linh. Những quan niệm này, dĩ nhiên, là quan niệm của những con người không thể được trông đợi hiểu được sự hài hòa của một hệ thống còn ở tương lai và chưa phát triển. Chúng ta không ở trong hoàn cảnh để đưa ra phán quyết về vấn đề này. Chúng ta có thể không thấy được sự thích hợp của một sự xen lẫn như vậy, thế mà trong đó có thể chẳng có gì không thích hợp, chẳng có gì hạ thấp, chẳng có gì xác thịt. Chúng ta có sẵn sàng nói rằng Đức Chúa Trời, vì những mục đích khôn ngoan và đầy ân điển vô hạn, lại không thể định ra một tình trạng như vậy, dù nó có vẻ lạ lùng với chúng ta đến đâu? Chúng ta biết quá ít về những chi tiết của thời đại sắp đến đến nỗi chúng ta phải rất chậm chạp trong việc phán đoán trước về những điều này, và rất thận trọng trong việc lấy những luật lệ của hiện tại làm tiêu chuẩn cho những luật lệ của tương lai. Nếu từng có một lời phản bác như vậy có thể được nêu ra, hẳn là về sự nhập thể của Con Đức Chúa Trời, và việc Ngài tạm trú trong những nơi ở của con cái loài người. Sự xen lẫn ấy có thể đã bị tuyên bố là xác thịt, thấp hèn, hạ thấp biết bao, — vô cùng hơn nhiều so với sự giao thiệp giữa các thánh đã sống lại và những người hay chết. Gì cơ! Con Đức Chúa Trời trở nên một hài nhi, nằm trong máng cỏ, được ẵm trên đầu gối một người đàn bà, lớn lên như một cậu bé tại Na-xa-rét, ngồi tại bàn ăn của chúng ta, ở dưới mái nhà của chúng ta, ăn, uống, khóc, ngủ, nói, mặc như chúng ta! Xác thịt biết bao! Thế mà tất cả điều này đã xảy ra. Những quan niệm của con người về sự hạ thấp và xác thịt đã hoàn toàn sai lầm. Và há chúng lại không thể lại sai lầm như vậy một lần nữa sao? Tôi nghĩ rất có thể chúng sẽ như vậy. Con người đã một lần lầm lạc nghiêm trọng nhất khi cố đúc tương lai theo khuôn của mình thay vì theo khuôn của Đức Chúa Trời. Giờ đây ông có thể đang lầm lạc không kém phần rộng lớn và dại dột khi lại thử tay mình vào cùng một quá trình. Chắc chắn việc phán quyết về sự thích hợp hay không thích hợp, sự xác thịt hay thuộc linh của một tình trạng tương lai, — một tình trạng mà về luật lệ, thể lệ, và sự hài hòa của nó ông hoàn toàn không thể biết gì, trừ ra từ Lời trực tiếp của Đức Chúa Trời, — là đi quá sâu, quá thẩm quyền, và quá những gì kinh nghiệm của quá khứ đang dạy ông.
Nhưng tất cả điều này chỉ là lời khẳng định phủ định. Nó có thể làm im lặng, nhưng có thể chưa đủ để thuyết phục. Đúng vậy. Và sự chứng minh tích cực nằm trong những đoạn Kinh Thánh bày tỏ cho chúng ta trật tự và mục đích của Đức Chúa Trời trong trạng thái thiên niên kỷ. Về những điều này tôi không có ý đi vào ở đây. Tôi chỉ đang cố gắng dọn sạch một số khó khăn. Tuy nhiên, ngoài những bằng chứng Kinh Thánh này, mà chỉ trên đó một hệ thống mới có thể được xây dựng, và bởi đó mọi hệ thống đã xây dựng phải được thử nghiệm, còn có một số phần của lịch sử được linh cảm dường như giúp chúng ta hiểu vấn đề. Từ khi con người có mặt trên đất, đã có một sự xen lẫn dường như đối với tôi còn khó hiểu hơn nhiều. Ý tôi là sự xen lẫn của các thiên sứ. Tôi không nói đến những lần thiên sứ hiện ra được ghi trong Kinh Thánh. Tôi thừa nhận rằng những điều này chưa đủ để chứng minh trong khó khăn này. Chúng không chạm đến điểm chính xác của lời phản bác, tức là, sự giao thiệp liên tục của hai loại hữu thể được nói đến. Nhưng đây có phải là tất cả những gì được mặc khải về sự viếng thăm của thiên sứ, sự giao thiệp của thiên sứ, chức vụ của thiên sứ không? "Các thiên sứ há chẳng phải đều là thần hầu việc, đã được sai xuống để giúp việc những người sẽ hưởng cơ nghiệp cứu rỗi, hay sao?" Há họ chẳng không ngừng bao quanh chúng ta sao? Há họ chẳng ở bên hữu và bên tả chúng ta, ngày và đêm sao? Chỉ thỉnh thoảng họ mới bước ra khỏi sự vô hình của mình, và có sự giao thiệp cá nhân với con người. Thế mà, dù vô hình, họ luôn ở với chúng ta, và, như Owen đã trình bày rất dài dòng,* canh giữ chúng ta, gợi lên những ý nghĩ tốt, gìn giữ chúng ta khỏi điều ác, đẩy lùi những cuộc tấn công của Sa-tan, đi cùng chúng ta khi ra khi vào. Đây là một sự xen lẫn mà một số người có thể tuyên bố là xác thịt. Và nếu điều này đang diễn ra không ngừng giữa các thiên sứ thánh và những con người không thánh, thì tại sao sự giao thiệp tương tự lại không thể diễn ra giữa các thánh trọn vẹn và những cư dân chưa trọn vẹn của đất? Trong thời đại này, các thiên sứ là sứ giả của Đức Chúa Trời. Nhưng "thế gian hầu đến" Ngài đã chẳng đặt dưới quyền các thiên sứ, mà dưới quyền con người, tức là dưới quyền chính Con Ngài và các thánh đã sống lại của Ngài. Họ sẽ là tôi tớ của Đức Chúa Trời, là vua của Đức Chúa Trời, là thầy tế lễ của Đức Chúa Trời, để thực hiện những mục đích của Ngài giữa con cái loài người trên đất mới.
* Về Thư gửi người Hê-bơ-rơ, chương 1, câu 14.
Nhưng còn một sự xen lẫn khác xác thịt hơn nữa, đó là giữa các thiên sứ và ma quỷ. Như Tiến sĩ Owen trình bày, một mục đích đặc biệt của chức vụ thiên sứ là đánh bại và chống lại những mưu kế và cuộc tấn công của Sa-tan và các thiên sứ của hắn. Như vậy, hai đạo quân mênh mông đang lấp đầy bầu trời và rong ruổi trên đất cùng nhau. Các đạo binh của trời và các quân đoàn của địa ngục hiện đang chiếm giữ, đến một mức độ nào đó, cùng một phạm vi hoạt động. Hẳn phải có một sự pha trộn liên tục, và thuộc loại đáng sợ đến nỗi chúng ta rùng mình khi nghĩ đến. Sự pha trộn này sẽ chấm dứt trong trạng thái thiên niên kỷ. Sa-tan sẽ bị trói, và những đạo quân tối tăm của hắn sẽ không còn rong ruổi trên không trung và đi tới đi lui trên đất nữa. Bấy giờ sẽ còn ít hơn nhiều những gì được gọi là xác thịt và hạ thấp. Vì trời và đất sẽ được làm mới. Các thiên sứ và ma quỷ sẽ không còn gặp nhau nữa. Nhưng các thánh đã sống lại sẽ nắm quyền cai trị thế gian, thi hành những mục đích của Đức Chúa Trời và làm trọn những mệnh lệnh của Ngài. Và như trời là quê hương đích thực của các thiên sứ, nơi họ không ngừng đi và đến đất này với những sứ điệp thương xót hay những việc phán xét; thì Giê-ru-sa-lem mới, vốn sẽ đối với đất như trụ mây đối với Y-sơ-ra-ên, sẽ là nơi ở của các thánh, nơi họ sẽ đi ra để cai trị cho Đấng Christ, và quản trị sự cai trị thánh của một thế gian thánh.
Người ta đáp lại điều này rằng các thiên sứ là vô hình trong chức vụ của họ giữa chúng ta, và vì thế trường hợp của họ không chứng minh gì về khó khăn đang bàn. Về điều này tôi đáp: Làm sao chúng ta biết rằng các thánh trong thời đại sắp đến sẽ luôn hữu hình? Há họ không thể thi hành chức vụ làm vua của mình mà không cần sự phô trương và vinh hiển luôn hữu hình của các vua đất hiện nay sao? Nhưng hơn nữa, làm sao sự hữu hình có thể thay đổi vấn đề hay làm cho sự pha trộn bớt xác thịt hơn? Chính sự gần gũi, sự tiếp xúc mật thiết, mới làm cho nó hạ thấp như vậy; và sự vô hình của các thiên sứ khắc phục điều này bằng cách nào? Nếu các thánh sẽ ở trong "thế gian hầu đến" phần nào như các thiên sứ ở trong thời này, chỉ với phẩm giá và chức vụ cao hơn, thì có thể nêu lên lời phản bác nào chống lại sự giao thiệp của họ với cư dân của đất trong trạng thái thánh khiết phước hạnh mới ấy, mà lại không thể áp dụng mạnh mẽ hơn nhiều cho chức vụ của các thiên sứ hiện nay khi họ hầu việc chúng ta ngày và đêm, đi tới đi lui giữa sự khốn khổ và tội lỗi của đất ô uế này!
Như vậy tôi đã lưu ý những khó khăn chính được cho là nằm trên đường của hệ thống thiên niên kỷ. Nhìn lại những điều này, tôi ngạc nhiên vì chúng quá ít. Trong một tình trạng quá mới mẻ, quá khác với hiện tại, quá trái ngược với những gì thế gian từng thấy, chúng ta hẳn đã trông đợi những nút thắt khó hiểu và những mâu thuẫn rõ ràng. Nhưng chúng ít biết bao! Và những điều ít ỏi ấy, tầm thường biết bao! Dù chúng mạnh gấp mười lần và nhiều gấp mười lần, chúng cũng không thể lay chuyển được những sự mặc khải rõ ràng của Đức Chúa Trời. Nhưng khi thấy chúng yếu đuối và ít ỏi như vậy, tôi vừa vui mừng vừa kinh ngạc. Và ôi! những yếu tố chỏi nhau trong lời tiên tri này có thể sớm được hòa giải biết bao, và mọi sự bất hòa rõ ràng tan biến thành sự hài hòa phước hạnh! Thời đại sắp đến có thể nhanh chóng bày ra trong thực tại không thể chối cãi, và sinh ra trong mọi sự hoàn hảo của sự đối xứng của Đức Chúa Trời, chính hệ thống mà giờ đây chúng ta phải nhọc công chứng minh và giải thích cho người phản bác, — chính hệ thống mà một số người tuyên bố là rối rắm, rời rạc, không thể, mà những người khác đã không ngần ngại chế giễu như một truyện hoang đường méo mó, một giấc mơ hoang dã và rời rạc!*
Việc đọc kỹ cuốn "Analogy of Religion" của Butler sẽ góp phần xóa bỏ, không chỉ những khó khăn nói trên, mà cả nền tảng mà chúng dựa vào. Giám mục nói: "Những điều bị phản đối," — "dù đối với con người trông có vẻ ngu xuẩn đến đâu, cũng có thể chính là phương tiện tốt nhất để hoàn thành những mục đích tốt nhất." — Phần ii, chương iv, tiết 2. Trong bài giảng "Về sự dốt nát của con người," chúng ta đọc: "Chúng ta có thể học được với thái độ tâm trí nào một người nên tìm hiểu về đề tài tôn giáo; đó là, với sự trông đợi tìm thấy những khó khăn, và với khuynh hướng chấp nhận và an lòng với bất cứ bằng chứng nào, là thật sự. Trước hết, người ấy nên trông đợi những điều huyền nhiệm, và những điều mà mình sẽ không thể thấu hiểu trọn vẹn hay đào sâu đến tận cùng. Mong đợi có một cái nhìn rõ ràng, toàn diện về toàn bộ đề tài, không còn khó khăn và phản đối nào, là quên mất bản chất và hoàn cảnh của chúng ta; cả hai đều không chấp nhận được loại tri thức như thế đối với bất kỳ khoa học nào. Và tìm hiểu với sự trông đợi ấy không phải là tìm hiểu như một con người, mà như một loài thọ tạo khác.
Người ta cho rằng cần phải thông thạo toàn bộ một hệ thống, ngay cả một hệ thống có phạm vi hẹp hòi như những hệ thống do con người dựng nên, mới có thể phán xét sự tốt hay xấu của nó; và cái nhìn thoáng qua, hời hợt nhất về bất cứ công trình nào của con người cũng tiến gần đến sự thông thạo trọn vẹn nó hơn nhiều so với phần mà chúng ta biết về sự cai trị của thế giới tiến gần đến kế hoạch và hệ thống chung của nó, đến toàn bộ các luật lệ mà nó vận hành. Vì chúng ta không biết gì về cấu trúc của vạn vật, và kế hoạch của Đấng Quan Phòng; vì sự liên hệ giữa các phần với nhau và với toàn thể; và vì chúng ta không thể thấy được mục đích và toàn thể, nên tất yếu là, dù vạn vật có hoàn hảo đến đâu, chúng cũng phải hiện ra với chúng ta kém hoàn hảo hơn thực tế."
CHƯƠNG IX.
ĐẠI CƯƠNG NGHIÊN CỨU LỜI TIÊN TRI.
Chúng ta phải nghiên cứu lời tiên tri như thế nào? Trước hết, chúng ta hãy nghiên cứu niên đại của đề tài. Tôi không có ý nói rằng việc này có thể thực hiện hoàn toàn tách biệt khỏi, và trước khi, dành một phần sự chú ý cho các chi tiết; nhưng đối tượng đầu tiên của chúng ta vẫn nên là hết sức cẩn trọng chú ý đến các phần thuộc về niên đại, và khiến cho việc nghiên cứu các chi tiết của mình đặc biệt phục vụ cho điều này.
Trong việc nghiên cứu lời tiên tri, cũng như trong việc nghiên cứu lịch sử, chúng ta chỉ có thể tiến bộ rất ít nếu không có niên đại, hoặc, ít ra, không có một phương pháp niên đại nào đó để giữ chúng ta khỏi sự lầm lẫn và rối rắm. Nhiều lời giải thích tiên tri ngu xuẩn có thể đã tránh được, nếu điều này đã được chú ý đến. Chúng ta có thể, có lẽ, nêu ra được một vài lời giải thích tài tình và đúng đắn về những đoạn hay khải tượng riêng lẻ, và có thể nói rằng sự việc này hay sự việc nọ, vào một lúc nào đó trong tương lai, sẽ xảy đến, hoặc đã xảy đến trong lịch sử quá khứ của trái đất chúng ta, nhưng bằng cách nào, hay khi nào, hay theo thứ tự nào, chúng ta khó mà xoay xở để đoán được. Chúng ta đọc về nhiều sự kiện mà các thời đại tương lai sẽ chứng kiến; về sự khôi phục và trở lại của người Do Thái, sự đến của Con Người, sự hủy diệt của các dân tộc bội đạo, sự sụp đổ của Kẻ Chống Christ, sự sống lại lần đầu, vương quốc của các thánh đồ; và có lẽ chúng ta có một ý niệm khá đúng đắn về chúng như những sự kiện riêng lẻ. Nhưng nếu không có một thứ niên đại hay hệ thống sắp xếp nào đó, chúng ta không thể có gì hơn. Nếu chúng ta muốn dựng bản đồ tiên tri của mình cho chính xác, trước hết chúng ta phải phác thảo đường nét, và xác định các vĩ tuyến và kinh tuyến của mình. Kính viễn vọng của chúng ta phải được chỉnh đến tiêu cự thích hợp trước khi chúng ta có thể trông đợi có một cái nhìn rõ ràng và đều đặn về cảnh tượng mà nó hướng đến.
Niên đại của lời tiên tri, do đó, nên giữ một vị trí nổi bật trong các cuộc tìm hiểu tiên tri của chúng ta. Tương xứng với sự đúng đắn trong quan điểm của chúng ta về điểm này, sẽ là sự thành công của chúng ta trong việc xử lý các chi tiết của đề tài. Chúng ta biết, nhiều người phủ nhận điều này; họ xem các lời tiên tri riêng lẻ là tối tăm, và niên đại của chúng còn tối tăm hơn; và do đó họ không thể hình dung được cái tối tăm lại được soi sáng bởi cái tối tăm hơn. Họ dường như xem hầu hết các lời tiên tri, đặc biệt những lời liên quan đến niên đại, chẳng hơn gì những câu đố được dựng khéo, mở ra một sân chơi công bằng cho sự giải thích tài tình và những phỏng đoán số học thú vị. Họ chỉ thấy trong chúng những lời phát biểu mơ hồ, không phân loại, có thể mang bất kỳ ý nghĩa hay thứ tự nào, tùy theo sự tài tình hay ý thích của người giải thích, và có khuynh hướng nghĩ rằng điều tốt nhất có thể nói về chúng là, chúng vốn không có ý định được hiểu hay sắp xếp. Họ đọc Kinh Thánh, nhưng với không chút trông đợi nào là sẽ hiểu thấu đáo, và bằng lòng nhặt nhạnh đây đó vài viên ngọc sáng, còn tất cả những phần còn lại thì vẫn mơ hồ và mờ mịt.
Nhưng trong Kinh Thánh có nhiều hệ thống hơn những người này tưởng; không chỉ trong một phần của nó, mà trong mọi phần; lịch sử, giáo lý, tiên tri. Không khó để lần theo trong khắp các phần đó sự tồn tại của một kế hoạch hết sức đều đặn và được dựng khéo. Một số người có thể ngạc nhiên khi được nghe điều này; và được nghe, hơn nữa, rằng sẽ khó mà có một loạt lời tiên tri nào được ban ra bằng ngôn ngữ biểu tượng lại rõ ràng và có hệ thống hơn những lời mà Thần của Đức Chúa Trời đã truyền cho Hội Thánh trong các sách Đa-ni-ên, "người rất được yêu dấu," và Giăng, "môn đệ được yêu." Bất kỳ độc giả cẩn thận nào cũng sẽ thấy rằng các lời tiên tri chúng chứa đựng đều theo niên đại một cách nghiêm ngặt; và theo hai phương diện; vừa vì chúng giữ một thứ tự và sự kế tiếp đều đặn của các sự kiện trong mọi chi tiết, vừa vì, qua nhiều gợi ý rải rác đây đó, chúng cho chúng ta dữ kiện để ấn định thời kỳ chung trong đó các sự kiện đã định sẽ xảy ra, và để xác định sự khởi đầu, thời lượng, và sự kết thúc của chúng. Đây là một trong những lợi thế chúng ta có được khi nghiên cứu các khải tượng của Đa-ni-ên và Giăng. Chúng ta chỉ việc giải thích cái đã được sắp xếp sẵn. Trong các lời tiên tri khác, như của Ê-sai, Giê-rê-mi, hay Ê-xê-chi-ên, ít có thứ tự kế tiếp được tuân theo. Các sự kiện không được trình bày đều đặn nối tiếp nhau, các phần của chúng cũng không phải lúc nào cũng được đan kết với nhau. Chúng ta phải tìm kiếm các mắt xích để gắn chúng lại với nhau, hầu chúng được phân loại và sắp xếp đầy đủ; nhưng trong Đa-ni-ên và Giăng, phần lớn việc này đã được làm sẵn.
Đổi lại cho lợi thế mà các lời tiên tri theo niên đại có được so với các lời tiên tri rời rạc hay bất thường, có một bất lợi, nếu chúng ta có thể gọi là thế, gắn liền với loại trước mà loại sau không có; đó là, loại trước thường được truyền đạt bằng ngôn ngữ biểu tượng, trong khi ngôn ngữ của loại sau thì trực tiếp hơn, và ở nhiều chỗ, gần với văn phong của lịch sử. Trong Đa-ni-ên, chẳng hạn, chúng ta có khải tượng về pho tượng lớn, trong đó chúng ta có những cái nhìn cô đọng về bốn đế quốc lớn sẽ lần lượt xuất hiện trên đất, từ thời của đấng tiên tri cho đến khi vương quốc của Con Người được lập nên. Trong đây chúng ta không có gì để sắp xếp, vì việc này đã được chính đấng tiên tri làm sẵn; chúng ta chỉ việc giải thích; nhưng rồi có một khó khăn bù lại cho điều này, vì ngôn ngữ là biểu tượng. Tôi không nói rằng trong khải tượng đặc biệt này có nhiều điều gây bối rối, vì phần lớn của nó đã được ứng nghiệm đến nỗi hầu hết các khó khăn đã được dẹp bỏ; tôi chỉ đưa nó ra như một ví dụ về những khó khăn lớn hơn mà, trước khi ứng nghiệm, nó hẳn đã gặp phải do bản chất của ngôn ngữ nó. Chúng ta hãy xem xét chính các lời dự đoán.
Trong chương hai của sách Đa-ni-ên xuất hiện lời đầu tiên trong số đó. Đó là khải tượng về một pho tượng uy nghi. Đầu nó bằng vàng, và chỉ đế quốc Ba-by-lôn, mà Nê-bu-cát-nết-sa là đầu, người có ngai ở "thành vàng;" và với ông bắt đầu "thời đại của dân Ngoại." Rồi có ngực và cánh tay, bằng bạc, kém hơn thứ nhất, là vương quốc của người Mê-đi và người Phe-rơ-sơ. Rồi có bụng và vế bằng đồng, một vương quốc vẫn kém hơn hai vương quốc trước, là vương quốc Ma-xê-đo-an. Rồi có hai ống chân bằng sắt, và hai bàn chân bằng sắt pha đất sét; đây là đế quốc La Mã, mạnh như sắt, nghiền nát mọi sự chống lại nó thành từng mảnh. Đế quốc ấy là như vậy trong những ngày đầu, trong tình trạng ngoại giáo của nó, vào lần đến đầu tiên của Đấng Christ. Nó chưa bước vào tình trạng "bàn chân và ngón chân" bằng đất sét pha sắt; nghĩa là, nó chưa bị chia ra thành mười vương quốc, và những vương quốc này hoàn toàn khác biệt và không tương hợp về bản chất. Trong nhiều thế kỷ sau lần đến đầu tiên của Đấng Christ, nó vẫn nguyên vẹn trong sức mạnh. Sự phân chia bắt đầu khi nào, tôi không bàn ở đây. Chỉ cần nói rằng không có dấu vết nào của nó trong ít nhất hai hay ba thế kỷ. Và đây là bằng chứng rằng việc hòn đá rơi xuống nó không thể là lần đến đầu tiên của Đấng Christ; vì lần đến ấy hoàn toàn không phải để hủy diệt; và, hơn nữa, đế quốc lúc bấy giờ chưa đạt đến tình trạng bị chia, để hòn đá có thể rơi xuống bàn chân nó và nghiền nát các ngón chân bằng đất sét pha sắt của nó. Chắc chắn không còn nghi ngờ gì nữa, "hòn đá đập vào pho tượng nơi bàn chân nó, nghiền chúng ra từng mảnh, rồi trở nên một hòn núi lớn, đầy dẫy cả đất," phải chỉ về một sự kiện nào đó liên quan đến lần đến thứ hai của Đấng Christ; như lời đã chép: "Trong đời các vua nầy, Đức Chúa Trời trên trời sẽ dựng nên một nước không bao giờ bị hủy diệt." Đây là sự kết thúc của "thời đại của dân Ngoại," bắt đầu với triều đại của Nê-bu-cát-nết-sa; và đó là một khung xương của lịch sử thế giới từ ngày ấy, cho đến khi Đấng Christ đến, và vương quốc tốt hơn được lập nên. Đó là một thời kỳ không gián đoạn của sự thống trị của dân Ngoại và sự áp bức người Do Thái cho đến ngày của Con Người. Rõ ràng, do đó, Thiên niên kỷ hay vương quốc phải đến sau sự Đến, chứ không phải trước nó. Không có chỗ cho một ngàn năm phước hạnh giữa sự hủy diệt của đế quốc La Mã và sự đến của Chúa, vì đế quốc ấy sẽ bị Chúa hủy diệt khi Ngài đến.
Hãy lấy một lời tiên tri theo niên đại khác, đó là bảy tiếng kèn trong sách Khải Huyền. Ở đây tôi không giải thích, tôi chỉ phác thảo. Thời kỳ mà các tiếng kèn này chiếm giữ không dài gần bằng khải tượng trước mà tôi vừa nhắc đến. Chúng chỉ chiếm một đoạn lịch sử, mà tôi không đảm nhận xác định sự khởi đầu. Tiếng kèn thứ nhất vang lên, và mưa đá lửa đổ xuống, pha với huyết. Tiếng kèn thứ hai vang lên, và hòn núi lửa lớn bị quăng xuống biển. Thiên sứ thứ ba thổi kèn, và ngôi sao lớn từ trời rơi xuống, biến các nguồn nước thành ngải đắng. Thiên sứ thứ tư thổi kèn, và mặt trời, mặt trăng, và các ngôi sao bị đánh, đến nỗi một phần ba trong chúng bị tối tăm. Thiên sứ thứ năm thổi kèn, và vực sâu không đáy được mở ra, và châu chấu từ đó bay lên để tàn phá đất. Thiên sứ thứ sáu thổi kèn, và bốn thiên sứ bị trói tại sông Ơ-phơ-rát được thả ra để giết chóc. Tiếng kèn thứ bảy vang lên, và các vương quốc của thế gian trở nên vương quốc của Đấng Christ, và nhiều mão triều của chúng được đặt trên đầu Ngài. Đây là thời kỳ phán xét, thời kỳ sống lại, thời kỳ báo đáp cho các thánh đồ, như lời đã chép, Khải Huyền 11:17 —
"Chúng tôi cảm tạ Chúa,
Chúa là Đức Chúa Trời Toàn Năng!
Đấng hiện có, đã có, và sẽ đến,
Vì Chúa đã lấy quyền năng lớn của Chúa mà trị vì!
Các dân tộc đã nổi giận,
Và cơn thạnh nộ của Chúa đã đến,
Và thì giờ của kẻ chết,
Hầu cho họ bị phán xét"
Trong tất cả những điều này có một sự kế tiếp rõ ràng của các sự kiện theo thứ tự niên đại từ khi tiếng kèn thứ nhất vang lên cho đến khi Chúa đến, sự sống lại, và vương quốc. Vậy thì, còn chỗ nào cho một Thiên niên kỷ trước điều này? Làm sao nó có thể bị nhét vào giữa tiếng kèn cuối cùng vang lên và sự đến của Chúa?
Chúng ta hãy chọn một mẫu đơn lẻ của các lời tiên tri tản mạn. Chúng chỉ chiếm những đoạn hay phần của lịch sử, và phải được xem như những đoạn xen kẽ trong các lời tiên tri theo niên đại. Khi chúng ta có thể xác định vị trí của chúng trong niên đại ấy, hoặc ít ra khám phá được phần nào sự liên hệ và thứ tự của chúng, thì tất nhiên chúng có được lợi thế của cả hai loại tiên tri. Sau đây là một lời như vậy. Đó là chương hai mươi bốn của sách Ê-sai. Nó nói về những cảnh cuối cùng của thời đại hiện tại này, là những cảnh sẽ ngay lập tức đi trước sự đến của Chúa, và mô tả tình trạng của đất trong những ngày tối tăm, náo động và lầm lạc ấy. Mười câu đầu mô tả sự hoang tàn sẽ tràn ngập đất vì cớ tội ác. Giữa sự gian ác tràn lan này, có tiếng ngợi khen vang lên từ một dân sót lại ở các cù lao xa xôi, "Vinh hiển thuộc về Đấng Công Bình." Nhưng tiếng này bị chìm trong sự gian ác dồi dào, và đấng tiên tri tiếp tục như vầy: —
"Đất đã bị vỡ vụn cả thảy,
Đất đã bị tan rã cả thảy,
Đất đã bị lung lay quá chừng,
Đất sẽ liêu xiêu qua lại như người say rượu,
Và sẽ bị dời đi như cái chòi;
Vì tội lỗi nó chất nặng trên nó;
Và nó sẽ ngã xuống, không đứng dậy được nữa."
Đó là tình trạng của đất như được mô tả ở đây, một tình trạng tương ứng với điều Phi-e-rơ đã dự đoán trong chương ba của thư thứ hai của ông. Sự thiêu đốt sẽ hủy diệt kẻ ác và thanh tẩy đất, như đã, đã chụp lấy nó, và do đó dân sót lại nhỏ bé được nói đến trong câu 15, được cho là tôn vinh Chúa "trong lửa." Điều này tiếp diễn cho đến khi đất "tan rã cả thảy," — cho đến khi lời rủa sả đã bị đốt sạch khỏi nó, và nó sẵn sàng trở thành ngôi của vương quốc hoàn hảo. Chương này là một lời đáp trọn vẹn cho sự phản đối thường được đưa ra chống lại sự Đến trước Thiên niên kỷ từ sự thiêu đốt được nhắc đến trong Phi-e-rơ thứ hai. Bức tranh của Ê-sai về đất đang tan rã hoàn toàn, phổ quát, và chi tiết hơn của Phi-e-rơ nhiều: những lời ông dùng, chỉ sự hủy diệt, — sự hủy diệt hoàn toàn, — cũng mạnh mẽ hơn nhiều, thế mà chúng ta thấy rằng trong suốt thời gian của thảm họa và sự thiêu đốt khủng khiếp này, có một dân được giữ sống trên đất, một dân sót lại được gìn giữ khỏi nguy hiểm, cũng như một đám đông mà các sự phán xét giáng xuống trong sự báo thù tràn ngập. Khải tượng sau đó tiếp tục: —
"Trong ngày ấy,
Giê-hô-va sẽ phạt cơ binh trên chốn cao ở trên trời,
Và các vua dưới đất ở dưới đất."
Ở đây có một sự báo thù hai mặt được báo trước; trước hết trên cơ binh trên chốn cao ở trên trời — nghĩa là, các quyền cai trị và thế lực của sự tối tăm, "vua chúa của quyền lực không khí," và sự gian ác thuộc linh ở "các nơi trên trời." Rồi đến sự trừng phạt của đất, các vua và dân cư của nó, như được trình bày ở nơi khác trong Thi Thiên thứ hai: —
"Chúng sẽ bị nhóm lại với nhau,
Như tù phạm bị nhóm trong ngục;
Chúng sẽ bị giam trong ngục,
Và sau nhiều ngày, chúng sẽ được thăm viếng."
Chúng ta nhận ra ngay ở đây việc con thú và tiên tri giả bị quăng vào hồ lửa, như được mô tả trong Khải Huyền 19, và việc Sa-tan bị trói như được chép trong chương 20. Ê-sai nói, "Sau nhiều ngày, chúng sẽ được thăm viếng;" và Giăng nói, "Khi một ngàn năm đã mãn, Sa-tan sẽ được thả ra khỏi ngục." Nhưng chúng ta hãy ghi nhận điều xảy ra trong khoảng thời gian giữa, nghĩa là, giữa lúc chúng bị quăng vào ngục và lúc chúng được thăm viếng: —
"Bấy giờ mặt trăng sẽ hổ thẹn,
Và mặt trời sẽ xấu hổ,
Khi Giê-hô-va vạn quân sẽ cai trị
Trên núi Si-ôn và tại Giê-ru-sa-lem,
Và vinh hiển chói lói trước mặt các trưởng lão Ngài."
Vì chúng ta biết những dấu lạ nào sẽ có trên trời và dưới đất, trên mặt trời, mặt trăng và các ngôi sao, trong ngày lớn và đáng chú ý ấy. Và rồi đến bài ca của Y-sơ-ra-ên hay của Hội Thánh trong chương tiếp theo, một bài ca như bài ca của Môi-se và Mi-ri-am sau sự hủy diệt của Ai Cập và kỵ binh của nó, khi chúng chìm như chì trong dòng nước mạnh.
Và sau bài ca vui mừng này về kẻ thù của họ, họ cất lên nốt nhạc lễ hội; một nốt nhạc hòa hợp với nốt nhạc họ hát tại tiệc cưới của Chiên Con; một bài ca lễ hội; một bài ca của niềm vui và vinh hiển của sự sống lại, trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời và Vua của họ: —
"Trên núi này
Giê-hô-va sẽ làm cho muôn dân
Một tiệc những món béo.
Và trên núi này
Ngài sẽ phá hủy
Mặt của tấm màn che phủ trên muôn dân,
Và bức màn trải trên mọi nước.
Ngài sẽ nuốt sự chết đến đời đời;
Chúa Giê-hô-va sẽ lau nước mắt
Khỏi mọi mặt;
Và Ngài sẽ cất sự sỉ nhục của dân Ngài
Khỏi cả đất;
Vì Giê-hô-va đã phán vậy."
Những mẫu này sẽ cho độc giả một ý niệm nào đó về cách thức đúng đắn mà lời tiên tri nên được nghiên cứu. Sau khi dựng biểu đồ tiên tri của chúng ta, ít ra trong chừng mực các đường nét chung, bằng các khải tượng của Đa-ni-ên, được bổ sung bởi các khải tượng của Giăng, chúng ta ở vào vị trí đúng đắn để xem xét và hiểu các lời tiên tri riêng lẻ của Ê-sai. Chúng ta sẽ thấy Đa-ni-ên giúp chúng ta giải thích Ê-sai nhiều thế nào, và ngược lại Ê-sai giúp chúng ta hiểu Đa-ni-ên nhiều thế nào. Chúng giúp nhau sắp xếp lẫn nhau. Nếu mọi lời tiên tri đều theo niên đại, các khó khăn trên đường giải thích của chúng ta hẳn đã lớn hơn hiện nay. Nếu mọi lời đều tản mạn, các khó khăn trên đường sắp xếp của chúng ta hẳn đã nhân lên đáng kể.
Sẽ hữu ích nếu quay sang các khải tượng khác của Đa-ni-ên; nhưng điều này sẽ dẫn chúng ta vào một lãnh vực giải thích quá rộng. Tôi đã đưa ra đại cương của khải tượng đầu tiên, và điều này có thể được xem như lịch chung, bao gồm tất cả các khải tượng còn lại. Các khải tượng khác của đấng tiên tri này, ngoại trừ khải tượng về bốn con thú, vốn đồng nhất với khải tượng về pho tượng, cũng như các khải tượng của sách Khải Huyền, chỉ là những phần của đại cương lớn này ở quy mô lớn hơn. Trong chúng, một số sự kiện được đưa vào riêng rẽ, nhưng lại khớp chính xác vào đại cương lớn này. Tuy nhiên, có một sự khác biệt đáng chú ý giữa khải tượng thứ nhất và khải tượng thứ hai của Đa-ni-ên, mà có lẽ nên nhắc đến, vì trong bất kỳ phác thảo niên đại nào hai khải tượng này phải đi đôi với nhau; khải tượng thứ hai bổ sung cho khải tượng thứ nhất. Khải tượng thứ nhất được ban cho một vị vua ngoại giáo; và trong đó chúng ta thấy ít nhắc đến Hội Thánh của Đấng Christ, cho đến tận cuối: trong khi ở khải tượng thứ hai, Hội Thánh của Đấng Christ được đưa vào, và những điều liên quan đến Hội Thánh được nói đến cách dài dòng. Lịch sử đặc biệt của Hội Thánh, như một bầy nhỏ bị áp bức và khốn khổ, được vẽ nên, cùng với ảnh hưởng của các đế quốc dân Ngoại trên lịch sử của Hội Thánh. Trong khải tượng thứ nhất, các vương quốc được trình bày cho Nê-bu-cát-nết-sa, một vị vua thế tục, dưới hình thức của mọi thứ được loài người quý trọng nhất, — vàng, bạc, đồng, và sắt hữu dụng. Trong khải tượng thứ hai, chúng được tỏ cho Đa-ni-ên, một đấng tiên tri và một thánh đồ, dưới biểu tượng của những con thú dữ săn mồi, đáng sợ, chứ không đáng ngưỡng mộ; vì trong khải tượng này sự áp bức Hội Thánh bởi các quyền lực này là điểm chính mà sự chú ý của ông phải hướng đến. Trong khải tượng trước, chúng ta chỉ có lời dự đoán về một sự kế tiếp các vua sẽ chiếm đất trước vương quốc của Con Người; nhưng những nét đặc biệt của từng vua, và bản chất tàn bạo của tất cả, thì không được tuyên bố. Những điều này cho chúng ta thấy rằng không có sự lặp lại vô nghĩa nào trong hai khải tượng này, dù chúng chạy qua cùng một thời kỳ; và chúng cũng giải thích cho sự phiền não trong tâm hồn mà đấng tiên tri đã rơi vào trước bức tranh kinh hoàng được đưa ra trước mắt ông về các thánh đồ của Đấng Chí Cao đang chịu khổ.
Đối tượng chính của khải tượng thứ hai dường như là trình bày sự áp bức các thánh đồ, và sự tôn cao cuối cùng của họ lên địa vị tối cao trên đất mà kẻ thù của họ đã nắm giữ bấy lâu. Sự chịu khổ của các thánh đồ, tuy nhiên, không được đưa vào trực tiếp cho đến thời của con thú thứ tư, khi cái sừng nhỏ mọc lên, một vua khác với các vua trước, "làm hao mòn" các thánh đồ, và nói những lời lớn nghịch cùng Đấng Chí Cao. Mục đích đặc biệt của khải tượng dường như là trình bày cuộc chiến giữa các thánh đồ và cái sừng nhỏ.
Quyền lực này được tỏ ra là, cả bằng mưu mô lẫn sức mạnh, dốc hết sức để áp bức và tận diệt các thánh đồ, và có quyền trên họ được ban cho nó, cho đến khi thời kỳ đã báo trước ở đó kết thúc. Rồi kẻ hủy diệt Hội Thánh và kẻ thù của Y-sơ-ra-ên bị thiêu rụi bởi sự phán xét bằng lửa, và bị hủy diệt hoàn toàn bởi sự đến của Con Người. Sau khi kẻ thù khủng khiếp này đã bị đập tan và tiêu diệt, các thánh đồ bước vào sự chiếm hữu bình an cơ nghiệp của mình, và cả đất được nghỉ ngơi. Kẻ cướp bóc bị cướp bóc; thành của sự hỗn loạn bị làm cho hỗn loạn; ngày hoạn nạn của Hội Thánh đã qua đi, và sự đắc thắng của nàng đã bắt đầu. Cho đến ngày ấy, tuy nhiên, chúng ta không trông đợi Thiên niên kỷ nào; không ngày bình an nào. Nếu các khải tượng này là thật, sự áp bức sẽ là phần của Hội Thánh trên đất, cho đến khi Chúa đến. Chỉ là sự hư không của một ảo tưởng ngọt ngào khi trông cậy vào sự đắc thắng, hay ngay cả sự yên ổn, cho đến khi Đấng ấy đến, là Đấng sẽ phán với cơn bão tàn phá: "Hãy yên lặng, hãy nín đi!" Thật là phi Kinh Thánh khi hy vọng cho đến lúc ấy, "cải tạo bộ mặt của cả trái đất (tôi dùng lời của John Knox), điều chưa từng có, và cũng sẽ chưa có, cho đến khi Vua công chính và Đấng Phán Xét hiện ra để khôi phục mọi sự."
Thời hiện tại, thật vậy, thì tối tăm; nhưng thời tốt đẹp hơn và sáng sủa hơn ở phía trước. Các mục đích của Đức Chúa Trời đang diễn tiến, và các việc của thế gian đang chín muồi đến một cơn khủng hoảng. Vậy thì, dù bóng tối có đen đặc đến đâu, chúng ta có thể nhìn ra từ dưới chúng với sự bình tĩnh, và trông đợi những vinh hiển của ngày đang tiến đến. Hòn đá sẽ đập vào pho tượng, và nghiền nó thành bột. Con người tội lỗi, kẻ áp bức các thánh đồ, kẻ đội mão ba tầng, sẽ không còn lâu nữa có thể giữ vững ngôi mình trong thành trì cổ xưa ở Rô-ma; và Hội Thánh, mà hắn tự xưng là đầu không thể sai lầm, dù gần đây đã hồi sinh cách kỳ diệu khỏi đòn đã quật nàng xuống bụi đất, và dù lại "ăn mặc như gái điếm trong những y phục cũ của ngoại giáo đã bị vứt bỏ," sẽ bị lột trần, bị làm cho hoang tàn, và bị đốt bằng lửa; vì "trong nàng có huyết của các đấng tiên tri, và của các thánh đồ, và của mọi kẻ đã bị giết trên đất."
Tôi không nói như vậy như thể tôi tin rằng Giáo hoàng La Mã là tất cả Kẻ Chống Christ mà chúng ta sẽ chứng kiến. Có một kẻ sẽ dấy lên từ nó, khủng khiếp hơn trong sức mạnh và sự tàn ác. Thế nhưng tôi có thể thấy nhiều gợi ý tiên tri về mối liên hệ huyền nhiệm giữa chúng với nhau. Kẻ sau sẽ là hậu duệ của kẻ trước; không phải một cây đơn độc mọc lên từ rễ của riêng nó, bên cạnh cây đồng loại. Chính Rô-ma ngoại giáo đã sinh ra Rô-ma giáo hoàng; một hình thức gian ác quái dị hơn tiền thân của nó, thế mà nhận từ nàng nhiều về hình thức bề ngoài, nghi lễ, và y phục, và ngồi vào cùng một chỗ quyền lực. Cũng vậy, từ Rô-ma giáo hoàng sẽ dấy lên Rô-ma vô thần, tối tăm hơn, hung dữ hơn, và chống Christ hơn nàng, thế mà vẫn cùng dòng máu trong huyết quản, giữ nguyên thành trì tổ tiên của vương quyền, cùng với các nguyên tắc, các nét mặt, các y phục của tổ tiên nàng.
Đó là hình thức ba mặt của sự gian ác mà đế quốc dân Ngoại cuối cùng trong bốn đế quốc sẽ sinh ra. Trước hết có "gốc của rắn;" rồi có "rắn độc;" và, cuối cùng, có "rắn lửa bay." (Ê-sai 14:29.) Kẻ cuối cùng sẽ vượt lên trên những kẻ còn lại trong sự dấy lên đột ngột, trong năng lực của sự ác, trong sự ghét Đấng Christ, và trong sự áp bức các thánh đồ: nhưng hắn không vì thế mà kém thuộc về dòng dõi cổ xưa của Bê-li-an ấy, các hoàng tử của dòng dõi vương giả của địa ngục. Hắn chỉ là một hình thức chín muồi và cốt yếu hơn của sự ác. "Đứa trẻ là cha của người đàn ông." Nhận và có lẽ tuyên xưng mọi hình thức tôn giáo, hắn sẽ vẫn trống rỗng mọi sự. Dựng bàn thờ cho mọi thần, hắn "sẽ tôn mình lên trên hết các thần." Thừa nhận mọi tín điều, hắn sẽ chẳng tin tín điều nào. Che đậy sự trần truồng ma quái của chủ nghĩa vô thần bằng những y phục đa sắc của mọi chức tế lễ khác nhau, hắn sẽ đứng lên trong thời kỳ cuối cùng, là hiện thân của mọi sự ác từ buổi đầu, hình thức gian ác chín muồi nhất của Sa-tan, và hình ảnh chân thật nhất của chính nó, trong việc nặn nên hắn mà nó đã dốc hết kỹ năng, nếu có thể thuyết phục cả trái đất cùng nhau công nhận làm vua của họ một kẻ sẽ cai trị hoàn toàn hơn như phó vương và đại diện của nó hơn bất kỳ kẻ nào từ trước đến nay, và qua hắn nó có thể nhận được, điều mà nó vẫn luôn tuyên bố chủ quyền và cố gắng đạt được, — sự tôn kính và vâng phục của thế gian, bất chấp Giê-hô-va và Con được xức dầu của Ngài!
CHƯƠNG X.
SỰ PHÂN BỐ THỜI GIAN VÀ SỰ KIỆN.
Liên quan đến niên đại của lời tiên tri, một câu hỏi nảy sinh liên quan đến độ dài của các thời kỳ, và sự phân bố các sự kiện trên chúng. Như lần đến đầu tiên là sự kết thúc của một loạt dài các lời dự đoán, thì, như chúng ta đã thấy, lần đến thứ hai cũng vậy. Chính giữa loạt sau này là nơi chúng ta đang đứng, và một câu hỏi rất quan trọng trở thành, Những lời dự đoán này sẽ được phân bố như thế nào trên khoảng không gian xen giữa? Chúng sẽ được trải đều liên tục trên toàn bộ khoảng thời gian, hay được giữ lại thành một khối dày đặc, dành cho lúc kết thúc?
Trong thời các sứ đồ, khi đức tin còn đơn sơ và tình yêu còn tươi mới, con người không thể chịu nổi sự trì hoãn. Họ hầu như không thể chấp nhận bất kỳ thời gian nào xen vào giữa họ và đối tượng của hy vọng họ. Trong sự nồng nhiệt của tình cảm mới mẻ, họ muốn sự đến của Chúa phải ngay lập tức, không có bất kỳ thời kỳ hay sự kiện nào xen vào. Một sứ đồ đã phải kiềm chế họ, bằng cách tỏ cho họ thấy rằng ngày ấy sẽ không đến, trừ ra có "sự bội đạo đến trước, và người tội ác được lộ ra, con của sự hư mất." Khi thời gian trôi qua, con người bắt đầu thấy rằng Đức Chúa Trời đã định một khoảng thời gian lớn hơn điều họ đã tưởng tượng, và rằng nhiều sự việc đã được định sẽ xảy ra mà họ đã bỏ qua. Không có nỗ lực nào nhằm hoãn sự Đến một cách vô định, cũng không có ý tưởng nào được ấp ủ về việc đặt cả một thiên niên kỷ, và đó là một thiên niên kỷ vinh hiển, giữa họ và ngày ấy; tuy vậy vẫn có niềm tin rằng khoảng không gian xen giữa dài hơn lúc đầu họ đã nghĩ hay đã sẵn lòng thừa nhận.
Thấy điều này, họ tự nhiên bắt đầu lý luận rằng, nếu Đức Chúa Trời đã định Hội Thánh của Ngài phải chờ đợi lâu như vậy cho ngày Đấng Christ hiện ra, Ngài hẳn đã không để họ không có "lời tiên tri chắc chắn" như một ngọn đèn soi sáng cho họ, chiếu trong nơi tối tăm; và rằng do đó họ phải mang nó theo mình trong mọi bước, và trải nó ra trên toàn bộ thời kỳ hoạn nạn của Hội Thánh, và sự chậm trễ của Chàng Rể. Chúng tôi tin rằng đây đã là cảm nghĩ trong thời xưa; và chúng tôi tin đây cũng là cảm nghĩ trong thời của chúng ta. Chúng tôi không nghi ngờ rằng chính điều này, cùng với các lý do khác, đã dẫn đa số các nhà giải thích phân bố trên những thời kỳ dài các sự kiện và nhân vật được mô tả trong lời tiên tri, và trải các "thời gian" ra trên các thời đại và thế kỷ.
Để giúp chúng ta giải quyết điểm này, chúng ta tự nhiên hỏi, Phương pháp hành động của Đức Chúa Trời trong các thời kỳ trước là gì? Các sự kiện đã được báo trước được sắp xếp ra sao? Các thời gian tiên tri được bố trí thế nào trong các thời đại khác của Hội Thánh? Điều này dường như với tôi là một vấn đề có phần quan trọng, và một yếu tố có phần trọng lượng trong việc giúp chúng ta giải quyết câu hỏi; một câu hỏi chắc chắn đi kèm với những khó khăn đáng kể, và không thể hấp tấp và độc đoán tuyên bố, hay vội vàng gạt bỏ.
Trong các thời kỳ trước chúng ta thấy rằng các lời tiên tri không bị giới hạn vào điểm ngay trước cơn khủng hoảng, mà trải trên một lãnh vực rộng lớn hơn nhiều, thường nắm lấy những sự kiện nổi bật và đầy ý nghĩa nhất dọc theo toàn bộ tuyến đường. Các thời gian không bị giới hạn trong vài năm trước thảm họa, mà trải trên một thời kỳ dài nhiều năm, đôi khi nhiều thế kỷ. Hội Thánh Do Thái phải ở dưới ách nô lệ Ai Cập trong một thời kỳ dài, và lời tiên tri đã báo trước toàn bộ thời gian ấy, — bốn trăm ba mươi năm áp bức và sầu khổ của nàng. Sự phu tù của nàng tại Ba-by-lôn phải kéo dài nhiều năm, và lời tiên tri đã báo trước toàn bộ thời kỳ lưu đày của nàng, bảy mươi năm cô đơn và xa cách Giê-ru-sa-lem yêu dấu. Thời gian xen giữa lúc nàng trở về từ phu tù và sự đến của Đấng Mê-si-a phải là một thời gian dài, và lời tiên tri đã cho biết toàn bộ khoảng thời gian ấy, bảy mươi tuần lễ đã "định để kết liễu sự vi phạm và dứt sự tội lỗi, để niêm phong khải tượng và lời tiên tri, và để xức dầu Đấng rất thánh."
Phán đoán từ những sự tương tự như vậy, chúng ta sẽ được dẫn đến trông đợi rằng khoảng thời gian giữa lần đến thứ nhất và lần đến thứ hai của Chúa, ở một mức độ nào đó, sẽ được lấp đầy bằng các sự kiện và thời gian của lời tiên tri. Đây là một suy đoán mạnh mẽ ủng hộ kế hoạch giải thích kéo dài hơn. Hẳn sẽ thấy kỳ lạ và bất nhất nếu trang tiên tri, mà trong mọi thời đại khác của thế gian đã được viết đầy bằng lịch sử của Hội Thánh, lại thình lình, trong một ngàn tám trăm năm, trở nên hoàn toàn trống rỗng, và đó lại là trong một thời kỳ trọng đại nhất đã từng diễn tiến. Những suy xét này sẽ dẫn chúng ta bước vào các lời tiên tri Tân Ước với sự trông đợi tìm thấy chúng, như các lời tiên tri trước, trải ra trên một thời kỳ đáng kể, không bị nén lại thành một điểm, và dồn hết mình vào vài năm cuối cùng của lịch sử Hội Thánh trước hay tại sự Đến.
Hơn nữa, chẳng phải dường như sách Khải Huyền đã được viết ra cách rõ ràng để lấp đầy khoảng thời gian giữa lần Đến Thứ Nhất và lần Đến Thứ Hai, mà Cựu Ước đã bỏ ngỏ không chạm đến hay chỉ mới đề cập sơ qua sao? Có khả năng nào sách được ban cho Hội Thánh cho ngày hoạn nạn của nàng, lại không hề liên quan gì đến phần lớn nhất của ngày ấy? Các khải tượng và ngày tháng của sách ấy chẳng phải sẽ bắt đầu mãi đến ít nhất một ngàn tám trăm năm sau khi nó được đặt vào tay Hội Thánh, như "lời chắc chắn" mà nàng phải chú ý như "ngọn đèn chiếu trong nơi tối tăm" sao? Tôi không hề nói rằng ngay cả trong trường hợp như vậy nó hẳn đã vô dụng. Thật liều lĩnh khi khẳng định và khó mà duy trì điều này. Nhưng ít ra chúng ta có thể nói rằng không dễ thấy làm sao nó có thể là "ngọn đèn trong nơi tối tăm," nếu nó hoàn toàn không liên quan gì đến một thời kỳ dài như vậy của lịch sử Hội Thánh. Và chẳng phải điều này được xác nhận bởi chính lời của Đấng Christ trong phần mở đầu của sách — "Hãy viết những điều ngươi đã thấy, những điều hiện có, và những điều sẽ xảy đến sau"? (Chương 1:19.) "Những điều ngươi đã thấy" rõ ràng chỉ khải tượng về vinh hiển trên trời vừa được mô tả. "Những điều hiện có" cũng rõ ràng chỉ tình trạng của bảy Hội Thánh tại A-si lúc bấy giờ hiện có. "Những điều sẽ xảy đến sau," nghĩa là, sau những điều khác này, chỉ tình trạng sự việc trong Hội Thánh và thế gian tiếp nối sau sự suy tàn và đổ nát của các Hội Thánh này. Và phần còn lại của sách Khải Huyền bàn về những điều sau cùng này. Nếu câu ấy, do đó, cho chúng ta ba phần của toàn bộ sách, dường như khó mà hình dung được phần cuối cùng trong ba phần lại chỉ chiếm vài năm kết thúc của Hội Thánh. Nếu "những điều hiện có" thật sự là tình trạng của bảy Hội Thánh, thì chúng ta sẽ trông đợi rằng ngay khi "những điều hiện có" này đã qua vào "những điều đã có," thì "những điều sẽ xảy đến sau những điều này" sẽ bắt đầu; và thật không thích hợp khi xen vào một ngàn tám trăm năm giữa điều này và điều kia.
Hơn nữa, có một số điều được báo trước là xảy ra trong thời kỳ mười hai trăm sáu mươi ngày nổi tiếng, mà hầu như không thể bị nén trong khoảng chừng ấy ngày. Việc "làm hao mòn" các thánh đồ của Đấng Chí Cao là điều không thể hoàn thành trong ba năm rưỡi. Nó chỉ một thời kỳ thử thách dài, một sự áp bức Hội Thánh dần dần, liên tục, chứ không phải sự giáng họa dữ dội và đột ngột trên một thế hệ thánh đồ. Đúng là cách diễn đạt này xuất hiện trong Đa-ni-ên, chứ không phải trong sách Khải Huyền, nhưng các thời kỳ là như nhau, và các cách diễn đạt được dùng trong sách sau có cùng ý nghĩa. Một lần nữa, chúng ta đọc rằng xác chết của các nhân chứng sẽ nằm không chôn trong ba ngày rưỡi, (Khải Huyền 11:8-10,) nghĩa là, ba ngày rưỡi theo nghĩa đen, nếu kế hoạch rút gọn là đúng. Và rồi có thêm rằng "những kẻ thuộc các dân, các chi phái, các tiếng, và các nước, sẽ thấy xác chết của họ, và sẽ không cho chôn chúng trong mồ." Nào, có thể nào, trong vòng ba ngày rưỡi, người ta thuộc các nước khác nhau ngay cả của đất tiên tri có thể đến với nhau tại đường phố của thành lớn, và thấy các xác này nằm đó? Hay có thể nào, trong khoảng thời gian ngắn ấy tin tức về cái chết của họ được loan truyền rộng rãi đến nỗi người ta có thì giờ chúc mừng nhau, và gửi quà cho nhau như dấu hiệu của niềm vui chung? Chúng ta khó mà hình dung điều này là có thể.*
Để đáp lại tất cả những điều này, người ta nói, chữ "ngày," được dùng trong một số lời tiên tri theo niên đại này, dường như ủng hộ hệ thống rút gọn, nếu không phải là thiết lập nó cách rõ ràng. Tôi thừa nhận rằng có sức nặng trong điều này. Nhưng nó vẫn chưa đạt đến bằng chứng. Thật vậy, nó còn thiếu xa. Vì nó chỉ đi đến chỗ này, rằng thấy chữ "ngày" được dùng, có lẽ ngày theo nghĩa đen được có ý. Không thể nói rằng nó phải được có ý; vì, ngay cả khi chúng ta không có ví dụ nào về một ngày là đại diện cho một năm, ai sẽ nói rằng nó không thể như vậy với sự thích hợp hoàn hảo, đặc biệt trong một lời tiên tri biểu tượng? Cần lưu ý rằng các thời kỳ này xuất hiện trong các lời tiên tri biểu tượng, và chỉ trong chúng, nơi những điều lớn lao được trình bày xuyên suốt bằng những điều nhỏ bé. Chính các cách diễn đạt cũng gần như cho thấy có một điều huyền nhiệm nào đó ẩn dưới chúng, đòi hỏi sự khôn ngoan để khám phá. Vì các chữ "thời" và "các thời" được dùng, chứ không phải "năm" và "các năm;" và, thay vì "nửa năm," đấng tiên tri nói về "sự chia của một thời." Thuật ngữ "các năm," cả trong Đa-ni-ên và sách Khải Huyền, dường như được tránh cách cẩn thận, như thể cố ý để ngăn chúng ta hiểu các chữ theo nghĩa đen của chúng; trong khi trong các lời tiên tri trực tiếp hơn chữ "năm" được dùng. Nói rằng "ngày" và "các ngày," là những chữ được dùng trong sách Khải Huyền, loại trừ ý tưởng về một thời kỳ kéo dài, thì không phải là bác bỏ điều này. Vì thuật ngữ "ngày" thường được dùng rất không xác định; và nếu cách diễn đạt "thời" của Đa-ni-ên là biểu tượng, thì cách diễn đạt kia cũng phải là biểu tượng, vì chúng chỉ cùng các thời kỳ.
