Rạng Đông Của Đất: Suy Niệm Về Sáng-thế-ký
Horatius Bonar · Earth’s Morning: Thoughts on Genesis (Bible Commentary eBook)
Bản dịch do AI (MG-2) hỗ trợ, chưa được mục sư duyệt giáo lý. Thuật ngữ có thể chưa chính xác; hãy đối chiếu với bản gốc và Kinh Thánh, đồng thời hỏi mục sư của bạn.
Nguyên tác thuộc phạm vi công cộng. Bản dịch tiếng Việt miễn phí, không thương mại.
Mục lục
- Rạng Đông Của Đất: Suy Niệm Về Sáng-thế-ký
- LỜI TỰA
- CHƯƠNG I
- CHƯƠNG II
- CHƯƠNG III
- CHƯƠNG IV
- CHƯƠNG V
- CHƯƠNG VI
- I. NGÀY SA-BÁT
- III. CÁC CON TRAI CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI
- LỜI TỰA
- CHƯƠNG 1
- CHƯƠNG 4
- CHƯƠNG V
- CHƯƠNG VI
Rạng Đông Của Đất: Suy Niệm Về Sáng-thế-ký
RẠNG ĐÔNG CỦA ĐẤT: SUY NIỆM VỀ SÁNG-THẾ-KÝ
Horatius Bonar
Bìa sách
Rạng Đông Của Đất
Rạng Đông Của Đất
Suy Niệm Về Sáng-thế-ký
Của Horatius Bonar
NEW YORK: ROBERT CARTER VÀ CÁC ANH EM. 1875.
Mục Lục
LỜI TỰA
CHƯƠNG I
CHƯƠNG II
CHƯƠNG III
CHƯƠNG IV
CHƯƠNG V
CHƯƠNG VI
CÁC GHI CHÚ
I. NGÀY SA-BÁT
II. SA-TAN
III. CÁC CON TRAI CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI
LỜI TỰA
TRONG hai mươi năm qua, sách Sáng-thế-ký đã trở nên rất nổi bật trước tầm nhìn, như là điểm khởi đầu của vô số cuộc thảo luận. Khoa học và lịch sử đã hợp nhau dẫn chúng ta trở lại với sách này. Khoa học đã tiếp nhận câu chuyện sáng tạo của nó; lịch sử thì tiếp nhận các dân tộc của nó, như được chứa đựng trong các bảng gia phả và niên biểu của nó.
Quyển sách hiện tại này không đi vào các cuộc thảo luận ấy. Nó nhằm giảng giải, chứ không tranh luận. Mục đích của nó là tra cứu ý nghĩa của mỗi câu và mỗi chữ; để rồi, khi đã làm xong điều đó, sự khải thị chính xác của Đức Chúa Trời trong những câu chữ ấy được bày tỏ ra, và lẽ thật thuộc linh được triển khai.
Đây là những yếu tố căn bản của mọi lẽ thật trong Kinh Thánh. Và trong sách này chúng ta có những tài liệu đầu tiên để xây dựng một lý thuyết đúng đắn về sự phát triển;—sự phát triển không đơn thuần của "lẽ thật", mà của mục đích Đức Chúa Trời đối với con người, và đất của con người. Những mầm mống của sự phát triển chân chính được tìm thấy ở đây trong giai đoạn sơ khởi nhất của chúng. Đức Chúa Trời tại đây bày tỏ chính Ngài và tỏ ra ý Ngài từng bước một; lẽ thật của Ngài triển nở hết thời đại này đến thời đại khác, dưới sự giám sát của Ngài, để ngăn ngừa những hậu quả của những sự diễn giải đơn thuần theo ý loài người, hay sự phát triển theo tâm trí loài người.
Mọi phần của Kinh Thánh đều gắn liền với Sáng-thế-ký, và phải được đọc trong sự liên hệ ấy; vì không phải những sách về sau làm sáng tỏ Sáng-thế-ký, mà chính Sáng-thế-ký làm sáng tỏ những sách về sau.
Sáng-thế-ký không chỉ là sách đầu tiên của Kinh Thánh, mà còn là nguồn gốc của sự khải thị. Phải nghiên cứu nó như vậy nếu chúng ta muốn hiểu nó cách đúng đắn.
THE GRANGE, EDINBURGH,
Tháng Mười Một, 1874.
CHƯƠNG 1
Chính "Đấng Tạo Hóa thành tín" của chúng ta (1 Phi-e-rơ 4:19) đang phán với chúng ta tại đây. Ngài yêu chúng ta quá đỗi nên không nỡ giấu chúng ta những việc lớn lao Ngài đã làm. Ngài muốn chúng ta biết Ngài đã dựng nên mọi vật thể nào; và như Ngài vui thích trong chúng, thì Ngài cũng muốn chúng ta vui thích trong chúng.