Tôi không giữ lập trường rằng "ngày" phải là biểu tượng. Tất cả những gì tôi có thể nói là khả năng nó là như vậy trong các khải tượng này. Tôi cũng sẽ không bàn dài dòng về những đoạn thường được đưa ra để chứng minh điều này. Vì chúng chỉ chứng minh rằng chữ ấy được dùng ở nơi khác như đại diện cho một năm, và do đó có thể như vậy trong sách Khải Huyền. Tôi nghĩ, tuy nhiên, rằng hai đoạn, Dân Số Ký 14:33, 34, và Ê-xê-chi-ên 4:4-6, ủng hộ mạnh mẽ cho cách giải thích. Nhưng ba đoạn có trọng lượng nhất đối với tôi là Ô-sê 6:2 — "Trong hai ngày Ngài sẽ làm cho chúng ta sống lại; đến ngày thứ ba Ngài sẽ dựng chúng ta dậy;" nơi tôi không thấy có thể hiểu "các ngày" theo nghĩa đen được: Khải Huyền 2:10 — "Ngươi sẽ bị hoạn nạn mười ngày;" nơi thuật ngữ dường như chỉ điều gì đó mở rộng hơn chữ theo nghĩa đen hàm ý: và Đa-ni-ên 9:24 — "Bảy mươi tuần lễ đã định," v.v.; nơi cách diễn đạt được mọi người thừa nhận là có nghĩa 490 năm. Để đáp lại lập luận rút ra từ đoạn cuối cùng trong các đoạn này, người ta nói rằng các chữ "bảy mươi tuần lễ" theo nghĩa đen là "bảy mươi bảy," do đó có thể là các bảy của ngày hay của năm. Nhưng để đáp lại điều này có thể khẳng định cách chắc chắn rằng, bất cứ nơi nào chữ ấy đứng một mình, nó có nghĩa là một tuần lễ hay các tuần lễ của các ngày, và trong không trường hợp nào là một tuần lễ của các năm. Các nhà từ điển học luôn đưa nó ra như một danh từ riêng chỉ tuần lễ, và Michaelis khẳng định rằng nó không thể có nghĩa gì khác ngoài các tuần lễ đơn thuần.*
Tuy vậy, điều này không chứng minh gì cách trực tiếp hay tích cực. Nó không giải quyết điểm trước mặt chúng ta, bằng cách tỏ ra rằng trong Đa-ni-ên và sách Khải Huyền chữ ngày là biểu tượng cho năm. Nó cho chúng ta thẩm quyền Kinh Thánh để giải thích nó như vậy, nếu chính đoạn văn hay văn mạch đòi hỏi, nhưng nó không làm gì hơn.
Để chứng minh nghĩa đen của các ngày, người ta khẳng định, và tranh luận mạnh mẽ, rằng sự kiện sự khởi đầu của chúng vẫn còn là một điểm không chắc chắn và bị tranh cãi, là đủ để tỏ ra rằng chúng chưa thể bắt đầu. Người ta cho rằng nếu chúng đã bắt đầu, và, hơn nữa, nếu chúng đã kết thúc, và các sự kiện bao gồm trong chúng đã được ứng nghiệm, thì sẽ không còn chỗ cho sự nghi ngờ. Sự ứng nghiệm sẽ rõ ràng đến nỗi tự nó tuyên bố. Rằng điều này là hợp lý, và không hoàn toàn thiếu trọng lượng, tôi thừa nhận; nhưng rằng nó giải quyết vấn đề thì tôi không thể thừa nhận. Tôi chỉ vào các thời gian tiên tri đã được ứng nghiệm như một bằng chứng rằng đây là một lời phát biểu phải được tiếp nhận với nhiều thận trọng. Sự khởi đầu và kết thúc của nhiều thời kỳ, đã được ứng nghiệm từ lâu, đến ngày nay vẫn không chắc chắn. Thời gian khởi đầu của đế quốc Ba-by-lôn là không chắc chắn; và một số đế quốc khác cũng vậy. Ngày chính xác của sự phu tù và sự trở về từ đó cũng không chắc chắn. Ngay cả sự khởi đầu của ách nô lệ Ai Cập cũng bị bao quanh bởi những khó khăn. Chắc chắn đó không phải là sự khởi đầu mà chúng ta hẳn đã trông đợi. Liên quan đến nó người ta có thể dễ dàng tranh luận, "Đã được dự đoán rằng Y-sơ-ra-ên sẽ bị áp bức tại Ai Cập bốn trăm năm; nhưng Y-sơ-ra-ên đã không bị áp bức ở đó quá nửa thời kỳ ấy; và lấy sự khởi đầu của điều này từ việc Áp-ra-ham xuống Ai Cập, là lấy một sự khởi đầu không phù hợp với lời tiên tri." Thế mà không thể nghi ngờ rằng những năm ấy đã bắt đầu với việc Áp-ra-ham xuống Ai Cập, dù về một số phương diện điều này có vẻ không giống với lời của lời tiên tri. Điều này, tôi nghĩ, là một lời đáp đầy đủ cho nhiều lập luận liên quan đến các thời gian và sự kiện của sách Khải Huyền. Khi người ta duy trì rằng những điều này phải được làm cho rõ ràng bởi sự ứng nghiệm đến nỗi không thể nhầm lẫn, tôi hỏi, có phải như vậy đối với các thời gian trước đã được thừa nhận là ứng nghiệm không? Chẳng phải cho đến nay vẫn còn là vấn đề bàn cãi hết sức sôi nổi, khi nào bảy mươi tuần lễ của Đa-ni-ên bắt đầu và kết thúc? Chẳng phải đã có những khác biệt ý kiến lớn hơn giữa các nhà chú giải liên quan đến những điều này hơn cả liên quan đến các con số tiên tri sau này? Thế mà ai nghi ngờ rằng chúng đã được ứng nghiệm? Những nhận xét này, tôi nghĩ, sẽ có khuynh hướng tỏ ra sự yếu kém của một số lý do thường được một loại nhà giải thích gần đây nào đó thúc ép, là những người tranh luận cho các thời kỳ theo nghĩa đen. Ít ra chúng có thể giúp tiết chế sự hấp tấp mà một số người đang lao đến các kết luận của họ liên quan đến một sách Khải Huyền chưa ứng nghiệm. Có một hay hai ý nghĩ khác nảy ra trong đường lối phản đối hệ thống này.
I. Nó duy trì rằng Kẻ Chống Christ hoàn toàn là Vô thần trong tính cách và việc làm của hắn. Điều này dường như trái với nhiều đoạn, trong đó hắn được trình bày là một người mang danh là Cơ Đốc nhân, hoặc ít ra là một quyền lực giáo hội. Tôi đặc biệt nhắc đến các lời dự đoán trong sách Khải Huyền liên quan đến hắn, là những lời không trình bày hắn là công khai và hoàn toàn Vô thần, mà dưới những hình ảnh mô tả một sự bội đạo của giáo hội. Tính cách gái điếm được vẽ cách tối tăm trong sách Khải Huyền, tương ứng rất đầy đủ với tính cách tương tự được ban về sự bội đạo của Hội Thánh Do Thái trong Ê-xê-chi-ên và Ô-sê. Sự bội đạo trong Cựu Ước không phải là một sự bội đạo hoàn toàn Vô thần, dù nó có nhiều nét của sự vô thần triệt để đến đâu.
* Xin xem thêm Khải Huyền 17:12, — "Chúng nhận được quyền như vua một giờ với con thú." Điều này có nghĩa đen là một giờ, và không hơn không?
* Letters on the Seventy Weeks, tr. 32, 33.
Sự vô tín có thể lẫn vào đó; cũng vậy, sự bội đạo của thời Tân Ước sẽ không hoàn toàn và tuyệt đối là vô tín, cho dù có bao nhiêu sự vô tín lẫn vào trong đó. Đặc điểm xấu xa nhất của thời kỳ cuối cùng là "có hình thức tin kính, nhưng chối bỏ quyền năng của sự tin kính"; và nếu đây là đặc điểm chung của thời đại, tôi tin rằng nó sẽ được thể hiện ít nhiều nơi chính kẻ chống nghịch cùng Đấng Christ. Việc dựa vào 1 Giăng 2:22 mà khẳng định rằng hắn phải là kẻ cả gan, công khai chối bỏ cả Cha lẫn Con, là đã bỏ qua điều ngay sau đó: "Ai chối Con, cũng chẳng có Cha."
2. Quan điểm này cho rằng giáo hội La Mã không thể là kẻ chống nghịch cùng Đấng Christ. Giờ đây, tôi sẽ không khẳng định rằng hình thức hiện nay của giáo hội La Mã là cuộc bội đạo chống nghịch Đấng Christ tối hậu. Tôi tin rằng nó sẽ còn trở nên tồi tệ hơn, và bị thấm đẫm hơn nữa bởi một hỗn hợp địa ngục của sự vô tín, điều này sẽ làm tăng gấp bội sự ghê tởm của những nét mặt khủng khiếp của nó; nhưng tôi vẫn tin rằng giáo hội La Mã chính là kẻ chống nghịch cùng Đấng Christ của thời nay. Mỗi thời đại đều đã có, và sẽ có, hình thức chống nghịch Đấng Christ riêng của mình; và tôi tin rằng giáo hội La Mã chính là hình thức đó ngay lúc này. Nói rằng nó còn thiếu một số đặc điểm đã được tiên báo về kẻ chống nghịch cùng Đấng Christ thì không phải là câu trả lời cho điều này. Điều đó có thể đúng, nhưng điều này cũng có thể không kém phần đúng: hắn chính là kẻ chống nghịch cùng Đấng Christ của thời đại chúng ta. Chỉ có kẻ chống nghịch cùng Đấng Christ trưởng thành đầy đủ của ngày cuối cùng mới thể hiện mọi đặc điểm với sự tỉ mỉ kinh khiếp; nhưng giáo hội La Mã đã có nhiều đặc điểm cốt yếu của kẻ chống nghịch cùng Đấng Christ; và mỗi năm qua đi, tôi có thể nói, sẽ tiếp tục thêm vào những đặc điểm đó. Như Baxter nhận xét: "Nếu giáo hoàng không phải là kẻ chống nghịch cùng Đấng Christ, thì thật là xui xẻo cho ông ta khi giống hắn đến thế."
3. Quan điểm này cho rằng kẻ chống nghịch cùng Đấng Christ của ngày cuối cùng là một thế lực nổi lên, không liên quan gì đến các cuộc bội đạo trước đó — một thế lực tự thân — một ngôi sao đỏ rực bùng lên trong chốc lát, được hoàng tử của địa ngục đặt lên bầu trời. Nhưng sứ đồ Giăng cho chúng ta biết rằng trong thời của ông đã có nhiều kẻ chống nghịch cùng Đấng Christ. Phao-lô cho chúng ta biết rằng sự mầu nhiệm của tội ác đã đang hoạt động. Mỗi thời đại đều phát triển ngày càng nhiều yếu tố chống nghịch Đấng Christ, cho đến khi nó đạt đến sự trưởng thành trong những ngày cuối cùng. Kẻ chống nghịch cùng Đấng Christ cuối cùng hoàn toàn đồng nhất với tất cả những kẻ đi trước, chứ không tách biệt khỏi họ. Hắn và họ được xem như một thế lực gian ác hùng mạnh duy nhất — một cuộc bội đạo khổng lồ duy nhất, đã tích lũy sức mạnh và tầm vóc từ thời đại này sang thời đại khác, cho đến khi đạt đến tầm vóc trọn vẹn, và hiện thực hóa mọi đặc điểm của con người trưởng thành đầy đủ. Vì há chẳng phải đã chép rằng: "Trong thành ấy người ta thấy có huyết các đấng tiên tri, các thánh đồ, và hết thảy mọi kẻ đã bị giết trên đất" đó sao?
Sau khi trình bày những nhận xét này, tôi đồng thời cũng muốn nói rằng tôi cảm nhận rất sâu sắc những khó khăn liên quan đến một sách Khải Huyền đã được ứng nghiệm. Tôi hoàn toàn không hài lòng với bất kỳ sơ đồ nào đã được đưa ra gần đây. Thậm chí, tôi tin chắc rằng một số sơ đồ mới nhất và được tán dương nhất sẽ bị thấy là thiếu sót. Tôi vẫn đứng trong sự nghi ngờ, tha thiết chờ đợi thêm ánh sáng. Sơ đồ của một sách Khải Huyền chưa ứng nghiệm có nhiều điểm hợp lý, nhưng cũng nhiều khó khăn. Những người giảng giải nó, ít nhất cho đến nay, đã thất bại một cách rõ rệt. Giờ đây rõ ràng là họ còn chia rẽ nhau, thậm chí còn sâu sắc hơn những người mà họ lên án.
Nhưng đề tài này xứng đáng với sự suy ngẫm điềm tĩnh nhất và sự nghiên cứu lâu dài nhất của chúng ta. Mỏ quặng thì sâu và giàu; chúng ta đừng bỏ nó trong tuyệt vọng. Nó sẽ đền đáp dồi dào cho mọi công sức và chi phí của chúng ta. Mỗi cách giải thích mới đều đóng góp điều gì đó cho công việc, hoặc bằng cách phá tan những sai lầm cũ, hoặc bằng cách khai quật những chân lý mới. Và ngày đang đến gần khi chính Đức Chúa Trời sẽ vén bức màn, và đổ ánh sáng xuống những nơi sâu thẳm nhất của cuốn sách mầu nhiệm ấy, cho đến khi mỗi câu không chỉ lấp lánh như viên ngọc mới được mài, mà còn tỏa ra ánh sáng như một ngôi sao mới được thắp lên.
CHƯƠNG XI
PHONG CÁCH TIÊN TRI.
Nếu chúng ta ngồi xuống để đưa ra những phỏng đoán về những đề tài mà chúng ta có thể mong tìm thấy trong lời tiên tri, chúng ta sẽ bị dẫn vào nhiều điều hoang tưởng. Mỗi người sẽ nhìn vấn đề dưới một ánh sáng khác nhau, và tùy theo tầm quan trọng tương đối của các biến cố khác nhau trong sự đánh giá của mình, người ấy sẽ phác thảo đường nét phỏng đoán của mình về những chủ đề mà người ấy cho là có khả năng lấp đầy trang tiên tri. Nếu được giao biên soạn một lịch sử của quá khứ, từ buổi đầu của thế gian, theo quan niệm của chúng ta về những gì một bản tường thuật như thế phải đề cập, mỗi chúng ta sẽ hình thành một lịch sử khác nhau, một sự tuyển chọn sự kiện khác nhau, một mạch tường thuật khác nhau. Cũng vậy, trong lời tiên tri, những ý tưởng của chúng ta về những gì phải được tìm thấy ở đó sẽ rất khác nhau giữa người này với người khác; và khác với những gì chúng ta thực sự có trong Kinh Thánh, cũng nhiều như khác nhau giữa họ với nhau.
Giả sử chúng ta bắt đầu nghiên cứu các lời sấm tiên tri như một cuốn sách mới mẻ và chưa từng biết đến, thì điều quan trọng, trước khi bước hẳn vào, là phải có được một ý niệm chung, hay thậm chí một gợi ý mơ hồ, về bản chất của cuốn sách, và về mạch lập luận hay tường thuật mà chúng ta có thể mong đợi, như một thứ kim chỉ nam giúp chúng ta tạo được chỗ đứng vững chắc trên vùng đất chưa ai đặt chân tới. Vì chúng ta loại bỏ mọi sự hướng dẫn chỉ dựa trên những tưởng tượng của riêng mình, chúng ta phải tìm đến một điều gì khác để được giúp đỡ ở đây. Vậy chúng ta quay sang sự tương tự của quá khứ, như một người dẫn đường điềm đạm và đáng tin cậy hơn trên con đường phỏng đoán này. Đứng trên bản tường thuật Kinh Thánh về quá khứ, chúng ta có thể điềm đạm cố gắng vạch ra một hành trình có phần tương tự trong lịch sử của tương lai, dù chỉ theo cách rất khái quát. Ở đây chúng ta đang đứng trên mảnh đất hợp pháp. Nếu được hỏi để hình thành một phỏng đoán về đề tài có thể có của các lời sấm tiên tri, chúng ta sẽ nói rằng có khả năng là, giữa lịch sử của tương lai và lịch sử của quá khứ sẽ có một sự tương tự chung mạnh mẽ, một sự giống nhau giữa các đề tài, giữa sự tuyển chọn các biến cố, giữa mạch tường thuật, và giữa phong cách của cả hai. Chúng ta rời khỏi lịch sử thánh, và đến với lời tiên tri, mong tìm thấy đúng một phần khác của cùng một bản tường thuật chung, một trang khác của cùng một quyển sách.
Vậy, chúng ta tìm thấy gì trong lịch sử Kinh Thánh? Đề tài lớn của nó là lịch sử tập thể của Hội Thánh của Đấng Christ. Chúng ta nói lịch sử tập thể, hay lịch sử của Hội Thánh như một thân thể; vì, mặc dù chúng ta được trình bày nhiều nhân vật cá nhân, nhưng những nhân vật này thường được đặt trước chúng ta như những đại diện của Hội Thánh trong thời kỳ mà họ thuộc về; và toàn bộ khuynh hướng của bản tường thuật đều hướng vào lịch sử của Hội Thánh như một thân thể, nguồn gốc và sự tiến triển của nó, các giai đoạn và các thời kỳ quản trị khác nhau của nó, những lúc bị thắt chặt và được nới rộng, và, trên hết, mối liên hệ của nó với một Đấng Vĩ Đại, Đấng được đưa vào một cách hết sức mầu nhiệm ở mọi ngã rẽ, như điểm trung tâm mà mọi sự dường như xoay quanh. Đó là dòng chính của lịch sử Kinh Thánh; nhưng đó không phải là dòng duy nhất. Chúng ta cũng có lịch sử của những kẻ thù của Hội Thánh, hay đúng hơn, theo ngôn ngữ Kinh Thánh, chúng ta nên nói "kẻ thù"; vì "dòng dõi của con rắn", dù đông đảo đến đâu, thường được nhân cách hóa, và được nhắc đến dưới tên của dân tộc hay vua chúa nào, trong một thời kỳ cụ thể, tình cờ đứng đầu những kẻ thù của Chúa.
Quay sang lời tiên tri, chúng ta nên mong tìm thấy hai dòng ấy tiếp tục chảy qua các trang của nó — lịch sử của Hội Thánh như một thân thể, và lịch sử của thế gian như một thân thể, trong chừng mực lịch sử sau có liên quan trực tiếp đến lịch sử trước. Và quả thật chúng ta tìm thấy như vậy. Tuy nhiên, có một số người, khi giải thích lời tiên tri chưa ứng nghiệm, khởi đầu với nguyên tắc rằng chỉ có lịch sử của Hội Thánh là điều chúng ta phải tìm kiếm ở đó; và rằng, với lịch sử của thế gian, lời tiên tri hầu như chẳng liên quan gì. Giờ đây, đối lập với điều này, tôi nhận xét rằng một bản tường thuật độc quyền như thế không thể nào viết được. Cũng như bạn cố viết câu chuyện của một trận chiến, bằng cách chỉ thuật lại hành động và chiến công của một phía mà thôi. Cứ cho rằng khải tượng tiên tri chủ yếu là về Hội Thánh; nhưng nền của bức tranh là thế gian; phong cảnh của nó là thế gian; nhiều nhân vật được khắc họa hẳn phải thuộc về thế gian; và do đó cả hai phải được đưa lên tấm vải vẽ cùng nhau. Mọi lịch sử Kinh Thánh, và mọi lời tiên tri đã được ứng nghiệm, đều xác lập quan điểm này. Mảnh lịch sử đầu tiên được ghi lại là lời nhắc về con rắn (Sáng Thế Ký 3:1). Ở đó có thể nói đúng rằng lịch sử của loài người chúng ta bắt đầu. Lời tiên tri đầu tiên cũng về con rắn cũng như về dòng dõi của người nữ. Lần theo lời tiên tri xuống các thời đại, chúng ta thấy cùng một nguyên tắc được áp dụng. Chúng ta chỉ cần dẫn chứng các lời tiên tri về Ni-ni-ve, Ba-by-lôn, và Ty-rơ, giữa nhiều lời có thể đưa ra. Đây là những lời dự báo về những kẻ thù của Hội Thánh. Phù hợp với đặc điểm cấu trúc này, chúng ta có thể truy ra một đặc điểm tương tự về phong cách. Từ những biến cố song song trong lịch sử quá khứ của hai phe được nhắc đến, người ta xây dựng nên ngôn ngữ mà lịch sử tương lai của họ được viết ra; và nhiều đặc điểm của lời tiên tri chỉ có thể được giải thích đầy đủ bằng cách tham chiếu tỉ mỉ, và so sánh, những biến cố song song ấy. Chẳng hạn, "người A-si-ri", được nói đến trong Ê-sai 10:5 — "Khốn cho A-si-ri, là cái roi của sự thạnh nộ Ta!" Vua A-si-ri theo nghĩa đen trước hết được giới thiệu như cái roi của cơn giận Đức Giê-hô-va chống lại Y-sơ-ra-ên; nhưng vừa khi nhà tiên tri đưa ông ta ra trước chúng ta, và vắn tắt nhắc đến những sự việc chính của thời kỳ mà ông ta có liên quan, thì ông vội đưa chúng ta vượt qua các biến cố của thời đại ấy, và, dưới cái tên "người A-si-ri", tiên báo về những kẻ thù của dân Ngài, dưới mọi hình thức đa dạng của chúng, như những đại diện xứng đáng của sự kiêu ngạo, áp bức, và vô thần của đầu đảng A-si-ri đầu tiên của chúng.
Lấy một ví dụ khác, "Ê-đôm", và "Bốt-ra", như được nhắc đến trong Ê-sai 63:1: "Đấng từ Ê-đôm đến, từ Bốt-ra với y phục nhuộm đỏ, là ai?" Ở đó, biến cố được tiên báo rõ ràng là sự tái lâm của Đấng Christ, hay đúng hơn, chúng ta nên nói, sự hiện ra của Đấng Christ vì cớ dân được chọn của Ngài, sau sự hủy diệt của đạo quân chống nghịch Đấng Christ. Ê-đôm, trong suốt lịch sử cũng như lời tiên tri, luôn được xem là kẻ thù của Hội Thánh Do Thái, như Ê-sau (tức là Ê-đôm) là kẻ thù của Gia-cốp; và Bốt-ra là kinh đô của Ê-đôm, hay xứ Ê-đu-mê. Ê-đôm là đại diện của đại quốc bội đạo, kẻ, coi thường giao ước anh em, bắt bớ và tìm cách hủy diệt dân của Đức Giê-hô-va; và Bốt-ra là đại diện của thành phố chính của thế lực bắt bớ này; nơi chịu sự đoán phạt nặng nề nhất từ trời và cơn thịnh nộ được chọn lựa nhất, nơi có sự giày đạp "thùng ép rượu của cơn thạnh nộ dữ dội của Đức Chúa Trời toàn năng".
Lấy nữa, Ba-by-lôn, cái tên được dùng thường xuyên nhất trong Kinh Thánh cho kẻ thù của Hội Thánh trong mỗi thời đại kế tiếp; hình bóng đầy đủ nhất, lớn nhất, và ý nghĩa nhất về điều này mà Kinh Thánh ban cho chúng ta; quanh chính cái tên ấy tụ họp những hình ảnh u ám và hùng vĩ, vinh quang và hoang tàn, mà kẻ kế vị đế quốc ở phương Tây của nó chưa bao giờ sánh kịp. Ba-by-lôn, thành phố của sự hỗn loạn, nơi ngự của chế độ quân chủ toàn cầu, thành trì của mê tín và bạo ngược, kinh đô của Nim-rốt và Nê-bu-cát-nết-sa, kẻ thù của Đức Giê-hô-va, kẻ bắt bớ Hội Thánh Ngài, kẻ san bằng đền thờ Ngài, kẻ hủy diệt thành của Ngài, kẻ bắt dân Ngài làm phu tù! Nó được dựng lên như đô thị và đền thờ của Sa-tan, đối diện ngay với thành và đền thờ của Đức Giê-hô-va; và suốt nhiều thế kỷ Đức Chúa Trời cho phép nó đứng vững, như một hình bóng về những kẻ thù tương lai của Hội Thánh Ngài, để từ tên và lịch sử của nó mà cung cấp một cái tên và một ngôn ngữ cho tất cả chúng. Rồi nó bị quét sạch bằng chổi hủy diệt, tháp và tường thành, đá góc và nền móng, không để lại mảnh vụn nào của sự tồn tại của nó ngoài ký ức và cái tên, để sự hoang tàn của nó có thể cung cấp chất liệu cho một ngôn ngữ cho các nhà tiên tri, trong việc khắc họa sự sụp đổ của một kẻ thù còn hùng mạnh hơn sắp đến. Khi Đức Chúa Trời lại dựng cho Ngài một dân và một thành ở những vùng đất khác, Sa-tan lại dựng thành của nó lên để thách thức, đổi sông Ơ-phơ-rát lấy sông Ti-bơ, đổi đồng bằng Si-nê-a lấy bảy ngọn đồi của xứ La-ti-um. Nhưng để cho thấy rằng kẻ thù mới này là một và cùng một với kẻ thù cổ xưa của phương Đông, Ngài đã sai các nhà tiên tri và sứ đồ của Ngài khắc lên các cổng và tường thành của thành phố mới, "Ba-by-lôn Lớn", qua đó không chỉ đồng nhất nó với Ba-by-lôn xưa, mà còn công bố nó sẽ vượt xa khuôn mẫu của mình đến mức nào trong mọi điều đã làm nó khét tiếng. Và giờ đây nó đứng trước chúng ta ngày nay, đại diện chân thật của tổ tiên phương Đông của nó, mẹ của những kẻ gian dâm, đối tác của thành Xê-mi-ra-mít, nhưng là kẻ áp bức các thánh đồ tàn nhẫn hơn, nhà ngục tối tăm hơn của Hội Thánh, sự nhân cách hóa chân thật hơn của kẻ ác, nơi ngự của mê tín ô uế hơn cả chiêm tinh của người Canh-đê, của sự thờ hình tượng đáng ghét hơn cả sự thờ Bê-lơ và Nê-bô, thành phố kiêu ngạo táo tợn hơn, không chỉ nói: "Ta sẽ lên trên các vì sao của Đức Chúa Trời", mà còn: "Ta sẽ ở trên hết mọi đấng gọi là thần, hay mọi vật người ta thờ lạy: Ta sẽ ngồi trong đền Đức Chúa Trời, khoe mình là Đức Chúa Trời"; chiếm lấy mọi quyền năng trên trời và dưới đất, đổi thời và luật pháp, nói những lời phạm đến Đấng Rất Cao, làm cho đất mất hết Y-sơ-ra-ên được chọn của Đức Chúa Trời, và làm cho trời đầy dẫy đám đông thánh đồ giả mạo của Rô-ma!
Từ những trường hợp này chúng ta có thể thu được nhiều sự hiểu biết về phương pháp mà ngôn ngữ tiên tri được xây dựng theo. Một sự chú ý đúng đắn đến những đường song song của lời tiên tri này trong lịch sử của Hội Thánh và của những kẻ thù của Hội Thánh, sẽ giúp chúng ta khám phá, không chỉ ý nghĩa, mà cả sức mạnh và sự thích hợp đặc biệt của những ám chỉ lịch sử được dệt vào mọi lời tiên tri, và tạo thành nền tảng của ngôn ngữ của nó, những gốc rễ hay đề mục của từ vựng của nó. Chúng ta đừng tự mãn với việc biết rằng tên này chỉ về Hội Thánh, và tên kia chỉ về kẻ thù của nó, rằng Y-sơ-ra-ên nghĩa là dân của Đức Chúa Trời, và người A-si-ri nghĩa là kẻ bắt bớ nó. Chúng ta phải đi sát vào những biến cố cụ thể được ám chỉ, và quan sát tình trạng chính xác của Hội Thánh, và vị trí chính xác của kẻ thù của nó, vào thời điểm và trong hoàn cảnh được ám chỉ. Vì như mỗi tên mới và thời kỳ mới của Hội Thánh đặt nó trước chúng ta trong một tư thế khác nhau, thì tên và thời kỳ tương ứng của kẻ bắt bớ nó cũng đưa ra trước chúng ta một hình thức mới của sự thù địch của Sa-tan, một nét đặc biệt và phân biệt của sự thù ghét của nó. Và, hơn nữa, như trong trường hợp trước chúng ta tìm thấy tình trạng đặc biệt của Hội Thánh vào thời điểm ấy, thì trong trường hợp sau chúng ta có sự đoán phạt đặc biệt mà Đức Chúa Trời, vì sự sửa trị nó, thấy nên giáng xuống nó, bằng cách thả lỏng sự thù ghét của thế lực mà nó đã va chạm.
Chúng ta thấy, vậy, lời tiên tri mang nhiều nét cấu trúc, đặc điểm, và đặc biệt là ngôn ngữ của lịch sử đến mức nào, và một sự giải thích đúng đắn về ngôn ngữ tiên tri phụ thuộc nhiều vào sự hiểu biết đúng đắn về các biến cố lịch sử được dệt vào phong cách của nó với nghệ thuật kỳ diệu và sự tinh tế trong kết cấu đến mức nào.
Nhưng người ta cho rằng, ngay cả khi thừa nhận sự tương tự giữa cấu trúc và phong cách của hai lĩnh vực Kinh Thánh này, lời tiên tri vẫn ít xác định và ít đều đặn trong bố cục hơn lịch sử. Rằng có một số phần của lời tiên tri mà điều này đúng, tôi thừa nhận; nhưng mặt khác, chúng ta có thể chỉ ra nhiều phần của nó, nơi các chi tiết được trình bày tỉ mỉ, và nơi ngôn ngữ chính xác và đều đặn, như trong bất kỳ trang nào của lịch sử chính xác nhất. Chẳng hạn, lời tiên tri của Môi-se về dân tộc mình, trong chương 28 của sách Phục Truyền Luật Lệ Ký, trong đó toàn bộ lịch sử tương lai của họ, từ thời ông cho đến suốt thời kỳ bị phu tù và chịu khổ, đến thời kỳ được khôi phục, được tiên báo tỉ mỉ và rõ ràng đến thế. Hoặc đọc chương 30 và 31 của sách Giê-rê-mi, mà chúng ta có thể xem như phần tiếp nối, hay phần bổ sung, của lời tiên tri của Môi-se. Nó tiếp lấy câu chuyện tương lai của người Giu-đa ngay tại thời điểm Môi-se dừng lại — thời kỳ họ được khôi phục về đất của mình khỏi cuộc phu tù dài lâu. Nó chỉ đến một thời kỳ hoạn nạn nặng nề vẫn còn dành cho Gia-cốp (30:7), mà khỏi đó người sẽ được cứu một cách khải hoàn, và sau đó người sẽ trở về và phục sự Đa-vít, vua của mình. Nó cho chúng ta biết rằng Giê-ru-sa-lem sẽ "được xây lại trên gò đống của nó", dù với một phạm vi và diện tích mới, "từ tháp Ha-na-nê-ên cho đến cửa Góc", và từ "đồi Ga-rếp vòng quanh đến Gô-a" (31:38). Tất cả những biến cố và hoàn cảnh này nó tiên báo rõ ràng và xác định như thể đang tường thuật một biến cố quá khứ đã diễn ra trước mắt nhà tiên tri. Nhiều trường hợp khác, từ Ê-sai, Ê-xê-chi-ên, và các nhà tiên tri nhỏ, có thể được dẫn ra với cùng hiệu quả. Chúng ta có thể nói rằng ít nhất một nửa lời tiên tri mang tính xác định này. Vậy, không phải là điều cốt yếu của lời tiên tri phải mơ hồ hay bất thường. Nói cách khác, sự mơ hồ và bất thường không phải là những đặc điểm của phong cách tiên tri. Trong chừng mực một trong hai đặc tính ấy có thể thuộc về nó, chúng chỉ thuộc về nó chung với các phần khác của Kinh Thánh.
Rồi nữa, có một số người cho rằng lời tiên tri nhất thiết phải tối nghĩa, nếu không muốn nói là hoàn toàn không thể giải thích. Lời tuyên bố của họ là, vì ngôn ngữ hình bóng là cốt yếu trong cấu trúc của nó, sự tối nghĩa phải theo sau. Ở một số phần, điều này, ở một mức độ nào đó, có thể đúng; nhưng tôi tin chắc hai điều: thứ nhất, có nhiều đoạn mà sự tối nghĩa được gán cho phong cách hình bóng, trong đó nó có thể được truy ra rõ ràng từ những nguyên nhân khác; — và, thứ hai, nhiều lời tiên tri mang tính hình bóng cao độ lại rõ ràng như thể chúng không chứa hình bóng nào; thậm chí, chính hình bóng bị phàn nàn lại cố định ý nghĩa với sự rõ ràng và chính xác cho thấy ý định của nó không phải là làm tối nghĩa, mà là minh họa. Tôi có thể thừa nhận rằng các hình bóng có thể được dùng với mục đích làm tối một đề tài; rằng đây là mục đích thường lệ của chúng, tôi phủ nhận. Công dụng chung của chúng là làm cho phong cách thêm sức mạnh và vẻ đẹp.
Sự khác biệt chính giữa ngôn ngữ theo nghĩa đen và ngôn ngữ hình bóng có lẽ có thể nói là tính mơ hồ của ngôn ngữ sau; một tính mơ hồ như thế, ý tôi là, không ngay lập tức, và bởi chính tên gọi của từ, gợi lên một ý tưởng hay đối tượng chính xác được định, như trong những cách nói theo kiểu Hê-bơ-rơ như: "cây hương nam của Đức Chúa Trời", nghĩa là, những cây hương nam hùng vĩ, — "con trai của than cháy", nghĩa là, một tia lửa, — "mí mắt của buổi sáng", nghĩa là, rạng đông. Những hình bóng hay cách diễn đạt quanh co như thế, mà mọi ngôn ngữ ban đầu đều gồm có, có thể ở một mức độ nào đó bị buộc tội là mơ hồ, cho đến khi nhờ sự dùng quen thuộc, hay nhờ việc thay thế một từ để diễn đạt chúng, chúng đã tự thiết lập trong thổ ngữ và tư tưởng của một dân tộc. Chúng có thể được gọi là mơ hồ, cho đến khi thói quen chung đã lột bỏ chúng khỏi mọi thứ trừ ý tưởng chính xác được định, đã hạ chúng xuống ngang tầm, và làm chúng cứng lại thành sự chính xác lạnh lùng của lời văn thông thường. Nhưng rồi, một tính mơ hồ như thế chỉ có thể được gọi là tối nghĩa khi không có chìa khóa cho ý nghĩa chính xác; vì bất cứ nơi nào, nhờ những gợi ý của tác giả, hay nhờ vị trí mà các từ xuất hiện, ý nghĩa của chúng trở nên rõ ràng; thì chính tính mơ hồ của chúng lại làm cho bài văn thêm cao quý và trang sức, khiến chúng đặc biệt thích hợp để thể hiện sự cao cả và huy hoàng của các khải tượng tiên tri, điều mà ngôn ngữ kém co giãn và kém mở rộng không thể nào nắm bắt được. Rất nhiều sự tối nghĩa đã bị gán cho các nhà tiên tri mà thực ra không thuộc về họ, và nhiều điều vừa vô nghĩa vừa sai lầm đã được nói về "sự tối nghĩa tất yếu của ngôn ngữ hình bóng". Những nhận xét vừa rồi sẽ cho thấy sự sai lầm của lời khẳng định như thế, và rằng các hình bóng thường được dùng chính với mục đích làm cho phong cách thêm mạnh mẽ, và truyền đạt những tình cảm được định, với sự mô tả chính xác hơn và màu sắc sống động hơn. Như một minh họa, hãy lấy bất kỳ hai lời tiên tri nào về cùng một đề tài, một theo hình bóng, và một theo nghĩa đen, và xem lời này có kém rõ ràng hơn lời kia không. Hãy nhìn hai lời dự báo trong Ê-xê-chi-ên về tình trạng tương lai của dân Giu-đa, một theo hình bóng, trong chương 34:11-29, một theo nghĩa đen, chương 36:27; đọc chúng cùng nhau, và xem hình bóng của lời này có phủ lên nó một sự mầu nhiệm mà lời kia không có không.
Những kẻ giải thích nào đó đã tự ý phóng túng với lời tiên tri đến mức nào! Họ tìm thấy trong hầu như mọi trang cái mà họ gọi là ngôn ngữ hình bóng, và, dưới ý tưởng này, họ giải thích cho qua cả chương mà không chút áy náy hay hối hận. Họ phàn nàn nhiều về sự tối nghĩa của ngôn ngữ tiên tri. Tuy nhiên, đó là một sự tối nghĩa do chính họ tạo ra. Nếu họ cứ ép các hình bóng lên các nhà tiên tri khi họ đang nói một cách rõ ràng với mọi sự giản dị và theo nghĩa đen, thì chẳng có gì lạ khi bóng tối và sự mầu nhiệm dường như bao trùm trang tiên tri. Sự thật là, trong Kinh Thánh có ít hình bóng và nhiều nghĩa đen hơn những gì nhiều người chịu thừa nhận; và, như một quy tắc chung cho việc giải thích nó, tôi không biết quy tắc nào an toàn hơn quy tắc này: chúng ta phải giải thích theo nghĩa đen cho đến khi có lý do buộc chúng ta phải rời khỏi nó. Nghĩa đen là nền tảng của nghĩa bóng, và là chìa khóa cho sự chuyển dịch của nó. Nghĩa đen là quy tắc, nghĩa bóng là ngoại lệ. Tiến hành, vậy, theo nguyên tắc này, rằng chúng ta phải lấy mọi sự theo nghĩa đen cho đến khi bị buộc phải rời khỏi nó bởi điều gì đó không nhất quán hay phi lý, chúng ta sẽ tìm thấy một con đường trơn tru và thẳng tắp hơn nhiều qua các cánh đồng tiên tri so với điều hầu hết mọi người tin. Nếu chúng ta lấy nước như chúng ta tìm thấy chúng, chúng ta sẽ thưởng thức chúng trong và tươi; nhưng nếu chúng ta cứ luôn tìm kiếm một hình bóng tưởng tượng nào đó dưới đáy, hay ném vào một hình bóng khi chúng ta không dễ dàng khám phá ra nó, chúng ta đừng ngạc nhiên cũng đừng phàn nàn rằng dòng suối đục ngầu và ô uế.
Chẳng hạn, lời mô tả trong Ê-sai 11:6-9 về tình trạng phước hạnh của đất được đổi mới, và phần mà ngay cả tạo vật thấp hơn cũng sẽ có trong biến cố vui mừng này, rõ ràng biết bao! Ai đọc nó mà không nhớ đến sự bình an của Ê-đen, với mọi tạo vật vui mừng của nó, được đưa trở lại sự hòa hợp và hạnh phúc của bản thể nguyên thủy của chúng, hay không đối chiếu với tình trạng được tiên báo như thế, tình trạng khốn khổ mà sứ đồ đã vẽ ra về chúng, khi ông cho chúng ta biết rằng "muôn vật đều than thở và chịu khó nhọc cho đến ngày nay"? Ai, khi đọc lời tiên tri rõ ràng này, mà không hình dung ra thời kỳ Ê-đen và những cảnh của nó sẽ thăm viếng đất; và khi, như xưa kia, dưới bóng xanh um tùm của nó, những tạo vật mới sinh vui chơi, và nếm trải sự vui hưởng không tội lỗi của mình; thì cũng vậy, dưới bóng của "Chồi sẽ mọc ra từ gốc Gie-sê", "bấy giờ muông sói sẽ ở với chiên con, beo sẽ nằm với dê con; bò con, sư tử con với bò nhà mập cùng chung một chỗ, một đứa con trẻ sẽ dắt chúng nó đi"? Thế mà ngay cả đoạn rõ ràng này cũng đã bị đưa qua một quá trình ngụ ngôn hóa, để ép nó phải cho ra một ý nghĩa khác. Người ta nói nó có nghĩa là sự hòa hợp một ngày kia sẽ tồn tại giữa những người có những đam mê cuồng nộ nhất và những tính khí bất hòa nhất! Khi chúng ta kinh ngạc hỏi, liệu những lời xác định và đơn giản đến thế có thể có một ý nghĩa như vậy không, chúng ta được bảo rằng đó là một ý tưởng cao quý và cao cả hơn nhiều khi những người có đam mê gian ác được làm cho mềm mại, hơn là khi những thú đồng trở nên hòa hợp trong bản tính của chúng! Có thể như vậy. Đó có thể là một ý nghĩa cao cả, nhưng sẽ khó chứng minh đó là ý nghĩa của đoạn này. Những cố gắng như thế để rút ra một "ý nghĩa thuộc linh và cao cả" từ ngôn ngữ rõ ràng theo nghĩa đen đến thế, phá hủy sự đơn giản của Kinh Thánh. Thay vì nâng nó lên, chúng hủy hoại nó, và, hơn nữa, phủ lên nó một vẻ trẻ con và yếu ớt mà "sự cao cả" tưởng tượng của ý tưởng bị ép ra từ những hình bóng tưởng tượng của nó không thể chuộc lại được.
Chúng ta thấy, vậy, rằng như ngôn ngữ hình bóng không nhất thiết là tối nghĩa, mà ngược lại, lời buộc tội tối nghĩa mà một số người đưa ra chống lại mọi lời tiên tri hình bóng là vô căn cứ. Thậm chí hơn nữa, sự mầu nhiệm bị phàn nàn thường là do chính họ tạo ra; và nguyên nhân thật khiến họ tìm thấy quá nhiều bóng tối trong điều mà một sứ đồ gọi là "ngọn đèn soi trong nơi tối tăm", là cách đặc biệt của họ ép một hình bóng lên mọi chương hay mọi câu mà bằng cách nào đó họ có thể xoay xở làm được. Họ tiến hành theo nguyên tắc rằng lời tiên tri không được đặt dưới quy tắc giải thích đã áp dụng cho các phần khác của Kinh Thánh, mà phải được xem như hầu như hoàn toàn là hình bóng, với những ngoại lệ thỉnh thoảng nhưng hiếm hoi. Giờ đây, chúng ta cho rằng lời tiên tri phải được giải thích theo cùng những nguyên tắc chung như chúng ta áp dụng cho các sách khác của sự cảm thúc, và rằng với nó, như với các sách còn lại, chúng ta phải khởi đầu với quy tắc đơn giản này — "theo nghĩa đen, nếu có thể."
Nhưng chúng ta không được phép thuộc linh hóa lời tiên tri sao? Trong chừng mực chúng ta hiểu ý nghĩa của cách diễn đạt mơ hồ này, chúng ta trả lời, chắc chắn được. Chúng ta có thể thuộc linh hóa lời tiên tri theo cùng cách và trong cùng mức độ như chúng ta thuộc linh hóa lịch sử, nhưng không hơn. Về điểm này chúng ta cho rằng lời tiên tri và lịch sử không chỉ đứng trên một nền tảng tương tự, mà trên đúng cùng một nền tảng. Lịch sử của tương lai phải được sử dụng theo cùng cách như lịch sử của quá khứ. Thuộc linh hóa lịch sử là hoàn toàn cho phép, thậm chí rất có ích, miễn là bạn đã giải thích nó trước, nhưng không phải trước đó. Cũng vậy, thuộc linh hóa lời tiên tri là rất đúng, rất có ích, sau khi bạn đã giải thích nó, nhưng không phải trước đó. Nhiều người dường như nghĩ rằng thuộc linh hóa là giải thích. Tôi không thể nghĩ như vậy. Áp dụng, hay ít nhất thực hiện một hệ thống như thế, sẽ sớm đưa chúng ta vào những giấc mơ của Ô-ri-gen, nếu không muốn nói là vào chủ nghĩa thần bí hoang dã của Bê-men hay Swe-đen-borg. Như một trường hợp cụ thể, xin cho tôi nhắc đến bài giảng cao quý của Tiến sĩ Chalmers về "Trời Mới và Đất Mới". Những lời trong câu gốc của ông là lời của sứ đồ Phi-e-rơ, trong thư thứ hai của ông: "Vả, theo lời hứa của Chúa, chúng ta chờ đợi trời mới đất mới, là nơi sự công bình ăn ở." Một độc giả thông thường sẽ ngay lập tức rút ra từ những lời này ý tưởng mà tác giả đã chứng minh một cách hùng hồn và thuyết phục là ý tưởng đúng, rằng trong trạng thái tương lai sẽ có một đất vật chất cho những thân thể vật chất của chúng ta. Tuy nhiên, một số người, bằng phương pháp thuộc linh hóa mà chúng ta vừa mô tả, đã cố gắng rút ra một ý nghĩa mà qua đó mọi sự liên hệ đến vật chất đều bị tránh né. Trong bài giảng được nhắc đến, tác giả đã mô tả rất sinh động, và ngay trong sự mô tả đã bác bỏ một cách hiệu quả nhất, ý nghĩa thuộc linh này. Ý tưởng của những kẻ giải thích này về trạng thái tương lai của con người được mô tả là "ý tưởng về một vùng cao vút, lơ lửng trên không, nơi những cư dân trôi nổi trong ê-te, hay được treo một cách mầu nhiệm trên hư không!" Và trong khi một nhóm những kẻ giải thích này muốn giải thích cho qua những chữ "đất và trời", thì một nhóm khác, không đi xa đến thế, lại vấp phải tính từ "mới", cho rằng nó hẳn phải có nghĩa là một quả cầu hoàn toàn khác, quên rằng Kinh Thánh cũng nói về một "người mới", qua đó có nghĩa, không phải một con người khác, mà là cùng một con người được làm mới; không phải một cá nhân bị hủy diệt và thay thế bằng một cá nhân khác, mà là cùng một con người được làm mới; cùng một cá nhân được uốn nắn lại cho đúng và được thanh tẩy.
Chúng ta hoàn toàn đồng ý rằng lời tiên tri nên được thuộc linh hóa, nghĩa là, nên được làm cho phát ra một lời phán thuộc linh; và không chỉ lời tiên tri, mà cả toàn bộ Kinh Thánh. Chỉ có điều chúng ta muốn giải thích nó trước đã. Giờ đây đây là điểm mà rất nhiều người vấp ngã. Họ lẫn lộn việc thuộc linh hóa với việc giải thích Kinh Thánh. Họ nghĩ rằng khi họ đã xoay xở để nêm vào một nhận xét thuộc linh (thường bằng sức mạnh thô bạo) giữa mỗi câu hay mỗi mệnh đề, họ đã thành công trong việc giải thích nó. Nói chung sẽ thấy rằng những người thuộc linh hóa Kinh Thánh như thế chẳng làm gì khác hơn là ghép những ý tưởng của riêng họ lên nó, thay vì thu thập ý nghĩa của Đức Thánh Linh từ nó; họ ép một ý nghĩa vào nó, thay vì rút một ý nghĩa ra khỏi nó. Mỗi câu, từ Sáng Thế Ký đến Khải Huyền, đều có thể được thuộc linh hóa, mà chưa một câu nào được giải thích.*
* Những bài bình luận của Giê-rôm thể hiện nhiều mẫu kỳ lạ của kế hoạch giảng giải vừa nhắc đến. Tuy nhiên, dù ông thường tỏ ra hoang tưởng, có một số chỗ ông để lộ sự thiếu tin tưởng vào hệ thống này, và sự tán thành của ông đối với điều gì đó theo nghĩa đen hơn. Tôi trích đoạn sau đây từ những nhận xét của ông về Giê-rê-mi 19:10: — "Quamquam sibi Judaei auream atque gemmatam Hierusalem restituendam putent, rursumque victimas et sacrificia et conjugia sanctorum, et regnum in terris Domini Salvatoris; quae licet non sequamur tamen damnare non possumus, quia multa ecclesiasticorum virorum et martyres ista dixerunt." — Opera, vol iv. p. 272.
Những kẻ giảng giải như thế có thói quen dùng từ "thuộc linh" như đồng nghĩa với "hình bóng", và như đối lập với "theo nghĩa đen". Giờ đây, một chút suy nghĩ sẽ cho bất kỳ ai thấy rằng một sự giải thích theo nghĩa đen có thể thuộc linh như bất kỳ sự giải thích nào khác. Chương 53 của sách Ê-sai là một trong những lời tiên tri theo nghĩa đen nhất trong mọi lời tiên tri, mà cũng là một trong những lời tiên tri thuộc linh nhất trong mọi lời. Sự đối lập không phải giữa thuộc linh và hình bóng, mà giữa hình bóng và nghĩa đen; thuộc linh thì khác với cả hai, và thêm vào cả hai. Nó có thể dựa trên cái này hay cái kia, nhưng nó không thể được gọi là một ngôn ngữ riêng. Chúng ta không thể thừa nhận một thứ gọi là phong cách thuộc linh; chúng ta chỉ đòi cho lời tiên tri hai phong cách, theo nghĩa đen và hình bóng, bao gồm trong phong cách sau, dĩ nhiên, cả phong cách biểu tượng. Nghĩa đen là nền tảng của toàn thể. Nghĩa bóng nảy sinh từ nghĩa đen, và nghĩa biểu tượng nảy sinh từ nghĩa bóng, và dường như chỉ là một mức độ cao hơn của nó; và như nghĩa đen là nền tảng của nghĩa bóng, thì nó cũng là chìa khóa cho sự giải thích của nghĩa bóng. Từ nghĩa đen chúng ta thấy cách mà điều từng là hình bóng đã chìm xuống ngang tầm của nghĩa đen, và điều hiện đang là hình bóng đã vươn lên trên tầm ấy như thế nào. Chúng ta có trong nghĩa đen một tiêu chuẩn mà nhờ đó chúng ta có thể đo lường và tính toán những biến đổi của ngôn ngữ. Trong nghĩa bóng chúng ta có bước đầu tiên trên nghĩa đen, chỉ số của phẩm chất biến đổi; và từ những dữ kiện này chúng ta có thể tiến hành ước lượng mọi thứ còn lại.
Vậy chúng ta đã tiến thêm một bước trong cuộc điều tra về cấu trúc của phong cách tiên tri; đó là, việc thuộc linh hóa không phải là một đặc điểm của lời tiên tri, mà chỉ thuộc về nó chung với mọi phần khác của Kinh Thánh. Giờ đây, việc chứng minh rằng điều này không phải là đặc thù của các lời tiên tri là vô cùng quan trọng, vì nhờ đó chúng phải được xử lý theo cùng cách như các sách khác của sự cảm thúc, và được giải thích theo cùng những nguyên tắc. Điều này sẽ làm giảm bớt nhiều khó khăn của chúng ta, và quét sạch một khối hỗn độn mà ý tưởng ngược lại đã chất đống lên như một chướng ngại gần như không thể vượt qua trên đường của những người học tiên tri. Như Lucke nhận xét rất đúng, trong sách của ông về sách Khải Huyền, "Việc giải thích sách Khải Huyền tiến hành về cơ bản theo cùng những nguyên tắc giải nghĩa mà việc giải thích các sách khác của Tân Ước tiến hành theo. Không có đặc điểm nào của sách Khải Huyền rõ ràng và đáng chú ý, mà nhờ đó những luật nền tảng nói chung đã đủ của việc giải thích Tân Ước có thể bị thay đổi hay bị lấy đi về cơ bản." Về điều này chúng ta muốn thêm rằng, như lời tiên tri phải được xử lý trong cách phê bình như các phần còn lại của Kinh Thánh được xử lý, thì nó cũng phải được xử lý trong cách giảng giải. Mọi mệnh đề và cụm từ tỉ mỉ của nó đều phải được sàng lọc kỹ lưỡng và giảng giải chính xác như những cách diễn đạt tỉ mỉ hơn của các phần khác trong bản ghi của Đức Chúa Trời.
Nếu những nhận xét này được chấp nhận và tiến hành theo, chúng sẽ góp phần lớn vào việc lật đổ những ý tưởng lỏng lẻo mà nhiều người nuôi về các lời tiên tri, rằng vì chúng được viết theo phong cách thơ ca cao nhất, và với những hình bóng táo bạo nhất, nên chúng ta không được áp dụng cho chúng nguyên tắc giải thích chính xác hơn, mà phải dành một sự châm chước và trừ hao đáng kể cho sự rộng rãi của giấy phép thơ ca, và sự lỏng lẻo của ngôn từ thơ ca.
Một quan điểm như thế về Kinh Thánh tiên tri quả là thấp kém. Nói về thơ ca không được cảm thúc như hoặc cần hoặc áp dụng một giấy phép như thế, đã là một quan điểm thấp kém; và bất kỳ ai đã đọc Milton, chẳng hạn, như ông phải được đọc, sẽ loại bỏ một ý tưởng như thế như một sự sỉ nhục đối với cái tên vĩ đại ấy, vì biết rõ có một sự chính xác của chân lý được gìn giữ trong mọi hình bóng và ám chỉ tình cờ đến mức nào, có một sự đầy dẫy của ý nghĩa được cô đọng vào mọi cách diễn đạt đến mức nào; và rằng chỉ có độc giả cẩu thả mới tìm thấy điều gì thừa thãi hay cần được giải thích bằng ý tưởng về giấy phép thơ ca. Chúng ta nói, đó là một quan điểm thấp kém ngay cả đối với thơ ca không được cảm thúc, khi xem nó khác đi chứ không phải như một khuôn đúc tinh tế hơn của chân lý; nhưng nói về một giấy phép như thế như được các nhà tiên tri thực hành, là một quan điểm hết sức hạ thấp sự cảm thúc, một lời buộc tội hết sức bất kính chống lại Lời của "Đức Chúa Trời khôn ngoan duy nhất". Ngôn ngữ phong phú, và hình ảnh dồi dào của lời tiên tri không được xếp vào hàng ẩn dụ lỏng lẻo và cường điệu táo bạo. Ở đó, ngôn ngữ loài người vất vả tìm những lời có kích thước vừa vặn để chứa đựng, và có hình thức xứng đáng để trình bày, những quan niệm của Tâm Trí Vô Hạn.
Những hình bóng của các nhà tiên tri không được sắp đặt theo thị hiếu hay tưởng tượng của người viết; nhưng chúng là những hình thức thích hợp nhất, đầy đủ nhất, chính xác nhất để chứa đựng và truyền đạt chân lý của Đức Chúa Trời cho con người. Chúng có thể mang tính trang trí, nhưng chúng còn hơn thế nhiều. Chúng không giống những chỗ lồi ra theo kiểu Gô-tích chỉ trang trí mà không làm cho công trình thêm vững chắc; chúng giống như những cột trụ của kiến trúc Hy Lạp, để chống đỡ và làm vững chắc thậm chí còn hơn là để làm đẹp.
Theo quan điểm thấp kém này, cả những phần Kinh Thánh có thể được đọc mà không cần gán cho chúng một ý nghĩa chính xác nào. Tám chương cuối của Ê-xê-chi-ên được nhiều người giải thích sao cho chỉ rút ra được một ý tưởng, đó là, Hội Thánh Cơ Đốc sẽ hoàn hảo trong mọi phần của nó, cũng như đền thờ "hư cấu" được nhà tiên tri mô tả, thì chính xác và hoàn chỉnh. Họ cũng có thể nói rằng các quy tắc đo lường khác nhau mà Môi-se ban cho chúng ta, chỉ có ý định cho chúng ta biết rằng Hội Thánh Do Thái hoàn hảo theo loại của nó. Những người mà Đức Chúa Trời đã ban cho một sự tôn kính đối với Lời Ngài, và những người nhìn với sự kính sợ vào mọi chấm mọi nét của nó như vững chắc và bền lâu hơn các tầng trời đời đời, sẽ e ngại xử lý nó một cách nhẹ dạ như thế. Những người, giữa vô số công trình và lời nói của loài người, đã quen quý trọng Lời của Đức Chúa Trời, và tìm kiếm nó như tìm vàng giữa cát, sẽ coi mọi hạt của nó là thánh và quý giá. Nếu họ không hiểu nó, họ vẫn sẽ quý trọng nó, và giữ chặt nó cho đến khi Đức Chúa Trời sai đến cho họ một người thầy trong thời điểm của Ngài, điều mà Ngài không bao giờ miễn cưỡng làm.
Nhưng làm sao chúng ta có được sự hiểu biết đúng đắn về những hình bóng này, và làm sao chúng ta mở ra mọi sự đầy dẫy của ý nghĩa của chúng? Điều đầu tiên phải làm cho mục đích này, là xem xét những chất liệu mà chúng được xây dựng từ đó. Những hình bóng của ngôn ngữ thông thường được hình thành từ những vật mà chúng ta thường tiếp xúc, cũng như chính các từ ban đầu là những hình bóng lấy từ những vật khác nhau của thiên nhiên. Nhưng ngôn ngữ của Kinh Thánh, đặc biệt của lời tiên tri, có một kết cấu thánh khiết hơn; nó, không nghi ngờ gì, một phần gồm những hình thức thông thường của ngôn ngữ, nhưng có dệt vào đó nhiều chất liệu thánh hơn. Những vật mà các nhà tiên tri được đưa vào tiếp xúc có một bản chất đặc biệt, và phong cách của họ, dĩ nhiên, đặc biệt những phần hình bóng hơn của nó, gần như hoàn toàn lấy hình thức và màu sắc từ những vật đặc biệt này. Ngay cả những vật thông thường, vì luôn được trình bày cho họ dưới một ánh sáng đặc biệt, và trong một mối liên hệ đặc biệt, đã đi vào bố cục của phong cách của họ theo một cách đặc biệt, và mang theo những liên tưởng đặc biệt của chúng.