Khi công trình sáng tạo hiện ra, "khi các sao mai đồng hát hòa nhau, và các con trai của Đức Chúa Trời cất tiếng vui mừng" (Gióp 38:7); và khi các phần khác nhau của công trình sáng tạo mới thành hình, cũng có "sự vui mừng tại thiên đàng". Trong cả hai công trình sáng tạo, Đức Chúa Trời được bày tỏ là Đấng lấy làm vui thích cách thiêng liêng (Châm-ngôn 8:31); và trong cả hai trường hợp, "Ngài nhóm lại các bạn hữu và kẻ lân cận mình, mà rằng: Hãy vui mừng với ta" (Lu-ca 15:6).
"Ngài hằng ban ơn làm chứng cho mình" (Công-vụ các Sứ-đồ 14:17): và trong sách đầu tiên này của Kinh Thánh, chúng ta có lời chứng của Ngài về chính Ngài và về công việc của tay Ngài. Công trình sáng tạo nói rằng "Đức Chúa Trời là tình yêu", tuy với âm điệu thấp hơn và kém rõ ràng hơn sự cứu chuộc. "Bởi những sự trọn lành của Ngài mắt không thấy được, tức là quyền phép đời đời và bổn tánh Ngài, thì từ buổi sáng thế vẫn sờ sờ như mắt xem thấy, khi người ta xem xét công việc của Ngài" (Rô-ma 1:20).
Và công trình sáng tạo này làm chứng về Con Đức Chúa Trời; vì "Ngài nhờ Con ấy mà tạo lập vũ trụ" (Hê-bơ-rơ 1:2). "Vì muôn vật đã được dựng nên trong Ngài, bất luận trên trời, dưới đất, vật thấy được, vật không thấy được: mọi vật đều là vì Ngài và cho Ngài mà được dựng nên" (Cô-lô-se 1:16). Sự liên hệ của Ngài với công trình sáng tạo tỏ cho chúng ta tình yêu của Ngài. Tình yêu của Ngài đối với con người và thế giới của con người không phải là điều mới mẻ. Nó không bắt đầu khi Ngài trở nên xác thịt. Từ lâu trước đó chúng ta đã thấy rằng Ngài "lấy con cái loài người làm sự vui thích mình, và vui thích ở nơi đất có người ở" (Châm-ngôn 8:31).
Đức Thánh Linh cũng có phần của Ngài trong công việc vĩ đại ấy chẳng kém. Ngài "vận hành" hay "ấp ủ" trên mặt nước (Sáng-thế-ký 1:2). "Thần Chúa điểm trang các từng trời" (Gióp 26:13). "Chúa sai Thần Chúa ra, chúng nó được dựng nên" (Thi-thiên 104:30). Trong công trình sáng tạo, cũng như trong sự cứu chuộc, Cha, Con và Thánh Linh được nói đến như cùng làm việc. Công trình sáng tạo thuộc về mỗi Ngôi: và tình yêu bày tỏ trong công trình sáng tạo là tình yêu của Cha, Con và Thánh Linh. "Đức Chúa Trời là tình yêu": và điều này, tuy bằng những nét chữ mờ nhạt hơn, đã được viết trên trời và đất, và chiếu rạng trong mặt trời, mặt trăng và các vì sao. Đức Thánh Linh là tình yêu; và tình yêu của Ngài ở trong ánh nắng của công trình sáng tạo thứ nhất cũng thật như của công trình thứ hai.
Tuy nhiên, dù mỗi ngày được bao quanh bởi những công việc đầy tình yêu của Đức Chúa Trời, chúng ta đã học biết được bao nhiêu những bài học về tình yêu trên trời mà công trình sáng tạo dạy dỗ! Chúng ta diễn giải sai công trình sáng tạo cách đáng buồn biết bao;—đọc trong đó thấy quyền năng, khôn ngoan, uy nghi và vĩ đại; nhưng tình yêu thì thấy được bao lần, hỡi ôi!—tình yêu!
TRỜI và ĐẤT là hai nơi hay hai miền mà Đức Chúa Trời, trong lời Ngài, có ý định viết lịch sử của chúng.
Câu 1. "Ban đầu Đức Chúa Trời dựng nên trời (hay 'các từng trời') và đất."
Đấng duy nhất biết mọi điều liên quan đến những miền ấy, kín nhiệm hay công khai, thấy được hay không thấy được, thuộc về vật chất hay thuộc linh, gánh lấy trách nhiệm ghi lại cho chúng ta, "nhiều lần nhiều cách", một số kỷ niệm về những sự lạ lùng khác nhau đã xảy ra trong giới hạn của chúng: để nói cho chúng ta biết đôi điều về những sự "mắt chưa từng thấy, tai chưa từng nghe"; và những điều con người, trong tầm quét rộng của khoa học mình, không thể khám phá ra.
Ngài giới hạn những tin tức của Ngài trong "trời và đất"; và về những sự ngoài hai nơi ấy, Ngài nói rất ít. Về điều Ngài có ý định cho chúng nên là; về điều Ngài đã dựng nên chúng; về điều chúng đã từng là; và về điều chúng sẽ còn là, khi mục đích nguyên thủy lớn lao của Ngài sẽ tự bày tỏ trong mọi phần của nó trong các thời đại sẽ đến, Ngài ban cho chúng ta lời tường thuật của chính Ngài. Ngoài chính Ngài ra, còn ai làm được điều này? Con người có thể đoán mò hay tưởng tượng, chỉ một mình Đức Chúa Trời mới có thể tỏ ra những sự thuộc về Đức Chúa Trời, trong bất kỳ phần nào của vũ trụ Ngài (1 Cô-rinh-tô 2:11); chỉ một mình Đấng Kiến Trúc mới có thể ban cho chúng ta kế hoạch đời đời của công trình vĩ đại của Ngài, ít ra là phác thảo, và nói cho chúng ta biết đôi điều về sự thi hành nó, tiến trình xây dựng, những chướng ngại, những thành công, những thất bại.
Kinh Thánh là lịch sử của Đức Chúa Trời về trời và đất,—lịch sử đích thực duy nhất về chúng còn tồn tại. Ngài là sử gia của chính Ngài. Ngài mở đầu và kết thúc quyển sách của Ngài bằng những điều này: và xuyên suốt nó, chúng tạo thành bối cảnh của những kế hoạch và công việc muôn hình của Ngài, vòng tròn mà trên đó tình yêu thiêng liêng của Ngài trải ra trong những sự bày tỏ khôn ngoan và quyền năng của nó, và trong đó nó tuôn trào sự đầy trọn đời đời của nó,—sự đầy trọn tìm được đường vào mọi điều mà chúng ta gọi là "tự nhiên" (tức là bản chất cốt yếu của muôn vật, Rô-ma 11:24), hay "sáng tạo" (tức là muôn vật như đến từ Đấng Tạo Hóa, Mác 10:6).
Ngài mở đầu bằng việc khẳng định đặc quyền của chính Ngài là Đấng Tạo Hóa,—đặc quyền độc nhất và không chia sẻ của Ngài,—Đấng khởi nguồn, Đấng không có khởi đầu. Ngài nói cho chúng ta rằng những sự chúng ta thấy không phải tự sinh ra, cũng không phải từ đời đời mà có. Chúng đã từng không có. Chúng đã từng bắt đầu có. Chính Đấng mà danh là ĐỨC CHÚA TRỜI (Ê-lô-him) đã khiến chúng bắt đầu. Ngài đã dựng nên tất cả chúng, trên và dưới, xa và gần: như thế vạch trần những sự tự xưng của mọi hình tượng, và gạt bỏ các thần của dân ngoại như những kẻ không tạo dựng (Thi-thiên 96:5; Giê-rê-mi 10:11).
Ngài không cho chúng ta biết ngày tháng của công trình sáng tạo của Ngài. Trong nhiều chỗ về sau, Ngài ghi ngày tháng những dấu kỳ và phép lạ của Ngài, như khi Ngài đem cơn nước lụt phủ trên đất, hay dẫn Y-sơ-ra-ên ra khỏi Ê-díp-tô. Nhưng Ngài không nói cho chúng ta khi nào trời và đất bắt đầu có. Ngài khẳng định chúng đã có một khởi đầu, nhưng khởi đầu ấy là khi nào thì Ngài không nói. Có thể là sáu ngàn năm hay sáu mươi ngàn năm trước. Vào một lúc nào đó trong khoảng thời gian quá khứ mà Ngài gọi là "ban đầu" (ἀρχή), trước khi "các thời đại" (αἰῶνες) bắt đầu, (tức điều chúng ta gọi là thời gian), Ngài đã dựng nên trời và đất. Mục đích của Ngài tại đây là nhận công trình sáng tạo là công việc trực tiếp và độc quyền của tay Ngài, và tuyên bố rằng khi nó bắt đầu có, nó không bắt đầu như kết quả của một trật tự vĩnh cửu nào đã có trước hay những định luật, mà như sản phẩm đơn thuần của quyền năng sáng tạo của Ngài.