Chính nơi các sự kiện và biến cố của lịch sử Kinh Thánh, các tính cách của những nhân vật Kinh Thánh, các bản ghi về những địa điểm và dân tộc Kinh Thánh, các nghi lễ và lễ nghi của sự thờ phượng Kinh Thánh, mà chúng ta phải tìm kho tàng mà từ đó các nhà tiên tri rút ra những hình bóng và biểu tượng của họ; và nhờ những điều này chúng ta phải giải thích mọi đặc điểm của phong cách của họ. Đối với các biến cố của sự quan phòng và các nghi thức của nơi thánh, dưới nền kinh tế Do Thái, các nhà tiên tri dường như tìm đến như cung cấp chất liệu cho thứ ngôn ngữ duy nhất mà qua đó họ có thể diễn đạt mình một cách đầy đủ. Họ dùng những từ Do Thái và những ám chỉ Do Thái; họ thể hiện lịch sử Do Thái và các luật lệ Do Thái trong phong cách của mình, và qua đó xây dựng cho mình một ngôn ngữ đặc biệt — một thổ ngữ phong phú và cao quý — đầy đủ nhất và đẹp đẽ nhất, chính xác nhất và diễn cảm nhất mà người phàm từng đạt tới. Ngôn ngữ của các nhà thơ ngoại giáo đã được ca ngợi là tuyệt mỹ; và chúng ta không phủ nhận rằng nó xứng đáng với những người không được cảm thúc; nhưng nó là nghèo nàn và cằn cỗi khi so sánh với điều này. Và tại sao? Không chỉ vì họ là những người không được cảm thúc và là dân ngoại, mà vì họ thiếu những chất liệu phong phú mà các nhà tiên tri có được. Ngôn ngữ của họ chỉ thể hiện những biến cố thông thường của đời sống, những vật thông thường của thiên nhiên, và những truyện ngụ ngôn của một thần thoại trẻ con và ô uế. Các nhà tiên tri có mọi vật và biến cố tự nhiên để tìm đến và rút ra, nhưng họ còn có hơn thế. Họ có lịch sử và các luật lệ của dân Đức Chúa Trời; lịch sử ấy dường như đã được ghi lại, và các luật lệ ấy dường như đã được xây dựng, với ý định cung cấp chất liệu cho một ngôn ngữ cho các nhà tiên tri của Đức Giê-hô-va, nhờ đó họ được giúp để diễn đạt những ý tưởng, và công bố những biến cố, mà bằng không cách nào khác họ có thể thành công trong việc làm cho người ta biết. Chúng ta muốn nói điều này đặc biệt về sách Khải Huyền, sách, vì là cuốn sách tiên tri mới nhất, có lợi thế hơn mọi sách khác về điểm này. Nó được viết toàn bộ bằng ngôn ngữ của Cựu Ước, cả lịch sử lẫn tiên tri. Mọi luật lệ Do Thái đều ở đó, và mọi lịch sử Do Thái. Dường như toàn bộ công trình của thời kỳ quản trị cũ đã được tháo rời từng phần sau khi nó đã phục vụ xong thời của mình, để những phần khác nhau của nó được áp dụng vào việc xây dựng một tòa nhà khác trang nghiêm hơn, kết hợp với những chất liệu mới. Sự thờ phượng của nó, các lễ của nó, các của lễ của nó, bàn thờ của nó, nơi thánh của nó, các thầy tế lễ thượng phẩm của nó, các sân ngoài và sân trong của nó, các thời kỳ và mùa vụ của nó, tất cả đều được cấy ghép vào đây. Lịch sử của dân xưa của Đức Chúa Trời, sự làm phu tù ở Ai Cập của họ, những cuộc hành trình trong đồng vắng của họ, sự chiếm hữu Ca-na-an của họ, sự chiếm lấy các thành của nó của họ, sự bị giam cầm ở Ba-by-lôn của họ, được thu thập lại, để xây dựng phong cách của nhà tiên tri; tất cả được tìm ra từ những nơi khác nhau của chúng, và, với nghệ thuật và sự cẩn thận tinh tế, được mài giũa và hoàn thiện, sao cho tự hình thành thành một bố cục hài hòa duy nhất, một bức tranh khảm huy hoàng duy nhất, từ đó những ý tưởng khác nhau của tâm trí Đức Chúa Trời, và những biến cố khác nhau của tương lai, có thể được phản chiếu một cách xứng hợp đến mắt con người.
Toàn bộ kiểu dáng và kết cấu của cuốn sách đều mang tính Do Thái. Phong cách của nó, cấu trúc của nó, phong cảnh của nó, đều mang tính Do Thái. Các cảnh của nó được đặt ở Pa-lét-tin, trong thành thánh và đền thờ. Mỗi viễn cảnh tiên tri đều được treo bằng màn Do Thái, và mọi ánh sáng đều được truyền qua những tấm kính trong suốt Do Thái từ cây đèn bảy ngọn của nơi thánh. Cảnh chuyển từ sân ngoài của đền thờ với những đám đông thờ phượng, sang sân trong với các thầy tế lễ và bàn thờ xông hương; và từ sân trong đến Nơi Chí Thánh, nơi chỉ có thầy tế lễ thượng phẩm đơn độc bước vào, và đầy dẫy vinh quang Sê-ki-na. Chúng ta có sự chuộc lại cơ nghiệp, những tiếng kèn của năm hoan hỷ và sự phán xét, các chi phái được đóng ấn, lễ Trái Đầu Mùa, những cành chà là của lễ Lều Tạm. Đây không phải chỉ là những cái tên. Tất cả đều được đưa vào với nghệ thuật bậc thầy. Chúng được chèn vào, một mặt để làm những mắt xích nối các phần khác nhau của cuốn sách lại với nhau theo đúng thứ tự, gợi ý thời gian, địa điểm, và sự liên hệ; và, mặt khác, như những cái móc để treo lên những biến cố tạo thành các hình bóng đối ứng, và nhờ đó, chỉ bằng việc nhắc đến hình bóng, đã được thể hiện đầy đủ trong lời tiên tri.
Như một ví dụ của phong cách này trong sách Khải Huyền, chúng ta có thể lấy chương 5 và 6, nơi "cuốn sách được niêm phong" được đưa vào. Một độc giả thông thường sẽ hài lòng với việc hiểu từ "niêm phong" theo nghĩa thông thường của nó là "đóng kín", và toàn bộ khải tượng chỉ có nghĩa là Đấng Christ là Đấng mở ra
sự kiện cho Hội Thánh Ngài. Nhưng một độc giả am hiểu lối văn phong đặc biệt của sách ấy sẽ ngay lập tức quay trở lại tìm cách giải nghĩa biểu tượng trong các nghi lễ và lịch sử của dân Do Thái. Biết được tính chính xác của từng biểu tượng, người ấy trước hết sẽ kết luận rằng Đấng Christ được giới thiệu với chúng ta là Chiên Con thì không nên được xem trong tư cách là Đấng mạc khải, mà là trong tư cách Đấng Cứu Chuộc. Lời mở đầu của khải tượng, như được ban cho chúng ta trong chương năm, và đặc biệt là câu chín và câu mười, xác nhận điều này. Ở đó, Hội Thánh trên trời được mô tả như đang vui mừng trước viễn cảnh Chiên Con cầm lấy sách và mở ra, như một hành động dọn đường cho, và là một bảo chứng của, sự cứu chuộc cơ nghiệp của đất. Rồi chúng ta thấy rằng "quyển sách niêm phong" là, trong dân Do Thái, dấu hiệu của một cơ nghiệp bị chủ nhân thế chấp, nhưng chưa bị chuyển nhượng. Đấng Christ, xuất hiện tại đây với quyển sách niêm phong bảy ấn, do đó phải được xem trong tư cách Đấng Cứu Chuộc cơ nghiệp, theo thể lệ của gô-ên, tức đấng cứu chuộc, như được mô tả trong Lê-vi Ký (chương hai mươi lăm), và được minh họa trong sách Ru-tơ, và trong Giê-rê-mi (chương ba mươi hai). Việc mở các ấn chính là hành động của Đấng Christ trong tư cách Đấng Cứu Chuộc, xuất hiện cùng với các văn tự chứng minh quyền sở hữu cơ nghiệp, để tước đoạt kẻ tiếm đoạt, và đòi lại cơ nghiệp cho những người mà Ngài đứng trong mối liên hệ Đấng Cứu Chuộc. Các ấn, có thể nói, là những ràng buộc đặt trên cơ nghiệp; và khi chúng được mở ra từng cái một, hết đòn này đến đòn khác giáng xuống kẻ tiếm đoạt, cho đến khi những kẻ cướp phá đất bị cướp phá lại, cơ nghiệp được cứu chuộc, và Đấng Christ "lấy quyền phép lớn của Ngài mà cai trị."
186 VĂN PHONG TIÊN TRI.
Liên quan đến những nhận xét này, chúng tôi cũng muốn lưu ý không chỉ những chất liệu đã được thu thập như thế, và những nguồn mà chúng được gom lại từ đó; mà còn là sự phân phối và sắp xếp chính xác, thích hợp của các chất liệu ấy. Mỗi cảnh đều có những hình tượng thích hợp của nó, được mô phỏng theo những nét đặc trưng của cảnh đó. Để minh họa ý của chúng tôi, hãy lấy lời tiên tri của Ê-xê-chi-ên về Ty-rơ, ít nhất là phần bao gồm trong chương hai mươi bảy. Ty-rơ là một thành phố thương mại, "kẻ buôn bán của các dân tộc cho nhiều hải đảo"; và vì thế, trong lời tiên tri về thành ấy, Ty-rơ được nói đến như một con tàu, và các hình ảnh khác nhau của nhà tiên tri được sắp xếp theo đó, và chỉ có thể được hiểu đúng khi chú ý đến ý tưởng này. Trong tư cách ấy, thành được mô tả bằng ngôn ngữ rực rỡ nhất. Cấu trúc của thành thật hoàn hảo; gỗ của thành làm từ cây tùng Sê-nia; cột buồm từ cây bá hương Li-ban; mái chèo từ cây sồi Ba-san; ghế ngồi từ ngà voi Kít-tim; cánh buồm từ vải lanh mịn Ai Cập; mái che từ vải xanh và vải tím từ các hải đảo Hy Lạp; các thành phố hàng hải lớn cung cấp thủy thủ cho thành; các hiền triết của chính thành là các hoa tiêu; mọi quốc gia, gần và xa, đổ vào các sản phẩm đủ loại, từ mọi xứ sở khác nhau. Không ai sánh kịp về quyền lực và giàu sang, thành lướt trước mắt chúng ta như nữ chúa của các biển! Xung quanh thành là các hạm đội triều cống từ nghìn bờ biển tụ họp lại, chất lên thành đủ mọi hàng hóa quý giá; biển yên lặng; gió nằm yên; dây neo của thành thật chắc; ánh nắng rực rỡ bao phủ trên thành; "thành được đầy dẫy và trở nên vinh hiển giữa các biển." Bỗng chốc cảnh tượng thay đổi,
187 VĂN PHONG TIÊN TRI.
và con tàu uy nghi được thấy ở xa bến neo an toàn và ở ngoài khơi; các tay chèo của nó, đầy ắp tình yêu điên cuồng của sự đổi thay, hối hả đưa nó ra "các vùng nước lớn" để nếm trải sự tự do tưởng tượng của biển khơi; cơn bão ập xuống trên nó, gió đông nổi lên chống lại nó, và nó trở thành một xác tàu đắm! Tiếng kêu của các hoa tiêu của nó được nghe từ xa, và đám đông chen chúc trên bờ, nhìn ngắm xác tàu đắm bất ngờ, và than khóc sự tai họa của nó. Cùng với mọi hàng hóa trong nó, cùng với mọi sự huy hoàng quanh nó, nó chìm xuống trong các vùng nước mạnh mẽ, giữa tiếng than khóc của những kẻ đứng trên bờ, kêu than và nói rằng: "Có sự hoang tàn nào như Ty-rơ, như sự hoang tàn giữa biển chăng!"
Thật là một sự tập hợp các hình tượng thích hợp biết bao; thật là một sự hoàn chỉnh của bức tranh; thật là một sự thống nhất của ý tưởng! Và minh họa cuối cùng này hoàn toàn không mâu thuẫn với những nhận xét trước đó, rằng hình ảnh của các nhà tiên tri là hình ảnh của người Do Thái. Chúng hoàn toàn nhất quán với nhau. Ngôn ngữ về Ty-rơ vẫn là ngôn ngữ Do Thái, tự định hình theo tình trạng và hoàn cảnh của dân chúng được phán cùng. Chất liệu của tấm vải dệt vẫn là Do Thái, dù đường thêu là của Ty-rơ; tiền đúc vẫn là vàng ròng của nơi thánh, dù hình và chữ khắc có thể được đúc theo sự kiện hay quốc gia mà chúng được dùng để tượng trưng.
Điểm cuối cùng về chủ đề này mà tôi muốn lưu ý, là điều có thể gọi là sự làm đầy ngôn ngữ tiên tri; một điểm có tầm quan trọng vô cùng, và là chìa khóa duy nhất để giải đáp nhiều khó khăn
188 VĂN PHONG TIÊN TRI.
đã làm bối rối các học giả Kinh Thánh. Cấu trúc của ngôn ngữ tiên tri có tính chất như thế này: trong khi mô tả một cảnh tượng cụ thể hơn và gần hơn, nó có khả năng mở rộng đến một phạm vi rộng lớn đến mức bao gồm những cảnh tượng rộng lớn hơn nhiều có cùng bản chất. Nhờ đặc điểm này, một đặc điểm mà mọi độc giả đều phải nhận ra ngay, tâm trí liên tục bị kéo ra khỏi cảnh tượng trước mắt, tiến về phía các sự kiện khác, có khả năng làm đầy ngôn ngữ đến mức đầy đủ và tự nhiên của nó. Cách mà Đức Thánh Linh đã cho là thích hợp để trình bày cho chúng ta các sự kiện mà lời tiên tri tiên báo, khác với điều nhiều người có thể đã mong đợi. Tuy nhiên, đó là cách đầy đủ và hoàn hảo nhất có thể nghĩ ra, mang lại mọi sự tỉ mỉ cần thiết, nhưng vẫn tránh mọi sự lặp lại không cần thiết. Các sự kiện đơn lẻ không được tiên báo một cách riêng lẻ, mà các sự kiện cùng bản chất được phân loại; không theo thời gian, mà theo sự tương đồng về đặc tính và kết quả. Nhà tiên tri không đứng hoàn toàn đối diện với một hàng dài các sự kiện, và mô tả chúng từng cái một; mà ông lấy vị trí của mình tại điểm khởi đầu của cả một loạt sự kiện được trải dài theo chiều dài trước mặt ông, như một dãy núi dài. Đặt mình tại điểm này, và nhìn dọc theo đường đi, ông thấy sự kiện này nối tiếp sự kiện kia nổi lên chồng lên nhau. Ông bắt đầu bằng việc mô tả sự kiện đầu tiên của dãy này — sự kiện nằm ngay dưới chân ông; ông dừng lại tỉ mỉ hơn trên sự kiện này, như một người, trước khi đo lường các sự kiện còn lại, sẽ cắm chắc đường dây của mình vào sự kiện đầu tiên; trong khi đồng thời ông cẩn thận dùng ngôn ngữ, và đưa vào những hình ảnh, mà chỉ có thể được áp dụng đúng đắn cho sự kiện cuối cùng.
189 VĂN PHONG TIÊN TRI.
Lý do của điều này rất rõ ràng. Ở một mức độ nào đó, tất cả các sự kiện cùng bản chất này đều giống nhau, và khi mô tả sự kiện đầu tiên, ông đã phác họa những nét chính của các sự kiện còn lại. Sau đó, tất cả những gì còn lại là làm nổi bật điểm chúng khác nhau, và điểm sự kiện này vượt trội sự kiện kia. Trong sự kiện đầu tiên, dấu hiệu ban đầu và [NEEDS REVIEW: từ gốc "rluxionary" bị lỗi OCR, không rõ; có thể là "rudimentary"] được ban cho, nhờ đó mọi sự kiện còn lại có thể được tính toán. Sự mô tả về sự kiện đầu tiên làm cho loại được biết đến; những phần của nó mà không thể áp dụng cho sự kiện đầu tiên, chỉ cho chúng ta thấy loài của các sự kiện khác. Nhờ nghệ thuật tinh tế và sự khôn ngoan thiêng liêng này, lời tiên tri phù hợp với mọi thời đại; mỗi thế hệ kế tiếp đều có thể nói rằng nó áp dụng ở một mức độ nào đó cho chính mình; mặc dù mọi người đều có thể thấy rằng sự ứng nghiệm đầy đủ của nó — sự tổng kết của toàn bộ loạt sự kiện — được dành cho những ngày cuối cùng.
Các lời tiên tri về Đấng Mê-si-a cho chúng ta một mẫu mực của lời tiên tri tiến triển như thế. Mỗi thời đại kế tiếp đều phát triển đầy đủ hơn tính cách mà Ngài đã từ ban đầu được biết đến, và mục đích mà vì đó Ngài đã được biết đến, và làm đầy đầy đủ hơn ngôn ngữ của mọi lời tiên tri về Ngài. Tuy nhiên, về sau, trong ngày Ngài hiện ra vinh hiển, chúng ta sẽ thấy sự ứng nghiệm đầy đủ hơn nữa của tất cả. Bấy giờ, Đấng mà tổ phụ đầu tiên của chúng ta đã nghe nói về như là Dòng Dõi của người nữ; Đấng mà Hê-nóc đã tiên báo như là Đấng Báo Thù; Đấng mà Gióp đã biết như là Đấng Cứu Chuộc; Đấng mà Áp-ra-ham đã vui mừng như là Đấng Hứa Nguyện; Đấng mà Gia-cốp đã tin cậy như là Thiên Sứ của Giao Ước; Đấng mà Ba-la-am đã nói đến như là Ngôi Sao của Gia-cốp; Đấng mà Giô-suê đã thờ lạy như là Quan Trưởng của đạo binh; Đấng mà Đa-vít đã ca ngợi trong "những lời cuối cùng" của mình, như là "chủ đề êm đềm của các bài Thánh ca Y-sơ-ra-ên"; Đấng mà Sa-lô-môn đã dùng hình bóng để nói đến như là Chúa Bình An; Đấng mà Phi-lát đã đóng đinh như là "Vua dân Giu-đa"; Đấng mà Giăng đã viết về như là "Ngôi Lời," và đã tiên báo về Ngài như là "Đấng Đầu Tiên và Đấng Sau Cùng, Cội Rễ và Dòng Dõi của Đa-vít, Ngôi Sao Sáng Buổi Mai": bấy giờ, chúng tôi nói, Ngài — Đấng Mê-si-a, Đức Chúa Giê-xu ở Na-xa-rét — sẽ tỏ bày sự đầy đủ của những đặc tính này, và, tóm tắt tất cả chúng vào trong chính Ngài, sẽ hoàn toàn làm cho xứng đáng và bày tỏ rõ quyền Ngài trên từng đặc tính.
Lại nữa, các lời tiên báo về Ba-by-lôn cho chúng ta một mẫu mực tương tự. Nhà tiên tri bắt đầu bằng việc mô tả Ba-by-lôn theo nghĩa đen, như thể để gắn nó làm tên họ cho cả dòng các đối tượng cùng bản chất sẽ được tiên báo. Khi ông tiến hành mô tả, ngôn ngữ của ông dâng lên, hình ảnh của ông mở rộng, cho đến khi mắt ông rời khỏi thành phố theo nghĩa đen, và được dẫn tiến tới các đấng kế vị cùng bản chất của nó — từ Ba-by-lôn theo nghĩa đen, đến Ba-by-lôn thần bí; đi từ Rô-ma ngoại giáo đến Rô-ma Giáo hoàng, từ Rô-ma Giáo hoàng đến Rô-ma vô thần.
Mỗi thời đại đã góp phần các sự kiện của mình để làm đầy khuôn đúc của các biểu tượng và hình tượng tiên tri này; nhưng chúng vẫn chưa đầy. Để cho chúng ta thấy rằng chúng chưa đầy, Giăng, trong lời tiên tri cuối cùng của mình, đã được ủy thác cầm lấy chủ đề ấy, và trình bày cho chúng ta trong viễn cảnh sự ứng nghiệm khủng khiếp hơn của tất cả. Ông giữ lại tên họ, nhưng ông khoác lên nó những hình ảnh u ám sâu thẳm hơn. Ông cầm lấy và thể hiện hình ảnh của các nhà tiên tri xưa, trong những mô tả của họ về Ba-by-lôn cổ đại. Ông đi khắp lịch sử để tìm chất liệu; và, sau khi tóm tắt
191 VĂN PHONG TIÊN TRI.
và cô đọng trong một cảnh tượng kinh khiếp các gánh nặng khác nhau của Ê-sai, Giê-rê-mi, và Ê-xê-chi-ên; sau khi, như một bậc thầy của nhạc cụ mình, chạy qua toàn bộ âm giai của lời tiên tri, ông tổng kết toàn bộ bằng sự tạ ơn vui mừng vì sự giải cứu vĩ đại, như thể để biểu thị rằng giờ đây, cuối cùng, các gánh nặng của sự phán xét tiên tri đã được làm đầy và hoàn thành. Bỗng chốc chúng ta cảm thấy như được giải thoát khỏi cảm giác nặng nề của sự kinh hãi, và lắng nghe với niềm vui tiếng ca ngợi trang nghiêm, khi nó dâng lên từ đám đông, như những nốt nhạc của lễ hội — bài Nunc Dimittis của một thế giới mòn mỏi, bài ca của chiến thắng đã hoàn tất và chiến thắng đang bắt đầu — "Ha-lê-lu-gia! Vì Chúa là Đức Chúa Trời Toàn Năng đã cai trị. Chúng ta hãy vui mừng hớn hở, và tôn vinh Ngài: vì đám cưới của Chiên Con đã đến, và vợ Ngài đã tự sửa soạn sẵn sàng."
Tôi không được, tuy nhiên, kéo dài chủ đề này. Nó cho phép sự minh họa rất rộng và đa dạng, và xứng đáng được nghiên cứu thấu đáo hơn nhiều so với những gì đã được làm cho đến nay. Trong thời đại máy móc và bồn chồn của chúng ta, có thể có nhiều trở ngại, nhiều điều khiến chúng ta không thích hợp, cả về mặt đạo đức lẫn thuộc linh, để đánh giá đúng những đặc điểm của văn phong tiên tri, và bước vào với những cảm thông cùng bản chất vào chiều sâu đầy dẫy ý nghĩa của nó, tôi sẽ không dám nói. Chắc chắn các khuynh hướng của thời đại không đứng về phía chúng ta. Dòng chảy của nó chạy ngược lại chúng ta. Ngay cả nền văn học sâu sắc và suy tư hơn của nó cũng ít giúp ích. Khuôn đúc của nó không thích hợp. Lối tư tưởng Đức giờ đây đang lên men rộng rãi cả Anh quốc lẫn Mỹ châu; và
192 VĂN PHONG TIÊN TRI.
kết quả của điều này là vấn đề đáng ngờ vực và lo sợ, trong chừng mực liên quan đến sự giải nghĩa Kinh Thánh thuần khiết. Đó là một lối tư tưởng hoàn toàn tự quay quanh chính mình, trong đó, như một trong các thi sĩ của họ đã mô tả, linh hồn là
"Đuổi theo giấc mộng của chính mình mãi mãi,
Xuyên qua nhiều vì sao xa xôi;"
quay vào trong các hành động của chính mình, thay vì hướng ra ngoài các hành động của Đức Chúa Trời; lấy cái tôi nội tại của con người làm vùng nghiên cứu lớn, chứ không phải Đức Chúa Trời đã được bày tỏ; đối xử với các chân lý thuộc linh như với những sự trừu tượng hay ý tưởng, chứ không phải như được nối kết với nhân cách và sự sống thiêng liêng.
Bất chấp mọi sự ngưỡng mộ mà người ta theo thời thượng dành cho các nhà phê bình Đức, và với sự thừa nhận đầy đủ rằng các nghiên cứu của họ đã không phải là không được đền đáp, hệ thống phê bình của họ, xét như một tổng thể, không thể không được xem là một thất bại, nếu không phải là điều gì tệ hơn. Kết quả của nó đã ít ỏi về điều thiện, nhưng lớn lao về điều ác. Sống trong vùng của những tư tưởng riêng mình, họ đã mất khả năng nắm bắt, và mất khẩu vị để thưởng thức những tư tưởng của Đức Chúa Trời. Họ có thể là những người giải nghĩa từ ngữ, nhưng họ không phải là những người giảng giải tư tưởng, trong chừng mực liên quan đến Kinh Thánh. Trong điều trước họ xuất sắc, trong điều sau họ thất bại. Họ đã không đưa ra sự đầy dẫy, sự phong phú, sự bao la của ngôn ngữ Kinh Thánh; họ đã pha loãng và làm trống rỗng nó. Họ đã lấy những tư tưởng của chính mình làm tiêu chuẩn để đo lường, làm luật để giải nghĩa những tư tưởng của Đức Chúa Trời. Do đó, trong lời tiên tri, nơi ngôn ngữ mang thai đôi với những tư tưởng và ý định của Đức Chúa Trời, họ đã hoàn toàn sụp đổ.
193 VĂN PHONG TIÊN TRI.
Ít tác phẩm của họ về lời tiên tri có giá trị gì nhiều ngoài giá trị của sự phê bình từ ngữ. Và thật buồn khi thấy những kẻ bắt chước họ ở Mỹ đang nhanh chóng đuổi kịp họ, nếu không muốn nói là vượt qua họ, trong cuộc đua của sự bất kính và sai lầm.
Chính người đào sâu vào Kinh Thánh mới là người giải nghĩa tốt nhất của nó. Chính người, trong khi học hỏi Lời Đức Chúa Trời, và bước vào những tư tưởng vĩ đại của Ngài, đang trở nên hoàn toàn đồng hóa với chính Đức Chúa Trời; chính người ấy mới có thể giảng giải đầy đủ Lời Ngài, đặc biệt trong những sự mạc khải tiên tri của nó. Càng đến gần việc suy nghĩ như Đức Chúa Trời suy nghĩ, cảm nhận như Đức Chúa Trời cảm nhận, nhìn mọi sự từ điểm mà từ đó Ngài đã bày tỏ chúng cho các nhà tiên tri của Ngài, chúng ta càng sẽ hiểu các khải tượng tiên tri, và đánh giá đúng văn phong tiên tri. Để bắt lấy những nốt nhạc chính xác của cây đàn hạc tiên tri, để khảo sát với sự hiểu biết bức tranh tiên tri, không cần chiều sâu của tư tưởng tự quay quanh chính mình, không cần sự dư thừa phung phí của học vấn cổ điển. Nó chỉ cần một sự đồng hóa linh hồn hoàn toàn hơn với tâm trí của Đức Chúa Trời. Nó chỉ cần một tai thuộc linh tinh tế hơn, một khẩu vị thuộc linh chân thật hơn, và một con mắt thuộc linh sắc bén hơn.
N
CHƯƠNG XII.
CÁC HÌNH BÓNG.
Có những sự song song kỳ lạ trong các loại chân lý khác nhau, mà càng được tìm kiếm sâu, càng làm chúng ta ngạc nhiên hơn, bởi vẻ đẹp cũng như tính chính xác của chúng. Mỗi trật tự riêng của chân lý dường như có quỹ đạo riêng của nó, nhưng tất cả chỉ có một trung tâm. Một tâm trí, một mục đích, một luật, một nguyên tắc, có thể được truy tìm xuyên suốt tất cả chúng. Các trật tự chân lý khác nhau được bày tỏ trong cõi vô tri, cõi hữu tri, cõi hữu cảm, cõi hữu trí, là những ví dụ của điều chúng tôi muốn nói. Chúng rất khác nhau, nhưng chúng trình bày vô số điểm trùng hợp, nối kết, và tương đồng kỳ thú. Chúng tạo thành nhiều tầng lớp riêng biệt, chồng lên nhau, đa dạng nhất về cấu trúc và sự hình thành, nhưng đầy những sự tương đồng và những chỗ ăn khớp lẫn nhau.
Lộ trình của con người nằm giữa hai trong các tầng lớp song song này. Ông bước đi trên tầng trên cùng của cõi vật chất, nhưng dưới tầng dưới cùng của cõi phi vật chất. Mọi thứ thuộc về cõi trước đều ở dưới chân ông; mọi thứ thuộc về cõi sau đều ở trên hoặc trong ông. Tất cả những gì ở bên dưới ông — cái hữu hình, cái hữu xúc, cái hữu cảm — ông có thể nắm bắt, có thể gọi tên, có thể chỉ ra, có thể bàn luận, một cách dễ dàng và trực tiếp.
195 CÁC HÌNH BÓNG.
Không cần dùng đến một quá trình phức tạp nào; không cần phải phát minh một dấu hiệu phức hợp nào. Không cần gì khác ngoài một phương trình thuộc loại đơn giản nhất. Cùng lắm, nó chỉ là sự cộng thêm hay trừ bớt các sự kiện tương tự hay cùng bản chất. Đất, biển, đồi, rừng, sông — đây là một số đối tượng của các tầng lớp vật chất, có thể dễ dàng được nắm bắt, gọi tên, và nói đến, bằng những dấu hiệu đơn giản. Sự cộng thêm hay trừ bớt một số sự kiện quan sát được trong mỗi đối tượng, giúp chúng ta có thể nói về chúng toàn bộ hay từng phần, tùy theo ý muốn. Nếu tôi nói về biển, tôi dùng một từ diễn tả một số thuộc tính hữu hình hay hữu xúc có thể quan sát được trong đối tượng. Nếu tôi nói về Biển Ga-li-lê, tôi dùng một từ diễn tả sự trừ bớt một số phần khỏi đối tượng trước. Nếu tôi nói về một con sóng, tôi dùng một từ được đặt trên sự quan sát một sự trừ bớt còn lớn hơn nữa từ các phần hay thuộc tính của đối tượng gốc. Tất cả điều này đến nay vẫn đơn giản. Nó chỉ là sự hiểu biết, tìm ra, hay phát minh một dấu hiệu cho những gì các giác quan đã quan sát, và dấu hiệu ấy không phải là tùy tiện, mà được gợi ý một cách tự nhiên bởi chính các đối tượng. Sự tiếp xúc của các giác quan chúng ta với các đối tượng này đã khiến chúng ta bắt đầu suy nghĩ về chúng; và ước muốn ghi nhớ, ghi chép, và truyền đạt những tư tưởng này đã dẫn chúng ta đến việc nghĩ ra những dấu hiệu đầu tiên và đơn giản này, diễn tả các đối tượng vật chất quanh chúng ta.
Nhưng tất cả điều này chỉ liên quan đến những gì chúng ta đã gọi là các tầng lớp vật chất thấp hơn, trên bề mặt của chúng con người đang bước đi. Tuy nhiên, ông còn có điều gì khác thu hút mắt ông, và chiếm lấy tư tưởng ông,
196 CÁC HÌNH BÓNG.
và vận dụng sự phát minh của ông. Có một thế giới bao la, vô hạn ở trên và trong ông, và thế giới này hoàn toàn phi vật chất và không thể sờ chạm. Nó hoàn toàn khác với cõi trước. Nó không kém phần thật hay chân lý; nhưng nó không thể bị nắm bắt hay quan sát bởi bất kỳ giác quan nào của ông. Nó bí ẩn và khó hiểu hơn nhiều, đến rất gần, thật vậy, bao quanh ông ở mọi điểm, nhưng vẫn vươn lên và xa vào những chiều cao vô hạn, những nơi ẩn náu không thể dò thấu, và những vực sâu không thể lường. Khi suy nghĩ và nói về thế giới nội tại và thượng tầng này, ông bị khựng lại. Nó bao la, vinh hiển, thật, nhưng lại không thể tiếp cận và không thể sờ chạm đến thế. Trong trường hợp trước, trường hợp của thế giới dưới chân ông, ông giống như một người đang nắm lấy một nắm cát trên bờ biển; một việc dễ dàng và đơn giản. Nhưng trong trường hợp này, ông giống như một người đang cố nắm lấy tảng đá vĩ đại, mà nắm cát ấy đang bao quanh chân tảng đá; hay đúng hơn, chúng ta có thể nói, giống như một người đang tìm cách nắm lấy làn sương mỏng hay không khí còn mỏng hơn. Ông phải làm gì? Làm sao ông có thể gắn chặt tư tưởng mình vào những đối tượng phi vật chất này, để nắm lấy chúng, hiểu chúng, nói về chúng, ghi chép chúng và những tư tưởng của chính ông về chúng? Những dấu hiệu trực tiếp là không thể, vì những đối tượng này im lặng và không thể sờ chạm. Chúng và các giác quan không tiếp xúc trực tiếp, và không có sự giao tiếp trực tiếp nào với nhau.
Cần có một người thông dịch. Ông phải có một công cụ nào đó để nhờ đó ông có thể gắn chặt tư tưởng mình vào tảng đá vững chắc này — một cái nêm nào đó mà ông có thể đóng vào các kẽ nứt của nó để tách ra những mảnh vụn dùng cho mình — một điều gì đó để
197 CÁC HÌNH BÓNG.
giúp ông hiểu, nắm bắt, và nói về thế giới phi vật chất mà ông bị bao quanh.
Khi ông đi qua giữa hai tầng lớp song song của chân lý — một ở dưới chân ông và hoàn toàn có thể hiểu được, một ở trên đầu ông và hoàn toàn bí ẩn, khó hiểu — ông nhận thấy rằng tại một số điểm hai tầng lớp riêng biệt này chạm vào nhau, và được đồng hóa với nhau ở một mức độ đáng kể. Ông quan sát một số điều chung giữa chúng; những sự kiện chung, những nét chung, những nguyên tắc chung, những luật chung, những dấu hiệu của sự nhất thể trong một số điều, và đến một mức độ nào đó. Những sự tương đồng này ông ngay lập tức nắm lấy như phương tiện để nắm bắt phần còn lại. Nhờ chúng ông có được một cái nhìn thấu suốt vào thế giới vô hạn, mà, trải ra trong sự bao la vô hình và không thể sờ chạm ở mọi phía, dường như nhạo báng mọi nỗ lực thấu hiểu. Nhờ phần chân lý mà ông hiểu được, ông học cách nắm lấy điều mà cho đến nay chỉ là một vùng bí ẩn không xác định của sự uy nghi.
Một ý tưởng về một đối tượng thuộc linh hay phi vật chất không phải là điều có thể học được ngay, hay nắm bắt trong một khoảnh khắc; nó phải đi vào tâm trí từng phần, và những phần này tiến vào tâm trí dưới sự che chở của một sự kiện vật chất nào đó, hay điều chúng ta gọi là biểu tượng. Sự kiện này là một điều đã được hiểu; chúng ta giữ nó liên tục trước mắt; chúng ta đặc biệt chú tâm vào những điểm nổi bật và đặc trưng của nó; chúng ta suy ngẫm những điểm này ngày qua ngày; trong chúng dường như được gói ghém một nguyên tắc, một ý tưởng khác với chúng, nhưng lại nối kết
198 CÁC HÌNH BÓNG.
với chúng, và nhờ sự nối kết này, chúng ta đã trở nên quen thuộc. Khi chúng ta chiêm ngưỡng ý tưởng này, nó dường như tự tách mình ra khỏi cái vỏ vật chất và vươn lên, và chúng ta thấy rằng trong thực tế nó tạo thành một phần của một vòng tròn chân lý cao hơn, và thuộc về chính vùng mà chúng ta đã cho là hoàn toàn không thể tiếp cận. Trong khi chúng ta chỉ biết nó trong sự nối kết với trật tự thấp hơn của các sự kiện vật chất, chúng ta đã học cách suy nghĩ về nó và nói về nó bằng một tên hay dấu hiệu đặc biệt nào đó. Tên hay dấu hiệu ấy chúng ta vẫn giữ lại, giờ đây khi chúng ta đã khám phá ra rằng ý tưởng được gợi ý thuộc về một trật tự chân lý cao hơn và phi vật chất.
Sự hình thành các ý tưởng này, sự chiết xuất điều thuộc linh ra khỏi điều vật chất, là một quá trình liên tục diễn ra. Đó là quá trình tự nhiên trong tâm trí của một hữu thể gồm hồn và xác, và bị bao quanh ở mọi phía bởi thế giới vật chất và phi vật chất. Cõi trước là bàn tay mà nhờ đó ông nắm lấy cõi sau; là chiếc thang mà nhờ đó ông leo lên từ một vùng chân lý này đến một vùng chân lý khác. Đã lâu quen thuộc với những sự kiện hay đối tượng hữu hình nào đó, ông bắt đầu nhận ra hay suy ra một số ý tưởng hay nguyên tắc như được gợi ý bởi chúng; những điều này cuối cùng, càng được chiêm ngưỡng, càng mang nhiều tính phi vật chất hơn, và, khi chúng làm như vậy, dường như thoát ra khỏi tính vật chất đã gợi ý chúng, cho đến khi, vươn lên bằng sức nổi của chính mình, chúng nối kết mình với trật tự chân lý thượng đẳng và thuộc linh, và mang lên cùng chúng linh hồn, mà nếu không đã vẫn bị trói buộc với tính vật chất của đất. Dù đã được chuyển sang các tầng lớp cao hơn, chúng vẫn
199 CÁC HÌNH BÓNG.
giữ những tên vật chất cũ và những liên tưởng cũ, và vẫn được nói đến và suy nghĩ đến qua những dấu hiệu vật chất cũ của chúng.
Quá trình tách điều thuộc linh ra khỏi yếu tố vật chất này, điều không thể tiếp cận ra khỏi điều có thể tiếp cận, điều không thể hiểu ra khỏi điều có thể hiểu, chẳng là gì khác ngoài cách mà tâm trí tiến bước trong hành trình tiến lên của nó từ thời thơ ấu. Đây là cách chúng ta học, và biết, và mở rộng trong tâm trí và linh hồn. Điều thuộc linh ban đầu không thể hiểu được đối với chúng ta; chúng ta học nó bằng những quan sát của mình trên điều vật chất. Những điểm mà chúng gặp nhau và tiếp xúc với nhau, những nguyên tắc chung, những luật chung — những điều này, được suy ngẫm cẩn thận, dần dần loại bỏ tính không xác định của điều thuộc linh; ban cho chúng hình dáng và sự rõ ràng, cho đến khi, dần dần, chúng trở nên dễ hiểu ngang bằng với những điều tương đồng của chúng, trong khi đồng thời không một chút tính thuộc linh nào của chúng bị mất đi. Không phải là chúng ta đã tìm thấy một yếu tố vật chất trong điều thuộc linh, mà là chúng ta đã tìm thấy một yếu tố thuộc linh trong điều vật chất.
Người ta đã nhận xét rằng "việc dùng lịch sử tự nhiên là để giúp chúng ta trong lịch sử siêu nhiên; việc dùng cõi thọ tạo bên ngoài là để cho chúng ta ngôn ngữ cho các hữu thể và những biến đổi của cõi thọ tạo bên trong. Mỗi từ được dùng để diễn tả một sự kiện đạo đức hay trí tuệ, nếu truy về gốc của nó, đều được thấy là mượn từ một vẻ bề ngoài vật chất nào đó; đúng ban đầu có nghĩa là thẳng; sai có nghĩa là xoắn; linh hồn ban đầu có nghĩa là gió; sự vi phạm là sự vượt qua một đường ranh giới." Nhưng không chỉ
200 CÁC HÌNH BÓNG.
từ ngữ là biểu tượng; mà chính sự vật là biểu tượng. Mỗi sự kiện tự nhiên là một biểu tượng của một sự kiện thuộc linh nào đó; mỗi vẻ bề ngoài trong thiên nhiên tương ứng với một trạng thái nào đó của tâm trí, và trạng thái của tâm trí ấy chỉ có thể được mô tả bằng cách trình bày vẻ bề ngoài tự nhiên ấy như bức tranh của nó. Một người xảo quyệt là một con cáo; một người vững vàng là một tảng đá; một người uyên bác là một ngọn đuốc; ánh sáng và bóng tối là những cách diễn tả quen thuộc của chúng ta cho sự hiểu biết và sự ngu dốt; khoảng cách hữu hình phía sau và phía trước chúng ta lần lượt là hình ảnh của chúng ta về ký ức và hy vọng... Không có gì tùy tiện trong những sự tương tự này, mà chúng là hằng thường, và thấm suốt thiên nhiên. Đây không phải là những giấc mộng của vài thi sĩ đây đó; mà con người là một nhà loại suy, và nghiên cứu các mối liên hệ trong mọi đối tượng. Ông được đặt ở trung tâm của các hữu thể, và một tia liên hệ chiếu từ mọi hữu thể khác đến ông."
Yếu tố phi vật chất này, do đó tự tách mình ra khỏi các sự kiện vật chất, không chỉ cung cấp cho chúng ta một chìa khóa để mở ra cả những dãy chân lý cùng bản chất — không chỉ mở rộng linh hồn, và khiến nó thích hợp để thấu hiểu điều thuộc linh, mà còn vô thức tác động trên toàn thể con người, đúc nắn tính cách, thói quen, và cảm xúc của ông. Chúng ta không chỉ chiết xuất một lượng chân lý trừu tượng tích cực từ các đối tượng hữu hình; chúng ta không chỉ được đặt vào tay một manh mối sẽ dẫn chúng ta xa vào những ngõ ngách của nhiều mê cung thuộc linh, mà chúng ta còn bị đặt dưới một ảnh hưởng mà hiệu lực của nó không hề kém đi vì nó không được cảm nhận. Do đó chúng ta thấy rằng các dân tộc sống ở các vùng núi non có tâm trí đặc biệt, thấm nhuần một sự trang nghiêm,
201 CÁC HÌNH BÓNG.
một sự uy nghi, một sự kiên trì của tính cách mà không dân tộc nào khác có. Tương tự, cư dân của các đồng bằng, hay của hoang mạc, hay của bờ biển, hay của những vùng đất màu mỡ, hoa lá tươi tốt, mỗi nơi đều có đặc tính riêng của mình, mà họ đã vô thức thấm nhuần từ những cảnh vật quanh họ. Đất nước của họ đã nói với họ, và họ đã lắng nghe và vâng theo: núi non của họ đã nói, và họ đã kính cẩn chú ý; đồng bằng của họ đã nói, và họ đã nghe; đồng cỏ hoa lá của họ đã nói, và họ đã nghe; biển của họ đã nói, và linh hồn họ đã vang vọng tiếng ấy. Mỗi đối tượng đều có một tiếng nói mà linh hồn nghe và vô thức vâng theo. Như đã được nói một cách hay và hùng hồn, "Mỗi quá trình tự nhiên chỉ là một phiên bản của một câu đạo đức; luật đạo đức nằm ở trung tâm của thiên nhiên, và tỏa ra đến chu vi. Nó là cốt lõi và tủy sống của mọi chất, mọi mối liên hệ, và mọi quá trình. Mọi sự chúng ta đụng đến đều rao giảng cho chúng ta. Một nông trại là gì nếu không phải là một Phúc Âm câm lặng? trấu và lúa mì, cỏ dại và cây trồng, bệnh đạo ôn, mưa, côn trùng, nắng? Nó là một biểu tượng thánh, từ luống cày đầu tiên của mùa xuân đến đống rơm cuối cùng mà tuyết mùa đông phủ lên trong các cánh đồng. Và không thể nghi ngờ rằng cảm thức đạo đức do đó tỏa hương trong không khí, và lớn lên trong hạt lúa, và thấm vào các dòng nước của thế gian, được con người tìm kiếm, và chìm vào linh hồn ông. Ảnh hưởng đạo đức của thiên nhiên trên mỗi cá nhân là lượng chân lý mà nó minh họa cho ông. Ai có thể ước lượng điều này? Ai có thể đoán được tảng đá bị sóng vỗ đã dạy người đánh cá bao nhiêu sự vững vàng? Bao nhiêu sự thanh thản đã được phản chiếu đến con người từ bầu trời xanh,
202 CÁC HÌNH BÓNG.
trên những vực sâu không tì vết của nó mà các cơn gió mãi mãi xua đuổi những bầy mây bão tố, và không để lại một nếp nhăn hay vết bẩn nào?"
Để minh họa thêm những cách mà các hiện tượng tự nhiên trở thành chất liệu của tư tưởng, những gợi ý của tư tưởng, và những dấu hiệu để diễn tả tư tưởng, chúng ta hãy quan sát cách thức kỳ thú mà các từ thuộc về một giác quan này được đổi lẫn với các từ thuộc về một giác quan khác. Sự nối kết rõ ràng nào giữa vị giác với thính giác? thế mà chúng ta nghe nói về những lời "ngọt hơn mật ong." Sự nối kết nào giữa tiếng nói con người với kim loại? thế mà chúng ta đọc về những giọng nói "ngọt như bạc," và về "âm nhạc trong như bạc." Milton nói về "những nốt nhạc lỏng," "những giọt lệ du dương," "những ngày vàng và những việc làm vàng." Kiến trúc đã được gọi là "âm nhạc đông lạnh." Một nhà thờ Gô-tích đã được tuyên bố là "một tôn giáo hóa đá." Trong những điều này, và vô số điều khác có thể được trích dẫn, rất khó để nói chính xác sự nối kết, hay diễn đạt rõ ràng ý tưởng chính xác được truyền đạt bởi sự pha trộn các đối tượng của các giác quan khác nhau này với nhau; thế mà độc giả nào lại không cảm nhận được ý nghĩa ngay lập tức, và đánh giá đúng vẻ đẹp phát sinh từ sự pha trộn các đối tượng này?
Những điều như thế, vậy, là những cách mà các hiện tượng tự nhiên được làm cho sinh lợi và phát tiếng. Chúng là bảng chữ cái của chúng ta, là những chữ tượng hình của chúng ta, là những nguồn hình bóng của chúng ta. Chúng là những cây đàn hạc Ê-ô-li của chúng ta, luôn tỉnh thức, và đầy dẫy giai điệu thiên thượng; chỉ cần một hơi thở để gọi ra những kho tàng âm nhạc phong phú ẩn giấu trong mỗi dây đàn kỳ diệu.
203 CÁC HÌNH BÓNG.
Tuy nhiên, tất cả điều này đặc biệt liên quan đến một cõi thọ tạo chưa sa ngã; nhưng, với sự Sa Ngã, một trật tự mới của sự việc bắt đầu mở ra — những chân lý về tình trạng sa ngã của con người; và, với ý định của Đức Chúa Trời nhằm hóa giải những hậu quả của sự Sa Ngã, một trật tự khác nữa, bí ẩn hơn, bắt đầu được bày ra.
Cõi thọ tạo cảm nhận những hậu quả của sự Sa Ngã, và bắt đầu chìm vào sự suy tàn. Nó bắt đầu trông giống như một vật mà Đức Chúa Trời không hài lòng, cái cau mày của Ngài ở khắp mọi nơi. Mỗi đối tượng đều tuyên bố tai họa đã đến trên nó; chúng nói về điều ác, về một điều hoàn toàn sai trái, về một tình trạng sự việc mà Đức Chúa Trời không thể chịu đựng. Lời rủa sả tràn ngập mọi sự, thấm vào đất, biển, và trời; và cõi thọ tạo trong mọi phần của nó bắt đầu dạy con người, trong chừng mực nó có thể làm được, tội lỗi là gì, và tội lỗi đã làm gì. Thế giới vật chất, trong tình trạng sa ngã của nó, sẽ thốt ra một ý tưởng mới trước mắt người nhìn — ý tưởng về tội lỗi và sự đổ nát. Do đó Đức Chúa Trời đã không để cõi thọ tạo rơi vào hỗn mang hay hư vô. Ngài đã không xóa nó khỏi sự hiện hữu, Ngài cũng không cho phép nó hoàn toàn khô héo đi. Ngài đã chặn đứng đà suy sụp của nó ngay tại điểm mà nó sẽ phục vụ hiệu quả nhất cho mục đích trong tầm nhìn; Ngài đã khiến nó giữ lại một lượng lớn sự huy hoàng và vẻ đẹp trước đây, để con người có thể thấy thế giới ấy đã từng là thế nào; tội lỗi hẳn phải là một điều ghê gớm và kinh khủng đến thế nào mà có thể làm hoen ố một cảnh tượng công bằng và tươi sáng đến thế.
Nhưng còn có nhiều hơn thế được bày tỏ trong cõi thọ tạo. Không ai có thể nhìn lên nó mà không thấy rằng nó không
204 CÁC HÌNH BÓNG.
ở trong tình trạng hoặc là trì trệ tích cực tại một điểm nào đó, hoặc là suy tàn dần dần, không thể cứu vãn đi xuống đến chỗ hủy diệt. Không; mỗi đối tượng dường như đang lao nhọc để tái sinh chính nó trong tình trạng hoàn hảo trước đây, khao khát vươn lên trở lại, nỗ lực khoác lên mình một lần nữa vinh quang và sự không hư nát nguyên thủy của nó. Mỗi nụ và hoa đều nói với chúng ta điều này; mỗi mùa xuân và mùa hè đều nói với chúng ta điều này. Chúng cũng không kém phần nhấn mạnh tuyên bố điều này, vì mùa thu và mùa đông theo sát phía sau, luôn san bằng những gì đã được dựng lên, luôn làm hư hỏng và làm khô héo những gì đã được đưa ra với lời hứa tốt đẹp như thế. Và việc canh tác là gì, nếu không phải là nỗ lực của con người để tái sinh đất đai? — một nỗ lực cho thấy rằng ông không coi cõi thọ tạo là vô vọng bị tàn phá, rằng ông thấy những triệu chứng về nó tiên báo điều mà một ngày kia nó sẽ đạt đến, khi lời phán sẽ được nói ra để chữa lành và ban phước — "Nầy, ta sẽ làm mới lại hết thảy muôn vật."
Tại đây, không nghi ngờ gì, câu hỏi nảy sinh: Làm sao những điều này có thể thật sự là như vậy? Dễ thấy Đức Chúa Trời, khi dựng nên mọi sự hoàn hảo, hẳn đã cấu tạo điều vật chất để làm cho nó giải thích và minh họa điều phi vật chất. Nhưng sự Sa Ngã đã xen vào và làm xáo trộn mọi sự. Mọi sự đều trật khỏi đường lối; mọi sự đều bất hòa. Vậy thì, làm sao các đối tượng của một thế giới sa ngã lại hoàn thành mục đích của Đức Chúa Trời?
Chắc chắn thật kỳ diệu rằng có thể dùng điều hữu hình để tượng trưng điều vô hình, điều thuộc linh bằng điều hữu cảm, điều tinh khiết và hoàn hảo bằng điều thấm đẫm lời rủa sả khắp nơi, và tràn ngập sự ô uế; thế mà vẫn là như vậy. Những sự tương tự, sinh động và nổi bật nhất, quả thật tồn tại giữa những thực tế buồn thảm của một thế giới sa ngã, và những ý tưởng, lời hứa, nguyên tắc, và luật lệ của một cõi thọ tạo chưa sa ngã và hoàn hảo. Rằng những điều này là ngẫu nhiên, ai sẽ khẳng định? Nói rằng chúng là như vậy, chỉ làm tăng khó khăn và đào sâu sự bí ẩn lên nghìn lần. Không thể là ngẫu nhiên mà thế giới tự nhiên lại tràn ngập khắp nơi những sự tương tự phong phú và những hình ảnh thích hợp để minh họa thế giới thuộc linh. Nếu, khi đào bới giữa những tàn tích, chúng ta tìm thấy nhiều bức tranh hoàn toàn tương ứng với những cảnh vật và đối tượng xung quanh, chúng ta có dám nói rằng sự trùng hợp ấy là ngẫu nhiên không? Rõ ràng nhất là tình trạng hiện tại của thế giới sa ngã là một phần hoàn hảo và chân thật của ý định nguyên thủy vĩ đại của Đức Chúa Trời, cũng như tình trạng đầu tiên chưa sa ngã của cõi thọ tạo. Và sự khôn ngoan được bày tỏ do đó thật kỳ diệu biết bao; cấu tạo một cõi thọ tạo gồm hàng triệu phần, đối tượng và cảnh vật, đến nỗi, trong khi ở tình trạng hoàn hảo nó tuyên bố một trật tự chân lý, thì trong sự suy tàn và tan rã của nó nó lại tuyên bố một trật tự khác! Mọi sự trước đây là một biểu tượng; mọi sự vẫn là một biểu tượng. Trên lớp men sáng bóng mà thế giới chưa sa ngã được phủ lên, chân lý với sự đa dạng vô hạn đã được viết ra để có thể đọc được đối với loài thọ tạo chưa sa ngã; và khi lớp men biến mất, và bề mặt sáng bóng bị tội lỗi lột bỏ, một sự đa dạng mới và cũng vô hạn của chân lý được tìm thấy viết bên dưới, có thể đọc được đối với kẻ sa ngã, và thích hợp với tình trạng đã thay đổi của hắn!
Lời giải thích nào cho tất cả điều này có thể được đưa ra, nếu không phải là Đức Chúa Trời đã chặn đứng cõi thọ tạo trong sự sa ngã của nó tại một điểm nào đó;
206 CÁC HÌNH BÓNG.
một điểm mà chúng ta không thể đã ấn định, một điểm mà chỉ Ngài mới có thể quyết định? Nhờ sự chặn đứng này, trong khi hầu hết các nét trước đây của nó được giữ lại, thì mọi sự đã trải qua một sự thay đổi, một sự thay đổi trong chính nó, một sự thay đổi trong các mối liên hệ và hoàn cảnh của nó; đến nỗi thế giới, như nó đã tồn tại từ sau sự Sa Ngã, đã trình bày chính xác lượng thay đổi ấy, chính xác khía cạnh của ánh sáng và u tối pha trộn, của vẻ đẹp và đổ nát, của hòa hợp và bất hòa, mà có thể cung cấp cho con người vô số chân lý mới, và với vô số dấu hiệu để diễn tả chúng.
Nhưng chúng ta vẫn chỉ khám phá được một chút của sự bí ẩn; phần quan trọng nhất vẫn còn ở phía sau. Cõi thọ tạo, như nó hiện đứng, có thể nói cho chúng ta biết điều gì đó về tội lỗi là gì, và về sự bất bình của Đức Chúa Trời chống lại nó là gì; nhưng rất ít có thể được nói như vậy. Ngài sẽ dạy chúng ta đầy đủ bằng cách nào? Hơn nữa, dù cõi thọ tạo có gợi ý hy vọng rằng sự phục hồi của chính nó và sự tái sinh của con người được hoạch định, nó không thể nói cho chúng ta biết gì về cách mà điều này sẽ được hoàn thành. Nhưng đối với con người, điều sau này là tất cả. Phương cách cứu ông của Đức Chúa Trời là gì? Ông sẽ biết và hiểu phương cách ấy bằng cách nào? Vì đây là chân lý quan trọng nhất để con người biết, nên nó là chân lý đầu tiên mà Đức Chúa Trời bắt đầu dạy ông. Nhưng để dạy điều này, Ngài phải kêu gọi sự giúp đỡ của một điều gì đó hơn cả những quá trình và đối tượng tự nhiên của cõi thọ tạo; những biểu tượng mới phải được xây dựng, một bảng chữ cái mới phải được hình thành, và một nguồn hình bóng mới phải được đúc, cho mục đích dạy con người con đường tha thứ và phục hồi của Đức Chúa Trời.
207 CÁC HÌNH BÓNG.
Lời hứa đầu tiên được ban cho con người chứa đựng sự công bố những chân lý vĩ đại mà sau này sẽ được triển khai. Ngay khi ý tưởng vĩ đại của Đức Chúa Trời được loan báo, lập tức các biểu tượng được xây dựng để minh họa nó; để khiến con người hiểu nó; để khắc vào tâm trí con người chân lý mới do đó được tuyên bố ngắn gọn; và như vậy biểu tượng và giáo lý luôn song hành với nhau; của lễ và lời hứa, hình bóng và chân lý, luôn được bày ra cùng nhau. Bàn thờ, lửa, và sinh tế là
208 CÁC HÌNH BÓNG.
bức tranh hữu hình mà Đức Chúa Trời trình bày trước mắt; lời hứa và giáo lý là lời mô tả và giải thích đặt ở cuối bức tranh, để không có sự hiểu lầm hay bí ẩn nào. Một chân lý vĩ đại, chẳng hạn, mà Đức Chúa Trời tìm cách khắc sâu vào con người bằng của lễ, là chân lý về sự chuyển giao hay thay thế. Về điều này ông trước đây không thể có ý niệm nào, và nó chỉ có thể dần dần được đưa vào tâm trí ông bằng cách mỗi ngày được trình bày cho ông dưới một hình thức hữu hình. Do đó ông được dạy rằng sự chết là tiền công của tội lỗi; rằng hoặc ông phải chết, hoặc một kẻ khác phải chết thay ông; và rằng con đường cứu của Đức Chúa Trời là bằng cách thay một sự sống khác cho sự sống của ông. Mỗi lần ông đem chiên con đến, ông đang nói: "Tôi đáng phải chết; và tôi đến với Đức Chúa Trời như một kẻ đáng phải chết, và chỉ như thế; nhưng xin hãy kể sự sống này thay cho sự sống tôi, sự chết này thay cho sự chết tôi, huyết này thay cho huyết tôi." Đó là biểu tượng, đó là chân lý, đó là cách mà cái này giải thích cái kia. Đức Chúa Trời đã xây dựng biểu tượng vật chất của chân lý phi vật chất; biểu tượng là vật chất, chân lý là thuộc linh, nhưng cả hai đều chứa cùng một nguyên tắc, đó là sự thay thế; và chính nguyên tắc chung này, chứa trong cả hai, đã khiến cái này trở thành hình bóng của cái kia.