Thật lạ lùng khi bất kỳ ý nghĩ nào khác đã bước vào tâm trí con người. Tự tạo dựng, mới phi lý làm sao! Tạo dựng do ngẫu nhiên, mới vô lý làm sao! Tiến hóa theo định luật nội tại, mới phi triết học làm sao! Một cung điện tự xây! Một đền thờ tự tiến hóa từ những nguyên tử chết! Một thành phố được dựng bởi ngẫu nhiên! Sự sống không có Đấng sống để khởi nguồn nó! Thật khó tin biết bao!
Thế gian tuyên bố Đấng Tạo Hóa của nó (Thi-thiên 8:1). Nó có một tiếng nói vang lên không thể lầm được: "Ta không tự tạo dựng mình: Đấng đã tạo dựng ta vinh hiển hơn ta vô cùng" (Rô-ma 1:20). Ngay cả lý trí của con người cũng thấy điều này; nhưng chính đức tin phân biệt nó cách đầy đủ, và thấy Đấng nào đã dựng nên mọi vật. Đức Chúa Trời của Kinh Thánh chính là Đấng mà chúng ta có thể tưởng tượng là Đấng Tạo Hóa của thế gian. Điều "tự nhiên" cho chúng ta thấy về Đức Chúa Trời hoàn toàn hòa hợp với Đức Giê-hô-va của sự khải thị. Những điều chỏi nhau trong công trình sáng tạo sa ngã này chỉ có thể được giải thích và hòa giải tại thập tự giá. Các thần của dân ngoại (lấy những lời mô tả cao siêu nhất về các thần ấy) không thể đã dựng nên thế gian. Đó là một công trình sáng tạo quá vinh hiển để Ba-anh, hay Phật, hay Giu-pi-te đã có thể tạo ra, hay thậm chí tưởng tượng ra. Hãy nhìn trái đất này và những bầu trời đầy sao này, và nói xem sự thờ phượng những thần như thế há chẳng phải là tột đỉnh của vô lý. Nhưng hãy đọc những điều Kinh Thánh tỏ ra về Đức Chúa Trời, và bạn sẽ nói đây chính là Đức Chúa Trời như thế đã có thể hoạch định và dựng nên một thế gian như thế này. Hãy đọc những điều đã được viết trên những bầu trời xanh trên đầu chúng ta, và bạn sẽ nói: "Đấng đã dựng nên những bầu trời này chính là Đức Chúa Trời như thế đã có thể viết ra Sách này."
Đấng đã dựng nên mọi vật ĐỂ CÓ, hẳn phải là ĐẤNG TỰ HỮU HẰNG HỮU, Đấng Hữu của mọi đấng hữu, nguồn gốc của sự hữu. Và ngoài Ngài ra, còn ai ban cho chúng ta lịch sử của công trình sáng tạo? Ngoài Đấng Bắt Đầu và Đấng Kết Thúc, còn ai có thể nói từ sự hiểu biết của chính mình, và nói với sự chắc chắn đầy thẩm quyền như vầy: "Ban đầu Đức Chúa Trời dựng nên trời và đất." Lý trí có thể nói về "một Đức Chúa Trời", vì công trình sáng tạo thấy được quả thật tuyên bố một Đấng Tạo Hóa không thấy được (Rô-ma 1:20); nhưng khi được hỏi "Ngươi có biết Ngài tên gì, và tên con trai Ngài là chi chăng?" (Châm-ngôn 30:4), nó câm nín. Chính Đức Chúa Trời phải là Đấng tỏ ra điều bí mật vĩ đại ấy. Và Ngài đã tỏ ra. Ngài đã nói cho chúng ta biết danh Ngài, và danh Con Ngài. Con người không thể đặt tên cho Đức Chúa Trời: chính Đức Chúa Trời đã làm điều đó; và danh ấy là nơi nương náu và niềm vui của chúng ta. "Danh Đức Giê-hô-va vốn một tháp kiên cố; kẻ công bình chạy đến đó, gặp được nơi ẩn trú cao."
Hỡi sự dại dột của chủ nghĩa vô thần! Hỡi sự dại dột của những kẻ nói với chúng ta rằng vật chất là Đức Chúa Trời, và Đức Chúa Trời là vật chất! Một thế gian không có Đấng Tạo! Một luật pháp không có Đấng Lập Luật! Hỡi nỗi khốn khổ của chủ nghĩa vô thần! Không có Đấng vinh hiển, không có Đấng toàn hảo, không có Đấng phước hạnh. Thật buồn biết bao! Một khoảng trống biết bao, nếu điều này là thật! Một bầu trời không có sao, một thế gian không có mặt trời!
Lý trí yếu ớt biết bao! Nó thậm chí không thể nêu ra danh của Đức Chúa Trời; và khi nó cố gắng, như chủ nghĩa ngoại giáo đã làm, lặp lại danh đã được ban trước hết, nó làm điều đó bằng một cái lưỡi lắp bắp. Lý trí có thể nói cho chúng ta biết gì về Đức Giê-hô-va? Nó có thể khải thị cho chúng ta điều gì về những sự ở ngoài vật thọ tạo? Nó có thể nói gì nếu không có Kinh Thánh? Không có tiếng của Đức Chúa Trời được nghe hay sẽ được nghe! Không có gì ngoài tiếng lách cách đơn điệu, vô nghĩa của cỗ máy chết của vật chất, khi nó quay vòng và tiến lên;—khi nó lên và xuống;—khi nó nghiến trên các trục khác nhau,—tự vận hành, hay bị số mệnh thúc đẩy! Không có tấm lòng, không có linh hồn; điều chúng ta gọi là lương tâm chỉ là một sợi thần kinh thuộc thể; điều chúng ta gọi là tình cảm, chỉ là một nhịp đập của máu; điều chúng ta gọi là buồn rầu và vui mừng, chỉ là những chuyển động của một chủ nghĩa duy vật tinh tế hơn,—những cái co giật của những sợi thần kinh vô hình mà khoa học chẳng bao lâu sẽ có thể khám phá và kiểm soát! Không có sự giao thông giữa Đấng Tạo Hóa và vật thọ tạo! Không có sứ điệp nào của tình yêu hay khôn ngoan từ Đấng khôn ngoan vô cùng và yêu thương vô cùng! Không có Sách của sự khôn ngoan chắc chắn, mà những lời dạy của nó có thể vượt trên mọi tranh cãi! Không thể được. Chắc chắn đây là tột đỉnh, hay đúng hơn là đáy sâu, của sự cả tin phi lý: dại dột hơn những truyện ngụ ngôn của ngoại giáo, nghèo nàn hơn những giấc mơ của người dã man ngoại đạo.
Câu 2. "Vả, đất là vô hình và trống không, sự tối tăm ở trên mặt vực."
Đó là tình trạng của trái đất này vào khoảng thời gian lịch sử này bắt đầu. Nó là một miền tối tăm không tia sáng. Đêm sâu nhất bao phủ trên nó. Nó vô hình, hoàn toàn vô hình dạng trong mọi phần của nó. Nó trống không, tức là không được lấp đầy. Không có những sự nào trong những sự tạo nên "sự đầy dẫy" của nó (Thi-thiên 24:1). Trong không phần nào của nó có sự lấp đầy nào. Nó giống như tảng đá mới khai thác trước khi đục của người thợ điêu khắc chạm vào nó. Rõ ràng chỉ về lại hỗn độn này, và dùng nó làm hình bóng, Gióp mô tả mồ mả như "đất của tối tăm, và bóng sự chết; đất tối tăm; tối tăm như chính sự tối tăm; của bóng sự chết; không có thứ tự nào, và nơi ánh sáng cũng chẳng khác nào tối tăm". Giê-rê-mi cũng mô tả xứ Y-sơ-ra-ên, trong ngày tai họa, bằng ngôn ngữ cùng loại (Giê-rê-mi 4:23), và Na-hum tiên tri sự sụp đổ của Ni-ni-ve bằng những lời lấy từ sự mô tả về hỗn độn nguyên thủy này (chương 2:10). Rồi nó còn được gọi là "vực", hay vực thẳm; như thể nó bày ra một khối lớn gồm nước đục ngầu và hỗn loạn.
Tình trạng hỗn độn này có thể đã tồn tại bao lâu, chúng ta không biết. Không một lời nào được nói để ám chỉ thời gian. Đó không phải là tình trạng của những sự như có thể được trông đợi đến trực tiếp từ tay Đức Chúa Trời; vì mọi sự đến từ Ngài đều toàn hảo, trong loại và trong mức độ của nó. Trẻ sơ sinh toàn hảo trong mọi phần của nó, tuy nó chưa phải là người lớn; hạt giống toàn hảo, tuy nó chưa phải là hoa hay cây. Đến nỗi hỗn độn này trông giống như xác tàu của một thế giới trước, tàn tích của một thành phố hay đền thờ vĩ đại nào đó; nó dường như là kết quả của sự hủy phá một trạng thái trước của muôn vật. Đó không phải là tuổi thơ của một công trình sáng tạo mới mà chúng ta ngắm nhìn, mà là thi thể bị xé nát và đang mục rữa của công trình cũ, phải được chôn khuất khỏi tầm mắt trước khi công trình mới có thể được bắt đầu.