Toàn bộ hệ thống của lễ hay nghi thức có thể được nói là một hệ thống các hình bóng nhân tạo. Những hình bóng này được tạo thành từ những vật được lấy ra khỏi trật tự và công dụng tự nhiên của chúng, và được đặt lại với nhau trong một trật tự mới và dưới những hoàn cảnh mới, hoàn toàn khác với tự nhiên. Chiên con, chẳng hạn, tự nó, có thể được lấy làm hình bóng của sự vô tội, và cho đến đây nó là một hình bóng tự nhiên; nhưng khi được dẫn đến bàn thờ và ở đó bị giết, huyết nó đổ ra, các phần của nó bị chia ra và thiêu đốt, thì nó là một hình bóng nhân tạo. Nhưng dù là tự nhiên hay nhân tạo, những nhận xét trên đều áp dụng cho cả hai. Chính nguyên tắc hay chân lý chung được triển khai trong chúng, và trong những sự vật chúng tượng trưng, đã tạo thành chúng là các hình bóng. Tính hình bóng của chúng phát sinh từ việc chúng chứa trong mình một chân lý, hay những mầm mống của một chân lý, mà cho phép một sự áp dụng cao cả và rộng lớn hơn nhiều.
Những hình bóng nhân tạo này rất dễ phân biệt. Chừng nào một hữu thể hay vật còn chỉ được thấy đang làm tròn các chức năng tự nhiên của nó, và chiếm vị trí tự nhiên của nó, có thể có khó khăn đáng kể trong việc xác định nó có phải là một hình bóng hay không. Nhưng khi chúng ta thấy nó bị lấy ra khỏi chỗ tự nhiên của nó, và bị bắt làm những chức năng khác, thì nó nổi bật lên như một vật được Đức Chúa Trời đánh dấu cho một mục đích hình bóng. Toàn bộ nghi thức của lễ và thầy tế lễ là một minh họa của điều này; do đó đã có tương đối ít tranh luận về những
209 CÁC HÌNH BÓNG.
hình bóng nhân tạo này. Không nghi ngờ gì, chúng có một chức vụ hay chức năng tự nhiên được giao cho chúng, nhưng điều này không phải là điều nổi bật về chúng. Điều không tự nhiên hay nhân tạo mới là điều nổi bật; và chính điều này khiến một hình bóng nhân tạo dễ phân biệt hơn nhiều.
Tuy nhiên, trong các hình bóng tự nhiên, không có sự đánh dấu nhân tạo nào như thế đối với các đối tượng; mọi sự đều tự nhiên, và do đó có khó khăn trong việc phân biệt chúng. Chúng phần lớn là những nhân vật, được trình bày cho chúng ta với ít nhiều đầy đủ câu chuyện trong lịch sử được linh cảm. Chúng nổi lên trước mắt chúng ta, và bước đi ngang qua đất một cách tự nhiên và đơn giản nhất. Đời sống của chúng chỉ là đời sống của con người; chúng hành động, và nói, và đi, và chết, như chúng ta. Vậy thì, làm sao chúng ta có thể biết chúng có phải là hình bóng không?
Giờ đây, không tự nhận sẽ trả lời đầy đủ câu hỏi tại đây, tôi phải nhận xét rằng, vì chính Đức Chúa Trời là sử gia của đời sống chúng, chúng ta có thể hoàn toàn chắc chắn rằng không điều gì về chúng bị bỏ sót hay được kể lại mà không có một lý do đặc biệt. Chúng ta được khiến thấy đúng bấy nhiêu về tính cách của chúng như Đức Chúa Trời muốn chúng ta thấy, và không hơn. Nó đến trước mắt chúng ta đúng trong ánh sáng mà Đức Chúa Trời muốn nó đến, và nhờ đó Ngài định dùng nó để truyền dạy cho chúng ta. Chẳng hạn, chúng ta biết về lịch sử của Mên-chi-xê-đéc ít biết bao; thế mà chúng ta đã muốn biết biết bao! Nhưng chính lượng thông tin nhỏ mà chúng ta có về ông có thể được nói là tạo thành tính hình bóng của ông. Chính điều Đức Chúa Trời đã che giấu về ông đã tạo nên
210 CÁC HÌNH BÓNG.
sự hoàn chỉnh của hình bóng. Ông đứng trước mắt chúng ta như một người "không cha, không mẹ, không gia phổ, không có ngày đầu mới sanh, cũng không có ngày cuối chết đi." Lại nữa, trong trường hợp Đa-vít thì hoàn toàn ngược lại. Đức Chúa Trời đã đầy đủ và tỉ mỉ trong câu chuyện về đời sống ông; mọi chuyển động chính của đời ông đều được đưa ra trước mắt chúng ta. Và đời sống này trình bày cho chúng ta một hình bóng biết bao! Điều bị che giấu về Mên-chi-xê-đéc, và điều được kể cho chúng ta về Đa-vít, là điều tạo thành hình bóng.
Nhưng làm sao chúng ta khám phá ra những hình bóng này? Những quy tắc hay phép thử nào chúng ta có thể áp dụng để khám phá chúng? Chúng tôi nghĩ đã được chứng minh thỏa đáng rằng chúng ta không nên giới hạn các hình bóng ở những hình bóng thực sự được tuyên bố là như vậy trong Tân Ước. Những hình bóng này được ban cho như những mẫu mực; không phải để ngăn chúng ta tiến xa hơn, mà để làm những người hướng dẫn chúng ta trong việc theo đuổi sự nghiên cứu. Chẳng hạn, khi Chúa chúng ta trên thập tự giá đã trích câu đầu tiên của Thi Thiên thứ hai mươi hai, có phải là để dạy chúng ta rằng chỉ câu ấy là áp dụng được không? Há chẳng phải là để dẫn chúng ta áp dụng toàn bộ Thi Thiên cho Ngài sao? Hay, khi chúng ta thấy một số Thi Thiên được các tác giả Phúc Âm nhắc đến như đã được ứng nghiệm trong Đấng Christ, điều đó có ngăn chúng ta áp dụng các Thi Thiên khác không? Há chẳng phải nó cung cấp cho chúng ta một nguyên tắc giải nghĩa, và một mẫu mực, minh họa nguyên tắc ấy, để chúng ta có thể tiếp tục sự giảng giải xuyên suốt toàn bộ sách, mà nhờ đó chúng ta đã được cung cấp một chìa khóa được linh cảm sao?
Chính như vậy chúng ta nên tiến hành với các hình bóng, lấy những hình bóng trong chúng đã được giải nghĩa một cách thiêng liêng cho chúng ta làm những người hướng dẫn chúng ta đến sự hiểu biết về
211 CÁC HÌNH BÓNG.
hãy yên nghỉ. Trong những điều này, có lẽ đôi khi chúng ta thấy mình lầm lạc — tưởng tượng — có thể là xa vời; nhưng dầu chúng ta có lạm dụng nó thế nào đi nữa, thì sự hướng dẫn ấy vẫn không những là một sự hướng dẫn an toàn, mà còn là sự hướng dẫn duy nhất mà chúng ta phải theo. Từ Thư Hê-bơ-rơ, chúng ta có thể học được nhiều điều về cách giải thích theo hình bóng, không chỉ về các đoạn được trích dẫn hay các biến cố được nhắc đến, mà còn về vô số điều khác mà không hề có một ám chỉ nào cả. Sứ đồ tiến hành dựa trên những nguyên tắc giải thích nhất định đã được đồng bào của ông công nhận. Ông không viết như một người vừa khám phá ra một lý thuyết giải thích mới mà ông kêu gọi họ tiếp nhận; nhưng ông tiến hành dựa trên những nguyên tắc mà họ đã sở hữu và quen thuộc. Ông đứng trên chính cách áp dụng của họ đối với các lời tiên tri về Đấng Mết-si-a, và lập luận với họ dựa trên những nguyên tắc mà cả ông lẫn họ đều thừa nhận. Xác định những nguyên tắc ấy là điều hết sức quan trọng. Đó là những nguyên tắc được dân tộc mà các lời tiên tri được phán với họ áp dụng — một dân tộc biết rõ những hoàn cảnh mà các lời tiên tri được phán ra; một dân tộc mà ngôn ngữ và phương ngữ của lời tiên tri như là tiếng mẹ đẻ của họ, và lịch sử của họ, mỗi biến cố đều là một lời tiên tri đã ứng nghiệm; một dân tộc không chỉ có các tiên tri để tiên báo, mà còn để hướng dẫn họ đến ý nghĩa đúng đắn của "điều mà Thánh Linh của Đấng Christ, tức là ở trong các đấng ấy, đã tỏ ra cho biết"; một dân tộc mà trong những ngày cuối cùng của họ đã có chính Đấng Mết-si-a giải thích cho họ trong cả Kinh Thánh những điều nói về chính Ngài, để sửa lại những nguyên tắc của họ ở chỗ nào sai, và xác nhận chúng ở chỗ nào đúng.
NHỮNG HÌNH BÓNG.
Ví dụ, Phao-lô cho là đương nhiên rằng người Do Thái đã đúng trong việc áp dụng các Thi Thiên về Đấng Christ; rằng những sự đau khổ được nói đến trong đó là của Ngài; rằng sự tôn trọng và quyền năng được tôn vinh trong đó là của Ngài; rằng vương quốc và những chiến thắng được ca ngợi trong đó là của Ngài. Mục đích của sứ đồ không phải là để chỉ ra rằng họ sai trong ý tưởng về Đấng Mết-si-a, nhưng là để chỉ ra rằng trong Chúa Giê-xu Christ, những ý tưởng ấy đã được ứng nghiệm đầy đủ; rằng những điều vấp phạm đức tin của họ về sự đau khổ và cái chết của Ngài lại chính là những điều chứng minh tính hợp lệ của lời tuyên bố của Ngài. Họ nghĩ rằng Ngài sẽ lập tức nắm lấy vương quốc, và "cai trị trên núi Si-ôn và tại Giê-ru-sa-lem; sự vinh hiển Ngài sẽ chói lói trước mặt các trưởng lão," và họ vấp ngã khi thấy Ngài bị đóng đinh. Phao-lô chỉ cho họ thấy rằng trước sự đắc thắng phải có sự đau khổ của cái chết. Họ đọc trong các Thi Thiên rằng mọi sự sẽ bị đặt dưới chân Ngài, và họ kinh ngạc khi thấy mọi sự chưa bị đặt dưới Ngài. Phao-lô chỉ ra rằng có một lý do cho sự chậm trễ này, và rằng khi chức vụ hiện tại của Ngài với tư cách thầy tế lễ được hoàn thành, thì sự muôn vật phục dưới quyền Ngài như đã tiên báo sẽ diễn ra. Ông không hề trách họ vì đã giữ những quan điểm sai lầm về Đấng Mết-si-a, dù ông chỉ ra rằng họ giữ những quan điểm chưa trọn vẹn. Ông không nói rằng họ lầm vì tin điều không đúng, nhưng vì đã không tin mọi điều đúng. Họ không sai quá xa trong ý tưởng về chính vương quốc, nhưng họ rất khiếm khuyết trong quan niệm về cách thức vương quốc ấy được thiết lập. Nhiều người dường như cho rằng ý kiến của họ về vương quốc hoàn toàn là thô tục và thuộc về đất. Khi nghĩ vậy, họ đã trách họ một cách bất công. Vì dầu về một số phương diện ý tưởng của họ có thể là xác thịt, nhưng họ không chỉ chăm chú vào vẻ huy hoàng bề ngoài của vương quốc; họ luôn kết hợp với điều ấy sự thanh khiết, sự công bình và sự công bằng của nó. Điều họ chủ yếu sai lầm, tuy nhiên, là về thời gian và cách thức thiết lập nó. Họ trông đợi ngay lập tức một Đấng Mết-si-a đắc thắng. Phao-lô, theo gương Thầy mình, chỉ cho họ thấy rằng trước hết họ phải có một Đấng Cứu Thế chịu đau khổ; thập tự giá phải đến trước vương quốc; điều không thấy được và thuộc linh phải đến trước điều thấy được và vinh hiển.
Tuy nhiên, điểm mà tôi chủ yếu muốn lưu ý là, ông sử dụng những nguyên tắc giải thích nhất định đã được công nhận. Những nguyên tắc ấy có thể có vẻ kỳ lạ đối với chúng ta, nhưng chúng hẳn là đúng, và nếu vậy, thì chúng có tầm quan trọng lớn đối với chúng ta. Có lẽ một số người, khi đọc các trích dẫn từ Cựu Ước trong Thư Hê-bơ-rơ, đã cảm thấy có sự khác biệt giữa phương pháp trích dẫn của sứ đồ và phương pháp mà chúng ta quen thuộc. Do đó một số trích dẫn của ông đối với họ dường như chỉ là những sự vận dụng khéo léo. Họ lấy làm lạ rằng ông lại khiến những giáo lý quan trọng như vậy lệ thuộc vào những đoạn dường như mơ hồ. Họ cố vượt qua sự ngạc nhiên này bằng cách nói rằng vì một trước giả được linh cảm đã khẳng định rằng đó là ý nghĩa của một đoạn cụ thể, thì họ phải tin là như vậy, dù họ không thấy rằng đúng như thế. Nhưng chẳng phải điều này chỉ là nói rằng một tác giả được linh cảm có quyền lái một đoạn ra khỏi ý nghĩa thật và nguyên thủy của nó để phù hợp với quan điểm của mình sao? Chẳng phải đó là chủ trương rằng sự linh cảm đã ban thẩm quyền để xuyên tạc Kinh Thánh — rằng một sứ đồ có quyền rút ra kết luận của mình từ những tiền đề sai lầm sao? Thế mà chẳng phải hiển nhiên rằng nếu ông muốn thuyết phục những người mà ông lập luận cùng, ông phải lấy đoạn ấy theo ý nghĩa rõ ràng và công bằng của nó sao? Như vậy, cách ông áp dụng đoạn ấy không phải tạo ra một ý nghĩa cho nó, mà chỉ cho chúng ta thấy ý nghĩa thật là gì.
Kết luận đúng đắn mà chúng ta lẽ ra phải đi đến là, chính phương pháp chú giải của chúng ta đã sai, và chính ảnh hưởng của nó đã làm hư hoại các lối giải thích của chúng ta, và làm mù mắt chúng ta trước ý nghĩa thật của Kinh Thánh. Tôi e rằng trong chúng ta có quá nhiều men của người Đức. Khi soạn thảo các quy tắc về chủ đề này — các quy tắc phê bình như người ta gọi — chúng ta đã không tham khảo Kinh Thánh, mà đã nghĩ ra những quy tắc hoàn toàn độc lập với các nguyên tắc được minh họa trong đó. Những cách giải thích được linh cảm, thay vì được hăng hái nắm lấy làm mẫu mực, lại bị coi thường, có lẽ bị xem là tưởng tượng và lỗi thời. Người ta cho rằng lý trí của loài người tự nó có thể cho chúng ta biết Lời Đức Chúa Trời phải được hiểu như thế nào. Giờ đây, chừng nào chúng ta còn tiến hành theo lối này, chúng ta không thể mong trở thành những nhà giải thích Kinh Thánh; ít nhất là không thể đạt đến sự hiểu biết về sự đầy trọn của nó. Quan điểm nghèo nàn và cằn cỗi hẳn phải là hoa trái của một phương pháp như vậy. "Điều chúng ta cần nhất trong thời hiện tại là một hệ thống thuần khiết về phương pháp chú giải Kinh Thánh được xây dựng theo mẫu của các sứ đồ, mà chúng ta có một mẫu mực hết sức phong phú trong Thư Hê-bơ-rơ."
Tôi không bênh vực chủ nghĩa thần bí, mà ngược lại. Tôi chủ trương giải thích theo nghĩa đen. Và tại sao? Vì chính Đấng Christ và các sứ đồ của Ngài đã giải thích Cựu Ước với một sự rõ ràng và giản dị khiến chúng ta kinh ngạc. Nhiều trích dẫn của họ được thực hiện theo điều mà một số người trong chúng ta có thể gọi là chủ nghĩa siêu-nghĩa-đen. Đây là hệ thống được công nhận phổ biến vào thời ấy, dù người Do Thái không tin đã không thực hành nó một cách đầy đủ. Do đó, khi lập luận với một người Do Thái, người ta có những lợi thế đặc biệt. Chúng ta có thể đưa ông đến với các tiên tri của ông, và chỉ cho ông thấy mọi hình bóng, lời tiên tri và lời hứa đã được ứng nghiệm trong Đấng Christ chính xác như thế nào. Chúng ta có thể chỉ cho ông thấy rằng chính những nguyên tắc của ông phải dẫn ông ngay lập tức đến chỗ thừa nhận giáo lý về một Đấng Mết-si-a bị hạ mình, chịu đau khổ. Ngược lại, khi lập luận với một Cơ Đốc nhân, là người thiêng liêng hóa điều mà người Do Thái cho là nghĩa đen, chúng ta đưa ông đến một đoạn như Ê-sai 53, và hỏi tại sao ông lại thừa nhận tính nghĩa đen của chương ấy một cách triệt để, mà lại giải thích đi mọi chương xung quanh? Trong trường hợp như vậy, Cơ Đốc nhân có phải là một nhà giải thích giỏi hơn hay nhất quán hơn người Do Thái không? Không, hoàn toàn không. Và lỗi của ông nằm ở đâu? Không phải ở việc giải thích theo nghĩa đen điều mà các tác giả Phúc Âm và các sứ đồ đã dạy ông phải làm, nhưng ở việc không thực hiện triệt để các nguyên tắc giải thích của họ; ở việc dừng lại ngay tại điểm mà lẽ ra ông phải tiến tới; ở việc áp dụng những quy tắc khác nhau cho những chương khác nhau, theo một cảm giác tiềm ẩn nào đó trong tâm trí ông về điều gì là thuộc linh và điều gì là xác thịt; ở việc tiếp nhận những cách giải thích của sự linh cảm, nhưng không tiếp nhận các nguyên tắc của nó; ở việc chỉ tiếp nhận các trích dẫn của nó, mà không biến phương pháp trích dẫn của nó thành của mình.
Những nhận xét này áp dụng với sức mạnh đặc biệt vào chủ đề giải thích theo hình bóng. Trong lĩnh vực này, sứ đồ cung cấp cho chúng ta nhiều mẫu mực làm hướng dẫn. Phần đầu của Thư Hê-bơ-rơ trình bày cho chúng ta các nguyên tắc giải thích Kinh Thánh nói chung, và phần sau của nó đặc biệt đưa ra các nguyên tắc giải thích theo hình bóng. Và chúng ta có thể lấy làm lạ lắm rằng, với những sự giúp đỡ như vậy đã được ban cho, chúng ta lại tiến được quá ít trong việc tìm hiểu chủ đề này. Nhiều người dường như quay lưng lại với nó như một điều tưởng tượng; người khác như một điều trẻ con; người khác như một điều khô khan và vô vị, có lẽ là vô ích. Các hình bóng thường bị xem chẳng hơn gì những mẹo khéo léo kỳ quặc; hoặc có lẽ chỉ là những di tích, đủ kỳ thú trong mắt nhà khảo cổ, nhưng ít giá trị nội tại. Các Cơ Đốc nhân nhìn những biểu tượng xinh đẹp và đầy ý nghĩa này bằng con mắt quá lạnh lùng và thờ ơ — những biểu tượng trình bày, hoặc bằng sự phong phú của màu sắc, hoặc bằng chiều sâu của bóng tối, hoặc bằng sự sống động của đường nét nổi, ân điển của Phúc Âm, hay những vinh quang của vương quốc. Các nhà học giả của thế gian đã lo lắng theo dõi những khám phá dần dần trong việc giải mã các chữ tượng hình của Ai Cập biết bao; thế mà Hội Thánh lại thờ ơ biết bao trước việc giải thích thành công các biểu tượng được linh cảm của Cựu Ước! Người ta quan tâm biết bao đến công lao của những người đang cực nhọc tháo gỡ những câu đố kỳ lạ ấy, để khám phá rằng trong thời đại ấy có một Pha-ra-ôn như thế đã sống, trị vì hay chết; rằng một thành phố hay một quận như thế đã thờ lạy một con bò, một con cá sấu, hay một củ hành; thế mà họ lại hoàn toàn vô tâm trước việc tìm hiểu các hình bóng của Kinh Thánh, trong đó chứa đựng toàn bộ tính cách, câu chuyện và công việc của Em-ma-nu-ên, Đức Chúa Trời ở cùng chúng ta! Mỗi một hình bóng trong số này đều có một tiếng nói nói về Đấng Christ, và không hề mơ hồ. Nếu chúng ta không nghe được, hẳn là vì chúng ta không chịu khó lắng nghe; vì chúng ta không cẩn thận đặt mình vào đúng chỗ hay đúng vị trí mà từ đó tiếng của chúng có thể đến tai chúng ta; vì giống như những tiếng vang, mà chúng thật sự là, chúng chỉ có thể được nghe khi lắng nghe tại một điểm đặc biệt; và, nếu chúng ta không chịu khó đặt mình sao cho có thể nghe chúng, thì có gì lạ khi chúng dường như im lặng và vô nghĩa đối với chúng ta?
Người ta hẳn đã cho rằng trong những ngày cuối cùng này, khi Nơi Chí Thánh không còn là một đền thờ không thể đến gần hay bị cấm đoán, thì việc thường xuyên rẽ sang để thăm viếng các sân thánh của nó sẽ là niềm vui của một thánh đồ; việc khảo sát với sự quan tâm không mệt mỏi những nơi sâu kín nhất của nó; việc nán lại giữa những di tích được biệt riêng của nó; việc xem xét và cầm lấy đồ đạc đáng kính của nó, được chế tác khéo léo lạ lùng và hoàn hảo biết bao; việc bước đi trên nền trang nghiêm của nó, vốn cho đến nay chỉ được bước bởi bước chân hằng năm của vị thầy tế lễ thượng phẩm đơn độc; việc ngắm nhìn các chê-ru-bim và cây chà là được khắc trên những bức tường bằng vàng của nó, tất cả đều được chạm trổ tinh xảo; việc cúi xuống và nhìn vào hòm của Đức Chúa Trời, với các bảng luật pháp, và cây gậy trổ hoa của A-rôn; việc chiêm ngưỡng với sự kính sợ nơi mà, giữa đôi cánh giang rộng của các chê-ru-bim, ngự biểu tượng rực lửa của sự hiện diện và uy nghi của Đức Giê-hô-va. Thế nhưng không phải vậy; và dầu Đức Chúa Trời chắc chắn, qua môi miệng và ngòi bút của một số đầy tớ Ngài, đã kêu gọi chú ý nhiều hơn đến những chủ đề này, thì chúng vẫn chiếm quá ít sự quan tâm và suy nghĩ của chúng ta. Chúng không trở thành, như lẽ ra phải, phòng tranh thật sự của thánh đồ, tủ đá quý cổ xưa của ông, kho tàng các biểu tượng thiêng liêng của ông, mỗi biểu tượng đều chứa đựng một chân lý thiên thượng, một ý tưởng của Đức Chúa Trời, có thể là đề tài suy gẫm cho đến đời đời.
Tuy nhiên, tất cả những nhận xét này chỉ là những nguyên tắc chung; là nền tảng của việc giải thích, chứ không phải chính việc giải thích. Chúng ta chưa giải thích các hình bóng, mà chỉ chỉ ra chúng được cấu tạo bằng chất liệu gì, được đúc trong khuôn nào, và phải được giải thích như thế nào. Tuy nhiên, những giải thích tỉ mỉ hay đặc biệt sẽ vượt quá không gian chúng ta có thể dành ở đây, đến nỗi tất cả những gì chúng ta có thể làm trong lĩnh vực này phải rất ngắn gọn.
Hầu hết mọi hình bóng, cũng như các lời hứa, đều hướng về vương quốc, và từ không một hình bóng nào chúng ta có thể rút ra một gợi ý nào về một Thiên Hi Niên trước khi Đấng Christ đến. Nhiều hình bóng trong số đó đã bắt đầu được ứng nghiệm từ lâu, nhưng ít hình bóng nào có thể nói rằng sự ứng nghiệm của chúng đã hoàn tất. Điều này được dành cho những ngày của Đấng Mết-si-a là Vua. Trong Ngài, khi Ngài đến lần thứ nhất, hầu hết chúng bắt đầu được kiểm chứng; nhưng chính sự Đến lần thứ hai của Ngài mới là thời điểm chúng được ứng nghiệm trọn vẹn. Chính lúc ấy Ngài sẽ tỏ ra các hình bóng ấy thật sự chỉ là những bóng của "những điều tốt lành sẽ đến" như thế nào. Về những điều tốt lành này, chúng ta hiện có của tin làm bảo chứng; nhưng thực tại đầy đủ vẫn còn phải được mang ra tại sự hiện ra của Chúa. Nhạc cụ đã được chuẩn bị — một nhạc cụ nhiều dây như Đa-vít đã dùng — các dây của nó đã được chạm đến, và thấy rằng đã lên dây đúng; và thường khi có âm nhạc phong phú phát ra từ nó để khích lệ cuộc hành trình lữ hành của chúng ta và ban cho chúng ta những bài ca trong ban đêm: thế mà trong "xứ ngoại quốc" này, bên những dòng sông Ba-by-lôn này, âm thanh của nó yếu ớt và hòa âm của nó chưa trọn. Nhưng khi Đa-vít của chúng ta đến, Ngài sẽ cầm lấy trong tay cây đàn hạc cổ xưa này, đã được chuẩn bị cho Ngài từ trước, và gảy những dây đa dạng của nó, sẽ rút ra từ nó một bản hòa âm đầy đủ và toàn hảo như đất chưa từng nghe.
A-đam đứng trước chúng ta như hình bóng đầu tiên. Một phần, điều này đã được ứng nghiệm khi Chúa Giê-xu đến để làm Đầu của Hội Thánh, gia đình được cứu chuộc; vì về Ngài, với tư cách ấy, có chép rằng: "Vì, như bởi sự không vâng phục của một người mà mọi người khác đều thành ra kẻ có tội, thì cũng một lẽ ấy, bởi sự vâng phục của một người mà mọi người khác sẽ đều thành ra công bình." Nhưng phần lớn nhất của nó vẫn chưa được kiểm chứng. Chính tại sự đến lần thứ hai của Ngài, Ngài sẽ chiếm lấy vườn Ê-đen tốt hơn, và cai trị trên một đất được đổi mới, với mọi sự trong đó. Bây giờ "chúng ta chưa thấy mọi vật phục dưới Ngài," như dưới A-đam, nhưng lúc ấy chúng ta sẽ thấy. Mục đích của Đức Chúa Trời từ ban đầu là cai trị đất này bởi một người. Người đầu tiên đã phạm tội ngay từ lúc khởi đầu triều đại của mình, và tỏ ra mình không đủ năng lực để thực hiện ý định của Đức Chúa Trời. Nhưng ý định ấy vẫn phải đứng vững. Sự phản nghịch của loài người sẽ không làm nó thất bại. Nó đã bị hoãn lại một thời gian, thật vậy, nhưng chỉ để các sự chuẩn bị được hoàn tất hầu thực hiện nó trong Chúa Giê-xu Christ, "Ngôi Lời đã trở nên xác thịt," A-đam thứ hai, Đấng bởi trời mà ra. Sự cai trị đất sẽ được đặt vào tay Ngài, và Ngài sẽ thi hành sự phán xét công chính. Bởi Ngài, đất sẽ được làm cho thịnh vượng trở lại. Dưới Ngài, sự sai trái sinh sôi trong điều ác mà đất đã bị định phải chịu vì sự phạm tội của người đầu tiên (Sáng Thế Ký 3:18), sẽ được cất đi; và sự cằn cỗi trong điều lành, đã giáng trên đất vì huyết đổ ra trên nó bởi kẻ giết người đầu tiên (Sáng Thế Ký 4:12), sẽ được đổi thành sự màu mỡ và xinh đẹp gấp bảy lần. Dưới Ngài và Ê-va thật — cô dâu của Ngài, tức Hội Thánh, được lấy ra từ hông bị đâm của Ngài — toàn thể đất sẽ vui mừng.*
* "Không ai từng thấy thế gian này như nó trong buổi sáng tạo đầu tiên, mà chỉ có A-đam và vợ ông; cũng chẳng ai sẽ thấy nó cho đến sự bày tỏ của con cái Đức Chúa Trời, tức là cho đến sự cứu chuộc hay sự sống lại của các thánh đồ... Vậy, A-đam, như một hình bóng của Đấng Christ, đã trị vì trong Hội Thánh gần một nghìn năm. Thế gian, do đó, bắt đầu như vậy, tỏ cho chúng ta thấy nó sẽ kết thúc thế nào, tức là, bởi sự trị vì của A-đam thứ hai, như nó đã bắt đầu với sự trị vì của người đầu tiên. Vậy, những người sống lâu này tỏ cho chúng ta sự vinh hiển mà Hội Thánh sẽ có trong ngày sau rốt, ngay cả trong năm thứ bảy nghìn của thế gian — ngày Sa-bát ấy khi Đấng Christ sẽ thiết lập vương quốc của Ngài trên đất. Theo điều đã chép: 'họ đã sống và trị vì với Đấng Christ một ngàn năm.'... Do đó, vậy, trước hết, con rồng bị xiềng trong một nghìn năm ấy." — Burton, về Những Chương Đầu của Sáng Thế Ký. [NEEDS REVIEW: tên tác giả trong bản OCR là "BURTAN", có thể là "Burton"]
Trong Ca-in và A-bên, chúng ta có các hình bóng của hai hạng lớn đã được tiên báo ngay trước đó; dòng dõi của con rắn, và dòng dõi của người nữ. Tính cách, nguyên tắc, và hành động của họ được đặt trước chúng ta, như thể để giới thiệu cho chúng ta, ngay từ lúc khởi đầu, hai sự phân chia hùng mạnh của loài người vốn sẽ được duy trì, không thể hòa giải, cho đến khi Đấng Giải Cứu vĩ đại xuất hiện để nghiền nát đầu con rắn lần cuối. Trong lịch sử của họ, chúng ta thấy ý nghĩa của những lời kinh khủng này — "Đừng tưởng rằng ta đến đem sự bình an cho thế gian; ta đến, không phải đem sự bình an, mà là đem gươm giáo" — một thanh gươm sẽ không được tra vào vỏ cho đến khi Đấng đã sai nó đến. Trong A-bên, chúng ta thấy một tội nhân được cứu bởi ân điển, và được rửa sạch trong huyết; một người "từ trên, chẳng phải từ dưới," mà vì thế, thế gian ghét và tìm cách giết, bị kích động đến cơn giận giết người bởi cảnh Đức Giê-hô-va chấp nhận ông và của lễ của ông. Trong ông, chúng ta thấy Hội Thánh bị bách hại, các thánh đồ bị hao mòn, các nhân chứng bị giết, mà huyết của họ không ngừng kêu lên: "Lạy Chúa là Đấng thánh và chân thật, Chúa trì hoãn xét đoán và không vì huyết chúng tôi mà báo thù những kẻ ở trên đất cho đến chừng nào?" Trong Ca-in, chúng ta có kẻ khinh dể huyết, kẻ chối bỏ Đấng Cứu Thế, kẻ thù của sự công bình. Ông đứng trước chúng ta như đại diện của đủ loại gian ác sẽ tuôn đổ trên đất. Trong ông, chúng ta thấy con trai của Bê-li-an, Ê-đôm [NEEDS REVIEW: "Eclom" trong bản OCR, có thể là "Edom"], Ba-by-lôn, Rô-ma, Kẻ Chống Christ, Người của Tội Lỗi, kẻ thù của Y-sơ-ra-ên, kẻ hủy diệt độc ác những người mà Đức Giê-hô-va ưa thích và ban phước, kẻ phá vỡ giao ước huynh đệ, khát máu các tử đạo của Chúa Giê-xu; và kẻ, khi đã trọn thời gian và chín mùi sự độc ác của mình, sẽ nghe án tuyên phán nghịch cùng mình như một "kẻ lưu lạc và lang thang" — "Hỡi kẻ bị rủa, hãy lui ra khỏi ta; đi vào lửa đời đời!"
Hê-nóc hiện ra trước chúng ta như hình bóng của thế hệ cuối cùng của Hội Thánh, là những người "sẽ không ngủ, nhưng sẽ được biến hóa." Sự cay đắng của cái chết không dành cho ông, như đã dành cho A-bên công chính. Thế gian, chắc chắn, đã tìm cách giết ông; nhưng ông đã được cất đi khỏi tay chúng. Ông đã nhảy qua ngôi mộ đã đào cho ông, và được cất lên khỏi cơn thịnh nộ của chúng, để ở với Chúa đời đời. Trước khi ông đi qua phần ba cuộc hành trình lữ hành mệt mỏi của mình, khi gian ác đang chín mùi, và sự phán xét đang vội vã giáng xuống, ông được cất đi khỏi điều ác sẽ đến: hình bóng thật của những người sẽ được thấy đang bước đi với Đức Chúa Trời, trong ngày mà sự báo thù cuối cùng giáng xuống thế gian.
Trong Nô-ê và gia đình ông, chúng ta có hình bóng của phần sót lại ấy, là những người, thuộc về nhiều dân tộc, Do Thái và Dân Ngoại, sẽ được giấu kín an toàn khỏi những đợt dâng cao của trận lụt lửa cuối cùng; mà trận lụt nước đầu tiên chỉ là một hình bóng. Trong một nơi ẩn náu nào đó do Đức Chúa Trời chuẩn bị, một khe đá nào đó, một chiếc tàu nào đó, một nơi trú ẩn nào đó khỏi cơn bão — chúng ta không biết là gì — họ sẽ đương đầu với cơn thịnh nộ của luồng lửa, và, bước ra từ giữa những đợt sóng của biển đỏ rực lửa ấy, sẽ làm cho một thế giới đã được thanh tẩy đông đúc trở lại. Trong ngày ấy, như Nô-ê và gia đình ông, họ sẽ dựng bàn thờ tốt hơn của mình, và dâng lên Đức Chúa Trời của lễ tạ ơn về sự giải cứu của mình làm của lễ có mùi thơm; nhận được trong câu trả lời lời hứa đầy ân điển: "Ta chẳng vì loài người mà rủa sả đất nữa"; và ngắm nhìn trên đầu mình "cầu vồng ngọc lục bảo" — dấu hiệu thật của sự phục hồi của công trình sáng tạo, và bảo chứng của một mùa xuân vui vẻ, với mọi cây cỏ xanh tươi không héo tàn, cho đất xanh tươi đời đời.
Trong Mên-chi-xê-đéc, chúng ta nhận ra hình bóng của Đấng Mết-si-a, là Vua, Vua của Sa-lem và Vua của Sự Công Bình. Trong tính cách kép của ông là thầy tế lễ và vua, ông là một trong những hình bóng đầy đủ nhất về Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm Hoàng Gia của chúng ta; về Đấng sẽ làm Thầy Tế Lễ trên ngai của Ngài. Chúng ta đang chờ đợi sự ứng nghiệm của hình bóng này, trong ngày Chúa hiện ra. Lúc ấy, khi cuộc tàn sát các vua chống nghịch đã được hoàn thành bởi dòng dõi của Áp-ra-ham, là những người sẽ làm "búa chiến và khí giới chiến tranh" của Ngài, Ngài sẽ bước ra để chúc phước cho đoàn quân đắc thắng từ Sa-lem tốt hơn, thành phố vinh hiển hơn của chính Ngài.
Trong Áp-ra-ham, chúng ta có hình bóng của Hội Thánh trong thời kỳ hiện tại. Hội Thánh đã được gọi ra khỏi một thế gian gian ác hiện tại, và được khiến phải lìa bỏ bà con và quê hương theo mệnh lệnh của Đức Chúa Trời của sự vinh hiển. Hội Thánh đã trở thành một khách lạ và một lữ khách trên chính đất đã được hứa cho Hội Thánh làm cơ nghiệp đời đời. Ông chỉ có bàn thờ và lều trại của mình ở dưới, và Đức Chúa Trời của giao ước với ông ở trên; Hội Thánh cũng vậy. Đó là tất cả của Hội Thánh. Đối với ông như vậy là đủ; và Hội Thánh thấy như vậy là đủ cho mình. Ông trông đợi thành phố có nền vững chắc; và Hội Thánh cũng vậy, trông đợi thành phố của "mười hai nền," được trang sức đủ các thứ đá quý. (Khải Huyền 21:14.)
Giấc mơ hay khải tượng của Áp-ra-ham, được ghi trong Sáng Thế Ký 15:12-18, là một hình bóng hết sức có ý nghĩa. Các biểu tượng cấu thành là một lò lửa khói và một ngọn đèn cháy, đi qua giữa những miếng đã xẻ của con sinh tế. Như được chính Đức Chúa Trời giải thích (các câu 13 và 14), những điều này được định để tượng trưng cho lịch sử của Y-sơ-ra-ên, và, chắc chắn, cũng là lịch sử của Hội Thánh của Đấng Christ. Ai Cập là sự kiểm chứng đầu tiên của "lò lửa khói": vì nàng được gọi đích danh là "lò lửa bằng sắt." (Phục Truyền Luật Lệ Ký 4:20.) Sự giải cứu dưới thời Môi-se là sự ứng nghiệm đầu tiên của "ngọn đèn cháy." Toàn bộ sách Xuất Ê-díp-tô Ký thật sự có thể được gọi là câu chuyện của "lò lửa khói" và "ngọn đèn cháy": không có nhan đề nào thích hợp hơn. Và lịch sử của Y-sơ-ra-ên trong các thời đại tiếp theo là gì, nếu không phải là sự lặp lại liên tục của hai điều này nối tiếp nhau? Vậy, Y-sơ-ra-ên bây giờ ở đâu? Nàng đã ở đâu trong bao nhiêu thế hệ nay? Trong lò lửa khói. Nhưng hình bóng này tiên báo điều gì về câu chuyện tương lai của nàng? Nàng sẽ còn được thấy như ngọn đèn cháy; "sự công bình nó sẽ chiếu ra như ánh sáng, sự cứu rỗi nó như ngọn đuốc cháy sáng." (Ê-sai 62:1.) Và điều này sẽ xảy ra khi nào? Trong ngày mà người ta sẽ nói với con gái của Si-ôn —
"Hỡi, sự cứu rỗi ngươi đến!
Nầy, phần thưởng Ngài ở nơi Ngài,
Và sự báo trả Ngài ở trước mặt Ngài!"
Lúc ấy ngọn đèn này sẽ được thắp lên, không còn lu mờ hay bị dập tắt nữa, nhưng sẽ chiếu sự sáng thánh của nó trên khắp đất.
Trong Môi-se, chúng ta có hình bóng của Đấng sẽ là "Vua trong Giê-su-rôn" thật, một "lãnh tụ và quan trưởng cho dân sự"; là Đấng, trong ngày của cuộc xuất hành lần thứ hai và vinh hiển hơn của Y-sơ-ra-ên, sẽ đi trước họ vì sự giải cứu và sự cứu rỗi của họ. Trong Ngài, chúng ta cũng có "Đấng Tiên Tri như Môi-se," không kém gì Vua hùng mạnh. Và như trong Mên-chi-xê-đéc chúng ta có sự kết hợp của thầy tế lễ và vua, thì trong Môi-se chúng ta thấy sự kết hợp của tiên tri và vua — hình bóng của Đấng Tiên Tri-Vua thật, bởi Ngài Y-sơ-ra-ên và toàn thể đất sẽ còn được cai trị và dạy dỗ.
Trong A-rôn, chúng ta có hình bóng đầy đủ của Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm vĩ đại, trong con người, chức vụ và công việc của ông. Huyết chuộc tội đã được đổ ra, và, để dâng nó, A-rôn của chúng ta đã đi vào trong bức màn. Ở đó Ngài hiện đang ở, hiện ra trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời vì chúng ta. Trong khi đó Hội Thánh của Ngài chờ đợi xung quanh, trông đợi Ngài bước ra để chúc phước cho Hội Thánh, như A-rôn đã làm cho hàng nghìn người Y-sơ-ra-ên nhóm lại. Công việc chúc phước và cầu thay của Ngài không bị giới hạn trong Nơi Chí Thánh. Khi Ngài rời khỏi đó, môi Ngài mở ra trong những lời chúc phước đầy đủ hơn, tiếp tục công việc trung bảo mà Ngài đã vào nơi chí thánh để bắt đầu. Ngài đã ở trong bức màn một nghìn tám trăm năm. Vì vậy chúng ta có thể trông đợi sự trở lại của Ngài mà không chậm trễ. Và như Ngài đã rời khỏi núi Ô-li-ve trong thái độ chúc phước, thì Ngài sẽ trở lại núi Ô-li-ve trong cùng thái độ ấy, để hoàn thành điều đã bị bỏ dở nửa chừng lúc bấy giờ.
Trong Giô-suê, chúng ta có hình bóng của Đấng Thống Lĩnh đạo binh của Đức Giê-hô-va, dẫn Y-sơ-ra-ên vào Ca-na-an, và trồng họ ở đó trong bình an và trật tự, đuổi kẻ thù của họ khỏi trước mặt họ.
Trong Sa-mu-ên, chúng ta có một hình bóng nổi bật về Đấng, trong chính con người Ngài, sẽ làm trọn chức vụ ba phần của Tiên Tri, Thầy Tế Lễ và Vua.
Trong Đa-vít, chúng ta có "Người của Chiến Trận," đập tan kẻ thù của mình ra từng mảnh, và cai trị trên Y-sơ-ra-ên như Đấng Chăn Chiên và Vua của họ.
Trong Sa-lô-môn, chúng ta thấy Chúa Bình An thật, là Đấng "sẽ quản hạt từ biển nầy tới biển kia, từ sông cho đến các đầu cùng đất."
Nhưng tôi phải khép lại những phác thảo này. Chúng có thể được nhân lên rất nhiều. Và người ta sẽ thấy chúng thể hiện đầy đủ biết bao những mảnh vỡ, mỗi mảnh theo mức độ và bản chất của nó, là hình bóng của trật tự cao hơn của chân lý ấy, vì sự minh họa chân lý ấy mà chúng vốn được xây dựng hay ghi lại. Chân lý thiêng liêng là điều mà loài người chỉ học được chậm rãi, bất chấp mọi sự Đức Chúa Trời đã khổ công dạy dỗ họ. Nó chỉ đi vào tâm trí họ từng mảnh — những mảnh vỡ nằm rải rác khắp Kinh Thánh, nhưng được tóm lại hay tổng hợp trong Đấng là chính tổng số của chân lý — Chân Lý không phân chia. Chính vì sự báo trước về Ngài mà những hình bóng này đã được tạo nên. Mỗi hình bóng chỉ là một mảnh vỡ; vì, như một mảnh hữu hạn đơn thuần của công trình sáng tạo, nó không thể là gì hơn: và do đó cần vô số mảnh vỡ như vậy để tạo nên hình ảnh của Đấng Vô Hạn. Nhưng khi vô số viên ngọc này được mang lại với nhau và sắp đặt, người ta sẽ thấy chúng trình bày đầy đủ và phong phú biết bao con người và công việc của Ngài, trong mọi ân điển đã được bày tỏ, và trong mọi vinh quang sẽ còn chiếu sáng trên thế gian.
Như vậy, trong hình bóng cũng như trong lời tiên tri, mục đích nguyên thủy vĩ đại của Đức Chúa Trời có thể được truy tìm rõ ràng. Không chỉ những con người, mà cả những hành động, vật thể, nghi lễ, thời gian, lễ hội — tất cả đều là hình bóng, tất cả đều được tạo nên để thốt ra những điều về Vua, và chỉ về, không chỉ thập tự giá của Ngài, mà cả vương miện của Ngài; không chỉ sự sỉ nhục và cái chết của Ngài, mà cả vinh quang sắp đến và vương quốc công chính của Ngài; tất cả đều được đánh bóng và nạm tinh xảo, như những viên đá quý trong đó vẻ đẹp của Ngài có thể được thấy; tất cả đều kể cùng một câu chuyện về mục đích đời đời của Đức Chúa Trời; tất cả đều là những phần của cùng một vũ trụ bày tỏ Đức Chúa Trời, mà mỗi hạt bụi của nó sẽ còn được khiến phải ngợi khen Ngài đời đời!
CHƯƠNG XIII.
Y-SƠ-RA-ÊN.
Chương này hẳn phải khá dài. Tầm quan trọng của chủ đề đòi hỏi như vậy; vì lịch sử của Y-sơ-ra-ên, cả quá khứ lẫn tương lai, chiếm một vùng không hẹp, hoặc trong các mục đích của Đức Chúa Trời hoặc trong Lời đã được viết ra của Ngài. Hơn nữa, các lời tiên tri về Y-sơ-ra-ên là chìa khóa cho mọi lời còn lại. Những nguyên tắc giải thích đúng đắn, liên quan đến chúng, sẽ giúp chúng ta tháo gỡ và minh họa mọi lời tiên tri cùng nhau. Những nguyên tắc sai lầm về chúng sẽ làm rối rắm và che phủ toàn bộ Lời Đức Chúa Trời một cách triệt để nhất. Ngoài những lý do này, tuy nhiên, còn có những lý do khác không cần phải che giấu. Một tầng lớp lớn các nhà giải thích, cả ở Mỹ và Anh, đang chống lại việc áp dụng theo nghĩa đen các lời tiên tri cho Y-sơ-ra-ên. Ngay cả một số người rao giảng sự đến gần của Chúa, và giữ chặt "tính nghĩa đen," cũng không ngần ngại thiêng liêng hóa mọi điều các tiên tri đã tiên báo về con cái của Áp-ra-ham theo xác thịt. Trong những hoàn cảnh này, một sự xem xét tỉ mỉ và hơi kéo dài về toàn bộ chủ đề, ngay cả với nguy cơ lặp lại một chút bề ngoài, tôi nghĩ, sẽ không bị xét là thừa thãi hay lạc chỗ.
Y-SƠ-RA-ÊN.
Không ai chủ trương rằng mọi Kinh Thánh đều theo nghĩa đen, hay mọi điều đều theo nghĩa bóng. Mọi người đều thừa nhận ngay rằng nó chứa nhiều trường hợp của cả hai lối viết này. Do đó chúng ta thấy sự yếu kém, cũng như bất công, của một phương pháp lập luận đã được các nhà tranh luận của cả hai bên thực hành. Ý tôi là việc buộc tội lẫn nhau về những điều vô lý sẽ xảy ra nếu một trong hai hệ thống bị ép đến cực đoan. Lập luận này đôi khi có thể được đưa ra một cách hiệu quả vào việc giải thích những đoạn cụ thể; nhưng nó phải bị gạt sang một bên như một yếu tố vô dụng, và thường gây hại trong cuộc thảo luận về câu hỏi chung. Nếu người chủ trương nghĩa đen có quyền nói với đối thủ của mình: "Những nguyên tắc của ông sẽ rút ra những điều vô lý gì nếu được thực hiện đến cùng!" thì đối thủ của ông, mặt khác, hoàn toàn có quyền chỉ ra những điều bất nhất sẽ xảy ra từ hệ thống nghĩa đen bị ép đến cực đoan.
Mọi người đều thừa nhận rằng có nhiều điều theo nghĩa đen, và nhiều điều theo nghĩa bóng, trong Kinh Thánh. Từ sự thừa nhận này, mọi lập luận về vấn đề này phải bắt đầu. Tiến hành từ đó, hai câu hỏi lớn gặp chúng ta: thứ nhất, Làm thế nào chúng ta xác định điều gì là nghĩa đen và điều gì là nghĩa bóng? thứ hai, Làm thế nào chúng ta giải thích điều được xác định là nghĩa bóng? Tôi không có ý xem xét và trả lời những câu hỏi này một cách tỉ mỉ; tôi chỉ hài lòng với vài gợi ý hướng đến giải pháp của chúng.
Theo sự hình thành nguyên thủy của ngôn ngữ, nghĩa bóng có thể được nói là nền tảng của nghĩa đen, như tôi đã chỉ ra trong một chương khác; nhưng, với ngôn ngữ đã được đúc khuôn và trưởng thành tốt, điều ngược lại có thể được khẳng định. Nghĩa đen là phong cách chung và tự nhiên được dùng trong việc thông tin với nhau; nghĩa bóng là sự rời khỏi phong cách ấy. Sự chệch hướng này, dĩ nhiên, không được áp dụng trừ khi vì những lý do đặc biệt, như để nhấn mạnh, minh họa, hay thậm chí, có thể, trong một số lời tiên tri, để che giấu chủ đề. Như vậy chính nghĩa đen là nền tảng của nghĩa bóng — điểm mà từ đó chúng ta bắt đầu trong việc ước lượng bản chất và mức độ của hình bóng được dùng; và, ngược lại, nghĩa bóng được giải thích bằng cách truy ngược nó về nghĩa đen, bằng cách quan sát nó đã nảy sinh từ và được ghép vào nghĩa đen như thế nào. Nghĩa đen, vậy, là quy tắc, và nghĩa bóng là ngoại lệ; và, dĩ nhiên, trước khi một ngoại lệ có thể được thừa nhận, phải đưa ra những lý do để rời khỏi quy tắc. Ngay cả các nhà duy lý của Đức, là những người không mấy ưa thích sự hiểu Kinh Thánh theo nghĩa đen, cũng lấy điều này làm đương nhiên. Ernesti, trong cuốn "Institutes" của ông, nói rõ: "Không nên rời khỏi ý nghĩa tự nhiên mà không có lý do hay sự cần thiết hiển nhiên."* Và Ammon [NEEDS REVIEW: "Amnion" trong bản OCR], người chú thích ông, một nhà tân thần học còn triệt để hơn ông, nhận xét: "Chúng ta không nên rời khỏi ý nghĩa riêng, trừ khi nó nhạt nhẽo, lố bịch, hay mâu thuẫn."†
Trong mọi trường hợp, vậy, chúng ta bị buộc phải giữ lấy nghĩa đen, cho đến khi chúng ta có thể chỉ ra những lý do để rời khỏi nó.
* "Non sine evidenti causa aut necessitate proprietatem deserendam." (Không nên rời khỏi ý nghĩa riêng mà không có lý do hay sự cần thiết hiển nhiên.)
† "A sensu proprio non recedendum est, nisi extat frigidus, ridiculus, aut contradictorius." (Không nên rời khỏi ý nghĩa riêng, trừ khi nó nhạt nhẽo, lố bịch, hay mâu thuẫn.)
Những lý do này phải được cân nhắc kỹ và thấy là đầy đủ trước khi chúng ta dám khuấy động ý nghĩa rõ ràng của chính lời Đức Chúa Trời. Ví dụ, người theo thuyết Đơn Vị rời khỏi ý nghĩa đen của những đoạn nói về sự nhập thể và thần tính của Chúa chúng ta, vì ông không thể hiểu một ý nghĩa như vậy hòa hợp thế nào với những tuyên bố khác của Kinh Thánh về sự duy nhất của Đức Chúa Trời. Nhưng đó có phải là một lý do hợp lệ để biến những đoạn ấy thành hình bóng không? Lương tri của một người cho ông biết rằng đó là xuyên tạc, chứ không phải giải thích Kinh Thánh. Nếu mọi cách diễn đạt mạnh đều bị gán là Đông Phương Ngữ, có thể được giải thích tùy thích, thì sự linh cảm còn lại gì?
Nhưng tôi được bảo rằng nghĩa đen thường quá xác thịt đến nỗi phải rời khỏi nó. Có lẽ trong một số trường hợp đúng như vậy; nhưng mỗi đoạn phải trước hết được đưa riêng ra kiểm tra. Một sự ứng nghiệm theo nghĩa đen thường cũng thuộc linh chẳng kém bất kỳ sự ứng nghiệm nào khác; và đó là một sự hiểu lầm lạ lùng về phạm vi thật của Kinh Thánh khi cho rằng vì một số người giải thích theo nghĩa đen, nên họ không giải thích một cách thuộc linh. Hơn nữa, với giá trị tương đối của điều thuộc linh trên điều nghĩa đen, chúng ta, ngay từ đầu, không có gì phải làm trong việc giải thích Kinh Thánh. Chúng ta chỉ đơn giản phải xác định ý nghĩa thật của các lời, dù ý nghĩa ấy là nghĩa đen hay thuộc linh. Hãy lấy các lời tiên tri về sự nhập thể của Đấng Christ. Trước khi biến cố ấy xảy ra, có thể có một cuộc tranh luận về việc chúng sẽ được ứng nghiệm theo nghĩa đen hay không. Một người Do Thái có thể đã lập luận với sức mạnh bề ngoài lớn chống lại một ý nghĩa đen. Cái gì! Đức Chúa Trời sẽ mang lấy hình thể của một người sao? Đức Giê-hô-va sẽ trở thành một trẻ sơ sinh, phải, được sinh ra bởi một tạo vật, trở thành một người của sự đau khổ và quen thuộc với nỗi buồn, chết và được chôn, như loài người chết và được chôn sao? Không thể được! Chính ý tưởng ấy đã xác thịt đến mức không thể chịu nổi. Những lời tiên tri này không thể được giải thích theo nghĩa đen của chúng; chúng phải có một ý nghĩa bóng, một ý nghĩa thuộc linh nào đó. Một người Do Thái có thể đã lập luận như vậy trước khi Đấng Mết-si-a đến; và thật sự, khi chúng ta nghĩ điều mà ông phải tin về Đấng Mết-si-a của mình là gì, chúng ta không thể lấy làm lạ nếu ông thấy nhiều khó khăn trong việc tiếp nhận những lời tiên tri như vậy là nghĩa đen; điều chúng ta lấy làm lạ là sức mạnh của đức tin ấy, mà bất chấp những khó khăn to lớn như vậy, có thể tiếp thu ý tưởng, và tin vào thực tại của sự kiện vĩ đại nhưng kinh khủng ấy mà sự giải thích theo nghĩa đen của lời tiên tri bao hàm. Sự kiện ấy, sự kiện vinh hiển nhưng kinh khủng, được tỏ ra trong sự đầy trọn của thời gian, đã chứng minh không chỉ rằng nghĩa đen là ý nghĩa thật của những lời tiên tri này về sự đến lần thứ nhất của Đấng Mết-si-a, mà còn thiết lập chân lý này, rằng sự giải thích và ứng nghiệm theo nghĩa đen có thể là sự thuộc linh thật hơn trong hai cách. Hãy lấy, như một minh họa khác cho điểm đang bàn, giáo lý về sự sống lại. Giáo lý ấy đối với một số người, trong các thời đại đầu, có vẻ là một giáo lý xác thịt đến nỗi họ đã phủ nhận sự hoàn thành theo nghĩa đen của những Kinh Thánh nói về nó. Trong số đó có Hy-mê-nê [NEEDS REVIEW: "Hymenseus" trong bản OCR, có thể là "Hymenaeus"] và Phi-lết, được nhắc trong Thư thứ hai gửi Ti-mô-thê. Họ chủ trương rằng một sự sống lại theo nghĩa đen là một điều xác thịt đến nỗi những đoạn nói về nó hẳn phải có nghĩa thuộc linh nào đó — sự sống lại của linh hồn khỏi tội lỗi. Họ "đã lầm lạc về lẽ thật, nói rằng sự sống lại đã qua rồi." Ở đây, cũng vậy, nghĩa đen là sự giải thích thuộc linh hơn trong hai cách.