Câu 2. "Thần Đức Chúa Trời vận hành trên mặt nước."
Khoảng thời gian hỗn độn ấy dài hay ngắn, không quan trọng. Thời điểm đã định nay đã đến, khi những tàn tích này phải trải qua một sự thay đổi, và dưới tay của Kiến Trúc Sư vĩ đại mọc lên thành một đền thờ khác. Thánh Linh của Đức Chúa Trời ra đi để đổi mới mặt của công trình sáng tạo. Như chim ấp ủ trên trứng của nó, và đem sự sống ra khỏi chúng bằng hơi ấm sinh động của nó, Thánh Linh ấp ủ trên mặt vực sâu hay vực thẳm. Ngay lập tức tiến trình làm sống và đổi mới bắt đầu. Ngài đã tác động trên công trình sáng tạo thể nào, chúng ta không biết, nhưng sự chạm đến toàn năng của Ngài đã tạo ra một sự thay đổi nào đó, và sức sống được lan tỏa khắp công trình sáng tạo (Gióp 26:13; Thi-thiên 33:6, 104:30). Và khi tiến trình phục hồi vĩ đại được bắt đầu tại sự đến lần thứ hai của Chúa, Đức Thánh Linh đảm nhận cùng một phần trong công việc phục hồi như lúc đầu; vì chính là khi Ngài "được đổ ra từ trên cao", thì "đồng vắng trở nên ruộng tốt" (Ê-sai 32:15), như thế xác định Ngài vừa là Đấng làm cho linh hồn trở lại vừa là Đấng phục hồi công trình sáng tạo. Ngài là Đấng tác động vĩ đại trong mọi tiến trình để phục hồi hay làm cho trọn vẹn hay làm cho đẹp đẽ linh hồn và thân thể, ngay cả chính trái đất. Ngài là tác giả của mọi sự đáng yêu mà chúng ta thấy quanh mình trong cỏ cây, hay bụi rậm, hay cây cối, hay bông hoa. Mọi sự sống, mọi vẻ đẹp, mọi trật tự, mọi sự toàn hảo đều đến từ Đức Thánh Linh! Chúng ta nên cảm thấy Ngài gần gũi biết bao, nhân từ biết bao, sẵn lòng làm cho chúng ta được sống biết bao, và phục hồi cho chúng ta vẻ đẹp đã mất của công trình sáng tạo đầu tiên của chúng ta!
Câu 3. "Đức Chúa Trời phán rằng: Phải có sự sáng; thì có sự sáng."
Đức Chúa Trời đã đặt câu hỏi này cho Gióp: "Đường đến nơi ở của ánh sáng ở đâu?" (chương 38:19); và câu này là câu trả lời cho câu hỏi ấy, như thể Đức Chúa Trời đã phán: "Sự sáng ở cùng ta; vì ta đã ban mạng lịnh: 'Phải có sự sáng,' và 'đã có sự sáng'." Như thế Đức Chúa Trời nhận sự sáng là sản phẩm của Ngài, như Ngài đã nhận công trình sáng tạo trước đó. Danh của Đấng Tạo sự sáng là Ê-lô-him,—Đức Chúa Trời! "Ấy chính ta là Đấng gây nên sự sáng" (Ê-sai 45:7). Ngài là Đấng Tạo Hóa của mọi sự sáng, cả cho linh hồn lẫn thân thể, thật hơn thế nữa Ngài là mặt trời trung tâm vĩ đại và nguồn gốc. "Ta là sự sáng của thế gian" (Giăng 8:12).
Đức Chúa Trời không có ý dạy chúng ta tại đây rằng đây là lần đầu tiên sự sáng tồn tại. Chắc chắn đã có sự sáng trước đó, sự sáng ở cùng Đức Chúa Trời, sự sáng ở cùng các thiên sứ, sự sáng trên thiên đàng, và, có thể, sự sáng chiếu trên chính trái đất này trước khi tình trạng hỗn độn của nó bắt đầu. Cho rằng tối tăm là trạng thái nguyên thủy và không được tạo dựng là một truyện ngụ ngôn của ngoại giáo hay triết học. Trong Kinh Thánh, tối tăm luôn gắn liền với sự chết, cũng như sự sáng gắn liền với sự sống. Thật vậy, tối tăm gắn liền với "kẻ cầm quyền sự chết, là ma quỉ"; hắn là "kẻ cai trị sự tối tăm của thế gian này"; và chính trong sự liên hệ với tội lỗi và sự đoán phạt của cả hắn và các thiên sứ của hắn mà tối tăm được nói đến (2 Phi-e-rơ 2:5; Giu-đe 4). Dù nguồn gốc của tối tăm là gì, chúng ta biết rằng nó bao phủ trái đất, dày đặc và không thể xuyên thủng trong vẻ u ám của nó. Nhưng nay mạng lịnh đã ban ra, và tối tăm bắt đầu biến mất. Mặt trời không lập tức hiện ra, nhưng ánh sáng của nó bắt đầu tìm đường lờ mờ và mờ nhạt xuyên qua màn u ám, từ thời điểm này trở nên bớt dày đặc hơn, đến nỗi nay chỉ còn tối tăm một phần, như trong một buổi sáng sương mù u ám. Sự thay đổi này đã được tạo ra thể nào, chúng ta không biết. Chúng ta biết điều này, quả thật, rằng một sự thay đổi rất nhỏ trong các thành phần hay nguyên tố của bầu khí quyển của chúng ta, hay trong tỷ lệ mà các nguyên tố này kết hợp, sẽ hoàn toàn làm rối loạn nó, và ngăn nó trở thành môi giới của sự sáng. Sự trong suốt của nó phụ thuộc vào những sự kết hợp đòi hỏi phải được cân đối rất tinh tế; đến nỗi, một mặt, một sự thay đổi trong những điều này đã có thể tạo ra tình trạng tối tăm toàn phần trước đó, thì một sự thay đổi khác sẽ, bằng cách phục hồi sự trong trẻo của nó, cho sự sáng vào trên trái đất. Theo đó mạng lịnh đã ban ra để phục hồi sự trong suốt cho bầu khí quyển của chúng ta, mà vào thời điểm này không chỉ không thích hợp để truyền, mà thậm chí để chứa đựng, những hơi ẩm dày đặc đè nặng nó. Một lời từ miệng toàn năng đã thực hiện sự thay đổi, dù nó là gì. Ngài phán, thì có! Một lời, không hơn! Thật dễ dàng với Đức Chúa Trời biết bao! Và Đấng đã thắp sáng thế gian, chính là Đấng thắp sáng linh hồn (2 Cô-rinh-tô 4:6). Ngài là "sự sáng của thế gian", "sao mai", mặt trời của sự công chính. Công việc của Ngài trong linh hồn là làm cho nó thích hợp để nhận sự sáng, rồi đổ sự sáng vào. Ngài phục hồi sự trong suốt cho các khả năng của linh hồn, và rồi sự sáng bắt đầu tìm đường vào mỗi miền và mỗi ngõ ngách.
"Ánh sáng Ngài há không tỏa ra trên muôn loài?" Bịn-đát hỏi (Gióp 25:3). Đa-vít nói, về các thiên thể: "Tiếng chúng nó dội ra khắp đất" (Thi-thiên 19:4); và Chúa chúng ta phán: "Ngài khiến mặt trời mọc lên soi kẻ dữ cùng kẻ lành" (Ma-thi-ơ 5:45). Mỗi ngày sự sáng là một sự tuyên bố ân điển biết bao đối với chúng ta! Mỗi tia nắng giảng rao một tin vui biết bao! Ngài đã không biến trái đất chúng ta thành một miền "tối tăm ở ngoài"; và đây là ân điển. Ngài vẫn ra lịnh cho mặt trời Ngài đi ra mỗi buổi sáng để soi đường chúng ta, dù chúng ta là tội nhân; và điều này nói cho chúng ta biết Ngài sẵn lòng ban sự sáng cho kẻ tối tăm nhất.