Chúng ta không phản đối điều thuộc linh, miễn là nghĩa đen được thấy là không thể giữ được; nhưng cho đến khi thấy như vậy, chúng ta sẽ tiếp tục giữ lấy nó. Không phải chúng ta phản đối một sự áp dụng thuộc linh của những lời tiên báo này: tất cả những gì chúng ta xin là, một sự áp dụng thuộc linh như vậy phải được xây dựng trên một sự giải thích theo nghĩa đen. Chúng ta nên thiêng liêng hóa và áp dụng lời tiên tri cũng như chúng ta nên làm với lịch sử; nghĩa là, chúng ta nên trước hết giải thích nó. Chúng ta nên đối xử với Sách Ê-sai như chúng ta nên làm với Sách Sử Ký. Chúng ta có thể thừa nhận rằng trong sách trước có nhiều hình bóng hơn trong sách sau, dù không nhiều hơn như nhiều người tưởng; nhưng chúng ta vẫn chủ trương rằng ngôn ngữ về cơ bản là như nhau, và do đó, cùng một văn phạm và từ điển sẽ dùng được cho cả hai. Câu hỏi sẽ hóa ra là một câu hỏi về sự khác nhau trong mức độ, chứ không phải trong loại. Trong Sử Ký cũng có những hình bóng như trong Ê-sai; và cùng nguyên tắc chỉ cho chúng ta điều gì là nghĩa đen và điều gì là nghĩa bóng trong Sử Ký, cũng sẽ chỉ cho chúng ta điều gì là nghĩa đen và điều gì là nghĩa bóng trong Ê-sai. Người ta thường cho là đương nhiên rằng những người khẳng định sự giải thích theo nghĩa đen của các phước lành đã hứa cho Y-sơ-ra-ên, qua đó loại trừ điều thuộc linh. Họ không loại trừ. Họ khẳng định phước lành theo nghĩa đen, vì họ tin rằng Đức Chúa Trời đã hứa nó; nhưng họ duy trì sự ưu việt và cần thiết của điều thuộc linh một cách vững chắc chẳng kém những người khác. Họ tin rằng Y-sơ-ra-ên sẽ được cải đạo, và họ vui mừng trong điều này như kết quả vinh hiển mà các tiên tri hướng đến. Nhưng họ tin hơn nữa; họ tin không chỉ rằng họ sẽ được cải đạo, mà rằng họ sẽ được khôi phục về đất của chính họ. Nhưng sự khôi phục theo nghĩa đen của họ có lấy đi khỏi họ một phước lành thuộc linh nào không? Hay nó có ngăn cản các dân Ngoại hưởng một trong vô số phước lành đã được ban cho họ làm cơ nghiệp không? Mỗi lời tiên tri đều đầy dẫy ý nghĩa. Do đó nó phải được giải thích một cách cẩn thận và chính xác nhất. Gán một ý nghĩa chung cho cả một chương, như thường được làm, không chỉ tỏ ra sự bất kính nghiêm trọng đối với Lời Thiêng Liêng, mà còn tỏ ra nhiều sự hiểu lầm về bản chất thật của ngôn ngữ mà nó được viết ra. Thế mà đó thường là thói quen của nhiều nhà giải thích lời tiên tri. Họ sẽ lấy một chương của Ê-sai, và bảo bạn rằng nó nói về vinh quang tương lai của Hội Thánh Cơ Đốc; và đó là một ý tưởng duy nhất mà họ rút ra từ cả một chương, hay đôi khi từ một loạt chương. Hệ thống của họ không cho phép giải thích từng câu và từng mệnh đề, và gắn một ý nghĩa chính xác và xác định cho mỗi câu. Đưa họ đến phép thử này, và hệ thống của họ sụp đổ. Nó trông có vẻ công bằng và hợp lý, chừng nào họ còn có thể thuyết phục bạn rằng cả chương là một cảnh, mà từ đó chỉ được định để rút ra một ý tưởng lớn; nhưng đưa nó đến phép thử của sự giải thích tỉ mỉ và chính xác, và sự trần trụi của nó lập tức bị phát hiện. Nhiều lời tiên tri theo cách này trở thành một sự lãng phí lời nói suông. Điều có thể được diễn đạt trong một câu, lại bị đánh mỏng ra trên cả một chương; phải, đôi khi trên cả một quyển sách.*
Những nhà giải thích này nghĩ rằng trong lời tiên tri không có gì, ngoại trừ việc người Do Thái và Dân Ngoại đều sẽ được thu nhóm lại, và trở nên một trong Đấng Christ. Tiên tri này đến tiên tri khác được dấy lên, khải tượng này đến khải tượng khác được ban cho, thế mà không có gì được tuyên bố ngoài một ý tưởng này! Hầu như mỗi chương của Ê-sai đều tiên báo điều gì đó về vinh quang tương lai của thế gian; và mỗi chương trình bày nó cho chúng ta dưới một khía cạnh mới, mở ra những cảnh mới, và chỉ ra những đối tượng mới; nhưng, theo kế hoạch của một số người, mỗi chương đều trình bày cùng một ý tưởng, lặp lại cùng những đối tượng, và vẽ cùng những cảnh. Chẳng phải đây là xử lý Lời Đức Chúa Trời một cách gian dối sao? Nếu những nhà giải thích này chống đối một sự giải thích theo nghĩa đen, chắc chắn họ không thể phản đối một sự giải thích tỉ mỉ. Dù khăng khăng về một sự giải thích thuộc linh, chắc chắn họ sẽ cho phép chúng ta khăng khăng về một sự hiểu biết xác định của mỗi mệnh đề, dù sự hiểu biết ấy thuộc linh đến đâu. Tính thuộc linh của họ chắc chắn không mâu thuẫn với sự xác định và chính xác. Tôi muốn thấy một bản diễn giải đều đặn về các Tiên Tri, được xây dựng trên hệ thống của họ, và đi qua từng chương, từng câu, từng mệnh đề. Tôi ngờ rằng sẽ thấy có khó khăn; và đó chính là vì những ý tưởng lỏng lẻo được nuôi dưỡng về ngôn ngữ của Kinh Thánh, và đặc biệt về ngôn ngữ của lời tiên tri.
Các tổ phụ và tiên tri, và các thành viên của Hội Thánh Do Thái, hiểu những điều thuộc linh cũng tương đương như chúng ta. Tôi không nói về sự rõ ràng của ánh sáng của họ; tôi chỉ nói về việc họ nắm bắt sự thờ phượng tôn giáo như một điều thuộc linh, và những người thờ phượng tôn giáo như những người thuộc linh, giống như chúng ta. Họ biết điều gì là thuộc linh trong tôn giáo, và điều gì không; và do đó họ có thể diễn đạt những ý tưởng thuộc linh, hay những đối tượng thuộc linh, bằng những lời rõ ràng và tự nhiên, như chúng ta. Họ có thể nói về một cộng đồng thuộc linh như chúng ta sẽ làm, và không thiếu lời; và chúng ta biết rằng họ thường đã làm như vậy. Các tiên tri thường đã làm như vậy. Các sứ đồ đã làm như vậy. Họ nói về Hội Thánh của Đức Chúa Trời bằng ngôn ngữ rõ ràng và tự nhiên — ngôn ngữ hiển nhiên quen thuộc với lòng họ. Khi Gia-cơ viết cho "mười hai chi phái ở tan lạc," ông chỉ muốn nói mười hai chi phái của Y-sơ-ra-ên, chứ không phải một cộng đồng mơ hồ nào đó. Ông cho là đương nhiên rằng, dù ông viết sau khi Dân Ngoại được kêu gọi, các lời vẫn có cùng ý nghĩa như trước, và do đó ông chỉ đơn giản gửi thư của mình cho mười hai chi phái. Nhưng nếu, như một số người dường như chủ trương, ngôn ngữ Kinh Thánh đã trải qua một sự biến đổi thuộc linh kể từ khi Dân Ngoại được kêu gọi, thì Gia-cơ không thể muốn nói đồng bào Y-sơ-ra-ên của mình, mà là một cộng đồng thuộc linh nào đó.
Y-SƠ-RA-ÊN.
* "Những chương sau của Ê-xê-chi-ên, mô tả việc dựng một đền thờ nào đó, bị bao phủ trong nhiều sự tối tăm, đến nỗi dường như khó đi đến một kết luận xác định nào về ý nghĩa của lời tiên tri huyền bí ấy. Chắc chắn rằng nỗ lực thiêng liêng hóa nó chỉ tạo ra sự bối rối và hỗn loạn; và chúng ta không có một ví dụ nào trong Kinh Thánh về một ẩn dụ hoàn toàn tối tăm và bí ẩn như nó hẳn phải được thừa nhận là, theo giả thuyết ấy." — Robert Hall, Works, vol. iv, tr. 405.
Cả các tiên tri lẫn các sứ đồ đều có thể diễn đạt những điều thiêng liêng bằng ngôn ngữ tự nhiên và chính xác. Họ đã làm như vậy trong nhiều trường hợp mà ở đó không hề có bóng dáng của ẩn dụ. Nếu quả thật như vậy, thì chúng ta đi đến một kết luận rất khác với một số người về ý định của họ khi dùng ngôn ngữ của lịch sử Do Thái trong các lời tiên tri. Trong nhiều trường hợp, có lẽ là trong hầu hết các trường hợp, họ dùng ngôn ngữ ấy chỉ vì các sự việc được nói đến là sẽ được ứng nghiệm theo nghĩa đen, và do đó không một ngôn ngữ nào khác có thể được dùng. Nhưng, hơn nữa, họ dùng ngôn ngữ ấy trong những trường hợp đó, và cả trong những trường hợp khác mà ở đó có thể có nhiều ẩn dụ hơn, vì ngôn ngữ ấy, vốn được xây dựng trên những sự việc và nghi lễ mà mọi người đều biết rõ, đã làm nổi bật, với đầy đủ và chính xác từng chi tiết, những cảnh tượng riêng lẻ mà họ tiên báo, một cách mà không ngôn ngữ nào khác có thể diễn đạt được. Họ đã vất vả tìm kiếm ngôn từ để diễn đạt những ý tưởng vĩ đại chứa đầy lòng họ, và để vẽ nên những cảnh tượng rực rỡ mở ra trước mắt họ; để tìm những ngôn từ đủ mạnh mẽ và bao la để trình bày những ý tưởng và cảnh tượng ấy, mà đồng thời lại chính xác và tỉ mỉ đến nỗi mỗi nét, mỗi đường của bức tranh đều truyền đạt một ý tưởng rõ ràng. Không một ngôn ngữ nào ngoài thứ ngôn ngữ được cấu thành theo cách chúng ta vừa nói đến (được Đức Thánh Linh cấu thành từ lịch sử và các nghi lễ của Do Thái) có thể thực hiện được ý đồ ấy, và đạt được cả hai mục đích cùng một lúc. Ngôn ngữ của lời tiên tri là như vậy, đến nỗi khái quát hóa nó chính là tước đi tính cách thật và đặc trưng của nó, làm cạn kiệt sự phong phú của nó, và cướp đi quyền năng của nó. Nó có một sự đầy dặn và chiều sâu hoàn toàn bị đánh mất khi nó được giải thích theo bất cứ cách khái quát nào. Mỗi chữ đều gợi lên một hình ảnh, và vì thế đòi hỏi sự xem xét kỹ lưỡng nhất.
Vì vậy, thay vì nhượng bộ quan điểm cho rằng các tiên tri dùng ngôn ngữ mang tính cách đặc biệt Do Thái, hay như chúng ta có thể gọi là khuôn mẫu Môi-se, vì họ không có ngôn ngữ nào khác để truyền đạt hình ảnh về sự vinh hiển tương lai của Hội Thánh, chúng ta lại chủ trương điều ngược lại. Chúng ta chủ trương rằng họ có thể đã diễn đạt những ý tưởng chung chung mà người ta cho là chiếm phần lớn các trang sách của họ, bằng ngôn ngữ thông thường, và rằng ở nhiều chỗ họ đã làm như vậy. Lý do họ dùng phong cách đặc biệt của mình là vì nó là phong cách đầy dặn, phong phú và chính xác nhất có thể được áp dụng; đúng hơn, vì nó đã được Đức Chúa Trời đặc biệt cấu thành để diễn đạt vô vàn ý tưởng mà lời tiên tri triển khai, với sự chuẩn xác, và đồng thời với quyền năng, mà ngôn ngữ thông thường không thể đạt được. Khó khăn trong việc giải thích nó nằm ở chỗ nó quá đầy dặn và quá tỉ mỉ; đến nỗi mỗi mệnh đề và mỗi chữ đều cần được nghiên cứu và phân tích, và đối chiếu với các sự việc trong lịch sử mà chúng ám chỉ, và mà sự giải thích đúng và chính xác của chúng phụ thuộc rất nhiều.
Chúng ta không thể thừa nhận rằng người khái quát hóa, hay như ông ta có thể gọi, người thiêng liêng hóa các tiên tri, lại có quyền làm như vậy với họ hơn là với các sử gia của quá khứ. Những người thiêng liêng hóa lịch sử về Sự Sa Ngã và những câu chuyện Cựu Ước như thế, làm việc ấy trên cùng những nguyên tắc như những người thiêng liêng hóa lời tiên tri. Chúng ta cũng không thấy một người biến lời tiên tri thành ẩn dụ có thể dừng lại ở đâu, cho đến khi ông ta biến lịch sử thành ẩn dụ y như vậy.
Khi có lời phán về Y-sơ-ra-ên rằng: “Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi sẽ đem những phu tù ngươi trở về, nhóm hiệp ngươi lại từ các dân mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã làm ngươi tan lạc;” chúng ta phải suy luận gì từ việc đặt sự tan lạc và sự nhóm hiệp cạnh nhau? Đó là cả hai đều thuộc cùng một loại. Cả hai đều là những sự việc tương lai vào thời điểm lời tiên tri này của Môi-se được ban cho; do đó, cả hai đều sẽ được hiểu theo cùng một cách vào thời điểm ấy. Một trong hai điều này giờ đây đã trở thành vấn đề của lịch sử. Nó đã, bởi sự việc đã xảy ra, được chứng minh là một lời tiên tri theo nghĩa đen về sự tan lạc của Y-sơ-ra-ên. Vậy chẳng phải có những giả thuyết rất mạnh ủng hộ rằng điều còn lại cũng thuộc cùng một loại sao? Nếu, trước khi cả hai được ứng nghiệm, giả thuyết là cả hai đều theo nghĩa đen, thì giờ đây, khi lịch sử đã chứng tỏ một trong hai điều quả thật như vậy, giả thuyết ấy còn mạnh mẽ hơn biết bao! Và khi có người bảo chúng ta rằng những lời tiên tri này sẽ không được ứng nghiệm theo nghĩa đen, chúng ta chẳng phải có thể trả lời rằng chính những lý lẽ chứng tỏ lịch sử tương lai của người Do Thái là thuộc linh, cũng sẽ chứng tỏ lịch sử quá khứ của họ là thuộc linh sao? Nếu lời tiên tri, nơi nói về sự nhóm hiệp của họ, chỉ có nghĩa là sự trở lại của họ, thì dĩ nhiên, lịch sử, khi tuyên bố sự tan lạc của họ, chỉ có nghĩa là họ đã bị bỏ lại trong tình trạng chưa trở lại; vì rõ ràng là, sự nhóm hiệp tương lai của Y-sơ-ra-ên, bất kể đó là gì, là một sự nhóm hiệp từ chính sự tan lạc đã xảy ra. Sự nhóm hiệp nhất thiết phải tương ứng với sự tan lạc, bằng không ngôn ngữ của lời tiên tri là hỗn loạn và mơ hồ. Nếu sự nhóm hiệp chỉ là thuộc linh, thì sự tan lạc cũng phải là như vậy. Và vì thế, theo những gì lịch sử cho chúng ta biết, người Do Thái có thể vẫn còn ở trong đất của họ, chứ không bị đuổi ra giữa các dân, vì những chữ “tan lạc,” vân vân, chỉ là những ẩn dụ của sử gia, để chỉ tình trạng chưa trở lại của họ!
Nhưng điều này dẫn chúng ta đến việc xem xét một điểm khác tự nó gợi lên ở đây, đó là liệu sự ứng nghiệm theo nghĩa đen của các lời tiên tri về Y-sơ-ra-ên theo nghĩa đen có phù hợp với Phúc Âm không. Có người nói: “Mọi người đều là một trong Đấng Christ Giê-xu, vì thế không thể có sự phân biệt dân tộc của người Do Thái, không có sự phục hồi dân tộc, không có sự vượt trội dân tộc.” Tôi không sao hiểu nổi cơ sở hay sức mạnh của lập luận này. Tôi không thể nhận ra dù chỉ một bóng mờ của sự mâu thuẫn giữa hai điều; tôi cũng không hiểu làm sao sự riêng biệt dân tộc, hay thậm chí sự vượt trội dân tộc của người Do Thái, lại ngăn trở họ là một trong Đấng Christ Giê-xu với anh em Dân Ngoại của họ.
Chắc hẳn một số người có một quan niệm lạ lùng về ý nghĩa của việc “là một trong Đấng Christ,” khi họ làm cho sự hiệp một thuộc linh ấy phụ thuộc vào sự đồng nhất của các hoàn cảnh bên ngoài. Một ý niệm về sự hiệp một của Cơ Đốc nhân mới thấp kém làm sao! Một điều mới nghèo nàn làm sao, nếu nó có thể dễ dàng bị xâm phạm hay phá vỡ bởi những khác biệt dân tộc như vậy! Họ cáo buộc chúng ta có những quan điểm xác thịt vì chúng ta khăng khăng về sự riêng biệt tương lai của dân tộc Do Thái; nhưng có vẻ như lời cáo buộc xác thịt ấy áp dụng cho họ, chứ không phải cho chúng ta! Chúng ta tin vào sự ứng nghiệm theo nghĩa đen của các lời tiên tri về người Do Thái, trong đó dường như có nhiều lời hứa về các phước lành thuộc thể cũng như thuộc linh; nhưng chúng ta không đặt nặng những điều ấy hơn Lời Đức Chúa Trời đặt nặng; chúng ta thừa nhận các phước lành thuộc linh là cao trọng và cao quý nhất. Tuy nhiên, những người chống đối chúng ta lại đặt nặng các hoàn cảnh bên ngoài đến nỗi họ khăng khăng rằng nếu những điều ấy tồn tại thì sự hiệp một trong Đấng Christ sẽ mất đi. Chúng ta vẫn luôn hiểu Kinh Thánh dạy chúng ta, không phải rằng không có những phân biệt dân tộc, mà là, bất chấp những điều ấy, có một sự hiệp một gắn kết mọi tín hữu lại với nhau; một sự hiệp một thật thuộc linh, thật thiêng liêng, thật siêu trần, thật cao vời, đến nỗi không hề bị ảnh hưởng chút nào bởi những phân biệt tạm thời về thời gian, địa điểm, hay địa vị.
Lời tuyên bố của sứ đồ là thế này: “Tại đây không còn chia ra người Giu-đa hoặc người Gờ-réc; không còn người tôi mọi hoặc người tự chủ; không còn đàn ông hoặc đàn bà; vì trong Đức Chúa Giê-xu Christ, anh em thảy đều là một.” Trong lời tuyên bố này, thay vì phủ nhận những phân biệt được nêu ở đây, lập luận của ông lại coi như đã thừa nhận rằng tất cả chúng đều tồn tại; và sự phân biệt càng lớn, lời tuyên bố của ông càng tỏ ra mạnh mẽ. Ông không có ý nói rằng những khác biệt như vậy sẽ chấm dứt dưới Cơ Đốc giáo; ông rõ ràng giả định rằng chúng vẫn còn, đúng hơn, rằng một số trong chúng phải luôn luôn tồn tại. Trên thực tế, chúng ta biết rằng chúng đã không chấm dứt. Người Do Thái vẫn được nhận biết bằng cùng một tên dân tộc sau khi ông đã tiếp nhận Phúc Âm, và người Gờ-réc cũng vậy; kẻ nô lệ vẫn còn là nô lệ; người tự do vẫn còn tự do; sự phân biệt giữa nam và nữ vẫn y như cũ. Mục đích của sứ đồ là để cho thấy rằng, bất kể những phân biệt này là gì, vẫn có một nền tảng chung mà trên đó, bất chấp những điều ấy, mọi người đều đứng hiệp một. Ông chủ trương rằng những khác biệt này, dù có bị phóng đại đến cực độ, cũng không thể can thiệp vào sự tự do trọn vẹn, tuyệt đối, phổ quát của Phúc Âm, cũng không làm hoen ố sự hiệp một vinh hiển mà mọi người được đưa vào, những người đã mặc lấy Đấng Christ. Chỉ khi được nhìn theo cách này, chúng ta mới thấy được sự liên hệ của một lời tuyên bố như vậy với lập luận của sứ đồ trong đoạn được trích dẫn. Ông không có ý nói rằng người Do Thái không còn là người Do Thái khi tiếp nhận Phúc Âm, người Gờ-réc không còn là người Gờ-réc, kẻ nô lệ không còn là nô lệ, người tự do không còn là tự do, người nam và người nữ không còn phân biệt với nhau, mà chỉ đơn giản là những phân biệt này không thể can thiệp, như nhiều người tưởng, vào sự tự do và tính phổ quát của Phúc Âm.
Vậy thì, không phải người duy trì sự tồn tại lâu dài của những phân biệt này là người mâu thuẫn với tinh thần của Phúc Âm, mà là người đặt nặng chúng đến nỗi nói rằng, nếu chúng vẫn còn tồn tại, mọi người không thể là một trong Đấng Christ. Do đó chúng ta cáo buộc những người lập luận theo cách trên là duy trì một nguyên tắc mâu thuẫn với Phúc Âm. Chính họ, chứ không phải chúng ta, là người đáng bị cáo buộc về sai lầm như vậy. Chúng ta trả lại lời cáo buộc, vốn đã thường xuyên được đưa ra chống lại chúng ta, cho những người đã một cách thiếu nhất quán cố gắng gán cho người khác chính những sai lầm mà chính họ đang hành động theo. Ý niệm của họ về Phúc Âm hẳn phải thật chật hẹp và thấp kém, khi họ có thể quả quyết rằng những phân biệt trần thế cao nhất, sự vượt trội dân tộc hùng mạnh nhất, lại có thể can thiệp chút nào vào những đặc ân thuộc linh mà Phúc Âm ấy đem đến cho mọi người tiếp nhận nó bởi đức tin. Hãy suy luận của họ từ đoạn trên thêm một bước nữa, và họ sẽ rơi vào sự phi lý nào! Nếu sự tự do của Phúc Âm mâu thuẫn với những phân biệt dân tộc, thì nó cũng phải mâu thuẫn với những phân biệt về địa vị và giới tính, vốn được sứ đồ xếp chung dưới cùng một đầu mục này.
Tuy nhiên, trong lập luận này, hai điều vốn khác nhau thường bị lẫn lộn với nhau — sự riêng biệt dân tộc và sự vượt trội dân tộc của người Do Thái. Tôi tin cả hai, vì tôi thấy cả hai đều được tiên báo. Nhưng chúng vẫn không phải là không thể tách rời. Chúng tự chúng khá khác nhau; và vì vậy, dù một số lập luận của những người chống đối chúng ta có mạnh mẽ hơn hiện nay chống lại điều sau, thì điều trước vẫn có thể không hề bị động chạm. Dù nguyên tắc bị bác bỏ ở trên, về sự hiệp một mà Phúc Âm đem lại, có chống lại sự vượt trội của Y-sơ-ra-ên, thì vẫn khó mà làm cho nó chống lại sự riêng biệt dân tộc của Y-sơ-ra-ên.
Vậy thì, chúng ta hỏi những người chống đối chúng ta điều này: hãy nói cho chúng ta một cách rõ ràng và chính xác sự ứng nghiệm theo nghĩa đen của các lời tiên tri về Y-sơ-ra-ên mâu thuẫn với bản chất và tinh thần của Phúc Âm như thế nào. Quả quyết điều này thì dễ, nhưng chỉ ra như thế nào và tại sao lại là chuyện khác. Hãy để họ xem xét thực trạng của vấn đề, rồi có lẽ họ sẽ thấy rằng chính một định kiến cũ nào đó đã giữ họ ở xa điểm tranh cãi thật sự, khiến họ nghĩ rằng hoàn toàn không cần thiết phải điều tra kỹ lưỡng hơn một vấn đề mà, có lẽ từ thuở nhỏ, vẫn luôn có vẻ quá rõ ràng để có thể bị phủ nhận, hay thậm chí bị nghi ngờ. Nếu sự ứng nghiệm theo nghĩa đen có thể được chứng minh một cách rõ ràng và không thể tranh cãi là mâu thuẫn với Phúc Âm, thì chúng ta sẽ bị lung lay. Lúc ấy chúng ta sẽ tìm kiếm một cách giải thích khác; lúc ấy chúng ta sẽ bị buộc phải rời bỏ sự trình bày theo nghĩa đen. Nhưng cho đến khi chúng ta bị buộc phải từ bỏ ý nghĩa rõ ràng của Lời theo một cách nào đó như vậy, chúng ta sẽ tiếp tục nắm chặt nó. Chúng ta cũng sẽ không từ bỏ nó vì bất cứ suy luận có vẻ hợp lý nào. Bởi không một gợi ý hợp lý nào của lý trí, hay những điều không có vẻ hợp lý tự nhiên cản đường chúng ta, hay sự bất lực của chính chúng ta trong việc lần theo rõ ràng những liên hệ thực tiễn của nó; bởi không một điều nào trong những điều ấy có thể thuyết phục chúng ta từ bỏ sự giải thích tự nhiên và không gượng ép về Lời Đức Chúa Trời. Chúng ta coi mọi chấm, mọi nét đều là thánh; chúng ta phải nhận lấy nó như chúng ta thấy nó; chúng ta phải giải thích nó một cách đơn sơ và tự nhiên; chúng ta cũng không thể đồng ý áp dụng hệ thống ấy, mà thay vì lấy nước hằng sống mà mỗi câu đều tràn ngập, lại chưng cất, may ra, một giọt từ cả một chương; cứ như thể đó là tất cả. Chẳng quan trọng dù giọt ấy có trong như ánh sáng, và rực rỡ như cầu vồng, làm mát lòng người nếm, và lấp lánh với muôn vẻ huy hoàng; Đức Chúa Trời đã không định cho chúng ta lấy nó theo cách ấy, và từ nơi ấy, và vì thế chúng ta phải gác nó lại lúc này, và tìm nó sau ở một nguồn khác. Nói rằng một ý tưởng như vậy là đúng thì chưa đủ; chúng ta còn phải biết nó có phải chính là lẽ thật mà vì sự tuyên bố lẽ thật ấy Đức Thánh Linh đã soi dẫn đoạn Kinh Thánh đặc biệt đó hay không. Người ta có thể nói: “Chẳng phải một ý nghĩa thuộc linh cao quý hơn một ý nghĩa theo nghĩa đen sao?” Cứ cho là vậy; nhưng đó không phải là vấn đề; bằng không chúng ta có thể lật đổ cả lịch sử bằng cách nâng nó từ nghĩa đen lên nghĩa thuộc linh. Vấn đề đơn giản là: “Đức Chúa Trời đã phán gì?” chứ không phải: “Theo sự đánh giá của chúng ta, ý nghĩa nào trang trọng hơn?” Người ta cũng có thể nói, như họ đã thường nói: “Các ông, những người theo nghĩa đen, luôn tìm tòi những điều kín nhiệm và ẩn giấu; nguyên tắc của các ông dẫn các ông đến điều này; các ông không nên nghiên cứu những điều không được mặc khải.” Dĩ nhiên, lẽ thường dạy chúng ta rằng chúng ta không thể làm điều không thể. Nếu một sự cần thiết về đạo đức không ngăn chúng ta khỏi cố gắng làm điều bất hợp pháp hay bất kính, thì một sự cần thiết về thể chất chắc chắn sẽ ngăn chúng ta khỏi làm điều không thể thực hiện. Đây là một chân lý đơn giản. Nhưng nghiên cứu Kinh Thánh là nghiên cứu điều được mặc khải, chứ không phải điều kín nhiệm. Và ai là người dám nói rằng có điều gì bất kính hay tự phụ trong việc tìm kiếm từng chữ của Kinh Thánh? Đâu là Cơ Đốc nhân dám làm khác? Biết thêm về Đức Chúa Trời, và biết thêm về ý Đức Chúa Trời, là sự cố gắng hằng ngày của thánh đồ. Mỗi câu Kinh Thánh mặc khải thêm về ý Ngài, và cho chúng ta một cái nhìn gần hơn và đầy đủ hơn vào những chương trình bao la của Ngài. Khi đi từ câu này sang câu khác, chúng ta dường như đi từ phòng này sang phòng khác trong cung điện của Vua. Cảnh này nối tiếp cảnh khác hiện ra, kỳ diệu này nối tiếp kỳ diệu khác mở ra bên hữu và bên tả, tất cả đều mới mẻ và đều thiêng liêng; tất cả đều được tạo dựng theo những cách khác nhau, và sắp đặt có thứ tự để bày tỏ cho chúng ta “sự khôn ngoan đủ mọi cách của Đức Chúa Trời.”
Sau khi đã cố gắng trả lời những lời phản đối chính được đưa ra chống lại sự giải thích theo nghĩa đen của các lời tiên tri, giờ đây tôi phải xem xét bằng chứng cho quan điểm nghĩa đen ấy. Tuy nhiên, trước khi trình bày điều này, tôi có ba nhận xét cần đưa ra.
Thứ nhất. Gánh nặng chứng minh thuộc về những người rời bỏ ý nghĩa tự nhiên của các chữ. Chúng ta chủ trương rằng, nếu không có một lý do dứt khoát, không ai được tự do làm như vậy. Cứ cho rằng ý nghĩa thuộc linh là ý nghĩa đúng trong bất cứ phần nào của nó, là làm lẫn lộn mọi ngôn ngữ và mọi sự giải thích. Cách làm ngược lại mới là cách hợp lệ duy nhất. Chúng ta phải giả định rằng nghĩa đen là ý nghĩa đúng và duy nhất, cho đến khi chúng ta tìm được một lý do nào đó để rời bỏ nó. Chính tính vững chắc của những lý do này quyết định mọi sự giải thích thuộc linh đứng hay ngã.
Thứ hai. Chúng ta nhận xét rằng, trong chừng mực lời tiên tri đã được ứng nghiệm, sự ứng nghiệm ấy đã là một sự ứng nghiệm theo nghĩa đen. Hãy lấy những lời tiên báo về Đấng Mê-si-a. Ngài được sinh ra từ nhà Đa-vít; bởi một trinh nữ; tại Bết-lê-hem; được đem xuống Ai Cập và được đem ra khỏi Ai Cập; Ngài chữa lành bệnh tật; Ngài vào thành Giê-ru-sa-lem cỡi lừa; Ngài bị một trong các môn đồ của Ngài phản bội; Ngài bị mọi bạn hữu thân thiết bỏ rơi; Ngài bị đánh, bị vả, bị nhổ vào mặt; sườn Ngài bị đâm; xương Ngài không bị đánh gãy; áo Ngài bị chia nhau bằng cách bắt thăm; Ngài nhận giấm; Ngài bị đóng đinh giữa hai tên trộm cướp; Ngài được một người giàu chôn cất; Ngài nằm ba ngày trong mộ; Ngài sống lại ngày thứ ba; Ngài thăng thiên lên cao, và ngồi bên hữu Đức Chúa Trời; những điều này, cùng nhiều điều khác, đều đã được ứng nghiệm đến từng chữ; theo nghĩa đen hơn nhiều so với những gì chúng ta từng có thể tưởng tượng. Và chẳng phải những sự ứng nghiệm này là những lập luận mạnh mẽ ủng hộ tính nghĩa đen của mọi điều còn lại phía sau sao? Đúng hơn, chẳng phải chúng cung cấp cho chúng ta một quy tắc giải thích rõ ràng, không mơ hồ, và được soi dẫn sao? Hãy lấy lại những lời tiên tri về các dân ngoại; Ba-by-lôn, Ni-ni-ve, Ty-rơ, Mô-áp, Am-môn, Ê-đôm, Ai Cập. Chẳng phải tất cả những điều này đều đã được ứng nghiệm theo nghĩa đen sao? Hay, cuối cùng, hãy lấy những lời tiên báo về Y-sơ-ra-ên. Chẳng phải tất cả đều đã được chứng thực theo nghĩa đen sao? Bị lưu đày, bị tan lạc, bị đày ải, khốn khổ, bị khinh dể, và bị áp bức, đã là lịch sử của họ cho đến chính giờ này. Và có một chi tiết nào trong toàn bộ lịch sử kỳ diệu của họ mà lời tiên tri đã không báo trước không? Cho đến giờ này mọi sự đều là sự ứng nghiệm theo nghĩa đen trong trường hợp của họ. Và lời rủa sả đã phán trên họ sẽ được ứng nghiệm đến từng chữ, mà phước lành thì không sao?
Nhưng, thứ ba. Chúng ta muốn nhận xét về sự mơ hồ mà các nhà giải thích thuộc linh dùng khi giải thích các tên Y-sơ-ra-ên, Giu-đa, và những tên tương tự. Những chữ này có thể có ba ý nghĩa. Chúng có thể có nghĩa là Y-sơ-ra-ên theo nghĩa đen, hoặc có thể có nghĩa là Hội Thánh hữu hình, hoặc có thể có nghĩa là những con cái thuộc linh thật của Áp-ra-ham. Điều chúng ta nhận xét là, nhiều nhà giải thích trộn lẫn ba ý nghĩa này, đến nỗi khi thì ý nghĩa này được nói là đúng, khi thì ý nghĩa kia, tùy theo điều gì phù hợp với quan điểm của họ. Họ không đặt ra quy tắc nào để cố định ý nghĩa của những chữ này, để xác định chính xác khi nào chúng có nghĩa này và khi nào chúng có nghĩa kia. Lời tiên tri, dưới một hệ thống như vậy, chỉ là hỗn loạn và mơ hồ. Nói, như người ta thường nói, rằng khi các lời tiên báo liên quan đến Hội Thánh Cơ Đốc, chúng phải được giải thích theo nghĩa thuộc linh, là một sự cầu chứng đến nỗi chúng ta ngạc nhiên làm sao có ai có thể nghiêm túc đưa ra một tuyên bố như vậy; vì chính điểm đang tranh cãi là liệu chúng có liên quan đến Hội Thánh Cơ Đốc hay không.
Làm sao chúng ta thoát khỏi sự hỗn loạn không thể gỡ mà chúng ta bị vướng vào vì không biết Y-sơ-ra-ên thật sự có nghĩa là gì? Khi chúng ta trích một đoạn mạnh mẽ của các tiên tri để chứng minh sự phục hồi của Y-sơ-ra-ên theo nghĩa đen, chúng ta bị đáp lại bằng hai cách giải thích. Lúc thì chúng ta được bảo rằng một đoạn như vậy không nói về sự phục hồi, mà nói về sự trở lại của người Do Thái; và rồi, lúc khác, chúng ta được bảo rằng những lời tiên tri này không ám chỉ người Do Thái chút nào, mà ám chỉ Hội Thánh Cơ Đốc. Bằng cách này, Kinh Thánh bị ném qua ném lại một cách liều lĩnh từ cách giải thích này sang cách giải thích khác, cho đến khi kẻ vô tín nhạo báng những người giả vờ bác bẻ hắn từ lời tiên tri, mà chính họ lại không biết lời tiên báo ấy nói về người Do Thái hay người Dân Ngoại. Tuy nhiên, một số người dường như nghiêng về việc cố định ý nghĩa của hầu hết các đoạn là Hội Thánh Cơ Đốc; không phải Hội Thánh hữu hình đơn thuần, mà là Y-sơ-ra-ên thật sự thuộc linh. Nhưng ở đây chúng ta thật sự bế tắc. Những lời tiên tri này nói về sự trở lại của những người được gọi là Y-sơ-ra-ên, tức là, về sự trở lại của những người đã trở lại rồi! Họ được mang tên Y-sơ-ra-ên vì họ là những tín hữu, hay những người đã trở lại; thế mà về những người này lại có lời báo trước rằng họ sẽ trở lại với số lượng đông đảo trong những ngày sau rốt. Thật là một mê cung!
Cụm từ “ngai Đa-vít” thường xuất hiện trong lời tiên tri; và thật khó hiểu chính xác những người theo phái thuộc linh làm gì với nó. Theo họ, theo như chúng ta thấy, ngai Đa-vít có thể có nghĩa là bất cứ ngai nào, vương quốc Đa-vít có nghĩa là bất cứ vương quốc nào; hay đúng hơn, nó phải có nghĩa là mọi ngai và mọi vương quốc. Nhưng chắc chắn ngai Đa-vít không ở trên trời. Vương quốc của người không ở trên trời. Ngai người không ở trong lòng người ta. Triều đại người không chỉ là một triều đại của các nguyên tắc. Chúng ta không tranh luận ở đây cho việc Đấng Mê-si-a chiếm ngai Đa-vít một cách theo nghĩa đen và hữu hình tại Giê-ru-sa-lem; điều chúng ta đang duy trì lúc này là, bất kể nó có nghĩa gì, ít nhất nó phải có nghĩa là quyền tể trị đặc biệt của Đấng Mê-si-a trên Y-sơ-ra-ên theo nghĩa đen. Chúng ta thấy rằng việc Đấng Christ sẽ nhận ngai Đa-vít, cha Ngài, hẳn phải nói về quyền cai trị đặc biệt mà Ngài sẽ thực hiện trên các chi phái và xứ sở mà Đa-vít đã cai trị.
Việc “ngai Đa-vít,” và những cụm từ tương tự, có ý nghĩa theo nghĩa đen như chúng ta đã trình bày, chúng ta nghĩ, là rõ ràng từ nhiều đoạn của Kinh Thánh Cựu Ước và Tân Ước. Tôi có thể đòi hỏi bằng chứng rằng nó có nghĩa là một ngai trong lòng người ta, và dừng vấn đề ở đó. Nhưng đồng thời tôi muốn chỉ ra ít nhất một đoạn mà tôi thấy rất mạnh mẽ ủng hộ quan điểm nghĩa đen, đó là câu trả lời của Chúa chúng ta cho các môn đồ khi họ hỏi Ngài về vương quốc, như được ghi lại trong chương một sách Công vụ Các Sứ đồ. Họ hỏi: “Lạy Chúa, có phải trong lúc này Chúa sẽ lập lại nước Y-sơ-ra-ên chăng?” Giờ đây, chúng ta biết rõ họ có ý gì khi nói “nước,” và sự lập lại nước ấy cho Y-sơ-ra-ên. Họ hiểu sự phục hồi đến quyền thống trị và sự vượt trội mà Y-sơ-ra-ên đã hưởng trong những ngày xưa, theo những lời hứa của Đức Chúa Trời cho Áp-ra-ham. Không phải là họ loại trừ các phước lành thuộc linh. Không có lý do gì để cho rằng họ đã từng làm như vậy, giữa bao ý tưởng xác thịt mà họ ấp ủ; nhưng họ tin rằng, ngoài những điều ấy, sự thịnh vượng bên ngoài và sự giải cứu cũng sẽ được ban cho. Giữ những quan điểm về vương quốc như vậy, họ đặt câu hỏi trên cho Thầy mình. Và Ngài đã trả lời thế nào? Ngài có chỉ cho họ thấy sự không thích hợp và xác thịt của quan điểm họ không? Ngài có bảo họ rằng cách giải thích của họ về sự phục hồi quyền tối cao cho Y-sơ-ra-ên là hư không và thuộc về thế gian không? Không; Ngài coi như đã thừa nhận rằng những mong đợi của họ là đúng, và chỉ cảnh báo họ đừng quá háo hức và thiếu kiên nhẫn tìm tòi về thì giờ và kỳ định. Ngài không đặt một ý nghĩa khác cho các chữ vương quốc và Y-sơ-ra-ên so với điều họ đặt; Ngài chỉ nhắc họ rằng Đức Chúa Cha giữ các thì giờ trong tay Ngài. Như vậy Ngài đã thừa nhận rằng vương quốc sẽ được lập lại cho Y-sơ-ra-ên; và lời tuyên bố của Ngài không phải là câu trả lời cho câu hỏi của các môn đồ, trừ phi nó có nghĩa như vậy. Đúng hơn, nó đã được sắp đặt để làm họ lầm lạc, nếu ý tưởng của họ về sự phục hồi vương quốc là sai.*
* “Đấng Christ chưa bao giờ tuyệt đối phủ nhận việc Ngài có một vương quốc vinh hiển hữu hình trên đất, như vương quốc mà các môn đồ Ngài trông đợi; Ngài chỉ sửa chữa sai lầm của họ về thời điểm vương quốc ấy xuất hiện. Đấng Christ không nói với họ rằng sẽ không bao giờ có một sự lập lại vương quốc cho Y-sơ-ra-ên như những tư tưởng của họ đang hướng tới; Ngài chỉ bảo họ rằng các thì giờ và kỳ định không phải là điều họ được biết; qua đó thừa nhận rằng một vương quốc như vậy quả thật sẽ có, như họ đã, từ các tiên tri thánh, trông đợi. Sai lầm của họ ở đây; không phải ở việc trông đợi một sự xuất hiện vinh hiển của Vương Quốc Đức Chúa Trời, mà ở chỗ họ tính rằng điều này sẽ xảy đến ngay lập tức.” — The Mystery of Israel’s Salvation, của Increase Mather, 1669, tr. 130.
Nhớ vì mục đích nào các tiên tri đã viết, và hoàn cảnh của Y-sơ-ra-ên lúc bấy giờ ra sao, là điều vô cùng quan trọng. Hầu hết mọi gánh nặng của họ đều bắt đầu bằng việc lên án tội lỗi của Y-sơ-ra-ên, và công bố sự phán xét của Y-sơ-ra-ên. Chính dân tộc, dân sự, xứ sở, các thành, các núi, các thầy tế lễ, và, trên hết, thành ấy, núi ấy, đền thờ ấy, là những đối tượng mà cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời được loan báo chống lại. Những cảnh bội đạo và phán xét này tạo nên tiền cảnh ảm đạm cho hầu hết mọi bức tranh tiên tri. Dù những khải tượng mở ra cho chúng ta về phước hạnh tương lai dành cho trái đất khốn khổ này có sáng lạn đến đâu, thì hầu hết chúng đều bắt nguồn từ một bức tranh phán xét nào đó. Hãy lấy cảnh vui mừng sắp đến được mô tả ở phần kết của chương ba mươi ba sách Ê-sai. Quả thật đó là một cảnh rất thích hợp để an ủi và củng cố tinh thần ngã lòng; một cảnh thanh bình uy nghi nhất, giàu sang và rực rỡ đáng yêu. “Hãy nhìn xem Si-ôn, là thành của các kỳ lễ trọng thể chúng ta! Mắt ngươi sẽ thấy Giê-ru-sa-lem, là chỗ ở yên lặng, là trại sẽ không dời đi nữa.” Nhưng bức tranh đẹp đẽ về vinh hiển tương lai này bắt đầu như thế nào? Với than khóc, sầu thảm, và tai họa. “Đất đai buồn rầu hao mòn; Li-ban xấu hổ và khô héo; Sa-rôn giống như đồng vắng; Ba-san và Cạt-mên rụng lá.” Tiên tri đứng trên một nơi cao nào đó, và trước mặt ông là xứ Y-sơ-ra-ên. Dưới chân ông, trong tiền cảnh tối tăm, những cảnh hoang tàn trải ra, và ông vẽ chúng bằng mọi hình ảnh kinh khiếp. Xứ sở nằm hoang vu, héo úa như một bông hoa bị nhổ bật gốc; và trên mọi đường cái, khách bộ hành đã vắng bóng, cho đến khi mọi sự đều hoang vắng. Li-ban đã bị tước mất vẻ hùng vĩ chót vót, và cúi đầu trong hổ thẹn. Những cây bá hương của nó đã bị xé khỏi sườn núi, và nó đứng đó trong sự trần trụi nhục nhã. Sa-rôn đã mất vẻ đẹp hoa lá, và những cánh đồng hồng của nó đã trở thành đồng vắng. Màu xanh của Ba-san đã phai tàn, và sự tốt đẹp của Cạt-mên đã ra đi. Đó là tiền cảnh. Sau khi điều này đã được mô tả đầy đủ, lúc ấy, nhưng không phải trước lúc ấy, khải tượng mới mở ra trong sáng lạn. Mắt tiên tri rời khỏi cảnh ngay dưới tầm nhìn của mình, và hướng đến một cảnh có vẻ đẹp hơn. Ông thấy xứ sở được phục hồi, thành được xây lại, Giê-ru-sa-lem là chỗ ở yên lặng, Chúa vinh hiển ở giữa nàng, Đấng Mê-si-a của nàng, Vua được xức dầu của nàng; bình an, vui mừng, và công chính dồi dào. Khải tượng kết thúc như vậy. Đó là hai phần của hầu hết mọi phác họa tiên tri.
Tuy nhiên, chúng ta có một Đấng hướng dẫn không thể sai lầm khi theo đuổi con đường mình qua Kinh Thánh Cựu Ước. Tân Ước là Đấng giải thích được soi dẫn của Cựu Ước; và khi chúng ta thấy các tiên tri được Đấng Christ và các sứ đồ của Ngài trích dẫn, chúng ta không chỉ chắc chắn rằng những cách giải thích của họ là đúng, mà chúng ta còn được cung cấp một quy tắc để hiểu, một chìa khóa để mở ra toàn bộ quyển sách tiên tri. Tôi không cần dẫn chi tiết những lời trích dẫn Tân Ước này; tất cả chúng đều theo nghĩa đen, theo nghĩa chặt chẽ nhất của chữ; và người ta đã chứng tỏ rằng có ít nhất một trăm lẻ chín trường hợp giải thích theo nghĩa đen trong lịch sử của Đấng Christ. Trong những trường hợp này không có bóng dáng Đông phương nào; mọi sự đều đơn sơ. Thật vậy, không có ẩn dụ nào cả, trừ khi nó được dùng vì sự rõ ràng và phân biệt. Không có sự mơ hồ hay mập mờ nào; mọi sự đều chính xác và minh bạch. Có thể có một số trường hợp có vẻ ít theo nghĩa đen hơn; nhưng những trường hợp ấy rất ít, và về ý nghĩa của chúng có sự khác biệt ý kiến. Theo sự phán đoán của nhiều nhà giải thích có tài, ngay cả những trường hợp ấy cũng nên được hiểu theo nghĩa đen. Xin cho tôi dẫn hai trường hợp. Trong việc ông áp dụng lời tiên tri của A-ghê, (Hê-bơ-rơ 12:26, 27,) sứ đồ đã bị nhiều người cho là chuẩn nhận ý tưởng về một sự ứng nghiệm thuộc linh. Người ta cho rằng ông quả quyết rằng lời tiên báo ấy đã được hoàn thành trong sự tan rã của thể chế Do Thái. Nhưng chẳng phải rõ ràng là ông đang nói về một điều vẫn còn trong tương lai, và nói đến một sự rúng động thật và theo nghĩa đen của mọi sự; một sự rúng động theo nghĩa đen, dù khủng khiếp và lan rộng hơn nhiều so với sự rúng động đã làm chấn động núi Si-na-i, và khiến cả Y-sơ-ra-ên run rẩy sao? Lại nữa, trong Thư gửi người Ga-la-ti, (chương 6:16,) cụm từ “Y-sơ-ra-ên của Đức Chúa Trời” đã thường được giải thích là có nghĩa là Y-sơ-ra-ên thuộc linh, và vì thế ủng hộ tiến trình thiêng liêng hóa mà qua đó, các lời tiên báo Cựu Ước về Y-sơ-ra-ên bị cướp mất mọi ý nghĩa đặc biệt và thích hợp của chúng. Giờ đây, ở đây, tôi lại nghiêng về việc gợi ý rằng sứ đồ có thể thật sự đang nói về Y-sơ-ra-ên theo nghĩa đen; và vì trong toàn bộ thư ông đã đối chiếu và so sánh người chịu cắt bì và người không chịu cắt bì, người Do Thái và người Dân Ngoại, nên ở đây ông trước hết cầu nguyện phước cho những người Dân Ngoại tin, rồi cầu cho những người Do Thái tin. Về hai cách giải thích này hiện nay chúng ta không mấy quan tâm tranh luận; tôi sẽ không đặt nặng bất cứ quan điểm đặc biệt nào về chúng. Từ chúng không thể rút ra quy tắc nào. Muốn có quy tắc ấy chúng ta phải đến với những đoạn không tranh cãi, nhất là vì những đoạn này đông hơn rất nhiều.
Về những đoạn không tranh cãi này, chúng ta nhận xét rằng tất cả chúng đều là những trường hợp ứng nghiệm theo nghĩa đen. Kết luận hiển nhiên, vậy, mà chúng ta đi đến là, sự ứng nghiệm theo nghĩa đen là quy tắc của Tân Ước. Việc không có ngoại lệ nào đối với điều này, chúng ta sẽ không quả quyết; có thể có những ngoại lệ như vậy, nhưng nguyên tắc giải thích bao trùm được hành động xuyên suốt Tân Ước là như chúng ta đã trình bày ở trên. Chúng ta có thể sai khi duy trì rằng, vì Đấng Christ và các sứ đồ của Ngài đã trích dẫn theo nghĩa đen, và giải thích theo nghĩa đen, chúng ta cũng nên làm như vậy sao? Đây chắc chắn là quy tắc của chúng ta. Điều tối đa có thể suy ra từ những đoạn mơ hồ đã nói ở trên là, vì chúng ta thấy một số lời trích dẫn được áp dụng theo cách thuộc linh, nên có thể có những đoạn khác, không được trích dẫn, cần được giải thích theo cùng cách ấy. Như vậy có thể có những ngoại lệ đối với thói quen chung này của các tác giả Tân Ước, và do đó quy tắc có thể được nói là không phổ quát và bất biến; nhưng những ngoại lệ vẫn ít và đặc biệt đến nỗi xây dựng trên chúng để chống lại luật giải thích chung sẽ là điều vô cùng phi lý và nguy hiểm.
Vậy thì, chúng ta hỏi, chúng ta được phép rút ra quy tắc nào từ những ngoại lệ này? Đơn giản là thế này, rằng, thấy một số lời trích dẫn không được giải thích theo nghĩa đen trong Tân Ước, những đoạn khác cũng có thể chấp nhận một cách hiểu thuộc linh; đó là tất cả chiều dài mà, trên những dữ kiện như vậy, chúng ta được phép đi. Nhưng ngay cả điều này chúng ta cũng không nên lợi dụng, cũng không nên dứt khoát xây dựng trên đó, trừ phi vì những lý do đặc biệt; vì nguyên tắc chung phải được duy trì, trừ phi có những cơ sở đặc biệt để rời bỏ nó. Chỉ khi bị buộc phải từ bỏ quy tắc chung vì không thể giữ được trong một trường hợp đặc biệt nào, chúng ta mới được tự do dùng đến ngoại lệ. Tuy nhiên, chúng ta phải chắc chắn rằng những lý do buộc chúng ta từ bỏ nguyên tắc chung là vững chắc và theo Kinh Thánh, trước khi thực hiện một bước như vậy. Thường xảy ra rằng cách hiểu theo nghĩa đen của một đoạn cản đường một lý thuyết đặc biệt nào đó; nhưng đó chắc chắn là một lý do cần được hành động một cách thận trọng, vì, thay vì cố gắng hòa giải lý thuyết của chúng ta với Kinh Thánh, chúng ta có thể đang tìm cách hòa giải Kinh Thánh với lý thuyết của chính mình. Chúng ta luôn an toàn khi tìm cách đứng về phía Kinh Thánh, nhưng chúng ta không phải lúc nào cũng an toàn như vậy khi tìm cách để Kinh Thánh đứng về phía mình. Vậy thì, những lập luận chung chung nên được chấp nhận rất chậm rãi như những cơ sở để xếp một đoạn đặc biệt vào hàng ngoại lệ, thay vì đặt nó (như bằng chứng thoạt nhìn sẽ dẫn chúng ta làm) như một minh họa của chính quy tắc ấy. Nói cách khác, Chúa chúng ta và các sứ đồ của Ngài đã, trong rất nhiều trường hợp, trích dẫn theo nghĩa đen từ Cựu Ước, thì chúng ta cũng nên làm như vậy, trừ phi những lý do đặc biệt cấm cản; trong số những lý do ấy, các lý thuyết, suy luận, hệ thống, hay phỏng đoán của chính chúng ta, nên được đưa ra rất thận trọng, nếu được phép đưa ra chút nào.
Các tên Y-sơ-ra-ên, Si-ôn, Giê-ru-sa-lem, vân vân, thường được dùng trong chúng ta đến nỗi để chỉ Hội Thánh của Đấng Christ, chúng ta hiếm khi nghĩ đến việc hỏi thẩm quyền Kinh Thánh của mình cho sự chiếm dụng này. Thói quen đã làm cho cách diễn đạt ấy thành tự nhiên, đến nỗi chúng ta thấy lạ khi hỏi làm sao những cách diễn đạt như vậy lại trở thành thiêng liêng hóa. Chúng ta coi như đương nhiên rằng Kinh Thánh dùng các thuật ngữ này theo cách ấy thường xuyên như chúng ta. Nhưng chúng ta có thật sự thấy đúng như vậy không? Chúng ta có thấy bất cứ sự ủng hộ nào như vậy cho điều này, hoặc trong các sách Phúc Âm hoặc trong các thư tín không? Không; chúng ta thấy các tên được dùng theo cùng một nghĩa rõ ràng và tự nhiên; và không có dấu hiệu nào cho thấy, trong việc giải thích các tiên tri, người Do Thái và người Dân Ngoại, Y-sơ-ra-ên và Hội Thánh, được dùng như những thuật ngữ có thể thay thế cho nhau. Không có sự thay đổi thuật ngữ nào diễn ra dưới thời kỳ mới, ít nhất là theo như bản ghi chép của Đức Chúa Trời cho phép chúng ta phán đoán. Y-sơ-ra-ên vẫn tiếp tục được dùng theo cùng một nghĩa mà nó đã được dùng từ thời Môi-se, chỉ dân tộc hay Hội Thánh của người Do Thái, dòng dõi của Áp-ra-ham; và chúng ta cũng có thể quả quyết như vậy về những tên tương tự mà các tiên tri dùng cho dân tộc ấy. Khi xem qua Bảng tra cứu các tên riêng trong Kinh Thánh của Cruden, chúng tôi ngạc nhiên thấy nhận xét này được sự kiện chứng thực đầy đủ đến đâu, — thậm chí đầy đủ và rộng rãi hơn chúng tôi đã dự đoán. Thật sự chỉ có hai ba chỗ trong toàn bộ Tân Ước mà những tên như vậy được dùng theo nghĩa có thể gọi là thuộc linh, hay ẩn dụ. Đó là những chỗ như trong sách Hê-bơ-rơ, (chương 12:22,) “Anh em đã tới gần núi Si-ôn,” và hai đoạn trong sách Khải Huyền, nói về Chiên Con và đoàn người của Ngài đứng trên núi Si-ôn; và ngay cả hai đoạn sau này cũng khó có thể nói là thuộc linh, vì, dù khải tượng mang tính biểu tượng, mỗi phần của nó đều được lấy từ một cảnh theo nghĩa đen, một đối tượng trong đó là núi Si-ôn theo nghĩa đen, vốn đã được đặt trước sứ đồ trong khải tượng theo cách này.
Trong Tân Ước, Giê-ru-sa-lem xuất hiện gần tám mươi lần, và tất cả đều không thể nghi ngờ là theo nghĩa đen, trừ những nơi điều ngược lại được chỉ ra rõ ràng bởi các tính từ thiên đàng, hay mới, hay thánh.* Người Do Thái xuất hiện trên một trăm lần, và chỉ bốn lần là còn mơ hồ, như trong Rô-ma 2:28. Y-sơ-ra-ên và người Y-sơ-ra-ên xuất hiện trên bốn mươi lần, và tất cả đều theo nghĩa đen. Giu-đa và Giu-đê trên hai mươi lần, và tất cả đều theo nghĩa đen. Vậy thì có vẻ như Tân Ước gán cho những tên này cùng một ý nghĩa như Cựu Ước. Nó giữ lại, thay vì thay đổi những ý nghĩa trước đây của những thuật ngữ quen thuộc này. Quả thật nó không ngăn cấm chúng ta dùng chúng theo nghĩa thuộc linh; nhưng nó rõ ràng cho thấy đó không phải là ý nghĩa tự nhiên và theo Kinh Thánh của chúng.
* Nhận xét tương tự sẽ áp dụng cho Ga-la-ti 4:26. Có những khó khăn liên quan đến đoạn này; nhưng dù những khó khăn này được giải quyết theo cách nào, thì những chữ “thành Giê-ru-sa-lem trên trời” vẫn không thể có nghĩa là Hội Thánh Cơ Đốc. Tính từ “trên trời,” và toàn bộ phạm vi lập luận của sứ đồ, cấm điều này. Mục đích của sứ đồ là chứng minh rằng những người tin nơi Đấng Christ (hay Hội Thánh Cơ Đốc) được tự do. Ông làm điều này bằng cách chỉ ra rằng họ (hay Hội Thánh này) là dòng dõi của một thành Giê-ru-sa-lem được tự do. Chẳng phải sẽ thật phi lý khi nói: “những tín hữu được tự do vì Hội Thánh Cơ Đốc được tự do,” khi chính điều cần chứng minh là liệu Hội Thánh Cơ Đốc có được tự do không; điều mà sứ đồ chứng minh bằng cách chứng tỏ sự liên hệ của Hội Thánh với một “thành Giê-ru-sa-lem trên trời,” mà mọi người đều thừa nhận là được tự do?
Nếu, vậy thì, Tân Ước là chìa khóa của lời tiên tri Cựu Ước, chúng ta không thể không thấy ít nhất những nguyên tắc chung mà lời tiên tri sau phải được giải thích theo. Không có thẩm quyền Tân Ước nào cho việc thiêng liêng hóa tên Y-sơ-ra-ên, Giu-đa, Giê-ru-sa-lem, Si-ôn. Chúa chúng ta và các sứ đồ của Ngài, khi trích dẫn những đoạn mà những tên này xuất hiện, đã lấy chúng theo ý nghĩa hiển nhiên và đã được thiết lập từ lâu. Nếu họ đã không làm vậy, làm sao kẻ chống đối hay người Do Thái có thể bị thuyết phục về sự vô tín, hay sự khước từ lẽ thật mà các tiên tri đã nói, khi lẽ thật của lời cáo buộc ấy hoàn toàn phụ thuộc vào sự khéo léo mà họ có thể thiêng liêng hóa những lời tiên tri? Hay, làm sao ngày nay chúng ta có thể bác bẻ hoặc Kẻ Vô Tín hoặc người Do Thái, nếu các tên và các chữ không thật sự có nghĩa là điều chúng có vẻ đại diện? Sứ đồ Phao-lô đã thuyết phục người Do Thái trong thời ông, bằng những dẫn chứng rõ ràng đến những lời mà các tiên tri đã nói về Y-sơ-ra-ên. Ông áp dụng cho Y-sơ-ra-ên điều đã được tiên báo về Y-sơ-ra-ên, và như vậy ông đã “thuyết phục mạnh mẽ” họ. Và cho đến ngày nay làm sao chúng ta có thể làm khác hơn là theo gương ông? Làm sao một người Do Thái có thể bị thuyết phục theo bất cứ cách nào khác? Đúng hơn, làm sao bạn có thể khiến một người Do Thái chịu lắng nghe bạn một cách kiên nhẫn? Bạn khăng khăng đòi ông tin rằng Giê-xu người Na-xa-rét là Đấng Mê-si-a đã hứa cho các tổ phụ, vì mọi điều được nói trong luật pháp và các tiên tri về Ngài đều đã được ứng nghiệm theo nghĩa đen; bạn nhấn mạnh điểm này, — sự ứng nghiệm chính xác và theo nghĩa đen của mọi lời tiên báo về Ngài, — và ở đây bạn đứng trên nền tảng hoàn toàn không thể công phá. Nhưng ngay khi bạn rời bỏ điểm này, bạn ném sự nghĩa đen của mình lên không trung; bạn phủ nhận rằng bất cứ điều gì khác là theo nghĩa đen; và như vậy bạn đào xới dưới chân mình nền tảng mà trên đó bạn có thể đã đứng một cách khải hoàn chống lại cả người Do Thái lẫn Kẻ Vô Tín.
Với sự mâu thuẫn rõ ràng như vậy, làm sao bạn mong một người Do Thái đánh giá cao những lập luận của bạn? Đúng hơn, làm sao bạn ngạc nhiên nếu ông nghi ngờ sự thành thật của bạn? Bạn thu thập những đoạn mà Môi-se và các tiên tri đã tiên báo sự hoang tàn của Y-sơ-ra-ên; bạn lấy đoạn này nối đoạn khác, mệnh đề nối mệnh đề, chữ nối chữ, và chỉ ra mọi điều đã nói đã được ứng nghiệm đầy đủ như thế nào; bạn chỉ vào sự đổ nát của thành họ, sự hoang vu của đồng ruộng họ, sự trục xuất họ khỏi đất họ và sự tan lạc họ giữa mọi dân; chỉ vào sự khốn khổ, sự hổ thẹn, sự hạ thấp mà họ đã rên xiết trong mọi thời đại kể từ khi Giê-ru-sa-lem trở thành một đống đổ nát. Bạn chỉ vào những điều này, và hỏi một người Do Thái cứng lòng: “Ông có thể ở yên trong sự vô tín và phản nghịch của mình với những lời tiên tri rõ ràng như vậy lên án ông ngay trước mặt không?” Lập luận không thể cưỡng lại! giá như người lập luận không tự bác bẻ mình bằng sự mâu thuẫn của chính mình. Vì người Do Thái, có lẽ không thể trực tiếp đối phó với những đoạn kết luận như vậy, lảng sang những đoạn khác nói theo những giọng khác. Ông chỉ vào những lời tiên báo tuyên bố rằng, như Y-sơ-ra-ên đã bị đuổi khỏi đất mình, thì về chính đất ấy Y-sơ-ra-ên sẽ trở về; rằng như thành của họ đã bị san bằng đổ nát và bị Dân Ngoại giày đạp, thì Giê-ru-sa-lem sẽ được “xây lại trên các đống đổ nát của nàng,” và trỗi dậy trong vinh hiển từ bụi đất; rằng như đất của họ đã trở thành đồng vắng phủ đầy gai gốc và chà chuôm, Li-ban bị đốn hạ, Sa-rôn héo úa, và Cạt-mên rụng lá, thì đồng vắng và nơi vắng vẻ sẽ vui mừng, và sa mạc hớn hở nở hoa như hoa hồng. Ông chỉ vào những điều này, và tự an ủi mình trong hy vọng rằng những ngày huy hoàng của ông sẽ trở lại. Ông kinh ngạc biết bao khi được người chống đối Cơ Đốc của mình bảo rằng tất cả những điều này đều là ẩn dụ; rằng sự trở về đất của chính ông chỉ có nghĩa là sự trở lại của ông với Cơ Đốc giáo; rằng việc xây lại Giê-ru-sa-lem chỉ có nghĩa là sự mở rộng Hội Thánh của Đấng Christ. Ông ngơ ngác biết bao khi chính người đã từng hùng biện bênh vực sự hoàn thành đầy đủ và chính xác của mọi lời rủa sả chống lại Y-sơ-ra-ên, chỉ ra rõ ràng rằng mỗi mệnh đề và mỗi chữ đều đã được ứng nghiệm, không một chấm một nét nào bị bớt đi, giờ đây thản nhiên bảo ông rằng, dù các lời rủa sả đều theo nghĩa đen, nhưng các phước lành chỉ là ẩn dụ! Y-sơ-ra-ên đã bị trục xuất khỏi Ca-na-an theo nghĩa đen; nhưng ông chỉ được phục hồi theo nghĩa bóng! Ông đã bị tan lạc giữa các dân theo nghĩa đen; nhưng ông chỉ được nhóm hiệp theo nghĩa bóng! Và tất cả những điều này được quả quyết một cách nghiêm trang trên các nguyên tắc Tân Ước, nhân danh Đấng Christ và các sứ đồ của Ngài! Một người Do Thái có thể nghĩ gì về Cơ Đốc giáo sau điều này?
Cho đến giờ này, vậy thì, mọi điều về Y-sơ-ra-ên đều đã được hoàn thành theo nghĩa đen. Không có gì trong những gì đã xảy ra cho đến nay trong lịch sử kỳ lạ của họ ủng hộ chút nào những cách giải thích theo nghĩa bóng mà một số người tranh luận một cách quyết liệt. Tại sao Y-sơ-ra-ên vẫn là kẻ lưu đày, kẻ bị ruồng bỏ, kẻ lang thang, nếu không có lời rủa sả theo nghĩa đen? Tại sao Giê-ru-sa-lem bị san bằng thành đống, và núi Si-ôn bị cày như ruộng? (Giê-rê-mi 26:18.) Tại sao vương miện của Sa-ma-ri bị bẻ gãy, những đống đổ nát của nó bị lăn xuống thung lũng, và những cây nho của nó đều héo úa trên sườn núi? (Giê-rê-mi 31:5; Mi-chê 1:6.) Tại sao Li-ban bị đốn hạ, những cây sồi của Ba-san héo úa, những hoa hồng của Sa-rôn tàn lụi? Tại sao các cánh đồng Hết-bôn héo hon? Tại sao cây nho của Síp-ma bị nhổ bật gốc, những trái mùa hạ của Ê-lê-a-lê phai tàn, và tại sao Cạt-mên trơ trụi? Tại sao sự hói đầu đến trên Ga-xa, và tại sao Ách-ca-lôn bị cắt đứt? Tại sao Am-môn là chỗ nằm của bầy chiên, và các cung điện của Bốt-ra bị quét sạch? Tại sao Mô-áp chạy trốn, Ê-đôm trở thành đồng vắng, và núi Sê-i-rơ bị bỏ hoang? Tại sao có tất cả những điều này, nếu không có lời rủa sả theo nghĩa đen? Và tại sao, nếu đã có một lời rủa sả theo nghĩa đen như vậy, phước lành theo nghĩa đen lại bị từ chối?
Thật là dại dột khi trả lời, như nhiều người vẫn làm, rằng: “Thuộc linh
phước hạnh ấy còn giàu có hơn biết bao; vậy cớ sao lại tranh cãi về những phước hạnh kém giá trị hơn?" Vì sao? Vì chúng ta tin rằng Đức Chúa Trời đã mặc khải chúng; vì chúng ta tin rằng như Đức Chúa Trời đã bị sỉ nhục khi Y-sơ-ra-ên bị đuổi khỏi đất hứa, thì Ngài cũng sẽ được tôn vinh khi họ được định cư yên bình trở lại; vì như chúng ta biết Ngài đã được vinh hiển khi dẫn Y-sơ-ra-ên, con đầu lòng của Ngài, ra khỏi Ê-díp-tô, thoát khỏi ách bạo ngược của Pha-ra-ôn, đi qua đồng vắng vào Ca-na-an, thì chúng ta cũng tin rằng Ngài định tôn vinh chính mình Ngài bằng một cuộc xuất hành thứ hai, và một lần lập quốc thứ hai trong đất đã ban cho Áp-ra-ham và dòng dõi người; vì như Ngài đã tôn cao danh và quyền năng Ngài trước mắt các dân ngoại khi đem dân Ngài ra khỏi Ba-by-lôn sau bảy mươi năm phu tù, thì chúng ta cũng tin rằng Ngài sẽ lại tôn cao danh ấy bằng cách dẫn họ ra khỏi Ba-by-lôn Lớn, và trồng họ trong cơ nghiệp xưa của họ để thừa hưởng đời đời; không bao giờ bị kẻ thù quấy nhiễu nữa; không bao giờ nghe tiếng chiến tranh nữa. Vì có lời chép rằng: "Ta sẽ làm cho ngươi trở nên vinh hiển đời đời, là sự vui mừng của nhiều đời; dân ngươi đều sẽ là công bình, họ sẽ được hưởng đất nầy đời đời." Dân nầy, khi được phục hồi như vậy, sẽ được gọi bằng một tên mới là Hếp-xi-ba, và đất cũng sẽ được gọi bằng một tên mới là Bê-u-la; Vua của họ sẽ là Chúa Bình An, và từ nay tên thành của họ sẽ là Giê-hô-va Sa-ma, tức là "Đức Giê-hô-va ở đó." (Ê-xê-chi-ên 48:35.)
Nhưng người ta vẫn hỏi: cớ sao lại tranh cãi về những phước hạnh theo nghĩa đen, trong khi có những phước hạnh thuộc linh còn giàu có hơn biết bao? Tôi đáp: Vậy cớ sao Đức Chúa Trời lại giáng một sự rủa sả theo nghĩa đen? Há chẳng phải sự rủa sả thuộc linh còn khủng khiếp hơn biết bao sao? Há chẳng đủ sao khi mắt họ bị mù lòa, lòng họ bị cứng cỏi, và sự hiểu biết về Đấng Mê-si-a thật bị che khuất khỏi họ, đến nỗi họ bị bỏ mặc cứ đi trong khốn khổ và tối tăm, không có Đức Chúa Trời, không có hy vọng? Há điều đó chưa đủ, mà còn phải sai họ đi lang thang giữa các dân tộc, sống lẫn lộn với mọi người mà vẫn tách biệt khỏi mọi người? Việc giáng thêm sự rủa sả về vật chất có thêm được gì cho sự lưu đày thuộc linh của họ khỏi Đức Chúa Trời? Nếu trong lịch sử tương lai của họ, phước hạnh thuộc linh là đủ, thì cớ sao trong lịch sử quá khứ của họ, sự rủa sả thuộc linh lại không đủ? Hay nếu Đức Chúa Trời, qua lịch sử của họ, đã bày tỏ rõ ràng cho mọi người rằng Ngài muốn nói đến cả điều thuộc về vật chất lẫn điều thuộc linh, thì cớ sao con người lại dám cho mình khôn ngoan hơn Đức Chúa Trời, mà nói rằng trong thời gian tới, chỉ cần một trong hai điều ấy là đủ? Tôi không tranh cãi chỉ vì những phước hạnh vật chất mà thôi. Tôi thừa nhận rằng những điều ấy mà không có điều kia thì thật nghèo nàn biết bao. Ngay cả Ê-đen cũng chỉ là đồng hoang nếu không có sự hiện diện của Đức Chúa Trời; nhưng Ê-đen đã là một nơi đầy phước khi Đức Chúa Trời ở đó. Y-sơ-ra-ên cũng vậy. Chúng ta tranh đấu cho số lượng phước hạnh thuộc linh tương lai của Y-sơ-ra-ên chẳng kém ai; chúng ta không muốn bớt đi một chấm một nét nào trong số đó; chúng ta biết rằng nếu không có sự đổ xuống của Đức Thánh Linh trên họ, thì ngay cả Giê-ru-sa-lem, được Đức Chúa Trời xây lại, và đất của họ, một thiên đàng thứ hai, cũng vẫn chỉ là cảnh khốn khổ, một miền tối tăm. Nhưng trong khi chúng ta tin rằng Y-sơ-ra-ên sẽ nhận đầy đủ mọi phước hạnh thuộc linh mà người theo chủ nghĩa thuộc linh quyết liệt nhất có thể tưởng tượng, thì chúng ta cũng tin rằng đủ mọi phước hạnh vật chất cũng đang chờ đợi họ, theo lời hứa của Đức Chúa Trời. Hai điều nầy chắc chắn không mâu thuẫn nhau. Điều nầy không loại trừ hay vô hiệu hóa điều kia. Việc Y-sơ-ra-ên được đem từ các đầu cùng đất về, và được trồng lại trong đất của mình, sẽ không cản trở họ hưởng đầy đủ mọi phước hạnh thuộc linh mà Đức Chúa Trời còn dành sẵn cho họ. Và nếu Đức Chúa Trời đã vui lòng phán trong Lời Ngài về việc nhóm họ lại từ mọi dân tộc, trồng họ trong đất của họ, xây lại các thành của họ, v.v., thì chúng ta có thể hay nên khẳng định rằng những lời ấy không có nghĩa gì khác ngoài sự họ trở lại với Đấng Christ sao? Có ai dám cố chứng minh rằng những lời tiên tri như vậy không thể có nghĩa là sự phục hồi theo nghĩa vật chất, mà phải có nghĩa là sự phục hồi thuộc linh không? Cớ sao người ta lại nôn nóng phủ nhận nghĩa đen đến vậy? Cớ sao họ lại háo hức chứng minh tất cả chỉ là hình bóng? Cớ sao họ lại có một ác cảm kỳ lạ đối với việc hiểu những lời tiên tri ấy theo nghĩa tự nhiên và hợp lẽ thường? Cớ sao họ lại sợ nghĩa đen đến thế? Chúng ta không biết một trường hợp nào mà hệ thống giải nghĩa đen đã làm hại Hội Thánh, hay đưa tà giáo vào; nhưng từ thời Ô-ri-gen trở xuống, cho đến thời đại của chủ nghĩa tân thần học hiện đại, đủ mọi điều ác đã theo sau sự lìa bỏ nghĩa đen của Kinh Thánh.
Ngoài những nguyên tắc chung nầy mà tôi dùng để bênh vực cách giải thích theo nghĩa đen các lời tiên tri về Y-sơ-ra-ên, xin cho tôi vắn tắt nêu thêm một hai điều nữa.
Thứ nhất. Trong những đoạn mà người Do Thái và dân ngoại được nói đến cùng nhau, và hoặc được so sánh hoặc được đối chiếu, chúng ta chắc chắn rằng lời tiên tri nói về Y-sơ-ra-ên theo nghĩa đen. Nếu không, thì từ dân ngoại có nghĩa gì? Nếu trong những đoạn như vậy Y-sơ-ra-ên có nghĩa là Hội Thánh Cơ Đốc, thì những điều vô lý và bất hợp lý rõ ràng nhất sẽ xảy ra. Nhiều lời tiên tri theo cách nầy sẽ bị tước mất, không chỉ ý nghĩa đặc biệt của nó, mà cả mọi ý nghĩa. Hoàn cảnh khác nhau của người Do Thái và dân ngoại; sự tương phản giữa họ; mối quan hệ của bên nầy với bên kia; ảnh hưởng mà bên nầy sẽ tác động lên bên kia, được nhắc đến và nhấn mạnh rất thường xuyên trong lời tiên tri: và khi ghi nhớ những điều nầy, các đoạn văn trở nên rõ ràng, mạch văn sáng tỏ, cách giải thích tự nhiên. Phủ nhận những điều nầy; khiến Si-ôn hay Y-sơ-ra-ên có nghĩa là Hội Thánh của Đấng Christ, thì cả chương sẽ hoặc là một mớ hỗn độn, hoặc từ đầu đến cuối chỉ là sự lặp lại đơn điệu của một ý tưởng duy nhất. Xem Ê-sai 49:22; 60:3; 62:2.
Thứ hai. Trong những lời tiên tri giữ sự phân biệt quen thuộc giữa Giu-đa và Y-sơ-ra-ên, hay Giu-đa và Ép-ra-im, chúng ta phải giải thích Y-sơ-ra-ên, Si-ôn, v.v., theo nghĩa đen về dân tộc Do Thái, hay hội chúng, hay đất, hay thành phố; bằng không chúng ta sẽ đưa vào những tên gọi vô nghĩa nhất, và những hình ảnh không thích hợp. Chẳng hạn, Xa-cha-ri 9:13: "Vì ta đã giương Giu-đa như cây cung, và Ép-ra-im như mũi tên; ta sẽ giục con cái ngươi, hỡi Si-ôn, nghịch cùng con cái ngươi, hỡi Gia-vam!" v.v. Cũng xem Ê-sai 11:12, 13; Giê-rê-mi 30:3.
Thứ ba. Khi lời tiên tri chưa được ứng nghiệm là sự tiếp nối hay kết luận của một chuỗi, mà phần đầu của nó đã được ứng nghiệm theo nghĩa đen, hay đang được ứng nghiệm theo nghĩa đen trước mắt chúng ta. Nếu trong phần đầu của một lời tiên tri, Y-sơ-ra-ên chỉ có nghĩa là Y-sơ-ra-ên, thì dĩ nhiên trong phần sau, cho đến cuối, nó cũng phải có nghĩa như vậy. Xem Giê-rê-mi chương 30 và 31.
Thứ tư. Khi sự tan lạc và sự nhóm lại của họ được đặt cạnh nhau, và khi chúng ta được bảo rằng như họ đã bị tan lạc thể nào, thì họ sẽ được nhóm lại thể ấy. Những lời tiên tri về điều nầy trong sách Phục truyền thật ấn tượng và rõ ràng, nơi văn phong giản dị loại trừ ý tưởng về hình bóng. Chẳng hạn, làm sao người chủ trương giải nghĩa thuộc linh tài tình nhất có thể xoay xở để giải thích cho qua một đoạn như vầy: "Ví bằng có ai trong các ngươi bị tan lạc đến cuối trời, thì từ đó Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi sẽ nhóm ngươi lại và rút ngươi khỏi đó; Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi sẽ đem ngươi vào xứ mà tổ phụ ngươi đã chiếm được, và ngươi sẽ chiếm lấy nó; Ngài sẽ làm phước cho ngươi, và gia thêm ngươi nhiều hơn tổ phụ ngươi." (Phục truyền 30:4.) Cũng xem Giê-rê-mi 23:3; 30:3, 18; Ê-xê-chi-ên 20:34.
Thứ năm. Khi các xứ được chỉ rõ, là nơi họ đã bị tan lạc vào, và là nơi họ đang cư ngụ. Chúng ta thấy họ đang cư ngụ trong các xứ nầy, và Đức Chúa Trời phán Ngài sẽ đem họ ra khỏi các xứ ấy, và trồng họ lại trong đất của họ. Điều nầy có chỉ có nghĩa, như một số người cho là vậy, rằng Đấng Christ sẽ có một Hội Thánh tại những nơi nầy, hay, theo những người khác, rằng Y-sơ-ra-ên sẽ trở lại với Đấng Christ không? Không thể nào! Ê-díp-tô có thể có nghĩa gì — và Pha-trốt, Cút, Ê-lam, Si-nê-a, Ha-mát, và các cù lao biển? Có thể tạo ra thứ hình bóng phức hợp và bất hợp lý nào từ những tên nầy? Xem Ê-sai 11:11; 49:12.
Thứ sáu. Khi, ở đầu một lời tiên tri, có nhắc đến ách nô lệ Ê-díp-tô của họ, cảnh phu tù Ba-by-lôn hay A-si-ri của họ, thì phần kết luận của lời tiên tri phải liên quan đến Y-sơ-ra-ên theo nghĩa đen, và nói về một sự giải cứu theo nghĩa đen. Xem Ê-sai 52:4. Khi Đức Chúa Trời ám chỉ đến sự giải cứu nàng khỏi cảnh phu tù Ba-by-lôn, và phán rằng Ngài sẽ giơ tay ra lần thứ hai để chuộc lấy phần sót lại của dân Ngài, thì đó phải là Y-sơ-ra-ên theo nghĩa đen được nói đến, và một sự phục hồi theo nghĩa đen được báo trước.
Thứ bảy. Khi cả sự trở lại của họ lẫn sự phục hồi về đất của họ được nói đến cùng nhau trong cùng một đoạn. Điều nầy xảy ra rất thường xuyên: và trong những trường hợp như vậy, chúng tôi không thấy cách giải thích theo nghĩa bóng có thể đứng vững dù chỉ một lúc. Nếu những lời báo trước sự phục hồi của họ đứng riêng một mình, chúng tôi có thể hình dung làm sao, bằng sự khéo léo, người ta có thể gán một nghĩa thuộc linh cho một số đoạn, và loại trừ mọi ám chỉ đến sự phục hồi của Y-sơ-ra-ên về đất của họ, và sự trổi hơn giữa các dân tộc; nhưng khi một câu rõ ràng báo trước sự phục hồi của họ về đất của họ, và câu tiếp theo báo trước sự trở lại thuộc linh của họ với Đức Chúa Trời, thì đối với chúng tôi, nói rằng cả hai điều nầy có nghĩa như nhau dường như là sự bóp méo và làm rối loạn mọi ngôn ngữ. Chẳng hạn, hãy lấy lời tiên tri của Ê-xê-chi-ên về phước hạnh sẽ đổ xuống trên Y-sơ-ra-ên trong ngày sau rốt. (Chương 36:24-28.) Ông đã tuyên bố họ đã bị "tan lạc giữa các dân ngoại, và tản mác khắp các xứ" thể nào. Rồi ông báo trước sự thịnh vượng tương lai của họ; và trước hết là sự phục hồi của họ về đất của họ: "Ta sẽ thâu lấy các ngươi khỏi giữa các dân; ta sẽ nhóm các ngươi lại từ mọi nước, và đem các ngươi về trong đất riêng của các ngươi." Chỉ riêng điều nầy đã có vẻ đủ rõ ràng, nhất là khi đặt cạnh sự mô tả, vài câu trước đó, về sự tan lạc của họ, mà mọi người đều thừa nhận là theo nghĩa đen. Nhưng như để ngăn chặn ngay cả khả năng người ta nói rằng điều nầy có nghĩa là sự trở lại, thì ngay lập tức có lời thêm: "Ta sẽ rưới nước trong trên các ngươi, và các ngươi sẽ trở nên sạch: Ta sẽ làm sạch hết mọi sự ô uế và mọi thần tượng của các ngươi; Ta cũng sẽ ban lòng mới cho các ngươi; và Ta sẽ đặt thần mới trong các ngươi." Chúng tôi có thể nêu nhiều đoạn tương tự, nhưng chừng nầy đã đủ làm mẫu. Đối với chúng tôi, những trường hợp như vậy có vẻ hoàn toàn thuyết phục. Thật vậy, nếu không có một quyết tâm từ trước là không tin vào sự phục hồi của Y-sơ-ra-ên, chúng tôi khó thấy làm sao có ai có thể dù chỉ một lúc nghĩ đến việc tranh cãi về nghĩa đen của những đoạn như vậy.*
* Vào khoảng giữa thế kỷ 17, Samuel Petto đã xuất bản một tác phẩm có tên "Khải Huyền Được Vén Mở", cùng với cuốn sách về Các Giao Ước của ông, đã được tái bản năm 1820, với lời giới thiệu của các Tiến sĩ M'Crie, Paxton, v.v. Trong đó ông thường xuyên nhắc đến "Y-sơ-ra-ên, và những điều sẽ xảy đến cho họ trong ngày sau rốt." Sau khi nói dài về thời kỳ hoạn nạn của Gia-cốp, ông tiếp tục đề cập, theo thứ tự, đến "sự thiết lập vương quốc vinh hiển của Chúa Giê-xu Christ, Giê-ru-sa-lem mới, hay sự vinh hiển của Hội Thánh tại đây, một ngàn năm. Khải Huyền 20; 21." Rồi ông nói thêm: "Sự khởi đầu hay trạng thái đầu tiên của vương quốc nầy sẽ đến mau chóng sau sự sống lại của các nhân chứng, và sự trở lại đầu tiên của người Do Thái, và trước khi một ngàn năm bắt đầu... Một ngàn năm nầy sẽ là thời kỳ vinh hiển; không phải tuyệt đối như thể không còn tội lỗi; nhưng tương đối, hay so với bất kỳ trạng thái nào trước đây của Hội Thánh. Có thể nó sẽ được mở đầu bằng sự hiện ra cách cá nhân của Đấng Christ trên mây; nhưng tôi không dám nói rằng đó sẽ là sự hiện diện cách cá nhân và sự ở lại hay trị vì của Đấng Christ trên đất. Bấy giờ thành và đền thờ của Ê-xê-chi-ên sẽ được dựng lên, mà sự vinh hiển của nó là tên nó từ ngày đó sẽ là Giê-hô-va Sa-ma, tức Đức Giê-hô-va ở đó. Tại đây sẽ bắt đầu trạng thái của Giê-ru-sa-lem Mới, là thành từ trời giáng xuống, chứ không phải bởi chúng ta lên trời. Bấy giờ sẽ ban cho Đấng Christ, như Đa-ni-ên 7:14, quyền thế, vinh hiển, và vương quốc." — Tr. 136.
Chúng tôi tin rằng có hai đoạn đặc biệt mà một số người dựa vào nhiều, để khẳng định rằng Y-sơ-ra-ên và Giu-đa có nghĩa là Hội Thánh Cơ Đốc. Một ở Công vụ 15:14-17, và đoạn kia ở Hê-bơ-rơ 8:8-12. Chúng được viện dẫn như những bằng chứng không thể cưỡng lại rằng các sứ đồ đã giải thích những đoạn về Y-sơ-ra-ên là nói về Hội Thánh Cơ Đốc. Vậy chúng ta hãy vắn tắt tìm hiểu xem có phải vậy không. Đoạn trước chép như vầy: "Rồi đó, ta sẽ trở lại, dựng lại đền tạm của Đa-vít, là đền đã đổ nát," v.v. Bấy giờ, vì sứ đồ đã đưa ra câu trích dẫn nầy để chứng minh rằng đó là ý định của Đức Chúa Trời, như đấng tiên tri A-mốt của Ngài đã tuyên bố, "để thăm viếng dân ngoại, lấy trong họ một dân để dâng cho danh Ngài," nên người ta nói rằng ông muốn giải thích cụm từ "dựng lại đền tạm của Đa-vít" là nói về sự trở lại của dân ngoại. Đối với chúng tôi, rõ ràng rằng cụm từ "đền tạm của Đa-vít" không phải là điểm chính của câu trích dẫn hay lập luận của ông. Điểm chính nằm ở câu tiếp theo, nơi có những chữ "mọi dân ngoại". Chính từ những chữ cuối nầy mà rõ ràng ông muốn rút ra nguyên tắc mà ông đang tranh luận. Sức nặng của lập luận ông đặt trên duy điều nầy, chứ không phải trên những cụm từ trước đó — mà chúng tôi hiểu theo nghĩa thông thường, là chỉ Y-sơ-ra-ên theo xác thịt. Tất cả những gì ông muốn xác lập là Đức Chúa Trời đã báo trước rằng dân ngoại sẽ được gọi vào. Câu sau khẳng định rõ ràng điều nầy; câu trước, nếu có, thì chỉ bằng suy luận theo nghĩa bóng. Vậy chúng tôi phủ nhận rằng ở đây sứ đồ muốn khẳng định đền tạm của Đa-vít có nghĩa là dân ngoại. Chắc chắn ông trích dẫn cả đoạn, nhưng phần mà ông xây dựng lập luận của mình là phần sau của nó, nơi dân ngoại được nêu tên rõ ràng. Các tác giả được linh cảm trong Tân Ước rất thường trích dẫn cả đoạn, dù chỉ cần một mệnh đề để chứng minh điểm đang bàn. Như một ví dụ nổi bật về điều nầy, chúng tôi dẫn Ma-thi-ơ 12:15-21, trong đó Ê-sai được sứ đồ Ma-thi-ơ trích dẫn để minh họa một nét đặc biệt trong tính cách của Chúa chúng ta (câu 16) — là việc Ngài luôn dặn những kẻ được Ngài chữa lành đừng làm cho người ta biết Ngài. Nhiều câu được trích dẫn, hai trong số đó nói về dân ngoại, dù điều nầy chẳng liên quan gì đến điểm đang bàn, mà đơn giản chỉ là — tính nhu mì và hiền lành của Đấng Christ. Đoạn được trích dẫn nhiều hơn mức thực sự cần cho bằng chứng; và chúng ta cũng có thể lập luận từ đoạn nầy rằng dân ngoại có nghĩa là người Do Thái, như từ đoạn kia rằng người Do Thái có nghĩa là dân ngoại. Thật vậy, theo những nguyên tắc mà các đối thủ của chúng tôi lập luận khi giải thích câu trích dẫn trong sách Công vụ các Sứ đồ, chúng tôi không thấy làm sao họ có thể từ chối kết luận rằng trong đoạn Ê-sai nầy, được Ma-thi-ơ trích dẫn khi nói về dân mình, người Do Thái được gọi đến hai lần bằng tên dân ngoại. Nhưng ở cả hai chỗ, mục đích của việc trích dẫn đã đủ rõ ràng, tức là, để xác lập một điểm hay nguyên tắc cụ thể từ một lời tiên tri Cựu Ước. Chỉ một mệnh đề, trong mỗi trường hợp, tạo thành điểm mà lập luận dựa vào, dù, như điều tự nhiên và phải lẽ, cả lời tiên tri liên mạch được trích dẫn đầy đủ.
Câu trích dẫn kia ủng hộ quan điểm nghĩa bóng về các lời tiên tri liên quan đến Y-sơ-ra-ên, là Hê-bơ-rơ 8:8, về giao ước mới sẽ lập với nhà Y-sơ-ra-ên và với nhà Giu-đa. Người ta đã lập luận rằng vì đây là giao ước của Tân Ước, nên Giu-đa và Y-sơ-ra-ên phải có nghĩa là Hội Thánh của Đấng Christ! Cũng có thể lập luận rằng khi các đấng tiên tri nói về lời hứa cho Áp-ra-ham, về những phước hạnh sẽ tuôn đổ đến người và dòng dõi người qua Đấng Cứu Thế sẽ đến, thì Áp-ra-ham không có nghĩa là Áp-ra-ham, mà là Hội Thánh của Đấng Christ. Toàn bộ đoạn nầy trong sách Hê-bơ-rơ, và đặc biệt hơn là chương trong sách Giê-rê-mi mà nó được lấy ra, quá rõ ràng và minh bạch để bị giải thích sai như vậy. Ý của sứ đồ đã rõ ràng, và ý hướng của câu trích dẫn của ông cũng rõ ràng, không cần phải viện đến bất kỳ sự gượng ép giải thích phi tự nhiên nào như vậy. Ông đã nói về giao ước cũ — giao ước đã lập với Y-sơ-ra-ên tại núi Si-na-i, với mọi nghi thức đa dạng và chức tế lễ không hoàn hảo của nó; và ông đến để bày tỏ rằng tất cả những điều nầy sẽ bị bãi bỏ, và thay vào đó một giao ước mới sẽ được lập với Y-sơ-ra-ên, với chính Y-sơ-ra-ên mà giao ước trước đã được lập, là giao ước đã bị cất đi trong Đấng Christ. Đây là mục đích của ông, đây là ý hướng của lập luận ông, và không câu trích dẫn nào có thể hỗ trợ lập luận ấy tốt hơn câu nầy từ Giê-rê-mi, nếu được hiểu theo nghĩa đen. Nếu hiểu theo nghĩa thuộc linh, nó thật sự không cung cấp bằng chứng vững chắc nào cho khẳng định của ông rằng chế độ cũ của Y-sơ-ra-ên sẽ qua đi, và một chế độ mới sẽ được thiết lập với chính dân tộc nầy — nhất là khi xét rằng ông đang tranh luận với người Do Thái, và từ đầu đến cuối đã nói về Y-sơ-ra-ên theo nghĩa đen.
Nhưng khi nói điều nầy, chúng tôi có phủ nhận rằng ông đang nói về giao ước mới trong Đấng Christ, hay nói rằng nó loại trừ dân ngoại, hay nó không áp dụng cho Hội Thánh phổ quát của Đấng Christ không? Không: chúng tôi giữ vững tất cả những điều ấy một cách quyết liệt như bất cứ ai; chỉ có điều chúng tôi nghĩ rằng đó không phải là mục đích trực tiếp của sứ đồ khi xác lập những điều nầy trong đoạn ấy, dù rõ ràng rằng khi chứng minh điểm trực tiếp của mình, ông đã xác lập tất cả những điều còn lại. Giao ước của Áp-ra-ham cũng là giao ước của dân ngoại; giao ước của Áp-ra-ham là nền tảng mà con cái thuộc linh của Áp-ra-ham đứng trên; là nền mà Hội Thánh của Đấng Christ được xây dựng: nhưng để chứng minh điều nầy, không cần thiết, như một số người dường như tưởng, phải chứng minh rằng Áp-ra-ham có nghĩa là dân ngoại, hay Hội Thánh của Đấng Christ. Và như đoạn nầy khẳng định rằng trước hết, giao ước mới nầy sẽ được lập với Y-sơ-ra-ên theo nghĩa đen, thì chúng ta thấy sự việc đã đúng như vậy. Đấng Mê-si-a, khi Ngài đến, "đã lập giao ước vững bền với nhiều người trong một tuần lễ." (Đa-ni-ên 9:27.) Ngài đã giới hạn chức vụ của chính Ngài trong vòng người Do Thái; Ngài đã truyền cho các sứ đồ đầu tiên của Ngài, là những người Ngài sai đi trước khi Ngài chịu khổ, cũng làm như vậy; và trong mạng lệnh cuối cùng cho họ trước khi Ngài rời khỏi đất, trong khi sai họ đi khắp thế gian, Ngài vẫn bảo họ khởi sự từ Giê-ru-sa-lem, điều mà chúng ta thấy, trong sách Công vụ các Sứ đồ, họ đã tuân theo rất nghiêm ngặt. Chắc chắn, đoạn trong Giê-rê-mi nói về một thời gian vẫn còn trong tương lai, trong đó giao ước nầy sẽ được xác nhận cho Y-sơ-ra-ên một cách đầy đủ hơn và vinh hiển hơn; nhưng chính vào lúc chế độ cũ bị bãi bỏ mà giao ước mới nầy bắt đầu được lập với họ, và khi, trong ngày sau rốt, họ được nhóm lại cách vinh hiển, và được tái lập trong bình an dưới Đấng Mê-si-a là Vua, thì sự bảo đảm của họ sẽ là chính giao ước ân điển nầy. "Vì ta sẽ tha sự gian ác của họ, và không nhớ đến tội lỗi họ nữa."
Tôi tin rằng tôi đã nói đủ để bày tỏ rằng những đoạn như các đoạn đã đề cập đã bị giải thích sai, và thật sự không cung cấp cơ sở nào cho cách áp dụng các lời tiên tri theo nghĩa thuộc linh cho Hội Thánh của Đấng Christ mà nhiều người cứ bám lấy. Người ta có thể tưởng, từ sự háo hức thể hiện trong việc cố giành giật những lời hứa như vậy khỏi Y-sơ-ra-ên theo nghĩa đen, rằng chính hy vọng của một người ngoại phụ thuộc vào khả năng chứng tỏ rằng những lời báo trước như vậy thật sự và chủ yếu liên quan đến mình. Người ta có thể cho rằng Đức Chúa Trời đã không ban cho dân ngoại lời hứa nào của riêng họ, đến nỗi họ chụp lấy cơ nghiệp của Y-sơ-ra-ên với lòng tham không nể nang như vậy. Khốn thay cho chúng ta, nếu sự cứu rỗi của chúng ta dựa trên khả năng chứng tỏ rằng Y-sơ-ra-ên trong lời tiên tri có nghĩa là Hội Thánh của Đấng Christ! Tội nhân ngoại nào, nặng trĩu tội lỗi, dám mạo hiểm xây dựng trên một hy vọng bấp bênh như vậy? Chúng ta có vô số lời hứa của riêng mình, những lời hứa vững chắc như núi đời đời, và rực rỡ như các ngôi sao đời đời, bảo đảm cho chúng ta tất cả "sự giàu có không dò được của Đấng Christ." Và, hơn nữa, chúng ta có, bằng một cách khác, và có thể gọi là một cách ngay thẳng hơn, mọi phước hạnh của Y-sơ-ra-ên. Chúng không phải là những phước hạnh giới hạn trong Y-sơ-ra-ên, cũng như phước hạnh của Áp-ra-ham không giới hạn trong người, dù được hứa trực tiếp hơn cho người, và cho dòng dõi người theo xác thịt. Hương liệu mọc ở Ga-la-át, bá hương mọc ở Li-ban, và hoa hồng nở ở Sa-rôn, nhưng hương thơm của chúng có thể lan tỏa khắp thế gian. Không có một lời hứa nào ban cho Giu-đa mà chúng ta không thể rút ra phước hạnh cho chính mình. Vì phần chính yếu và thiết yếu nhất của một lời hứa là gì? Không phải chỉ là những lời mà qua đó Đức Chúa Trời dường như ràng buộc chính Ngài; hay, nói theo cách của loài người, cam kết chính Ngài, đến nỗi Ngài không dám rút lại. Không; đó là sự bày tỏ tình yêu thương và ân điển của Ngài mà chúng biểu lộ. Đó là sự thấu hiểu lòng của Cha chúng ta mà chúng cung cấp. Và nếu trong các lời hứa của Y-sơ-ra-ên, chúng ta học biết thêm về tình yêu của Cha chúng ta, và thấu hiểu sâu hơn lòng của Cha chúng ta, và biết rằng Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên cũng là Đức Chúa Trời của chúng ta, thì, dù chúng ta không thể nói: Đức Chúa Trời đã phán điều nầy với tôi cách cá nhân, nhưng nếu tôi học biết thêm về bản tính Ngài, và nhờ đó được nuôi dưỡng nhiều hơn bởi sự giàu có của ân điển Ngài, thì tôi thật được phước dồi dào! Tôi có thể nói: "Như vậy là đủ."
Bây giờ, chúng ta hãy dành một lúc, trước khi kết thúc, liếc nhìn câu chuyện của dân tộc bí ẩn nầy, mà quyền lợi cá nhân của họ trong các lời tiên tri chúng ta đã cố gắng bảo vệ.
"Than ôi! thành nầy xưa vốn đông dân, rày ngồi một mình! Xưa vốn lớn hơn hết trong các dân, rày trở nên như đờn bà góa!" Tường thành của nàng nằm trong bụi đất; cổng, then cài, và lũy thành đều đã sụp đổ cùng nhau. Nơi thánh của nàng không còn phản chiếu ánh bình minh êm đềm trên núi Ô-li-vét từ đá cẩm thạch trắng của những bức tường rực sáng. Tiếng ngợi khen vang dội của hàng vạn người Y-sơ-ra-ên nhóm lại trong lễ thánh đã im lặng từ bao thời đại. Các lễ trọng thể của nàng đã qua; bàn thờ của nàng đã bị lật đổ; các thầy tế lễ của nàng là những kẻ lưu đày; đám đông của nàng như những chiếc lá mùa thu bị gió cuốn; và "nơi ở của Gia-cốp" bị dời đi như lều của kẻ chăn chiên. Đồng ruộng của nàng là đồng hoang; vườn nho của nàng [NEEDS REVIEW: "flighted" — từ không rõ nghĩa trong ngữ cảnh; có thể là lỗi OCR của "blighted" (bị tàn héo)]; những nơi vui thích của nàng đã trở nên hoang vu; niềm vui của xứ đã mất. "Sự ô uế nó dính trên váy nó; vậy nên nó bị hạ xuống cách lạ lùng." Than ôi, thành phố xinh đẹp, sự vui mừng của cả trái đất, thành phố nơi Đa-vít đã ở và Sa-lô-môn đã trị vì, thành phố của Vua lớn! Than ôi, xứ hoang vu, đất cằn cỗi, bị Đức Giê-hô-va lìa bỏ và héo hon dưới cơn thạnh nộ của Ngài! Than ôi, những kẻ lưu đày bơ vơ, các chi phái Y-sơ-ra-ên không nhà, những người đã từng là dân của Chúa, một dòng giống được lựa chọn, một chức tế lễ hoàng gia! Nhưng nàng sẽ còn trỗi dậy nữa. Nàng đã ở trong bụi đất và mặc bao gai, nhưng nàng sẽ mặc lấy y phục đẹp đẽ của mình — y phục vinh hiển hơn những ngày xưa. Được xây lại và trang điểm lại, như kinh đô của trái đất, nàng sẽ quên nỗi khốn khổ mình trong niềm vui của hôn ước thứ hai, và không còn nhớ đến sự sỉ nhục mình nữa.
Nơi Y-sơ-ra-ên, chúng ta thấy tượng đài sừng sững về sự thành tín và chân thật của Đức Giê-hô-va. Không một điều nào trong mọi điều Đức Giê-hô-va đã phán Ngài sẽ làm cho hay nghịch cùng dân tộc ấy đã thất bại. Tất cả đều đã xảy ra theo nghĩa đen. Sự rủa sả đã giáng xuống họ, và mọi lời đe dọa đều đã được kiểm chứng. Thế mà họ không bị tiêu diệt; họ vẫn được yêu mến vì cớ tổ phụ họ, và được gìn giữ vì cớ giao ước không thể bị phá vỡ. Được dành cho những ngày tươi sáng hơn, họ vẫn sống còn. Hiện nay là những tượng đài về sự nghiêm khắc công chính của Đức Chúa Trời, họ sẽ còn là những tượng đài rõ rệt hơn về ân điển bất biến của Ngài, vì "nơi nào tội lỗi đã thêm nhiều, thì ân điển lại càng dư dật hơn nữa." Bị sóng đánh từ đợt nầy sang đợt khác trên một tấm ván đơn độc, họ đã vượt qua bao thế kỷ bão tố, chứng kiến những con tàu hùng mạnh nhất đứt neo trong cơn bão và chìm xuống bên cạnh mình, mà chính họ vẫn nổi. Mersus prof undo pulchrior evenit! [NEEDS REVIEW: câu La-tinh trong bản gốc bị lỗi OCR — có lẽ là câu của Horace "merses profundo, pulchrior evenit" (dù bị dìm xuống vực sâu, nó nổi lên càng đẹp hơn)] Cho đến ngày nay, như từ trước đến nay, không cố định, không neo đậu, không nơi trú ẩn, không được bảo vệ; bị thủy triều hay bão tố xô đẩy đây đó, họ đang chờ đợi cơn cuồng phong cuối cùng của thế gian bùng nổ, cơn bão ấy, trong khi tàn phá đất và rải xác tàu đắm khắp biển, sẽ để họ bình an vô sự, thậm chí đưa họ về quê hương! Thật là sự thành tín, sự nhẫn nại, tình yêu thương không đổi dời dường nào! Trong mắt Đức Giê-hô-va, họ vẫn quý báu; là cơ nghiệp được chọn của Đức Chúa Trời. Giao ước của họ vẫn vững chắc; các lời hứa của họ không thể hư nát. Nếu không có những điều nầy, họ đã ra sao? Há họ đã chẳng bị diệt khỏi đất, và không còn được tìm thấy giữa các dân tộc sao? Những lời hứa nầy đã giữ họ chặt, và buộc rễ họ "như bằng dây sắt và đồng," đến nỗi họ không bị cuốn đi hay bị thiêu hủy. Suốt một ngàn tám trăm năm nầy, họ đã được duy trì như một dân tộc — bước ra từ khói lửa và đống đổ nát của hàng ngàn thành phố, trỗi dậy từ những mảnh vỡ của hàng trăm đế quốc, sống sót với sức sống bền bỉ bí ẩn, qua bão tố, cướp phá, tàn sát, lụt lội, lửa thiêu!
Vị trí nổi bật dành cho Y-sơ-ra-ên trong các đấng tiên tri buộc phải đập mạnh vào sự chú ý của chúng ta. Thật vậy, lịch sử và lời tiên tri giống nhau ở điểm nầy. Đó là mục đích của Đức Giê-hô-va; đó là một trong những phương tiện Ngài đã định để tự bày tỏ mình. "Ôi! sâu nhiệm thay là sự giàu có, khôn ngoan và thông biết của Đức Chúa Trời!" Chắc chắn, nếu có điều gì có thể hạ mình chúng ta là dân ngoại, thì đó là lịch sử và vận mệnh của người Do Thái bị khinh dể, là dân mà sự trổi hơn giữa các dân tộc không chỉ được ban cho vài thế hệ, mà còn được Đức Chúa Trời bảo đảm truyền lại đời đời bằng chính việc làm của Ngài. Nếu có ai được khoe mình, thì người Do Thái được khoe mình hơn hết. Thuộc về họ là sự làm con nuôi, sự vinh hiển, các giao ước, sự ban luật pháp, và sự thờ phượng Đức Chúa Trời. Họ có một đền thờ tốn kém hơn bất kỳ sự huy hoàng ngoại giáo nào từng dựng; họ có một chức tế lễ uy nghiêm và thánh khiết hơn; họ có một dòng dõi vương giả và cao quý hơn — và vị cuối cùng của dòng dõi ấy chính là Đức Giê-hô-va nhập thể! Và đã từng có dân tộc nào bí ẩn bất diệt như vậy? Bị quăng vào lò lửa của ách bạo ngược Ê-díp-tô, A-si-ri, Ba-by-lôn, Hy Lạp, Rô-ma, dân tộc ấy đã bước ra mà không bị thiêu cháy! Vương quốc nầy đến vương quốc khác đã sụp đổ thành tro bụi, hay bị nuốt chửng, thế mà Y-sơ-ra-ên đã bước đi an toàn trên đống đổ nát của các đế quốc, hay đứng trên những mảnh vỡ của mỗi lần đắm tàu liên tiếp, hướng đôi mắt khắc khoải về Giê-ru-sa-lem, cơ nghiệp của dân tộc mình và thành phố của tâm hồn mình. Và há hậu duệ của dòng dõi phi thường ấy lại không cảm nhận được phẩm giá vượt trội của chính mình, khi, đứng giữa những tàn tích của các đế quốc cổ xưa đã qua đi, và sự suy tàn của các vương quốc hiện đại đang rã rời chung quanh, người ấy nghĩ rằng chẳng bao lâu tất cả những thứ nầy sẽ như "trấu trên sân đạp lúa mùa hạ," trong khi mình không thể bị diệt hay bị cuốn đi với bụi tro tàn của chúng? Người ấy cảm thấy rằng, ngay cả trong sự hạ thấp của mình, các bậc quyền quý của dân ngoại cũng không phải là hạng ngang hàng với mình. Sự bình an của họ gắn liền với sự cứu rỗi của thế gian; vì trong họ mọi dân tộc sẽ được phước, và chính họ là kẻ Đức Chúa Trời sẽ còn sai đi, để "rao truyền sự vinh hiển Ngài giữa các dân ngoại." (Ê-sai 66:19.) Và vào một thời gian không xa, những kẻ bị đuổi của Y-sơ-ra-ên và những kẻ bị tan lạc của Giu-đa sẽ trở về Si-ôn với tiếng hát, sự vui mừng đời đời đội trên đầu. "Đẹp đẽ về vị thế của nó" sẽ còn được thấy, sự vui mừng của cả trái đất, thành phố của Vua lớn. Một đền thờ vinh hiển hơn sẽ ở đó, và một sự hiện diện vinh hiển (Shekinah) hơn trước. Sẽ có một vua lấy sự công bình trị vì, và các cù lao sẽ trông đợi luật pháp sẽ ra từ Giê-ru-sa-lem, kinh đô của thế gian.
Nơi họ, chúng ta thấy câu chuyện lãng mạn đích thực của lịch sử. Quả thật, câu chuyện của họ là một câu chuyện lạ lùng, nhiều lúc giống như một khải tượng hơn là một thực tại; thế mà thật, thật một cách nổi bật; không mất trong huyền thoại hay sương mù, mà là một sự chắc chắn trọn vẹn từ đầu cho đến nay. Có ánh sáng dọc theo suốt hành trình của nó, khi, khởi đầu với Áp-ra-ham, tại U-rơ thuộc xứ Canh-đê, nó uốn lượn qua nhiều nẻo đường, từ thời đại nầy sang thời đại khác, qua vô số mê cung; vì đó là một câu chuyện bốn ngàn năm, và chưa kết thúc. Trong mọi dân tộc trên đất, có dân nào có một câu chuyện như vậy để kể?
Thế nhưng lịch sử chung của dân tộc không cho chúng ta thấy hết sự lãng mạn của những biên niên sử lạ lùng của họ. Thật vậy, câu chuyện dân tộc của họ quả là kỳ diệu, quá kỳ diệu đến nỗi không thể đọc mà không có cảm giác trang nghiêm và kính sợ. Thế mà những tình tiết riêng tư của câu chuyện Do Thái lại cho chúng ta những cảnh tượng ly kỳ hơn nữa. Lời tường thuật cá nhân, lịch sử thầm kín của người Do Thái, đem lại những cảnh tượng sâu sắc và gây chấn động hơn bất cứ nơi nào khác có thể tìm thấy. Ngay cả nhà tiểu thuyết cũng cảm nhận điều nầy. Do đó chúng ta thấy rằng những phần ấn tượng nhất của một số tác phẩm hư cấu ấn tượng nhất là những phần mà người Do Thái, nếu không đứng ở tiền cảnh, thì ít ra cũng góp mặt trong cảnh. Ông ta đứng trước mặt chúng ta như một đứa trẻ mồ côi không bạn bè, thân hình rũ rượi, ánh mắt và giọng nói đầy vẻ hoang vắng. Ông ta dường như là cư dân của một ngôi sao khác, bị đày khỏi quê hương của mình vì một tội lỗi bí ẩn nào đó chi phối định mệnh ông và ám ảnh từng bước chân ông; một tội mà ông không chịu xưng ra, nhưng cũng không thể chuộc được; một tội mà vì đó ông dường như mặc bao gai ẩn kín, và khiến ông héo hon như tuổi già cằn cỗi trước khi tuổi tráng niên kịp nở hoa. Nỗi cô đơn của kẻ lưu đày, sự quen thuộc điềm tĩnh với sầu khổ, sự cam chịu lặng lẽ, vẻ uy nghiêm u sầu, lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần dân tộc cao cả không thể xóa nhòa — tất cả những đặc điểm nầy, cùng với một số phận nặng nề và cay đắng nhất mà tội lỗi để lại cho kẻ thừa hưởng, tạo thành một đề tài ly kỳ nhất, ngay cả đối với một thế gian phù phiếm và vô tâm. Thật buồn, mà thật; thật lạ lùng, mà thật đúng!
Có người có thể nghĩ tất cả những điều nầy giàu cảm tính hơn là đúng sự thật; hay, nếu đúng, thì ít ra cũng mang nhiều chất thơ hơn là chất bổ ích của lẽ thật. Để đáp lại điều nầy, tôi có thể nói rằng nếu đó là chuyện lãng mạn, thì ít ra đó cũng là chuyện lãng mạn của Kinh Thánh; nếu đó là thi ca và cảm tính, thì đó là thi ca của sự thật trần trụi; đó không phải là cảm tính ấu trĩ của một kẻ mộng mơ trần gian, mà là tâm tình thiêng liêng của một Tâm Trí Vô Hạn, những tư tưởng và lời phán của Đức Chúa Trời khôn ngoan có một. Nhưng hơn nữa, chúng tôi lập luận rằng nó hoàn toàn không phải là vô ích hay phù phiếm. Đây không phải là lúc thích hợp để tôi tranh luận câu hỏi nầy, vì nó sẽ kéo dài cả một quyển sách; nhưng chỉ cần nói rằng, một lịch sử mà Đức Chúa Trời đã nhọc công triển khai — một lịch sử mà Ngài đã ban cho chúng ta nhiều hơn một phác thảo mơ hồ — một lịch sử dường như chiếm nhiều tư tưởng và mục đích của Ngài — một lịch sử mà qua các biến cố của nó Ngài đang bày tỏ bản tính nhân từ và thánh khiết của chính Ngài — một lịch sử như vậy hẳn phải hoàn toàn thực tiễn và hữu ích.
Phúc Âm là lời chứng của Đức Chúa Trời về chính Ngài bằng lời nói. Lịch sử Y-sơ-ra-ên là lời chứng của Đức Chúa Trời về chính Ngài bằng sự kiện. Phúc Âm là lời tuyên bố của Đức Chúa Trời rằng nơi nào "tội lỗi đã thêm nhiều, thì ân điển lại càng dư dật hơn nữa." Y-sơ-ra-ên là lời chứng sống động, hữu hình cho lẽ thật kỳ diệu và đầy phước nầy. Lịch sử Y-sơ-ra-ên, trong mọi thời đại, rao giảng cho chúng ta Phúc Âm về ân điển của Đức Chúa Trời. Từ đầu đến cuối, đó là câu chuyện về tội lỗi của con người và về tình yêu thương sâu xa không mệt mỏi của Đức Chúa Trời. Nó cho chúng ta thấy con đường phạm tội của con người đa dạng và vô tận dường nào; và nó cho chúng ta thấy con đường tha thứ, yêu thương, và ban phước của Đức Chúa Trời còn đa dạng và vô tận hơn biết bao. Y-sơ-ra-ên là dân tộc mà sự phản nghịch của con người, sự gian ác của con người, sự thù ghét Đức Chúa Trời của con người, được bày tỏ rõ ràng nhất, để chúng ta biết con người là gì, ngay cả trong tình trạng tốt nhất của mình, và với mọi lợi thế có thể có; để chúng ta biết lòng người là gì, ngay cả khi được thúc giục bằng mọi động cơ để yêu mến, phục vụ, và tôn vinh Đức Chúa Trời là Đấng đã dựng nên nó. Và Y-sơ-ra-ên cũng là dân tộc mà điều thiện trong Đức Chúa Trời luôn bày tỏ mình vượt trội hơn điều ác trong con người; nơi tình yêu thương và ân điển luôn dâng cao vô cùng, và vươn xa khôn lường, vượt khỏi tận cùng của sự quái gở và tội lỗi của loài người. Điều nầy chắc chắn là bổ ích.
Nhưng còn một khía cạnh khác của vấn đề có thể xem xét, một khía cạnh có lẽ nổi bật hơn đối với con mắt chung — mối quan hệ của lịch sử Y-sơ-ra-ên với lịch sử của thế gian. Có một mối liên hệ bí ẩn ở đây, mà chúng ta có thể dễ dàng thấy, dù không dễ giải thích.
Y-sơ-ra-ên ở một mình, không kể mình vào số các dân tộc. Thế mà mọi dân tộc đều bị ảnh hưởng bởi nàng theo cách nào đó. Ít có dân tộc nào mà lịch sử của họ tác động đáng kể đến các dân khác, nhất là những dân xa xôi và biệt lập. Nhưng ảnh hưởng của Y-sơ-ra-ên bao trùm tất cả. Được Đức Chúa Trời tách riêng khỏi cả trái đất, nàng vẫn tiếp xúc vô hình với nó trong mọi chuyển động và biến đổi của nó. Mọi tư tưởng của Đức Chúa Trời về thế gian, và mọi cách Ngài đối xử với dân cư nó, đều gắn liền với mục đích của Ngài đối với người Do Thái và đất của họ. Y-sơ-ra-ên đã được dựng lên làm chính phủ kiểu mẫu của Đức Chúa Trời cho các dân tộc, và sẽ lại được dựng lên như vậy trong ngày sau rốt, dù với sự vững bền và vinh hiển lớn hơn nhiều. Mọi điều thuộc về nàng, Kinh Thánh liên kết, hơn bất kỳ trường hợp nào khác, với sự vinh hiển của Đức Chúa Trời và vương quốc của Con Ngài. Lời tiên tri quây quần quanh nàng; và vận mệnh của thế gian dường như xoay quanh nàng. Sự tôn cao trong quá khứ, sự hạ mình trong hiện tại, và sự vinh hiển trong tương lai của nàng, tất cả đều được dệt cách bí ẩn nhất vào lịch sử thế gian — quá khứ, hiện tại, và tương lai. Không có Y-sơ-ra-ên, lịch sử ấy chỉ là một trang trống — một trang trống, ý chúng tôi là, đối với con mắt đức tin, chứ không phải đối với kẻ khôn ngoan thông thái của đời nầy, vì linh hồn nào có thể vui hưởng một cuộc sống không có Đấng Christ thì sẽ chẳng thấy trang trống nào trong lịch sử dù Y-sơ-ra-ên không có mặt ở đó. Thế mà ngay cả một sử gia vô tín cũng không khỏi cảm thấy có một mối dây lạ lùng, dù có lẽ vô hình, đã nối số phận của Y-sơ-ra-ên với vận mệnh của các đế quốc. Y-sơ-ra-ên đã là mạch đập của thế gian. Như đại dương dâng lên và hạ xuống dọc theo những bờ biển xa xôi rải rác, bởi áp lực thầm lặng của một hành tinh xa xôi — một áp lực mà những đám mây che ngang không có quyền năng làm giảm bớt — thì các dân tộc trên đất cũng đã chịu ơn Y-sơ-ra-ên về những đợt thủy triều của mình, và điều nầy đúng trong thời kỳ đen tối nhất của nàng cũng như trong thời kỳ rực rỡ nhất.
"Ba Tư, Rô-ma, Ba-by-lôn;
Vì cớ nầy các ngươi đã chìm, vì cớ nầy các ngươi đã rực sáng!"
Các dòng suối của các dân tộc chảy ra, nhuốm những giọt từ chén của Y-sơ-ra-ên; rực sáng bởi phước hạnh của nàng, hay nhuốm màu bởi nỗi sầu của nàng. Mọi kẻ xâm lăng nàng, từ người A-si-ri đến người Rô-ma, từ San-ma-na-sa đến Ti-tô, chỉ làm nàng tan lạc giữa các dân tộc để gây ảnh hưởng rộng lớn hơn. Bụi tan lạc của Sa-ma-ri đã rắc khắp mọi dân tộc phương Đông, và những mảnh vỡ tung tóe của Giê-ru-sa-lem đã tìm đường vào mọi vương quốc phương Tây. Ít có dân tộc hay vương quốc nào, ở mức độ nào đó, không cảm nhận được ảnh hưởng thầm lặng, thụ động của họ. Như các tu sĩ dòng Tên, dù không với những mục đích đáng nguyền rủa của họ, họ đã gây ảnh hưởng nơi triều đình, và như một tảng đá ngầm, đã đổi hướng các dòng chảy của các đế quốc. Không tên tuổi, không được công nhận, họ đã chủ tọa các hội đồng hoàng gia. Sự thịnh vượng tài chính của các dân tộc đã lấy đà từ họ, tiến lên hay lùi lại theo ý họ. Với gân cốt của chiến tranh trong tay, dù không có một người lính nào trong hàng ngũ, và ít quan tâm đến kết quả của cuộc xung đột — vì dù ai thắng, họ vẫn bị áp bức — họ đã gây chiến và lập hòa theo ý muốn. Ảnh hưởng của họ đã được cảm nhận khắp nơi, nhưng không nơi nào được công nhận hay tôn trọng; và giữa tất cả những điều nầy, sự đau khổ, tra tấn, sỉ nhục, và cái chết, đã là số phận không đổi của người Do Thái tan vỡ cõi lòng. Có thành phố nào mà họ chưa từng cư ngụ, hay ít ra là tạm trú, kể từ khi họ không còn một thành phố của riêng mình? Họ đã chẳng có ai làm vua, kể từ ngày họ kêu lên: "Chúng ta không có vua nào khác ngoài Sê-sa!"? Họ đã không thấy đền thờ suốt nhiều thế hệ, kể từ giờ phút ngọn đuốc Rô-ma thiêu rụi thành tro ngôi nhà xinh đẹp nơi tổ phụ họ ngợi khen; thế mà họ vẫn giữ chặt sự thờ phượng cổ xưa của mình, một cảnh tượng về lòng kiên định kỳ diệu, và lòng trung tín mù quáng mạnh hơn cả sự chết. Không có thầy tế lễ thượng phẩm nào phục vụ nơi bàn thờ của họ kể từ khi Giê-ru-sa-lem bị bắt đi làm phu tù; thế mà họ vẫn duy trì tôn giáo truyền thống cũ của mình, giữa các dân tộc vô tín và thờ hình tượng, bất chấp mọi điều mà tra tấn hay hối lộ có thể làm để khiến họ chối bỏ đức tin mình. Thật là một tượng đài! Và ai có thể nói được chỉ riêng cảnh tượng ấy đã tác động trên đất biết bao?
Nhiều dân tộc đã được phước vì họ yêu mến Si-ôn; nhưng có ai từng thịnh vượng khi làm hại nàng? Kẻ nào đụng đến nàng là đụng đến con ngươi của mắt Đức Chúa Trời. Ê-díp-tô đã bị trừng phạt vì áp bức nàng. Ê-đôm đã bị rủa sả và giáng tai họa vì không nhớ đến giao ước anh em. A-si-ri đã bị bẻ gãy vì tràn ngập đất của Em-ma-nu-ên. Ba-by-lôn đã bị hạ xuống vì giữ nàng trong cảnh phu tù. Và chẳng bao lâu nữa, Ba-by-lôn huyền bí cũng sẽ nhận lấy sự báo trả kinh khiếp vì máu và sự tra tấn của dòng dõi bị bách hại. Một vị vua vô tín của thế kỷ trước đã nói: "Đừng động đến những người Do Thái nầy; chưa từng có ai đụng đến họ mà được thịnh vượng." Giê-ru-sa-lem thật đã là "một chén xây xẩm cho mọi dân chung quanh, một hòn đá nặng nề cho mọi dân; và mọi kẻ mang lấy nó đều sẽ bị cắt ra từng mảnh." Đây là những điều Hội Thánh của Đấng Christ đặc biệt phải nhớ, dù Hội Thánh xét đến bổn phận yêu mến những kẻ Đức Chúa Trời yêu mến, hay những phước hạnh Ngài hứa cho những kẻ tìm kiếm sự bình an của họ, hay những sự rủa sả mà Ngài đã rủa sả những kẻ giày đạp họ. Vậy, dù chúng ta nhớ lại những phước hạnh đã chảy từ họ đến chúng ta, và thấy sự sa ngã của họ đã là sự trỗi dậy của chúng ta thể nào, hay quan sát cách các đấng tiên tri mô tả vận mệnh tương lai của thế gian như treo lơ lửng trên vận số của Y-sơ-ra-ên; dù chúng ta nhớ đến phẩm giá cao quý một thời của họ, là những kẻ được sự vinh hiển và các giao ước, sự ban luật pháp và các lời hứa, hay nhớ đến nỗi khốn khổ, sự hạ thấp và tan rã lâu dài của họ; dù chúng ta tôn trọng họ như bà con của Đấng Christ, hay thương xót họ như những kẻ giết Chúa của sự vinh hiển; hãy nhìn Y-sơ-ra-ên như Đức Chúa Trời nhìn nàng; hãy hiểu ý nghĩa sâu xa của lịch sử nàng, và học hát những bài ca của nàng.*
* Vào khoảng giữa thế kỷ 17, Samuel Petto đã xuất bản một tác phẩm có tên "Khải Huyền Được Vén Mở", cùng với cuốn sách về Các Giao Ước của ông, đã được tái bản năm 1820, với lời giới thiệu của các Tiến sĩ M'Crie, Paxton, v.v. Trong đó ông thường xuyên nhắc đến "Y-sơ-ra-ên, và những điều sẽ xảy đến cho họ trong ngày sau rốt." Sau khi nói dài về thời kỳ hoạn nạn của Gia-cốp, ông tiếp tục đề cập, theo thứ tự, đến "sự thiết lập vương quốc vinh hiển của Chúa Giê-xu Christ, Giê-ru-sa-lem mới, hay sự vinh hiển của Hội Thánh tại đây, một ngàn năm. Khải Huyền 20; 21." Rồi ông nói thêm: "Sự khởi đầu hay trạng thái đầu tiên của vương quốc nầy sẽ đến mau chóng sau sự sống lại của các nhân chứng, và sự trở lại đầu tiên của người Do Thái, và trước khi một ngàn năm bắt đầu... Một ngàn năm nầy sẽ là thời kỳ vinh hiển; không phải tuyệt đối như thể không còn tội lỗi; nhưng tương đối, hay so với bất kỳ trạng thái nào trước đây của Hội Thánh. Có thể nó sẽ được mở đầu bằng sự hiện ra cách cá nhân của Đấng Christ trên mây; nhưng tôi không dám nói rằng đó sẽ là sự hiện diện cách cá nhân và sự ở lại hay trị vì của Đấng Christ trên đất. Bấy giờ thành và đền thờ của Ê-xê-chi-ên sẽ được dựng lên, mà sự vinh hiển của nó là tên nó từ ngày đó sẽ là Giê-hô-va Sa-ma, tức Đức Giê-hô-va ở đó. Tại đây sẽ bắt đầu trạng thái của Giê-ru-sa-lem Mới, là thành từ trời giáng xuống, chứ không phải bởi chúng ta lên trời. Bấy giờ sẽ ban cho Đấng Christ, như Đa-ni-ên 7:14, quyền thế, vinh hiển, và vương quốc." — Tr. 136.
CHƯƠNG XIV.
KẺ ĐỊCH LẠI ĐẤNG CHRIST.
Có những lý do vững chắc để kết luận rằng chế độ Giáo hoàng, trong hình thức hiện tại của nó, không phải là kẻ địch lại Đấng Christ cuối cùng, theo ngôn ngữ tiên tri nghiêm ngặt. Nó mang nhiều đặc điểm của Người Tội Ác, nhưng không có tất cả; nó còn thiếu một số; và chính sự không giống nhau một phần nầy khiến chúng ta trông đợi một điều gì tệ hại hơn, khủng khiếp hơn, một điều sẽ bày tỏ rõ nét hơn những gì năng lực kết hợp của sự gian ác loài người và Sa-tan có thể gây ra, khi được bung nở và chín muồi hoàn toàn.
Tuy nhiên, có một sự đồng nhất về đặc điểm rõ rệt và có thể nhận thấy giữa hai hình thức gian ác nầy. Có một vài điểm khác biệt rõ ràng, nhưng có nhiều điểm tương đồng hơn. Có một sự giống nhau đáng kinh ngạc trong gia đình, những dấu vết rõ rệt của một nguồn gốc chung, và một tình huynh đệ không thể nghi ngờ. Có quá đủ để nhận biết chúng thuộc về một giống, một cây, một thân. Việc trái và hoa rất khác nhau về nhiều điều, chẳng hạn về màu sắc và hình dáng, không phải là bằng chứng rằng cái nầy không liên quan đến cái kia, và cả hai không phải là sản phẩm của cùng một cây. Rô-ma ngoại giáo có thể chỉ là cành, Rô-ma giáo hoàng là hoa, và kẻ địch lại Đấng Christ cuối cùng là trái; nhưng điều nầy có phủ nhận căn tính cá nhân thật của chúng không? Há chẳng phải nó càng xác nhận và phô bày điều ấy sao?
Sự bội đạo cuối cùng rất có thể sẽ bày tỏ nhiều tính chất của kẻ vô tín hay kẻ vô thần hơn chế độ Giáo hoàng đã làm: nhưng nó vẫn là một "sự bội đạo," một "sự sa ngã." Nó khởi nguồn từ, nảy sinh ra từ, và bằng cách nào đó liên kết với, Hội Thánh xưng mình thuộc về Đấng Christ, cũng như trái liên kết với cành, dù chỉ bằng một cuống mảnh mai. Tên của nó, kẻ địch lại Đấng Christ, cho thấy nó xưng mình là Đấng Christ, điều mà nó không thể làm nếu nó công khai và hoàn toàn vô tín. Đó là một sự bội đạo đã mất nhiều thời đại để chín muồi, và dù có thể đột ngột vươn lên với sức mạnh bất ngờ, nó không mọc lên từ một rễ riêng biệt nào của chính nó, mà là hậu duệ đã trưởng thành của những sự bội đạo trước đó, là sự hoàn tất và khai triển của chúng, là điều mà mỗi sự bội đạo trong số đó đã hướng tới, và là điều mà mỗi sự trong số đó đã chứa đựng trong nụ từ ban đầu.
Nhưng dù tôi tin tất cả những điều nầy, tôi vẫn tin chắc không kém rằng chế độ Giáo hoàng là kẻ địch lại Đấng Christ hiện tại, mà từ đó, chẳng biết đột ngột đến mức nào, kẻ địch lại Đấng Christ sắp đến sẽ nảy sinh. Chế độ Giáo hoàng là sự bội đạo của thời đại, và với tư cách ấy, Hội Thánh của Đấng Christ phải đối phó với nó. Có nhiều triệu chứng về một sự thay đổi hình thức và diện mạo nơi nó; nhưng dù nó mang diện mạo nào, nó vẫn là đại diện của dòng dõi con rắn, là hiện thân của kẻ ác trong thời đại chúng ta, là kẻ thù của các thánh đồ. Thật là phải lẽ khi chúng ta hiểu thấu đáo những gì Đức Chúa Trời đã mặc khải về hình thức đen tối và đáng ghét hơn mà nó sẽ mang lấy;
Nhưng bỏ qua diện mạo hiện tại của nó là sai, như thể điều sắp đến liên hệ đến chúng ta cấp bách hơn điều đang ở giữa chúng ta. Điều này quả thật sẽ vô lý và nguy hiểm như một đạo quân đứng yên trên chiến trường, để mặc mình bị quân thù cận kề chặt thành từng mảnh, chỉ vì trông thấy phía sau có một kẻ tấn công đáng sợ hơn đang ập tới. Tôi không có ý nói rằng hiện tại phải che lấp hay thay thế tương lai. Nhưng chắc chắn tương lai cũng không được lấn át hiện tại, hay làm chúng ta mù quáng trước mối nguy hiểm cận kề và bổn phận cấp bách của mình.
Một số nhà văn viết về lời tiên tri dường như quá mải mê với một kẻ địch lại Đấng Christ trong tương lai đến nỗi quên, thậm chí phủ nhận, cái hiện tại. Họ quá bận tâm với bức tranh họ đã vẽ về người tội ác, kẻ còn chưa được tỏ lộ, đến nỗi từ chối nhìn thấy bất kỳ nét giống nào với hắn trong Hội Thánh La-mã. Họ giảm nhẹ những tội ác, và bào chữa cho các giáo lý của Giáo hoàng giáo, để có thể phủ nhận sự giống nhau. Họ khổ công che giấu hay xóa bỏ những nét đặc trưng bày tỏ một nguồn gốc chung mà người ta đã nhiều lần chỉ ra. Họ không tiếc công sức thuyết phục người ta rằng, không những Giáo hoàng giáo không phải là người tội ác, mà còn chẳng có điểm chung nào với hắn cả. Họ phóng đại tương lai, họ làm dịu và giảm nhẹ hiện tại, họ cố xóa bỏ một số nét xấu xa nhất của Giáo hoàng giáo, để loại bỏ mọi phương tiện có thể nhận diện nó với người tội ác.
Không có gì nguy hiểm hơn cho Hội Thánh. Nó khiến nàng hoàn toàn mất cảnh giác. Nó thuyết phục nàng rằng, tuy Giáo hoàng giáo có thể là một kẻ thù, nhưng không phải là kẻ thù cay đắng và chí tử như Kinh Thánh mô tả; thậm chí, chẳng có gì quyết liệt chống Đấng Christ về nó đến nỗi ngăn cản việc, ở một mức độ nào đó, công nhận nó là một Hội Thánh của Đấng Christ. Nó khiến nàng tin rằng võ trang chống lại Giáo hoàng giáo như chống lại kẻ địch lại Đấng Christ là hoàn toàn nhận lầm kẻ thù. Thế là nàng được ru vào một sự an toàn giả dối và chí tử nhất; nàng tháo giáp, nàng buông vũ khí, dưới sự thuyết phục rằng đại địch của nàng còn chưa xuất hiện.
Thế là nàng được mô tả như không có kẻ thù; ít ra là không có hệ thống thù nghịch có tổ chức mà Đức Thánh Linh đã báo trước cho nàng. Điều này có phù hợp với Kinh Thánh không? Lời tiên tri chắc chắn có bao giờ dạy chúng ta điều này không? Chúng ta há chẳng luôn được nhắc nhớ về sự hoạt động của kẻ địch lại Đấng Christ quanh mình, và trong chính thời đại của mình sao? Há chẳng phải mục đích đặc biệt của Đức Chúa Trời là giữ chúng ta tỉnh thức chống lại kẻ địch lại Đấng Christ của thời nay sao? Chính sự bội đạo hiện tại, còn hơn cả sự bội đạo trong tương lai, mới là điều Hội Thánh cần biết và đề phòng. Việc sự bội đạo ấy non nớt đến đâu không quan trọng; nó có thể chỉ mới chập chững, hay đang ở tuổi thanh niên; nhưng chính sự phát triển hay giai đoạn cụ thể của nó đang hoạt động trong thời đại của chúng ta mới là điều chúng ta phải canh chừng. Chính điều đó là nơi mắt chúng ta phải chăm chú. Chính những chuyển động của quyền lực ấy là điều chúng ta phải đặc biệt quan sát. Chính phía mà kẻ thù ấy tấn công là nơi chúng ta phải dựng lên những công sự vững chắc nhất. Niềm tin rằng có một đạo quân đông đảo và mạnh mẽ hơn ở phía sau, đang tập hợp quân đội cho cuộc tấn công, không phải là lý do để chúng ta không đẩy lui một kẻ thù hiện tại và đáng gờm nhất, mà hỏa lực của nó đang làm thưa thớt hàng ngũ chúng ta, và kỹ năng bền bỉ của nó đã chiếm được một số phòng tuyến mạnh nhất của chúng ta.
Những học giả của lời tiên tri lẽ ra đã khôn ngoan hơn. Họ biết rằng Đức Chúa Trời trong các thời đại quá khứ luôn cảnh báo Hội Thánh Ngài về một kẻ thù hiện tại. Trong khi tiên báo một kẻ đáng sợ hơn, Ngài chẳng bao giờ để nàng mất dấu kẻ đang tấn công nàng ngay lúc ấy. Ngài chẳng bao giờ để nàng khinh thường hay đánh giá thấp kẻ thù trước mắt, bằng cách so sánh hắn với kẻ lớn hơn sẽ xuất hiện. Nhưng điều này, tôi e rằng, chính là điều một số người, với ngọn đèn tiên tri trong tay, đang làm trong thời đại chúng ta. Họ đang đưa ra những quan điểm về sự bội đạo cuối cùng đến nỗi dẫn đến ấn tượng rằng mọi sự bội đạo trước đó đều không đáng kể và bất lực. Họ đang chuyển hướng sự chú ý của Hội Thánh khỏi một điều ác hiện tại sang một điều ác trong tương lai. Thế là trong khi họ làm suy yếu vị thế của nàng, họ lại củng cố vị thế của kẻ thù. Đây là một trong những mưu chước của Sa-tan để xuyên tạc lời tiên tri, thậm chí biến nó thành lợi thế cho mình. Lời ấy là kẻ vạch trần đặc biệt mưu chước và sự gian ác của hắn. Ánh sáng mà nó chiếu rọi lên Sự Bội Đạo Giáo hoàng đang đánh thức loài người khỏi giấc mộng hòa bình, và đe dọa giáng một tai họa hủy diệt nhất lên các mưu đồ gian ác của hắn. Hắn sẽ đối phó và đẩy lui điều này thế nào? Bằng cách đánh lạc hướng loài người về hình thức hiện tại của kẻ địch lại Đấng Christ. Hắn không thể khiến họ phủ nhận một kẻ địch lại Đấng Christ. Danh ấy đã được ghi quá rõ ràng trên hồ sơ thiên thượng. Nhưng hắn bảo họ rằng kẻ địch lại Đấng Christ hoàn toàn là một sự bội đạo trong tương lai; một sự bội đạo tự thân; hoàn toàn tách biệt khỏi tình trạng hiện tại của sự việc; và do đó, dù Giáo hoàng giáo là gì đi nữa, nó cũng không thể là kẻ địch lại Đấng Christ. Hắn khiến họ quá mải mê với một sự bội đạo vô tín còn chưa xuất hiện, đến nỗi họ không thể thuyết phục mình rằng có bất kỳ sự bội đạo nào khác xứng đáng với danh ấy.
Bằng cách trình bày kẻ địch lại Đấng Christ như thuộc về tương lai như thế, hắn thuyết phục Hội Thánh cởi bỏ dây lưng. Bằng cách chỉ nó như một vật thể cô lập, hắn ngăn chặn ánh sáng mà nó chiếu rọi lên Giáo hoàng giáo — ánh sáng thuộc loại quan trọng nhất. Vì nếu điều sắp đến chỉ là hoa trái và kết quả của điều hiện tại, thì chúng ta có thể trông đợi tìm thấy trong Giáo hoàng giáo, dù chỉ mới nảy mầm, mọi sự vô đạo, sự phản nghịch, sự vô luật pháp, và chủ nghĩa vô thần, mà sau này sẽ được bày tỏ trong sự chín muồi Sa-tan của chúng, khi người tội ác đứng lên trong sức mạnh và năng lực trưởng thành đầy đủ. Tôi tin, như tôi đã nói, rằng hình thức tồi tệ nhất của sự bội đạo còn chưa được phô bày. Nhưng điều này có khiến tôi thờ ơ với hình thức của nó hiện đang tồn tại không? Không. Nó khiến tôi càng tỉnh thức gấp bội đối với nó. Vì tôi thấy điều ác thực sự là gì ngay cả lúc này, dù còn chưa mở ra. Tôi đọc bản chất thật của Giáo hoàng giáo trong các nét đặc trưng của kẻ địch lại Đấng Christ sắp đến, kẻ là con đẻ hợp pháp của nó. Tôi thấy sự rỗng tuếch hoàn toàn của cơ cấu tôn giáo giả dối hùng vĩ và bề thế ấy. Tôi thấy chủ nghĩa vô thần đen tối ẩn nấp dưới tấm màn dệt công phu của nàng, sự chối bỏ cả Đức Chúa Cha lẫn Đức Chúa Con. Tôi thấy người kỹ nữ không còn ngụy trang; không còn khoác áo nhiều màu, rực rỡ với vàng bạc và đá quý; nhưng bị lột bỏ mọi che đậy; ghê tởm, trần trụi, đê hèn.
Giáo hoàng giáo là gì? Nó tự xưng là một Hội Thánh của Đấng Christ; thậm chí, nó tự xưng là Hội Thánh của Đấng Christ, nhờ đó phủ nhận danh hiệu ấy đối với mọi Hội Thánh khác. Nhưng dù mang danh ấy, nó đã đặt mình trong mọi sự để chống đối, chối bỏ, và lật đổ Phúc Âm của Chúa Giê-xu Christ; thậm chí, tự trình mình như một kẻ thay thế chính Đấng Christ. Không có một giáo lý nào và hầu như chẳng có một mạng lệnh nào của Kinh Thánh mà nó không nhạo báng một cách phạm thượng hay trắng trợn coi thường. Đấng Christ có phán: "Cũng đừng gọi người nào ở thế gian là cha mình" chăng? Nó đã tôn vinh một trong các linh mục của mình, một tu sĩ người Ý, làm đầu không thể sai lầm của Hội Thánh. Đấng Christ có phán với các tôi tớ Ngài: "Hãy giữ mình cho thánh sạch" chăng? Nó đã dựng lên một tiêu chuẩn thánh sạch đối nghịch với tiêu chuẩn của Ngài, mở toang cửa lũ cho mọi sự dâm ô; rồi lại cấp phép cho sự ô uế bằng cách xây dựng những nhà mang danh thánh, trong bóng tối của những buồng ô uế ấy, sự thối nát hôi hám của cuộc truy hoan tu viện có thể được che giấu khỏi mọi con mắt. Kinh Thánh có phán: "Hãy nói thật với kẻ lân cận mình" chăng? Nó tuyên bố rằng không cần giữ lời hứa với kẻ dị giáo, rằng Hội Thánh có thể miễn trừ lời thề, thậm chí, rằng không lời thề nào chống lại lợi ích của Hội Thánh là ràng buộc, nhưng vì cớ nàng mà sự dối trá không phải là tội, và sự bội thề là đáng khen. Một sứ đồ có phán: "Vì chỉ có một Đức Chúa Trời, và chỉ có một Đấng Trung bảo ở giữa Đức Chúa Trời và loài người, tức là Đức Chúa Giê-xu Christ, là người" chăng? Nó đã tôn vinh mẹ của Chúa chúng ta lên địa vị trung bảo đồng đẳng và ngang hàng, và phong thánh cho một "đám đông thánh man rợ" để chia sẻ vinh dự này. Đức Chúa Trời có phán: "Nếu ai thêm thắt điều gì vào sách tiên tri nầy, thì Đức Chúa Trời sẽ thêm cho người ấy tai nạn đã ghi chép trong sách nầy" chăng? Nó tuyên bố rằng "mọi lẽ thật cứu rỗi KHÔNG được chứa trong Kinh Thánh," mà còn trong các truyền thống không thành văn, "mà hễ ai không tiếp nhận với lòng mộ đạo và tôn kính như đối với Kinh Thánh, thì đáng bị rủa sả." Đức Chúa Trời có cấm rủa sả, và chỉ truyền chúc phước chăng? Toàn bộ hệ thống, tín điều, và nghi lễ của nó đều đầy dẫy "sự rủa sả và cay đắng." Đức Chúa Trời có phán: "Ngươi hãy yêu kẻ lân cận như mình" chăng? Tinh thần của Giáo hoàng giáo là "sự thù oán, sự bất hòa, sự nóng giận, sự tranh cạnh, sự bè đảng, sự dị giáo"; lịch sử của nó là một cảnh tượng máu và tàn sát, tù đày và tra tấn, vì cớ lương tâm; vì, chỉ từ năm 1540 đến 1570, gần một triệu người Tin Lành đã bị nó giết chết; và từ khi nó khởi đầu, người ta tính rằng trên năm mươi triệu người đã phải chết dưới bàn tay tàn nhẫn của nó. Những việc làm của nàng là những việc đen tối nhất từng làm ô nhục sự dã man. Nhưng chúng làm đen mọi trang sử của nàng. Nàng tự hào về những tội ác ấy; và để thực hiện chúng, các Giáo hoàng của nàng đã ra lệnh hát bài Te Deum khắp các nhà thờ.
Lầm tưởng rằng chỉ một số giáo lý của nó là phi Kinh Thánh là một sai lầm. Giáo hoàng giáo là một khối khổng lồ của sự sai lầm ghê tởm. Trong chính bản chất và mục đích của nó, nó lật đổ Phúc Âm của Đấng Christ. Nó đã, và vẫn luôn là, cỗ máy hùng mạnh của Sa-tan để chống lại và đánh bại công việc của Đấng Christ. Nó đã được đặt tên xứng đáng là một "sự lừa dối kinh khủng và sự giả mạo lẽ thật phổ khắp." Về nó, một người đã viết rất đúng: "Rô-ma ngoại giáo là công trình của Sa-tan, được xây dựng bằng chính vật liệu của hắn là những tham vọng, chính sách, và tri thức; nhưng Rô-ma Giáo hoàng là công trình của Sa-tan, được xây dựng bằng vật liệu của Đức Chúa Trời." Và như Hội Thánh của Đấng Christ có thể được gọi là đại diện của Đấng Christ trên đất, thì Hội Thánh La-mã cũng có thể được gọi là đại diện hay hiện thân của Kẻ Ác. Nó là hình ảnh chân thật nhất của Sa-tan mà thế gian từng thấy, dù một hình ảnh còn chân thật và giống hơn nữa đang được chuẩn bị. Mục đích của công việc Đấng Christ là xây dựng loài người theo hình ảnh Ngài, và đạt đến tầm vóc trọn vẹn của Ngài: mục đích của công việc Sa-tan trong Giáo hoàng giáo là xây dựng loài người theo hình ảnh đen tối của hắn, và đạt đến tầm vóc gian ác của hắn.
Cần phải lột trần triệt để bản chất thật của Giáo hoàng giáo, cần phải tra xét lịch sử nàng, và rao truyền tính cách nàng là "mẹ của sự dâm loạn và sự gớm ghiếc." Cần phải chỉ nàng ra là kẻ bắt bớ lớn các thánh đồ, trong tà áo nàng có máu của các thánh đồ và các đấng tiên tri, và của mọi người đã bị giết trên đất.* Cần phải nhắc chúng ta về những vết đỏ thắm trên tà áo người kỹ nữ; về những ngục tối của Tòa Án Dị Giáo; về những tòa án đen tối của nước Áo; về cuộc tàn sát ở Pháp, khi các cống rãnh của Pa-ri chảy đỏ máu người Huguenot; về "những người Piedmont đẫm máu, kẻ đã lăn người mẹ cùng đứa trẻ sơ sinh xuống vực đá;" về những ngọn lửa ở Smithfield; về những cánh đồng của Ai-len, đỏ thắm máu của hai trăm nghìn người Tin Lành. Cần phải đọc và đọc lại lịch sử của Giáo hoàng giáo như thế, để chúng ta học biết nó chống Đấng Christ triệt để thế nào trong mọi phần của nó, nó giống, về nét đặc trưng và nguyên tắc, kẻ địch lại Đấng Christ vĩ đại của những ngày sau rốt đến thế nào. Và càng cần phải thổi còi báo động như thế, vì một số nhà văn viết về lời tiên tri đã nói về Giáo hoàng giáo theo cách ru ngủ người Tin Lành, và khích lệ kẻ thù Giáo hoàng lớn của chúng ta.
*Làm sao máu của mọi thánh đồ có thể được tìm thấy trong kẻ địch lại Đấng Christ, nếu hắn dấy lên như một quyền lực tự thân, hoàn toàn không liên hệ với các quyền lực gian ác trước đó? Và máu của các thánh đồ có thể được tìm thấy ở đâu, nếu không phải trong Hội Thánh La-mã — ít ra là trong một nghìn năm qua?
Cũng chẳng phải là báo động giả mà chúng ta muốn thổi lên như thế. Chưa bao giờ, kể từ thời Cải Chánh, Giáo hoàng giáo thực hiện một cuộc đấu tranh chí tử và quyết liệt đến thế để giành lại ngai vàng và bàn thờ. Hàng trăm linh mục truyền giáo đang lang thang khắp đảo quốc, chen mình vào mọi ngóc ngách, luồn lách vào lòng tin của những người có ảnh hưởng, và với sự lén lút và xảo quyệt như rắn, len lỏi vào mọi ghế quyền lực. Họ vạch ranh giới các khu vực của mình, và dựng nhà thờ khắp nơi, tiếp tục công việc chiêu dụ tín đồ bằng mọi giá, và bằng mọi phương pháp. Họ xây dựng với sự xa hoa tốn kém; họ trang hoàng với vẻ duyên dáng hấp dẫn nhất; họ quăng lưới với nghệ thuật tuyệt hảo, để dưới sự giăng rộng của nó, họ có thể bẫy hàng nghìn người thuộc mọi lứa tuổi, mọi giai cấp, và mọi tính khí, những kẻ yêu một thứ tôn giáo sân khấu, thứ sẽ chiều chuộng giác quan xác thịt, và cung cấp cho loài người một giấy phép phạm bất kỳ mức độ gian ác nào. Họ cũng nói năng kiêu ngạo, và công khai khoe khoang thành công của mình, vứt bỏ chiếc mặt nạ hiền lành và khiêm tốn mà họ đã phần nào đeo; lớn tiếng tuyên bố rằng vì không tà giáo nào được phép tồn tại quá ba thế kỷ, nên sự bội đạo của nước Anh nay đã đến hồi kết. Thế là họ tiên tri về chiến thắng chóng vánh của mình, và về sự diệt vong đang đến gần của chúng ta.
Xác nhận hay bác bỏ lời tiên tri ấy không phải là phần việc của tôi. Vài năm nữa sẽ phô bày tất cả. Có thể có những ngày đen tối hơn đang chờ nước Anh hơn nhiều người tin. Ngày của nàng đã dài rực rỡ, bầu trời nàng đã dài trong xanh. Dân tộc nào từng hưởng một thế kỷ yên bình sâu xa như chúng ta đã trải qua, chỉ bị gián đoạn bởi vài biến động chính trị, hay vài tiếng lầm bầm của sự bất mãn cáu kỉnh. Chén run rẩy, đã được đặt vào tay và ép lên môi mọi dân tộc ở châu Âu, đã lướt qua chúng ta. Những cơn địa chấn đã liên tiếp tàn phá mọi vương quốc quanh chúng ta trong nửa thế kỷ qua, làm rung chuyển các dân tộc và lật đổ các ngai vàng, xé nát nghìn mái ấm, và khuấy động mười nghìn tấm lòng sợ hãi với tuyệt vọng và hy vọng xen kẽ, đã không chạm đến chúng ta, cũng chẳng khuấy động nổi một gợn sóng trên bờ biển bao quanh chúng ta. Khi Đức Chúa Trời dấy Na-pô-lê-ông lên làm roi trừng phạt các đế quốc Giáo hoàng, khi Ngài gọi hắn đến chân Ngài, ban các dân tộc trước mặt hắn, và lập hắn làm kẻ cai trị trên các vua, ban chúng như bụi cho gươm hắn và như rơm bị đuổi cho cung hắn, Ngài đã định cho hắn giới hạn mà hắn không thể vượt qua, và chúng ta được gìn giữ, không bị quấy nhiễu và an toàn. Khi mọi thủ đô ở châu Âu đều chìm trong lửa, từ Mát-xcơ-va đến Madrid, chúng ta ngồi mỗi người dưới cây nho và cây vả của mình, không ai làm chúng ta sợ hãi.
Kẻ thù, với sức mạnh bại trận của châu Âu theo sau, chuẩn bị nhấn chìm chúng ta. Hắn đe dọa, khoe khoang, đếm quân đội, nói về một hạm đội Armada thứ hai; nhưng vô ích! Chúng ta an toàn. "Chúng ta chẳng cần thành lũy, chẳng cần tháp canh dọc triền dốc." Chúng ta là người Tin Lành, và do đó bất khả chiến bại. Lời phản kháng của chúng ta là lá bùa hộ mệnh của chúng ta. Từ hòn đảo xa xôi cô độc của chúng ta, có một tiếng nói đơn độc vang ra khắp đất, làm chứng cho Đấng Christ chống lại kẻ địch lại Đấng Christ, giữa một thế gian thờ hình tượng và tăm tối. Đức Chúa Trời đã nghe lời chứng, và Ngài đã ban phước cho kẻ làm chứng!
Nhưng từ thời ấy, điều gì đã xảy ra? Chúng ta đã gác lại lời phản kháng của mình như quá cố chấp đối với một thời đại khai sáng như thời chúng ta. Chúng ta đã hạ cờ Tin Lành xuống, và treo lên lá cờ trung lập, hay đúng hơn, chúng ta nên nói, là lá cờ của sự thờ ơ tôn giáo. Bằng chính tay mình, chúng ta đã gỡ xuống tiêu chuẩn tổ tiên xưa đã đương đầu ba thế kỷ bão tố; để mặc kẻ cướp xé nát và giày đạp dưới chân gia sản của tổ phụ chúng ta, quyền thừa kế của con cháu chúng ta; tuyên bố với thế gian rằng lời phản kháng trong quá khứ của chúng ta là một vết nhơ trong lịch sử chúng ta, và rằng sự thịnh vượng của một dân tộc chẳng liên quan gì đến việc Kinh Thánh hay Kinh Cô-ran là nền tảng của luật pháp chúng ta, hay việc quốc kỳ của chúng ta được phủ trên bởi thập tự giá, lưỡi liềm, hay vương miện ba tầng. Chúng ta rất nên lo lắng cho xứ sở mình. Chúng ta ít có lý do để hy vọng rằng mình sẽ vượt qua một cơn bão khác như đã vượt qua cơn bão vừa qua. Chiếc neo đã giữ chúng ta vững chắc đã mất rồi.
Đó là thói quen của một loại nhà giải thích tiên tri nào đó hạ thấp Cuộc Cải Chánh. Hệ thống của họ đòi hỏi điều này; vì trừ khi họ chứng minh được rằng Giáo hoàng giáo không phải là một điều ác lớn đến thế, cũng như đạo Tin Lành không phải là một phước lành lớn đến thế, như người ta đã tin, thì bằng chứng cho lý thuyết của họ là khiếm khuyết. Loại người tôi ám chỉ chưa phải là đông đảo; nhưng tôi e rằng nó đang gia tăng. Và chính vì điều này mà tôi đã đưa chương hiện tại vào. Trong khi đồng ý với họ ở một số điểm, tôi cho rằng cách áp dụng những điểm ấy của họ nguy hiểm và phi Kinh Thánh đến nỗi mọi học giả chân chính của lời tiên tri phải phản đối. Thật sẽ buồn thay, nếu để xây dựng hệ thống tiên tri của mình, chúng ta khởi đầu bằng việc bênh vực Giáo hoàng giáo hay hạ thấp Cuộc Cải Chánh.
Sẽ là một ngày chí tử cho Hội Thánh khi Sa-tan thành công như thế trong việc bịt miệng, hay ít ra là bóp nghẹt, lời chứng tiên tri chống lại những sự gớm ghiếc của La-mã. Quả sẽ là một chiến thắng tột đỉnh nếu giờ đây hắn có thể thuyết phục dân sự của Đức Chúa Trời, từ chính lời tiên tri, rằng Cuộc Cải Chánh là một phước lành rất đáng ngờ; rằng Giáo hoàng giáo chẳng có chút giống nào với kẻ địch lại Đấng Christ, và rằng họ nên nhìn vượt qua hiện tại vào tương lai để tìm kẻ mà họ phải tranh chiến. Và rồi khi ngày ấy đến, và kẻ địch lại Đấng Christ cuối cùng đứng trước mặt chúng ta, kẻ đại lừa dối sẽ chỉ cho họ thấy mọi lời tiên tri về sự bội đạo đã từ lâu cạn kiệt trong Giáo hoàng giáo, hệt như hắn dạy người theo Giáo hoàng tin rằng tất cả đã cạn kiệt trong La-mã ngoại giáo.
Có vài trang đẹp trong cuộn giấy ô uế của thời gian. Có vài thời kỳ mà con mắt vui thích dừng lại với sự thỏa mãn cao quý và mối quan tâm không mệt mỏi. Trong số ấy, một trong những thời kỳ rực rỡ nhất là Cuộc Cải Chánh. Đó là một ngày vinh quang cho châu Âu. Khắp các vương quốc của nó, ánh sáng phước hạnh đã bừng lên; nhưng nó chỉ ở lại với một số ít. Đối với hầu hết, nó chỉ là tia chớp lóe lên rồi để lại bóng tối càng sâu hơn. Ở Tây Ban Nha, ở Pháp, ở Ý, nó bùng lên với vẻ rực rỡ chốc lát; nhưng rồi nhanh chóng bị dập tắt — dập tắt trong máu. Nhưng đó là sự mọc lên của sao mai nước Anh, một ngôi sao đã chiếu sáng ba thế kỷ trên chúng ta với ảnh hưởng nhân từ, dù có lúc phải vật lộn với nhiều cơn bão, và nhọc nhằn xuyên qua nhiều đám mây, vẫn chưa bao giờ lặn, mà tiếp tục rải hòa bình, thịnh vượng, và chiến thắng trên những đồi núi và thung lũng của quê hương đảo quốc chúng ta.
Từ buổi đầu của thời đại này, các kẻ địch lại Đấng Christ đã dấy lên nối tiếp nhau, mỗi kẻ bày tỏ một hình thức gian ác trưởng thành hơn. Và trong mỗi thời đại liên tiếp, lời tiên tri đã cất tiếng lớn, và cảnh báo Hội Thánh chống lại hình thức hiện hữu của điều ác chống Đấng Christ như điều mà nàng được đặc biệt kêu gọi vật lộn và phản kháng. Chớ khinh thường lời cảnh báo, cũng đừng hoãn nó lại cho thế hệ tương lai như một việc chúng ta cá nhân chẳng liên quan. Vì Sa-tan đang làm việc không ngừng bên phải và bên trái chúng ta, dốc mọi nỗ lực xây dựng và hoàn tất công trình gian ác hùng vĩ của hắn. Công việc đang tiến triển với tốc độ kinh hoàng nhất. Những người thợ xây đền thờ này, mà hắn là kiến trúc sư, đầy năng lực và đầy hy vọng. Họ vượt biển băng đất trong những dự án đầy tham vọng; vì không gì ngoài sự thờ phượng của thế gian sẽ làm thỏa mãn chủ nhân của họ. Hắn từ buổi đầu đã tìm kiếm sự tôn thờ thuộc về Đức Chúa Trời; hắn đã nhận được nó, một cách lén lút, qua mỗi kẻ địch lại Đấng Christ đã dấy lên; và hắn hy vọng sẽ nhận được nó công khai và trọn vẹn hơn trước khi bị quăng khỏi đất đời đời.
Sự liên hệ của Sa-tan với đất này đầy dẫy huyền nhiệm. Thật lạ lùng khi hắn lấp đầy bầu khí quyển của nó và chiếm cứ đất đai của nó. Thật hơi khó hiểu khi hắn dốc những nỗ lực không ngừng để giành quyền thống trị trong nó. Dường như nó đã là phạm vi nguyên thủy dành cho hắn; mà hắn đã bị tước mất vì cớ sự phản nghịch; trong đó A-đam đã được Đức Chúa Trời đặt vào thay chỗ hắn; và quanh đó, vì vậy, Sa-tan vẫn lảng vảng, như một vị vua bị phế truất, nhắm phục hồi nó về lòng trung thành với mình, và khuấy động nổi loạn khắp mọi miền, trong những nỗ lực đặt mình trở lại ngai vàng của nó. Hắn đã lao nhọc sáu nghìn năm để đảm bảo lòng trung thành của nó với mình, và để giành được, ngay cả trên đất sa ngã của nó, một chỗ ở, thay vì hỏa ngục đã sắm sẵn cho hắn và các thiên sứ hắn! Hắn co rúm trước sự giam cầm cuối cùng trong hồ lửa, nài xin đừng bị đuổi xuống vực sâu (Lu-ca 8:31), cũng đừng bị tra tấn trước kỳ! Nếu hắn chỉ giành được chỗ đứng ở đây, hắn sẵn lòng vô hình; hắn sẽ bằng lòng trị vì qua kẻ khác; hắn sẽ thỏa mãn khi một người làm phó vương của hắn. Thậm chí, có lẽ, đây mới là mục đích thật của hắn. Mục đích của hắn là ganh đua và nhạo báng Giê-hô-va, Đấng từ buổi đầu đã tuyên bố mục đích trị vì đất qua loài người. Chẳng bao lâu, mưu đồ đen tối của hắn sẽ thắng thế một cách quá kinh khiếp. Hắn sẽ thành công trong việc làm cho kẻ địch lại Đấng Christ trưởng thành làm phó vương của hắn, hình ảnh chân thật nhất và đại diện của hắn, thấm đẫm tinh thần ghét Đức Chúa Trời của chính hắn, và háo hức thi hành đến cùng những mưu đồ chống nghịch Đức Chúa Trời của hắn. Cả thế gian sẽ kinh ngạc theo hắn. Mọi dân tộc sẽ nhận dấu của hắn trên trán và trên tay, trong sự bắt chước nhạo báng các thánh đồ có danh Cha mình ghi trên trán. Nhưng đúng lúc chiến thắng của hắn dường như trọn vẹn, và kẻ đại diện của hắn ngồi trên ngai, với đoàn tùy tùng gian ác vô số, Vua chân thật của thế gian sẽ hiện ra; và, quăng kẻ tiếm quyền, cùng mọi đạo quân hắn, vào nơi ở của lửa mà chúng đã tuyệt vọng cố giữ mình khỏi, Ngài sẽ tiếp nhận vương quốc, và, cùng các thánh của Ngài, trị vì trong hòa bình trên một đất được giải cứu, nơi sự công chính ngự trị.
Nhưng, cho đến thời điểm Đấng Christ hiện ra, Sa-tan, trong thân vị kẻ địch lại Đấng Christ, thắng thế và thịnh vượng. Toàn bộ thời kỳ Đấng Christ vắng mặt khỏi đất được đánh dấu bởi sự hiện diện và thắng thế của kẻ thù đang tìm cách bắt chước và thay thế Ngài. Thời đại này qua thời đại khác, sự bội đạo chín muồi và vươn cành ra khắp nơi, dâng chỗ trú ẩn giả dối cho cư dân đất trong sự nhạo báng Vườn Có Danh Tiếng, dưới bóng Ngài mà các dân tộc còn sẽ vui mừng. Nhưng trong chốc lát, chiếc rìu được giơ lên chống lại cây; nó bị đốn xuống và quăng vào lửa. Nó không bị định phải héo dần từng lá, cho đến khi cành và thân đều mất. Sự kết thúc của nó là sự hủy diệt nhanh chóng bởi nhát đánh của Người Làm Vườn, khi nó còn đang xanh tươi và sung sức.
Và rồi, đất mệt mỏi này đã rên siết bấy lâu sẽ thay đổi biết bao! Sự giải cứu và vui mừng biết bao! Đấng Christ trên ngai, kẻ địch lại Đấng Christ trong vực sâu, và Sa-tan bị xiềng trong xiềng xích! Các thánh đồ được tôn cao và vinh hiển, kẻ gian ác bị giày đạp và hổ thẹn! Lời rủa sả được cất bỏ, Địa Đàng được khôi phục, Y-sơ-ra-ên được nhóm họp, các dân ngoại được cải đạo, sự sáng tạo được ban phước, và Giê-hô-va, trong thân vị Em-ma-nu-ên, lập nơi ở đời đời của Ngài với con cái loài người.*
*Về quan điểm trên về một kẻ địch lại Đấng Christ cá nhân, tôi xin trích lời Tiến sĩ Urwick, một người phản đối thuyết thiên niên kỷ nổi tiếng. Ý tưởng về tính cá nhân trong kẻ địch lại Đấng Christ nhìn chung đã bị lên án là một trong những giấc mơ của thuyết thiên niên kỷ thuộc giáo phụ hay hiện đại. Xin hãy nghe Tiến sĩ U. nói về điểm này: — "Những lời tuyên bố trong Thư thứ hai gửi người Tê-sa-lô-ni-ca, liên quan đến 'điều mầu nhiệm của sự không tin kính,' 'người tội ác,' 'kẻ nghịch cùng luật pháp,' — dù chúng đã được ứng nghiệm trong Giáo hoàng giáo, — sẽ có một sự ứng nghiệm chính xác và kinh khiếp hơn. Tôi thú nhận rằng cách diễn đạt dường như ủng hộ ý tưởng về một người nào đó, hơn là một chuỗi người nối tiếp nhau." — Về Sự Tái Lâm, tr. 222-225. Cả Augustine lẫn Jerome, những người chống thuyết thiên niên kỷ quyết liệt, đều giữ giáo lý về một kẻ địch lại Đấng Christ cá nhân. Chẳng hạn, không ai có thể đọc bài chú giải của vị trước về Thi Thiên 9 mà không nhận thấy điều này. Còn vị sau, ông đưa ý tưởng này vào nhiều chỗ cả trong các Thư tín lẫn các Bài Chú Giải của ông. Ông thậm chí đi xa đến mức cho chúng ta biết rằng kẻ địch lại Đấng Christ sẽ là một người Do Thái (tập iv. 523), rằng hắn sẽ được người Do Thái tung hô là Đấng Mê-si (tập v. 131), và rằng hắn sẽ diệt vong trên Núi Ô-li-ve, qui in Monte Oliveti consumendus [NEEDS REVIEW: phần cuối câu Latinh bị hỏng OCR, có thể là "erit"] (tập iv. 93). Ông lấy ý tưởng cuối cùng trong số này từ Ê-sai 25:6, 7, và Đa-ni-ên 11:45. Nhân tiện, tôi xin lưu ý rằng cả hai giáo phụ này, dù là người theo thuyết hậu thiên niên kỷ, thường xuyên ám chỉ đến sự hủy diệt kẻ địch lại Đấng Christ bởi sự tái lâm của Chúa. Họ không cố giải thích cho qua 2 Tê-sa-lô-ni-ca 2:8. — Nếu vậy, giáo lý về một kẻ địch lại Đấng Christ cá nhân là một ý tưởng viển vông phi Kinh Thánh, thì cả người theo thuyết thiên niên kỷ lẫn người chống thuyết thiên niên kỷ đều phải chịu trách nhiệm về việc giữ nó. Tuy nhiên, tôi ngờ rằng vấn đề này phần lớn chỉ là vấn đề chữ nghĩa. Cả hai phe đều cho rằng sẽ có một cái đầu cá nhân của thân thể chống Đấng Christ; chỉ có điều phe này nhấn mạnh cái đầu hơn thân thể, còn phe kia thì ngược lại.
CHƯƠNG XV.
CÁC DẤU HIỆU.
Đêm đến! Và dường như nó chẳng còn xa. Chưa bao giờ nó có vẻ gần đến thế. Những chiếc bóng đang dài ra, và đổ xuống với vẻ u ám đầy điềm gở trên các thung lũng của đất. Bóng mờ của hoàng hôn đang bắt đầu khiến người ta cảm nhận được. Nó đang buông xuống ảm đạm trên các thành phố chúng ta, và trên những nơi hoang vắng của chúng ta; trên các tháp sức mạnh và các cung điện huy hoàng của chúng ta: tiếng ồn ào vội vã của đám đông háo hức, chạy ngược xuôi vì lợi lộc hay thú vui, cũng không thể hoàn toàn át đi tiếng thốt ra của sợ hãi và kính sợ. Loài người không thể không linh cảm điều ác, vì ai có thể nói cho họ biết điều gì đang nằm trong lòng bóng tối! Những con chim đêm đã vỗ cánh, bay lượn quanh chúng ta, nhắc chúng ta về đêm đang buông xuống.
Nhưng cũng có chép rằng: "Đêm đã khuya, ngày gần đến!" Đêm, dù tối tăm, vẫn ngắn ngủi, và sẽ sớm được nối tiếp bởi một ngày vinh quang. Nhưng đêm vẫn là tiền hô của ngày ấy. Và đêm của thế gian này chắc chắn đã gần. Nếu không, sao lại có quá nhiều dấu hiệu của ngày tàn?
Nhưng há chẳng phải luôn luôn như thế sao? Há chẳng phải các thời đại khác cũng như thời hiện tại đều đầy dẫy dấu hiệu hoạn nạn sao? Há chẳng phải một số người luôn thích làm tiên tri của điều ác, và giải thích một cách u ám các biến cố của thời mình sao? Há chẳng phải trong nhiều người có một tình yêu bệnh hoạn và không lành mạnh đối với điều tối tăm và điềm gở sao?
Cứ cho là vậy. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng thời điểm phải đến khi cơn khủng hoảng ập tới; và rằng trước khi nó đến, nó sẽ báo trước sự tiếp cận của mình, bằng cách ném những chiếc bóng của nó ra phía trước. Nếu một cơn khủng hoảng như thế còn chưa được thực hiện, thì thời đại này hay thời đại khác phải là tiền hô của nó, — phải nằm sát bên bờ vực, và tận mắt thấy vực thẳm bên dưới. Chắc chắn chúng ta nên thận trọng, không đặt sai ngày cho các biến cố, không tính sai thời gian, không đoán sai dấu hiệu; nhưng an toàn hơn nhiều là nhanh chóng báo động trước những gì có vẻ như dấu hiệu của điều ác, dù báo động ấy có hóa ra sai, còn hơn với sự hoài nghi không tin, thậm chí có thể là chế giễu, bác bỏ mọi dấu hiệu, và từ chối được báo trước. Chắc chắn báo động không cần thiết là xấu; nhưng tệ hơn không thể tưởng là phủ nhận rằng chúng ta phải báo động, như thể ngày của Chúa sẽ chẳng bao giờ thực sự đến, mà chỉ là một cái tên rỗng treo trên đầu chúng ta để gây khiếp sợ, thời đại này qua thời đại khác, như một sự kiềm chế thế gian và một sự khích lệ Hội Thánh. Nếu vậy, ngày ấy là điều chắc chắn, là thực tại, ai sẽ khẳng định rằng, khi sắp đến, nó sẽ không báo trước chính nó? Chắc chắn sự không thích để ý đến những linh cảm về sự đoán phạt phải xuất phát từ sự không thích nuôi ngay cả ý nghĩ về cơn khủng hoảng ấy. Chúng ta không muốn thấy trong các biến cố của thời nay những cơn chấn động báo trước của trận động đất cuối cùng, vì chúng ta muốn làm mất uy tín hay trì hoãn ngày tai họa và kinh khiếp ấy.
Đây không phải là khôn ngoan. Cũng chẳng phải là đại lượng. Đó là dại dột; đó là sự nhỏ mọn của tâm hồn. Đó là quyết tâm liều lĩnh bịt mắt mình trước điều ác càng lâu càng tốt, rồi khi nó bùng nổ trên chúng ta, sẽ đương đầu với nó hết sức có thể. Hoặc, bên dưới có thể có ý nghĩ thầm kín: "Nếu nó chẳng bao giờ đến thì sao? Nếu chúng ta đã tô màu tương lai bằng bóng tối của những tưởng tượng của mình thì sao? Nếu thế gian được định không trải qua cơn bão tố nào như thế thì sao? Nếu chúng ta sẽ trôi nhẹ nhàng vào một miền tươi đẹp hơn, và một kỷ nguyên thánh khiết hơn, như mùa đông tan mềm vào mùa xuân, hay như mùa xuân nở rộ thành vẻ rực rỡ của mùa hè thì sao? Ít ra điều ác sẽ không đến trong thời chúng ta; vậy chúng ta chẳng cần vô ích làm mình rối trí và báo động trước thời."
Nhưng làm sao chúng ta biết được rằng Chúa sẽ không đến trong thời chúng ta? Làm sao chúng ta xác định được rằng những dấu hiệu mà bao con mắt đang chăm chú là lừa dối? Đức Chúa Trời đã mặc khải cho chúng ta chăng? Hay chúng ta chỉ đang đoán mò? Chúng ta đang tuyên bố là chắc chắn điều chúng ta chỉ mong là thật chăng? Sao nó lại không thể đến trong thời chúng ta? Nếu nó sẽ đến trong một thời đại nào đó của thế gian, sao lại không phải trong thời chúng ta? Chúng ta là ai mà dám khẳng định về thời đại mình rằng không điều ác nào sẽ đến gần nó? Có một bùa phép nào trên thế hệ chúng ta, khiến điều ác không thể chạm đến nó, mà phải bị mê hoặc chuyển sang thế hệ khác chăng? Sự khai sáng của thời nay đã dựng một con đê quanh nó đến nỗi không cơn lụt nào có thể tấn công hay tràn ngập nó chăng? Đây, chắc chắn, là sự an toàn của thuyết định mệnh. Đó là giấc mộng của sự vô tín, hay thuốc phiện của tính thế gian, quyết ngủ tiếp, không bị đánh thức bởi âm thanh không được chào đón của mối nguy đang đe dọa. Nếu luôn linh cảm điều ác là dại dột, thì liều lĩnh nhắm mắt trước các dấu hiệu của nó, dù chúng có dồn dập đến đâu, còn tệ hơn dại dột.
Có thể nói rằng những linh cảm này đã quá thường bị làm hổ thẹn và mất uy tín, đến nỗi chúng ta có lý do không để ý đến chúng. Trong mọi thời đại, một số người đã báo động, và đã làm tiên tri của điều ác chưa bao giờ đến. Tôi không phủ nhận điều này; tôi cũng không muốn che giấu nó. Nhưng điều đó thì sao? Há chẳng phải những người báo động sớm nhất là khôn ngoan, dù nỗi sợ của họ không thành hiện thực sao? Họ đọc thấy điều ác trong các dấu hiệu của thời đại, và họ thốt ra cảm xúc của lòng mình, để đồng loại mình được thức tỉnh. Đây không phải là dại dột, cũng chẳng phải là yếu đuối. Đó là khôn ngoan thật. Có lẽ họ đã tô các dấu hiệu đậm hơn thực tế. Họ đã rút ra từ chúng nhiều hơn điều chúng được định để báo trước. Và thế là điều đáng sợ đã không xảy ra. Nhưng ai sẽ nói rằng họ không thật khôn ngoan, dù báo động của họ là sớm, — khôn ngoan hơn nhiều những kẻ chẳng đọc thấy gì trong các dấu hiệu ấy? Những người như thế thường bị chế giễu là những kẻ nhiệt thành u ám, tìm cách phủ mây lên niềm vui của một thế gian hạnh phúc, và sự thất bại của họ là phần thưởng xứng đáng cho sự dại dột táo bạo của họ. Nhưng dại dột không ở với họ. Họ có thể buồn bã và nghiêm trang, nhưng họ không phải là người u ám hay khắc nghiệt. Họ có những tấm lòng ấm áp và chân thật như bất kỳ tấm lòng nào từng đập trong lồng ngực con người. Đó không phải là sự ghét loài người; đó là tình yêu — tình yêu đối với một thế gian vô tâm đang lao vào sự đoán phạt mà không chuẩn bị, đã rút ra những lời thốt sâu xa và kinh khiếp của họ. Chính những lời cảnh báo bị khước từ đã khiến họ buồn, và muốn giấu kín suy nghĩ trong lòng mình, nếu tình yêu cho phép, nếu những khắc khoải vì vô số người đang chết không thôi thúc họ phải nói.
Vậy thì, bất chấp mọi sự phản đối chống lại việc giải thích các dấu hiệu của thời đại, tôi sẽ, dù ngắn gọn và không hoàn hảo, thử làm điều đó. Chúa chúng ta đã quở trách người Pha-ri-si vì đã không làm điều này; và, đã để lại cho chúng ta biết bao dấu hiệu về sự đến của Ngài, Ngài sẽ cho chúng ta vô tội nếu chúng ta từ chối xem xét những điều này, và chuẩn bị cho sự đến của Ngài chăng? Những kẻ phản đối việc chúng ta làm điều này, sẽ không chê trách chúng ta nếu chúng ta chỉ giải thích các dấu hiệu sao cho đẩy Sự Tái Lâm ra xa; nghĩa là, họ thừa nhận tính đúng đắn của việc giải thích các biến cố quan phòng theo cách này hay cách khác; do đó họ không thể nhất quán mà chê trách chúng ta vì đã thử giải thích; họ chỉ có thể cho rằng cách giải thích của chúng ta là sai lầm và chưa được chứng minh.
Những dấu hiệu đã được ban cho chúng ta, cả bởi Chúa lẫn các sứ đồ Ngài, vừa đáng chú ý vừa nhiều vô kể. Và rất rõ ràng rằng những dấu hiệu được chọn là những dấu hiệu giàu ý nghĩa nhất và ít mơ hồ nhất. Chúng được chọn vì là những dấu hiệu nổi bật và rõ ràng nhất có thể ban cho. Không thể nghĩ rằng những dấu hiệu kém nổi bật nhất đã được loan báo, còn những dấu hiệu nổi bật nhất bị che giấu. Nếu vậy, há chẳng phải rất đáng chú ý sao khi Thiên Niên Kỷ chẳng bao giờ được nhắc đến như một dấu hiệu? Nếu điều này sẽ xảy ra trước Sự Tái Lâm, sao nó chưa bao giờ được ám chỉ như một trong các dấu hiệu? Nó hẳn là dấu hiệu rõ ràng và dễ thấy nhất. Không ai có thể bỏ qua hay nhầm lẫn nó. Nhưng chẳng ở đâu, bởi các đấng tiên tri hay các sứ đồ, hay bởi chính Chúa, nó được ghi nhận như một dấu hiệu. Làm sao giải thích được điều này, nếu không trên cơ sở rằng nó sẽ xảy ra sau, chứ không phải trước, Sự Tái Lâm? Nếu điều này được thừa nhận, mọi sự đều rõ ràng; nếu bị phủ nhận, thì những kẻ phủ nhận hãy giải thích sự kiện rằng, trong số bao dấu hiệu của sự đến, Thiên Niên Kỷ chẳng bao giờ được nhắc như một dấu hiệu. Vì sao dấu hiệu hiển nhiên nhất trong tất cả lại bị bỏ qua, theo tôi, cần một lời giải thích. Trên hệ thống hậu thiên niên kỷ, sự bỏ qua này theo tôi là không thể giải thích; vì như thế Chúa chúng ta sẽ bị cho là xưng mình nói cho chúng ta các dấu hiệu về sự hiện ra của Ngài, mà lại che giấu dấu hiệu đáng chú ý nhất trong tất cả. Nhưng chưa hết. Những dấu hiệu được ban cho không phù hợp với ý tưởng về một Thiên Niên Kỷ trước sự đến. Không chỉ là một biến cố nào đó không được nhắc đến, mà những biến cố được nhắc đến loại trừ khả năng một biến cố như thế nằm ẩn trong số chúng. Ai đọc lời tiên tri của Chúa, bắt đầu bằng sự hủy diệt Giê-ru-sa-lem, và kết thúc bằng sự hiện ra của Ngài trong đám mây trên trời, mà không cảm thấy toàn bộ ý hướng của nó là cho Hội Thánh thấy rằng nàng phải trông đợi sầu khổ, chứ không phải vui mừng, hoạn nạn, chứ không phải chiến thắng, cho đến khi Ngài trở lại? Những dấu hiệu này là những ngọn sóng liên tiếp mà nàng sẽ bị quăng quật, cho đến khi Ngài, bằng chính tiếng nói và sự hiện diện của Ngài, quở trách cơn bão và làm lặng biển. Vậy thì, sự bỏ qua đơn thuần Thiên Niên Kỷ như một dấu hiệu là một sự kiện chúng ta nên nhấn mạnh nhiều; nhưng sự bỏ qua nó, trong những hoàn cảnh loại trừ khả năng nó là điều dành riêng hay chỉ chưa được nói, cung cấp một luận cứ mạnh ủng hộ một Sự Tái Lâm tiền thiên niên kỷ.
Nhưng không bàn thêm về điểm này nữa, giờ đây xin tôi ghi nhận một số dấu hiệu trong thời nay có vẻ đáng chú ý nhất như những tiền hô của sự hiện ra của Chúa. Và dù về một số dấu hiệu trong đó có thể nói rằng chúng đã được thấy trong các thời trước, nhưng những dấu hiệu khác, như chúng ta sẽ thấy, là đặc thù của thời chúng ta: —
1. Sự Trưởng Thành của Kẻ Địch Lại Đấng Christ Thuộc Giáo hoàng. — Bản thân Giáo hoàng giáo không phải là điều mới trên đất, nên sự tồn tại đơn thuần của nó không phải là dấu hiệu đặc thù của những ngày sau rốt. Nhưng sự tiến triển và thắng thế của nó là mới. Có một sự trưởng thành về nó mà trong các thời khác nó không thể nhận. Nó đang vươn cao và vội vã đến sự hoàn tất. Với bước chân lén lút, nàng đã tiến từng bước, cho đến nay nàng đi lại giữa ban ngày với tiếng kèn, ngẩng đầu trong sự thách thức táo bạo, và hân hoan trong ý thức về quyền thống trị đã được khôi phục. Tay nàng, như tay A-ma-léc, "đã giơ lên trên ngôi Đức Giê-hô-va;" và nàng hành động và nói năng như thể chẳng có gì nàng sẽ bị ngăn cản khỏi mọi điều nàng đã tưởng tượng để làm.
2. Sự Lan Tràn của Chủ Nghĩa Vô Tín. — Điều này ít ra là mới. Tổ phụ chúng ta biết tương đối ít về điều này, và tổ phụ của tổ phụ chúng ta hầu như chẳng biết gì. Một kẻ vô tín quả là hiếm trong thời họ; một người bị người ta ngạc nhiên và xa lánh. Về cuối thế kỷ trước, chủ nghĩa vô tín bùng nổ ở Pháp, và lan rộng phần nào sang nơi khác. Những năm gần đây, nó đã phát triển với tốc độ kinh khủng, và mang một thái độ tấn công táo bạo và cao ngạo. Phạm vi của nó không thể tin được. Quần chúng đã hoàn toàn nhiễm nó. Nó đã len lỏi khắp nơi, và đang ăn mòn chính cốt lõi của mọi nguyên tắc sâu xa trong loài người. Nó đã ăn mòn chất xi măng gắn kết xã hội lại với nhau, đến nỗi các dân tộc và cộng đồng nay như những bức tường hay tháp không vữa, sẵn sàng tự đổ nát, hay bị san bằng bởi cơn gió đầu tiên. Sự hung dữ của nó đáng báo động; hoạt động của nó không ngừng. Phần lớn trong đó là công khai và thú nhận, nhưng phần lớn trong đó vẫn còn bí mật và chưa thú nhận. Nó làm ô nhiễm không khí; nó làm héo úa sự sống; nó làm chai cứng lương tâm; dưới nó, mọi điều tốt đẹp đều héo tàn. Nó là con sâu ở rễ của mọi điều cao quý và tuyệt vời trong những ngày sau rốt này. Do đó tình trạng rỗng tuếch của sự việc trong chúng ta; sự lạnh lẽo bao phủ những mối tương giao ấm áp của sự sống và những chức vụ yêu thương. Lương tâm bị tê liệt; lòng của dân chúng đã mất. Những ràng buộc xã hội, chính trị, huyết thống đã bị sâu mọt, và sẵn sàng đứt lìa. Dáng đứng thẳng và sức mạnh nam nhi mà tôn giáo ban cho không còn thấy nữa. Sự mê tín đã đến giải cứu, và đang cố thay thế chỗ của nó. Nhưng vô ích. Sự khôn khéo thế gian đang cai trị. Đại đa số dân chúng hoặc công khai hoặc bí mật là vô tín, nếu không phải là vô thần. Đức Chúa Trời không được thừa nhận. Ách Ngài dường như làm đau vai loài người. Các dân tộc sẵn sàng vứt bỏ nó. Và có hy vọng nào, có dấu hiệu nào, rằng điều này sẽ chấm dứt trước khi Chúa trở lại để chấm dứt nó?
3. Sự Gia Tăng của Sự Vô Luân. — Như một cơn lụt, nó đang dâng cao và lan rộng trong dòng chảy. Nó không biết xấu hổ, và không biết sợ. Lẽ thật đang nhanh chóng ra khỏi ngôn ngữ loài người; sự tin cậy giữa người với người đang rời khỏi đời sống con người; tình bạn trần trụi và trống rỗng, chẳng hơn gì những tiện nghi ích kỷ; ngay cả lời thề cũng mong manh, — trong hầu hết trường hợp là hình thức, trong nhiều trường hợp là nhạo báng —
"Và, khoác áo như người lương thiện, những sự dối trá di chuyển
Khắp thế gian."
Lương tâm đã mất: sự dịu dàng của tâm hồn chỉ còn biết trong các tác phẩm hư cấu của chúng ta; sự cao thượng chỉ còn tìm thấy trên bia mộ của người chết. Lòng của dân tộc, thậm chí của thế gian, đã bị giả mạo và hư hỏng, đến nỗi sẵn sàng cho hầu hết mọi sự thái quá của điều ác: huyết mạch sự sống đã nhiễm độc, và do đó những vết lở loét gớm ghiếc đang bùng phát, báo hiệu chiều sâu và sự độc hại của vết độc — "vết độc không thể tẩy sạch của tội lỗi." Những tội ác mà tổ phụ chúng ta không biết đang phổ biến giữa các dân tộc. Sự dâm ô hoành hành kinh khiếp, phạm những việc không tên, đến nỗi "thật là xấu hổ, dẫu nói đến việc kín giấu họ đã làm nữa." Sự say sưa lảo đảo dọc mọi con phố. Sự phạm thượng tuôn trào, đến nỗi chúng ta rùng mình, và bịt tai trước những âm thanh ghê tởm của nó. Sự giết người đã bung ra, và mỗi ngày báo chí của chúng ta kể một câu chuyện kinh hoàng về đổ máu; người giết đồng loại, trong sự thù hận ma quỷ, hay tình yêu lợi lộc còn ma quỷ hơn; không ai được tha; người cha tàn sát con mình, đứa con tàn sát cha mình, người chồng tàn sát vợ, người vợ tàn sát chồng: không sự thiêng liêng của mối quan hệ nào là lá chắn an toàn khỏi thuốc độc, hay viên đạn, hay con dao, hay cái búa tàn bạo hơn. Ôi, tiếng kêu nào đang vang lên trời từ xứ sở chúng ta; tiếng kêu của máu vô tội, máu mà Đức Chúa Trời công chính sẽ còn báo trả! Nhưng bức tranh về sự vô luân lan tràn của chúng ta không dễ vẽ, nếu không bằng hồ sơ các sự kiện, — những sự kiện mà một người hầu như chẳng dám thì thầm với người khác, quá kinh khiếp để phơi bày trước mắt công chúng. Nó cần con mắt của một đấng tiên tri để thấy, ngòi bút của một đấng tiên tri để ghi, và tâm hồn của một đấng tiên tri để khóc thầm trước mặt Chúa. Loài người thật là "tư kỷ, tham tiền, khoe khoang, xấc xược, hay nói xấu, nghịch cha mẹ, bội bạc, không tin kính, vô tình, khó hòa thuận, hay phao vu, không tiết độ, dữ tợn, thù người lành, lường thầy phản bạn, hay nóng giận, lên mình kiêu ngạo, ưa thích sự vui chơi hơn là yêu mến Đức Chúa Trời." Tất cả điều này sẽ xảy ra trong những ngày sau rốt, và càng ngày càng tệ hơn cho đến khi Chúa đến.
4. Sự Thắng Thế của Tính Hời Hợt và Hình Thức trong Tôn Giáo. — Hình thức không quyền năng, thân thể không linh hồn, tôn giáo không sức sống; đó là những dấu hiệu của những ngày sau rốt. Vẻ bề ngoài của sự tin kính lan rộng, nhưng chính điều ấy chỉ chiếm một vòng tròn hẹp. Có nhiều sự xưng nhận, nhưng sự xưng nhận nằm trên bề mặt, và bên dưới tất cả có thể là tính thế gian. Chiều sâu
và sự vững chắc thì thiếu vắng; diện mạo của tôn giáo thì không lành mạnh; sắc tươi của thời nguyên thủy đã mất đi; sinh lực mãnh liệt vốn thuộc về nó đã khô cạn; đến nỗi, thay vì là nguồn sống của sự vận động cho thế giới bên ngoài, kiểm soát, hay chống lại, hay thúc đẩy các dòng chảy của nó, thì nó nằm bất động và thụ động, phó mặc cho mọi chuyển động bên ngoài. Đó là một tôn giáo thế tục, tự chiều lòng mình, [NEEDS REVIEW: từ in bị hỏng "adojDted" — có lẽ là "adopted", tức "được nhận lấy"] vì thời thượng, và được dùng theo tiện nghi. Chúng ta tìm vô ích cảm thức sâu xa về tội lỗi, đức tin đơn sơ mà Hội Thánh xưa từng bày tỏ, bước đi trang nghiêm, siêu trần mà nàng xưa từng theo đuổi. Chúng ta chỉ là kẻ bắt chước sự tin kính; chúng ta "ăn cắp lời của nhau, người nầy người khác." Vì thế chúng ta bị xô đẩy theo mọi luồng gió của giáo lý, không có sự vững vàng, không có neo đậu, ngoại trừ cái neo mà sự trơ lì của sự chết mang lại.
Sa-tan nay đã biến mình thành thiên sứ sáng láng, và dưới lớp ngụy trang đẹp đẽ nầy hắn đang làm việc với thành công lạ lùng. Hắn dạy chúng ta xây mồ mả cho tổ phụ mình, để chúng ta có thể an lòng chỉ với sự tán thành suông các nguyên tắc của họ mà chẳng hề bắt chước nếp sống của họ. Hắn dẫn một số người lạc vào sự sai lầm chết người, dưới cớ khoan dung và yêu mến chân lý; những người khác hắn làm cho ngập tràn sự chính thống của cái đầu, để họ trở nên thờ ơ với tình trạng của lòng mình trước mặt Đức Chúa Trời. Một số hắn xui từ chối Kinh Thánh; với những người khác hắn ca tụng Kinh Thánh, để hắn có thể biến nó thành vật thay thế cho Đức Chúa Trời của Kinh Thánh. Hắn ca tụng đức tin, để hắn có thể đặt nó làm vật thay thế cho đối tượng của đức tin. Với một số người hắn phủ nhận khả năng của sự chắc chắn, để hắn có thể giữ họ xa khỏi sự bình an với Đức Chúa Trời; với những người khác hắn khẳng định sự cần thiết của nó, chỉ cốt để hắn có thể dẫn họ tôn sự chắc chắn ấy làm thần, và lấy việc mình chắc chắn được cứu rỗi thay thế cho việc tin nơi Đấng Cứu Thế. Hắn hạ thấp thuyết A-mi-ni-út biến công việc thành Đấng Cứu Thế của chúng ta, để hắn có thể dẫn chúng ta vào sự lừa dối tinh vi hơn là biến đức tin của chúng ta thành Đấng Cứu Thế. Hắn cho phép chúng ta một phạm vi rộng rãi về cảm xúc và tình cảm tôn giáo, nếu hắn chỉ thành công trong việc biến chúng thành vật thay thế cho Đức Chúa Trời. Hắn chẳng ngăn trở chúng ta nghiêm túc, sốt sắng, trang nghiêm, nếu nhờ đó hắn có thể nuôi dưỡng những khao khát của một linh hồn bồn chồn, trống rỗng bằng một thứ gì đó ngăn chúng ta tìm kiếm bánh của sự sống. Hắn dung túng chúng ta lên án sự hư không của thế gian và những thú vui rỗng tuếch của nó; chán ngán vòng quay vô vị của sự dại dột của nó, để hắn có thể lừa chúng ta vào ý tưởng rằng sự bất mãn với thế gian nầy là bằng chứng chúng ta có đạo, và nhờ đó khiến chúng ta ngồi xuống thỏa mãn, trong khi vẫn còn cách xa nhà Cha chúng ta một quãng đường dài. Hắn dung thứ sự lưu hành của tri thức hữu ích, thậm chí tri thức tôn giáo, để chúng ta có thể an lòng với một điều gì đó kém hơn sự đầy trọn của chính Đức Chúa Trời. Hắn cũng có thể tán thành lề thói của các hội đoàn tôn giáo hay các tòa án của Hội Thánh, và sự phấn khích giả tạo của những buổi nhóm đông người, những bài diễn thuyết hùng hồn, những bản tường trình rực rỡ, để nhờ đó hắn có thể ban phát cho linh hồn thứ thuốc phiện giữ nó trong một giấc mộng ban ngày đầy dối trá, giấc mộng trông giống "sự chắc chắn tỉnh táo của niềm hạnh phúc khi thức giấc" đến nỗi chúng ta chẳng nỡ phá vỡ sự xa hoa của bùa mê êm ái ấy. Hắn dạy dỗ sự cần thiết phải lo cho con cái chúng ta cái gọi là một nền giáo dục khai phóng, để hắn có thể biến điều đó thành vật thay thế cho phước lành của người cha và lời cầu nguyện của người mẹ. Hắn thúc giục bổn phận của lòng rộng rãi theo đạo Đấng Christ, sự cần thiết của những quỹ lớn, để hắn có thể khiến người ta đặt công cuộc tôn giáo trên quỹ liếng, chứ không trên đức tin, — trên sự khôn khéo, chứ không trên sự cầu nguyện.
Những điều bề ngoài nầy tự chúng có thể là đúng và tốt, nhưng chúng là gì nếu không có Đức Thánh Linh ngự bên trong? Chân lý là gì nếu không có Đấng Chân Thật? Sự hoàn hảo của trật tự Hội Thánh là gì nếu không có quyền năng sự sống từ trên cao? Thân thể thì còn đó, nhưng linh hồn sự sống đã lìa xa; bàn thờ và của lễ thì còn đó, nhưng lửa từ trời chẳng giáng xuống; đền thờ thì hoàn hảo, và những kẻ thờ phượng đang chen chúc trong các hành lang của nó, nhưng sự vinh hiển đã lìa khỏi; Đức Giê-hô-va đã rời bỏ nơi thánh của Ngài!
5. Sự Pha Trộn Kỳ Dị và Không Ăn Khớp của Các Ý Kiến Đang Thịnh Hành. — Trí tưởng tượng của loài người dường như được thả lỏng theo mọi hướng trong việc bịa đặt ra những ý kiến nầy; khoa học, triết học, văn chương, thần học, tất cả đều đang đâm chồi một sự um tùm rậm rạp, mà ngay lúc nầy đã đang sinh ra một mùa gặt những ý kiến không ăn khớp với nhau. Những điều thô thiển thường tuôn ra dưới sự bảo trợ của những tên tuổi đáng kính nầy đến nỗi đôi khi khiến người ta rùng mình e rằng chính chân lý cũng đang trôi dạt khỏi neo đậu của mình. Đây là những "tà linh, giống như ếch nhái, ra từ miệng con rồng, miệng con thú, và miệng tiên tri giả." Chúng được ví "giống như ếch nhái" thật đúng; tự chúng là những tác nhân kêu ộp oạp, đáng khinh, song lại len lỏi khắp nơi, và làm ô uế mọi chỗ, ngay cả những nơi thánh khiết nhất, bằng sự gớm ghiếc của chúng, và quấy rầy tai chung bằng tiếng ồn ào vô nghĩa không ngớt của chúng. Đây là những kẻ mà Sa-tan nay đang sai ra, trong buổi chạng vạng u ám của ngày tàn của thế gian, để lập một liên minh ba bên giữa những thế lực vốn thù nghịch nhau, thúc đẩy chúng bằng một linh để chiến đấu chống lại Chúa và Đấng chịu xức dầu của Ngài. Trong số nầy có hàng ngàn cơ quan của báo chí vô tín, tung ra khắp nơi bầy con kêu ộp oạp của nó và làm cho các dân tộc nhiễm men bằng chất độc tinh vi của nền chính trị vô thần của nó, và những sự lừa dối đáng nguyền rủa của nền thần học phiếm thần của nó: khỏi sự ô nhiễm của những nguyên tắc bẩn thỉu của nó (như ở Ai Cập trong tai vạ ếch nhái) chẳng ai được miễn trừ ngoại trừ Y-sơ-ra-ên được chọn của Đức Chúa Trời; vì "chúng nó sẽ dỗ dành chính những kẻ được chọn, nếu có thể được chăng." Và khi nào thì những linh của ma quỉ nầy "đi đến các vua trên khắp thiên hạ, đặng nhóm họp về sự chiến tranh trong ngày lớn của Đức Chúa Trời toàn năng"? Ấy là ngay trước sự quang lâm. Chúng đã đang đi ra rồi, và vẫn đang đi ra: và chúng sẽ tiếp tục công việc gớm ghiếc của mình là nhóm họp các dân tộc vào lò sát sinh lớn của chúng, cho đến khi Chúa đến; vì ngay sau đó có thêm rằng, "Kìa, ta đến như kẻ trộm. Phước cho kẻ tỉnh thức và giữ gìn áo xống mình." (Khải Huyền 16:15.)
6. Sự Rã Rời Xã Hội. — Sự gắn kết của toàn bộ hệ thống xã hội thì rất bấp bênh. Thật vậy, sự gắn kết của những bộ phận cấu thành nhỏ bé của nó, các cộng đồng, các xóm giềng, các gia đình của nó, thì rất mong manh; nếu quả thật không thể nói rằng nó đã bị nới lỏng và đứt lìa rồi. Dường như chính bầu không khí của chúng ta sở hữu một sức mạnh phân rã. Chất xi măng của xã hội cuối cùng đã nhường chỗ trước ảnh hưởng ăn mòn của sự gian ác. Tính ích kỷ bẩm sinh của con người đang thắng thế. Nó đã phá vỡ những xiềng xích của nó, và nay đang đắc thắng. Thắng lợi thảm thương cho thế gian! vì cùng với nó mọi điều tốt đẹp và xinh xắn, mọi điều rộng lòng và yêu thương, mọi điều ràng buộc chúng ta với nhau trong lòng bác ái và tình huynh đệ, mọi điều quảng đại và vô tư, ắt chẳng bao lâu sẽ hoàn toàn suy tàn. Thế gian cuối cùng đang tan rã. Giống như một con tàu mắc cạn mà hết đợt sóng nầy đến đợt sóng khác đã ập qua, nó không còn có thể giữ vững với nhau được nữa. Những tấm ván của nó đang tách rời, và nó sẽ sớm là một đống đổ nát hoàn toàn. Đức Chúa Trời đã định cho gia đình nhân loại chỉ là một gia đình, gắn kết với nhau trong tình yêu thương và tình huynh đệ cũng như trong huyết thống. Cho đến nay đã có quá ít sự hiệp một thật nầy; nhưng vẫn đã có một ít. Nhưng nay nó đang biến mất. Gia đình, thay vì giống như một tảng đá đặc, gắn chặt trong mọi bộ phận của nó, đang nhanh chóng trở thành một đống cát, mà các hạt của nó không có sự gắn kết, không có sự hiệp một, ngoại trừ sự gần gũi tình cờ, tạm thời, và khối lượng của nó mà đợt thủy triều mùa xuân đầu tiên sẽ san bằng và cuốn đi. Cái tôi nay đã trưởng thành trọn vẹn và đang hành động. Sự nghi ngờ lẫn nhau là một trong những quy tắc của đời sống. Không thể nào kết cấu xã hội có thể bám víu với nhau lâu dài được. Và ai sẽ gắn kết lại nó? Ai sẽ khôi phục sự hiệp một đã mất, và tái sinh niềm tin đã biến mất? Đấng đến để làm mới mọi sự. Mọi sự đã được phép rơi vào suy tàn, và tiếp tục sụp đổ, từng nguyên tử một, cho đến khi Ngài đến, để vinh hiển thuộc về Ngài trong việc tái tạo và tái thiết công trình đã đổ nát; và để lời ngợi khen thuộc về Ngài đời đời, không chỉ vì đã đem một Hội Thánh được cứu chuộc qua sự chết đến sự sống phục sinh, và sự trọn vẹn, mà còn vì đã đem cả tạo vật qua sự suy tàn và đổ nát đến sự phục hồi-sống, sự vững bền, và sự xinh đẹp.
7. Những Kẻ Lừa Dối Tôn Giáo. — Mức độ mà những kẻ nầy đang hưng thịnh trong thời chúng ta bị xem nhẹ nhiều lắm. Chúng ta đã quá quen thuộc với những ý kiến lạ lùng đến nỗi hầu như đã thôi để ý đến chúng. Thế mà trong mọi quốc gia và trong mọi Hội Thánh những kẻ nầy đang mọc lên. Bên cạnh những nhà lãnh đạo lớn của sự mê tín trong thời chúng ta, phái La Mã, Dòng Tên, và phái Tractarian, còn có phái Unitarian, người Mạc-môn, các Thánh Hữu Ngày Sau, phái Swedenborg, và những phái tương tự, tất cả đều đang nói, "Kìa, Đấng Christ ở đây!" hay, "Kìa, ở đó!" Dù những hệ thống nầy phi lý và lố bịch đến đâu, chúng vẫn được hàng ngàn người tin theo, những người dường như đã bị phó "mắc phải sự lầm lạc, là sự khiến chúng nó tin điều dối giả." Còn có nhiều giáo phái khác mà chúng ta chỉ thỉnh thoảng thấy nhắc đến trên các báo công cộng. Và rồi, thêm vào những thứ đó, có những tà thuyết đáng buồn đang mọc lên quanh chúng ta dưới nhiều hình thức, và cho thấy một trạng thái tâm trí bồn chồn, sốt sắng, ắt chẳng bao lâu sẽ đưa đến một điều gì đó xấu xa và chết chóc hơn. Một mặt, chúng ta có truyền thống lật đổ sự mặc khải, và tự đặt mình làm tiêu chuẩn của chân lý tôn giáo; mặt khác, chúng ta có lý trí làm đúng y như vậy, và bắt mọi giáo lý phải chịu sự chất vấn, Nó có hợp lý không? Một số phủ nhận thần tính của Con, vì nó có vẻ phi lý. Những người khác phủ nhận sự đời đời của hình phạt, vì nó phi lý. Những người khác phủ nhận tính vật chất của địa ngục, vì nó phi lý. Những người khác gạt bỏ sự tuyển chọn, vì nó phi lý. Như vậy lý trí, vốn là truyền thống của hiện tại, triệt để và phạm thượng gạt bỏ Kinh Thánh chẳng kém gì thẩm quyền của các giáo phụ, vốn là truyền thống của quá khứ. Và rồi có những nỗ lực kiêu ngạo muốn bay cao hơn nền đạo đức của Kinh Thánh, không chỉ đạo đức của Cựu Ước, mà cả của Tân Ước nữa. Như giáo hoàng đã thiết lập một sự trong sạch giả tạo cao hơn hẳn điều Kinh Thánh truyền dạy, "cấm cưới gả, và biểu kiêng các thức ăn;" thì lý trí hiện đại cũng đang bận rộn nghĩ ra và rao giảng một nền đạo đức mới, tự xưng có một tiêu chuẩn cao quý hơn hẳn điều Đức Chúa Trời đã truyền. Biết bao người hầu như sẵn sàng lên án Kinh Thánh, vì nó đã không lên án chiến tranh là tội lỗi, và những người, trong các Hội Hòa Bình của họ, đang giữ một lập trường và dạy dỗ những nguyên tắc mà Kinh Thánh chưa hề dạy họ! Biết bao người cũng sẵn sàng tố cáo Kinh Thánh, vì nó chẳng có lời tố cáo nào chống lại chế độ nô lệ; mà điềm tĩnh phán với cả chủ lẫn tôi mọi rằng, "Vì biết rằng bất luận tôi mọi hay tự chủ, mỗi người đều sẽ nhận lãnh của Chúa tùy việc lành mình đã làm!" Biết bao người hầu như nhạo báng Kinh Thánh, vì nó chẳng dạy một nền đạo đức kiêng cữ tuyệt đối nào, mà chỉ đơn giản khuyên sự tiết độ là bổn phận của người theo Đấng Christ! Biết bao người nhìn với sự kinh ngạc hay ghê tởm trước sự tàn nhẫn của đạo đức Kinh Thánh trong việc dung thứ, thậm chí truyền dạy, việc lấy mạng đền mạng! Biết bao người nhìn xuống cách khinh miệt sự kiềm chế hằng tuần của một ngày Sa-bát, kiêu hãnh đưa ra lý do rằng họ cho rằng mọi ngày đều nên dâng cho Đức Chúa Trời! Tất cả những điều nầy sẽ đi đến đâu? Chắc chắn là đến một điều gì đó rất thảm khốc. Đạo đức của con người phải thế chỗ đạo đức của Đức Chúa Trời; thật vậy, chính Đức Chúa Trời sẽ bị gạt ra khỏi sự cai trị thế gian của Ngài. Kinh Thánh hẳn sẽ sớm hoàn toàn nhường chỗ trước những người tự xưng đã lên đến một trình độ cao hơn, và đạt được một nền đạo đức tinh sạch hơn; một nền đạo đức khiến mọi điều Đức Chúa Trời đã mặc khải trở nên lỗi thời và bị thay thế. Thế gian chưa sẵn sàng cho sự công bố trọn vẹn những nguyên tắc được đưa ra trong mầm mống như vậy. Nhưng nó có thể sớm sẵn sàng. Các cửa cống chẳng còn có thể chống lại sức ép lâu hơn nữa; và trận lụt sẽ tuôn ra trên thế gian khi ấy sẽ lớn là dường nào! Vậy chẳng phải chính bởi những điều nầy mà "chúng ta biết rằng ấy là giờ cuối cùng," và rằng "sự cuối cùng của muôn vật đã gần" hay sao?
8. Chiến Tranh và Tin Đồn về Chiến Tranh, Động Đất, Dịch Lệ, và Đói Kém Khắp Nơi. — Tôi không cần đi sâu tỉ mỉ vào việc chứng minh sự hiện hữu của những điều nầy. Tin tức mỗi tuần có thể làm chứng cho điều đó. Có một thời, dường như thế gian đang yên nghỉ, như thể những cơn bão của nó đã trút hết sức mình. Nhưng nay mọi sự dường như đã đổi thay. Mỗi ngày đem đến những dấu hiệu mới của sự bất an và chấn động. Trong mọi miền, — lục địa hay đảo, hoang mạc hay đồng bằng màu mỡ, — đều có chiến tranh và tin đồn về chiến tranh, đói kém, dịch lệ, động đất. Ít dân tộc nào có vẻ muốn rút gươm, thế mà mỗi dân tộc đều đặt tay trên chuôi gươm; với một số thì gươm đã lấp loáng trên không, và với những kẻ khác thì gươm đã nhuộm máu. Khắp cả mặt đất vang lên "tiếng rì rầm xa xăm, trầm thấp, kéo dài của âm thanh kinh khiếp." Và đây chẳng phải là khúc dạo đầu cho cuộc chiến tranh phổ quát cuối cùng sao? Đây chẳng phải là dấu hiệu của sự đến gần của Đấng, khi sự điên cuồng và tham vọng của đất đạt đến tột đỉnh, — khi các dân tộc được triệu tập nhóm họp tại Ha-ma-ghê-đôn, nai nịt để chiến đấu và tàn sát, chính Ngài xuất hiện để đánh bại và hủy diệt chúng sao? Bấy giờ, nhưng chẳng phải cho đến bấy giờ, chiến tranh sẽ chấm dứt, và khí giới chiến tranh sẽ bị tiêu diệt. Bấy giờ Sa-lô-môn thật sẽ bắt đầu trị vì, dẹp yên những xáo động của các dân tộc, và đem đến ngày Sa-bát đã mong đợi từ lâu cho "thế gian ngày thường" mệt mỏi nầy.
9. Sự Bất An của Thế Gian. — Dấu hiệu nầy một phần liên quan đến dấu hiệu trước, song có thể xem xét riêng. Tình trạng của thế gian hiện nay rất đáng ngại. "Người ta nhơn trong khi đợi việc hung dữ xảy ra cho thế gian, thì thất kinh hồn vía" là bức tranh của Đức Chúa Trời về tình trạng của loài người khi cơn khủng hoảng đến gần. Đây chắc chắn dường như là thái độ của chúng ta lúc nầy. Đất và những việc sẽ xảy đến trên đất thu hút sự chú ý của mọi người. Có một điều gì đó trong tình trạng của thế gian thật bất ổn, thật đầy dẫy sự dữ bất định, đến nỗi mọi con mắt đều đảo qua đảo lại trong sự trông đợi những biến cố lạ lùng, như muốn bắt lấy dấu hiệu đầu tiên của sự đến gần của chúng. Hình dạng và màu sắc của những đám mây báo trước sự thay đổi mau chóng, và đe dọa giông tố cho các dân tộc. Thời của sự thờ ơ và lãnh đạm đã qua. Khoảng ba mươi năm trước, khi bầu trời còn trong sáng, và người ta còn có thể hứa hẹn với mình những ngày nắng đẹp, thì khoanh tay và nghỉ ngơi còn an toàn. Nhưng tất cả những điều đó đã qua. Không nghi ngờ gì, sau cơn phấn khích mà chúng ta đã trải qua, người ta hẳn muốn nghỉ ngơi. Nhưng đợt sóng dâng tiến về phía trước chẳng dừng lại một giờ. Giữa các dân tộc có một tinh thần bất an, vô chính phủ, và bất tuân; một tình yêu thay đổi cuồng nhiệt, một sự xông tới mù quáng để lật đổ mọi hệ thống đã thiết lập, quá hung hãn và đoàn kết đến nỗi không thể chống cự lại được. Nhiều người gọi đó chỉ là một cơn xáo động thoáng qua, cơn điên của một giờ; nhưng những ai hiểu nó thì biết cái nguồn mà nó tuôn ra sâu là dường nào. Cơn bão, đã tụ họp từ lâu, nhưng bị những rào cản mà sự khôn ngoan cổ xưa đã dựng lên vì sự vững bền của các vương quốc kháng cự và kìm nén, đang tập trung và dồn nén sức mạnh của nó trong những nơi ẩn náu đáng kính nầy, những nơi có thể một thời từ chối nhường bước trước sức nổ, nhưng cuối cùng, bị căng quá mức, đành nhường chỗ trước sức ép tích tụ; các vương quốc trên đất bị đập tan; ngai vàng và đền thờ bị lật đổ; tường thành và pháo đài bị san bằng thành đống đổ nát. Đó là đêm tối sẽ đi trước ngày đã mong đợi từ lâu, — khi không chỉ Y-sơ-ra-ên mà cả trái đất sẽ trỗi dậy và mặc lấy y phục đẹp đẽ, xứng hợp cho sự hiện diện của Vua vinh hiển của họ.
10. Truyền Giáo. — Không thời đại nào kể từ thời các sứ đồ đã chứng kiến những nỗ lực lan rộng như vậy vì cớ các dân tộc Do Thái và Ngoại bang như thời chúng ta. Đây, chắc chắn, là một dấu hiệu đặc biệt của thế kỷ hiện tại. Tôi không bênh vực mọi điều mà các Hội Truyền Giáo và Hội Kinh Thánh đã làm; nhưng tôi vẫn muốn chỉ vào sự kiện hàng trăm giáo sĩ ra đi đến mọi miền của địa cầu chúng ta, hàng triệu cuốn Kinh Thánh được lưu hành, — hầu như mọi dân tộc đều có Kinh Thánh bằng ngôn ngữ của mình, — và, chỉ vào những sự kiện đơn sơ nhưng hùng vĩ nầy, tôi hỏi, chẳng phải trong những điều nầy có một sự ứng nghiệm rất rõ ràng lời của Chúa, "Phúc Âm nầy về nước Đức Chúa Trời sẽ được giảng ra khắp đất, để làm chứng cho muôn dân. Bấy giờ sự cuối cùng sẽ đến" sao? Trong thời chúng ta, chúng ta có sự giảng Phúc Âm phổ quát. Tuy nhiên, kết quả không phải là sự cải đạo của thế gian, mà là sự nhóm hiệp những kẻ được tuyển chọn. Và rồi "sự cuối cùng" đến! Không phải nói, rồi thiên hi niên đến. Nhưng sự cuối cùng — sự cuối cùng của thời đại, sự đến của Con Người. Dấu hiệu nầy dường như cũng là điều được nhắc đến trong Khải Huyền, (14:6,) "Điều ấy đoạn, tôi thấy một vị thiên sứ khác bay giữa trời, có Phúc Âm đời đời, đặng rao truyền cho dân cư trên đất, cho mọi nước, mọi chi phái, mọi tiếng, và mọi dân tộc." Dấu hiệu rõ ràng là dường nào! Tôi không nghi ngờ gì, nó sẽ càng ngày càng tỏ rõ hơn, — nhưng vẫn vậy, nó đã ở trước mắt chúng ta rồi, — một dấu hiệu báo trước một Chúa sắp đến, và minh nhiên tỏ rõ sự bất khả của một thiên hi niên trước sự quang lâm của Ngài.
11. Y-sơ-ra-ên. — Dân tộc bị lãng quên từ lâu nầy nay đang được nhớ đến. Các dân tộc trên đất đang bắt đầu để ý đến dân tộc lạ lùng nầy, "dân đáng sợ từ khi lập nước cho đến giờ." Mắt của cả thế gian lẫn Hội Thánh đều hướng về họ chăm chú hơn nhiều so với kể từ ngày thành của họ bị diệt, và họ bị dẫn đi làm phu tù vào Xứ của người lạ. Thật thú vị khi quan sát cách cả những nhà du hành lẫn các giáo sĩ không ngừng có những khám phá mới về Y-sơ-ra-ên, vấp phải một mảnh vỡ mới nào đó của các chi phái đã mất của họ. Đức Chúa Trời dường như đang phá vỡ những lãnh thổ không thể tiếp cận, để đưa ra ánh sáng những nơi ẩn náu của dân Ngài thời xưa, và mở cửa ngục của họ. Một số đông đáng kể nay cũng đang hướng mắt về thập tự giá. "Phần sót lại được chọn theo ân điển" đang tỏ rõ đến gần. Sự quan tâm dành cho người Do Thái khắp nơi thật nổi bật. Đức Chúa Trời một lần nữa đang đặt họ trước mắt thế gian, như những kẻ qua đó Ngài đã ban phước cho thế gian trong quá khứ, và qua đó Ngài định ban phước cho nó một lần nữa. Nhưng khi nào thì điều nầy xảy ra? Chẳng phải cho đến khi "Đấng Cứu chuộc sẽ đến Si-ôn, và cất sự không tin kính khỏi Gia-cốp." Chẳng phải cho đến khi "chúng nó sẽ nhìn xem ta là Đấng chúng nó đã đâm; và chúng nó sẽ thương khóc." Sự cứu rỗi trọn vẹn của Y-sơ-ra-ên được dành cho sự đến của Đấng Mê-si-a của họ. Bấy giờ, nhưng chẳng phải cho đến bấy giờ, "Y-sơ-ra-ên sẽ nứt lộc, đâm chồi, và che phủ mặt đất bằng trái nó."
12. Sự Không Tin về Sự Quang Lâm Sắp Đến Ngay Cả trong Hội Thánh. — Chẳng có gì lạ khi thế gian nhạo báng hay phủ nhận biến cố ấy. Và chính về sự nhạo báng của thế gian mà Phi-e-rơ nói đến khi ông nói, "Trong ngày sau rốt, có mấy kẻ hay gièm chê, dùng lời giễu cợt, ở theo tình dục riêng của mình, đến mà nói rằng: Chớ nào lời hứa về sự Chúa đến ở đâu?" Nhưng Hội Thánh cũng mất dấu ngày ấy; thật vậy, từ chối tin tin tức về sự đến gần của nó. Nàng nói, "Chủ ta sẽ chậm đến." Nàng ngủ gật và ngủ mê. Và chính khi nàng đang nói như vậy, và đang ngủ gật như vậy; chính trong giờ nàng không ngờ, thì Ngài đến. Người ta thường nói, Chắc chắn, nếu thời kỳ đã kề cận, hẳn nhiều dân sự của Đức Chúa Trời sẽ tin điều đó hơn. Nhưng chính khi nhiều người trong họ không tin điều đó, và trông đợi sự chậm trễ, thì Chàng Rể đến.
13. Những Nỗ Lực Tự Tái Sinh. — Tôi không nói điều nầy về Hội Thánh, dù trong nàng cũng có một vài dấu hiệu của nó. Nhưng tôi nói về thế gian. Con người dường như nay đang dốc mọi nỗ lực để tự tái sinh mình mà không cần Đức Chúa Trời. Giữa những thành tựu của khoa học và nghệ thuật, hắn đã mất dấu sự bất lực của chính mình và sự lệ thuộc vào Đấng đã dựng nên mình. Hắn tưởng mình là thần cho chính mình. Dường như, trước khi mục đích vinh hiển của Đức Chúa Trời về sự phục hồi được đem đến, con người sẽ được phép làm hết sức mình cho sự đổi mới của chính mình và của thế gian. Hắn sẽ bị đem ra thử thách. Hắn sẽ được phép khoe mình một chút, và tự chúc mừng mình về chiến thắng trước mặt. Do đó những lời khoe khoang hư không mà chúng ta thường nghe, về quyền năng của con người và triển vọng của con người. Những cải cách chính trị được nói đến như sự tái sinh của thế gian. Một phe lớn tiếng khẳng định rằng sự tách rời Hội Thánh và Nhà Nước sẽ mở ra thiên hi niên; phe khác cũng quả quyết rằng chính sự hiệp nhất của hai thứ nầy sẽ hoàn thành điều đó. Giáo dục, khoa học, văn chương, triết học, được gọi là những kẻ tái sinh thế gian, và không giới hạn nào được đặt ra cho những phước lành mà những thứ nầy sẽ ban cho thế gian. Cũng thật thú vị khi quan sát, trong mười năm qua, khoa học đã hăng hái dốc hết năng lực của mình như thế nào để theo đuổi những khám phá sẽ khôi phục sự màu mỡ cho đất đai. Hóa học nông nghiệp đã vụt lên thành một môn học riêng. Như thể vô thức linh cảm trước sự giải thoát của đất khỏi lời nguyền cằn cỗi, người ta đang lao động làm mọi điều khoa học có thể, để thúc nhanh ngày phục hồi ấy. Những nỗ lực tự tái sinh nầy ắt phải thất bại; vì con người không thể gỡ bỏ tội lỗi của mình hay hậu quả của nó. Chúng có thể thành công đến một mức độ nào đó; nhưng chỉ để chứng tỏ chúng có thể làm được ít là dường nào. Tuy nhiên, chúng là những dấu hiệu chắc chắn của một sự giải cứu sắp đến. Vì khi những cố gắng của con người đã chứng tỏ vô ích, cả về chính mình lẫn về đất đai mà hắn cày cấy, Đức Chúa Trời cuối cùng sẽ can thiệp, và hoàn thành công việc đổi mới bằng lời quyền năng của Ngài.
14. Sự Lan Tràn của Tri Thức. — Nhiều kẻ sẽ đi qua đi lại, và sự hiểu biết sẽ thêm lên. Cũng chẳng phải tri thức một loại, mà là mọi loại, đời và đạo. Tuy nhiên, chính về loại trước mà thời đại nầy đặc biệt nổi bật. Và Sa-tan đang dốc hết tài nguyên quyền năng và mưu chước của hắn để bắt người ta làm phu tù theo ý muốn hắn. "Vua của mọi tri thức, (như một người đã viết hai mươi năm trước,) nơi Đức Chúa Trời không được biết đến; của mọi quyền năng, nơi Đức Chúa Trời không được thừa nhận; vị thiên sứ sáng láng của con người tự nhiên, tỏ mình ra trong những vinh quang thiên sứ của tri thức tự nhiên, vẻ đẹp tự nhiên, sự khôn ngoan tự nhiên, và lòng nhân đạo tự nhiên." Hắn đóng vai trò của mình trong thời đại cuối cùng nầy như vậy! Dưới những lớp ngụy trang rực rỡ nầy, hắn đang làm hoa mắt người ta, và thuyết phục họ rằng sự phổ biến tri thức nầy là sự rạng đông của thiên hi niên. Những đồ giả của hắn trông thật đến nỗi khó mà tách cái thật khỏi cái giả, cái quý khỏi cái hèn; vì khi hắn ra như thiên sứ sáng láng như vậy, mặc mọi sự hoàn hảo mà lòng tự nhiên yêu mến, và mắt xác thịt ngưỡng mộ, ai sẽ thấu được sự lừa dối và thoát khỏi cạm bẫy, ngoại trừ những kẻ "biết mọi sự," nhờ "sự xức dầu từ Đấng Thánh"? Thật đúng (như một người đã nhận xét) tình trạng hiện tại của thế gian đã được một trong những nhà thơ của thế gian mô tả, khi vẽ nên vẻ lấp lánh vui tươi của một buổi dạ hội, trên đó phủ lên
"Một khối ánh sáng nhân tạo chói lòa,
Phô bày mọi vật, mà chẳng vật nào như thật."
Bây giờ trên đất cũng vậy, giữa đám đông vô tâm của con cái loài người. Ấy là nửa đêm của thế gian. Họ đang ăn uống, cưới gả. Văn chương, khoa học, nghệ thuật, triết học, tất cả đều thuộc về họ! Thế mà có một màu sắc nhân tạo, một vẻ rực rỡ không thật, phủ lên tất cả. Có âm nhạc, nhưng là loại của tiếng hát ma mị; chẳng phải giai điệu sâu lắng của bài ca tổ tiên xưa. Cũng có tài hùng biện, nhưng là "lời của sự khôn ngoan loài người," chẳng phải điều nói thay cho Đức Chúa Trời và "được linh hồn người ta." Cũng có lòng sốt sắng, nhưng là hơi ấm của sự phấn khích hoang dại, sinh ra trong sự mới lạ và được nuôi dưỡng bởi sự thay đổi không ngừng. Cũng có tư tưởng cao, nhưng thường mang vẻ không lành mạnh, được rèn giũa bên ngọn đèn nửa đêm; chẳng phải những suy ngẫm sâu xa sinh ra trong sự tương giao với Đức Chúa Trời, và sự trò chuyện không ngớt với Lời khiến kẻ ngu dại nên khôn ngoan.
Cùng với tất cả những điều nầy, có một vẻ độc lập kiêu ngạo, giống như kẻ đã nói, "Môi chúng ta thuộc về chúng ta; ai là Chúa của chúng ta?" Có một quyết tâm liều lĩnh giữ lấy những ý kiến nào người ta thích, không bị kiềm chế và không bị quở trách. Và rồi, liên quan đến điều nầy, nhiều người lớn tiếng khẳng định, một mặt, sự vô hại của sự sai lầm, và mặt khác, sự toàn năng của chân lý. Không nghi ngờ gì, đối với những loài không sa ngã, sự sai lầm hẳn rơi xuống vô hại, và chân lý hẳn tỏ mình không thể cưỡng lại. Nhưng trong thế gian sa ngã nầy, sự sai lầm không thể vô tội như vậy, cũng như chân lý không thể toàn năng như một số người tưởng. Nếu đây là quê hương bản xứ của chân lý; nếu bầu không khí của thế gian nầy là không khí bản xứ của nó, chúng ta hẳn có thể hy vọng thấy nó mọc lên trong sự um tùm phong phú và tự phát. Nhưng chừng nào Sa-tan còn là thần của đời nầy — "vua cầm quyền chốn không trung," chân lý hẳn mãi là kẻ xa lạ với đất nầy. "Nó mang một bông hoa vàng rực rỡ, nhưng chẳng phải ở xứ nầy." Tình cảm mà tôi ám chỉ là một trong những ngụy biện tinh vi nhất của Sa-tan, nhờ đó hắn hy vọng thành công trong việc lẫn lộn chân lý với sự sai lầm. "Magna est Veritas et praevalebit," là châm ngôn của cổ nhân. Tôi tin điều đó. Tôi biết rằng có dành sẵn cho chân lý một chiến thắng vinh hiển trong các thời đại sẽ đến, ngay trên đất tối tăm nầy; nhưng điều đó sẽ chẳng phải bởi sức mạnh của chính nó, mà bởi Thánh Linh của Chúa. Chẳng phải khoa học và triết học sẽ tái sinh thế gian. Chúng là bằng chứng rằng thời kỳ đã báo trước đã đến khi "nhiều kẻ sẽ đi qua đi lại, và sự hiểu biết sẽ thêm lên." Nhưng "bước tiến của trí thức" không phải là chiến thắng của chân lý. Chúng là dấu hiệu của ngày đã hứa, —
"cuối cùng trong đoàn tùy tùng của đêm,
Nếu chúng chẳng thuộc về bình minh thì còn hay hơn;"
nhưng chúng chẳng phải là sao mai cũng chẳng phải là mặt trời công bình. Chúng sẽ tô điểm cho chiến thắng của chân lý, nhưng không phải như những đồng minh liên kết, mà một phần vinh quang của chiến thắng thuộc về, mà chỉ như những kẻ bị bắt trói vào bánh xe chiến xa của nó. Chân lý sẽ thắng! Nhưng chẳng phải cho đến khi Đấng là chân lý đến để dẫn nó tiến tới chiến thắng. Bấy giờ sự tối tăm hiện tại của nó sẽ chỉ làm tăng thêm sự tôn cao tương lai của nó. Bóng tối, hiện đang bao phủ nó, che giấu, nhưng không thể làm hỏng nó; và, giống như mặt bầu trời khi mây tan đi, mây che, nhưng không làm vấy bẩn màu xanh trong ngần của nó, nó sẽ hiện ra không tì vết.
Đây là một vài trong số nhiều "dấu hiệu của thời đại." Về một vài dấu hiệu trong số nầy có thể khẳng định rằng chúng đặc biệt thuộc về thời chúng ta, chưa từng được thời đại nào trước chứng kiến. Về những dấu hiệu khác chúng ta có thể nói rằng, dù đã thấy trong các thời đại khác, chúng đã chiếu sáng đầy đủ và rõ rệt hơn nhiều trong thời chúng ta. Không thời đại nào trước có thể chỉ vào những dấu hiệu nhiều và sống động như thời chúng ta có thể; và chính điều nầy khiến vị trí của chúng ta thật trang nghiêm và đầy trách nhiệm. Không trí óc biết suy nghĩ nào sẽ vội vàng loại bỏ chúng, dù chưa hoàn toàn thỏa mãn; vì dù chúng có vẻ khiếm khuyết, song vẫn có nhiều điều về chúng không phải là không thể; và nếu, sau tất cả, chúng là thật thì sao? Những sự kiện mà tôi đã nhắc đến vẫn hiện hữu. Chúng ta phải thành tâm tra xét, Chúng có ý nghĩa gì, chúng chỉ ra điều gì?
Chính những sai lệch của một trong những hành tinh ngoài của chúng ta đã báo cho các nhà thiên văn biết lần đầu về sự hiện diện của một thiên thể khác, ngoài vùng hành tinh hiện tại của chúng ta; thì cũng vậy, chính những sai lệch lạ lùng, những chuyển động bất thường của sự vật quanh chúng ta, tỏ cho con mắt được dạy dỗ kỹ của Hội Thánh biết sự đến gần của Ngôi Sao đã vắng mặt khỏi hệ thống của chúng ta từ lâu. Và như, khi gợi ý được đưa ra cho các nhà nghiên cứu khoa học, nhiều kính viễn vọng lập tức được hướng về phía mà người lạ được báo trước dự kiến sẽ xuất hiện; thì khi các dấu hiệu của thời đại công bố thật rõ ràng "Chúa đã gần," há chẳng phải mọi con mắt nên hướng lên các tầng trời mà từ đó Ngài sẽ giáng xuống trong vinh hiển, và mọi tấm lòng nên rung động trước ý nghĩ rằng Ngài sẽ sớm ở đây sao? Biết bao nhà thiên văn nay đang tự trách mình, vì họ đã quá chậm tin vào những tính toán của khoa học, và là người đầu tiên thoáng thấy hành tinh được trông đợi. Và sự tự trách của chúng ta về sau có thể thật hơn, sâu cay hơn là dường nào, nếu chúng ta lạnh lùng quay mặt khỏi lời loan báo, "Kìa, Ngài đến," và thấy mình bị loại khỏi phước hạnh của lời hứa, "Ta sẽ cho kẻ ấy ngôi sao mai."
Nay đã hơn ba ngàn năm kể từ khi Đức Chúa Trời ban cho Hội Thánh Ngài một trong những bài ca vui mừng nhất, phong phú nhất của nàng bởi miệng của An-ne, trong ngày mà hoạn nạn của bà đã qua, và sự ao ước của lòng bà đã được ban cho. Ấy là một bài ca có sự đầy dẫy tiên tri bao la, — một bài ca kỳ diệu về tầm vóc như hùng vĩ về tư tưởng: —
"Ngài nhấc kẻ khốn cùng lên khỏi bụi tro,
Và nâng kẻ nghèo khổ lên khỏi đống phân,
Đặng để họ ngồi cùng các quan trưởng,
Và ban cho họ ngôi vinh hiển làm cơ nghiệp;
Vì các trụ của đất thuộc về Đức Giê-hô-va:
Ngài đã đặt thế gian trên các trụ ấy.
Ngài sẽ giữ chân của các thánh Ngài;
Còn kẻ ác sẽ bị nín lặng trong nơi tối tăm;
Vì chẳng phải bởi sức riêng mình mà người nào được thắng.
Kẻ nào chống cãi Đức Giê-hô-va sẽ bị đập vỡ ra từng miếng;
Từ trên trời cao, Ngài sẽ sấm sét cùng chúng nó.
Đức Giê-hô-va sẽ đoán xét bốn phương của đất;
Ngài sẽ ban quyền năng cho vua Ngài,
Và làm cho sừng của Đấng chịu xức dầu Ngài ra lớn."
Tất cả những điều nầy, dĩ nhiên, đã đầy ý nghĩa, ngay trong thời kỳ đầu mà nó được thốt ra; song ý nghĩa ấy hẳn đã mờ nhạt là dường nào đối với những kẻ chỉ thấy những biến cố được báo trước nầy từ xa! Nhưng, giống như mọi bài ca tiên tri khác, bài ca nầy đã thu thập sự đầy dẫy khi nó đi qua các thời đại. Mỗi thời đại đã đem ánh sáng đến cho nó, và xua tan từng bóng tối. Mỗi thế hệ của Hội Thánh đã rút ra từ nó một ý nghĩa rộng hơn và sâu xa hơn. Cho đến nay, trong thời đại cuối cùng nầy, chúng ta có thể cất lên và hát nó, từng dòng một, với một sự hiểu biết và một sự nhấn mạnh chưa từng biết trong những ngày trước. Vì thời kỳ đã gần, và những bóng chiếu của tương lai đang trở nên mỗi ngày sắc nét hơn trong đường nét, và dễ hiểu hơn trong chuyển động của chúng.
Ngày đã gần khi kẻ nghèo sẽ được nhấc lên khỏi bụi tro, đặt ngồi cùng các quan trưởng, và được ban cho ngôi vinh hiển làm cơ nghiệp; khi Chúa sẽ lập thế gian trên các trụ của nó, để nó chẳng bị rúng động đời đời. Nay Ngài giữ chân của các thánh Ngài, nhưng bấy giờ Ngài sẽ đập kẻ thù của họ vỡ ra từng miếng như bình gốm, phóng ra những tia chớp của Ngài để làm tan tác chúng và phó chúng cho sự tối tăm mù mịt đời đời. Nay kẻ ác được tôn cao, nhưng bấy giờ Đức Giê-hô-va sẽ đoán xét bốn phương của đất, ban sức mạnh cho Vua chịu xức dầu của chính Ngài, đội lên Ngài "nhiều mão triều thiên," và mặc cho Ngài vinh hiển và quyền cai trị đời đời. Đất mới khi ấy sẽ trình ra một cảnh tượng là dường nào, khi được giải thoát khỏi sự nô lệ của sự hư nát để vào trong sự tự do vinh hiển của con cái Đức Chúa Trời! — Một lần nữa xứng đáng để Đức Chúa Trời nhìn xem, và xứng đáng làm nơi ngự của Con đời đời của Ngài! Một lần nữa được nối với trời bằng chiếc thang thật mà Gia-cốp chỉ thấy biểu tượng; các thiên sứ của Đức Chúa Trời lên xuống, trong sự tương giao phước hạnh và những chức vụ yêu thương! Một lần nữa xứng đáng giữ địa vị trong tạo vật, không, như cho đến nay, là một hành tinh bị ruồng bỏ định cho bóng tối, mà rực rỡ khắp nơi với vẻ đẹp thánh khiết, là nơi trị vì và trung tâm ảnh hưởng cho vũ trụ vô lượng quanh nó.
Và đêm hiện tại sẽ sớm bị quên đi là dường nào trong sự sáng chói của ngày vô tận! Lời nguyền sẽ sớm nhường chỗ cho phước lành là dường nào, sự cằn cỗi sẽ được đổi lấy sự màu mỡ, và mọi ô uế sẽ bị quét sạch hoàn toàn! Chỉ "một chút nữa thôi" và mọi sự sẽ tốt đẹp! Thêm một đêm chòng chành trên sóng nữa, rồi đến sự yên lặng của buổi mai đời đời! Thêm một lần bùng nổ của "những luồng gió giao chiến" nữa, rồi mọi cơn bão đều lặng, và những âm điệu chói tai dài dằng dặc của thời gian tan vào một bản hòa âm của bài ca vô biên của tạo vật!
HẾT.