"Sự sáng đã gieo cho người công bình!" Phải, nó được gieo trong ý nghĩa đầy đủ nhất của chữ ấy; không chỉ rải ra, như các nhà chú giải muốn hiểu, mà được gieo. Và điều này cả về tự nhiên lẫn thuộc linh. (1.) Về tự nhiên. Đây không phải là thời kỳ của sự sáng. Một sự thay đổi đã xảy đến trên nó bởi sự sa ngã. Nó đã mất nhiều sự tinh khiết và sáng chói của nó. Và sự tăng cường độ của nó đơn thuần sẽ không đủ trừ khi sự dịu nhẹ vô hại của nó được phục hồi cùng với nó. Nhưng có một thời kỳ được tiên tri khi "ánh sáng mặt trăng sẽ bằng ánh sáng mặt trời, và ánh sáng mặt trời sẽ bội bằng bảy, như ánh sáng của bảy ngày" (Ê-sai 30:26). Nếu mặt trời vẫn "đánh ban ngày, và mặt trăng ban đêm" (Thi-thiên 121:6), sự tăng sự sáng này sẽ không phải là phước lành; nhưng "sự phục hồi muôn vật" sẽ bao gồm trong đó sự phục hồi sự dịu nhẹ nguyên thủy cho sự sáng; và ai có thể nói bao nhiêu phần của sự cất bỏ sự rủa sả trên trái đất có thể được thực hiện bởi sự phục hồi những tính chất hiền hòa, lành mạnh, làm cho sinh sôi của nó cho sự sáng. Nhưng đây chỉ là thời kỳ gieo giống. Điều nó sẽ là vẫn chưa bày tỏ. Nó còn ở dưới đất, hay cùng lắm nó mới chỉ ở trong mầm hay nụ. Và ôi, nếu tình trạng không trọn vẹn này của nó đã rất đẹp đẽ, thì sự toàn hảo của nó trong mùa gặt sắp đến sẽ thế nào? Nếu nụ đã đẹp và thơm dường ấy, thì bông hoa nở rộ trong đất mới nơi sự công bình ở sẽ thế nào? Thời kỳ gieo giống là thời kỳ của nước mắt, mưa và nắng lẫn lộn nhau; nhưng thời kỳ gặt sẽ vinh hiển. (2.) Về thuộc linh. Đây là giờ và quyền của tối tăm. Trong một ý nghĩa chúng ta đã được đem vào "nơi sáng láng lạ lùng" (1 Phi-e-rơ 2); "Đấng Christ đã soi sáng chúng ta" (Ê-phê-sô 5). Nhưng chúng ta vẫn xem như trong một cái gương, cách mập mờ (1 Cô-rinh-tô 13). Mây cuộn quanh chúng ta; buồn rầu và xung đột, nghi ngờ và ngất xỉu, vây bọc chúng ta mỗi bên. Nhưng ánh nắng sẽ còn bừng lên trên chúng ta. Sự sáng đã gieo cho chúng ta; sự sáng của một mặt trời không lặn và không đánh; sự sáng của Đấng chính là sự sáng, và trong Ngài không có tối tăm chi hết. Qua thời kỳ gieo giống của tối tăm và buồn rầu này, chúng ta đang đi tới thời kỳ gặt của sự sáng và niềm vui.
Câu 4. "Đức Chúa Trời thấy sự sáng là tốt lành, bèn phân rẽ sự sáng cùng sự tối tăm."
Đức Chúa Trời đã chăm mắt vào sự sáng lúc bấy giờ đang bắt đầu tuôn chảy vào trái đất. Ngài thấy sự sáng; nó không lẻn vào mà không được để ý; nó không quá tầm thường để thu hút sự chú ý của Ngài. Nó nhỏ bé, lặng lẽ, không đi kèm với những kết quả to lớn hay đáng sợ. Nhưng Ngài đã nhìn nó, xét nó, xem xét nó cách đầy đủ. Vì mỗi tia sáng lạc loài, mỗi ánh sao xa nhấp nháy, mỗi làn sóng của bầu khí quyển, mỗi gợn nhẹ của đại dương, đều đến dưới sự để ý của mắt Ngài. Ngài thấy tất cả chúng. Đó là mắt của Đấng mà chúng ta có việc với,—mắt dò xét mọi sự: nhưng là mắt vui thích nghỉ ngơi trong tình yêu trên mỗi phần của công trình của tay Ngài.
Nhưng Đức Chúa Trời không chỉ nhìn sự sáng;—Ngài nói cho chúng ta ý kiến của Ngài về nó. Nó là tốt. Đó là lời phán quyết của thiêng liêng. Ngài đã dựng nên nó, Ngài đã pha trộn nó từ những nguyên tố vi tế của nó, và vì thế Ngài biết nó rõ. Chính Ngài đã sắp xếp các phần và tỷ lệ của nó; chính Ngài đã xoắn lại vầng hào quang bảy sắc của nó; chính Ngài đã ra lịnh cho nó chiếu ra trong vẻ đẹp của nó. Vậy thì còn ai có thể nói về nó như Ngài có thể? Và Ngài gọi nó là tốt. Ngài chấp nhận nó, vui thích trong nó, thấy nó hoàn toàn thích hợp với mục đích Ngài đã định. Nó là "tốt" về sự xuất sắc nội tại của nó, "tốt" về vẻ đẹp của nó, "tốt" về sự hữu ích của nó; một trong những công trình đẹp nhất, cần thiết nhất, và làm vui lòng nhất của tay Ngài; dường như yếu ớt, nhưng làm nên những việc lạ lùng hùng mạnh nhất; hoàn toàn lặng lẽ, nhưng mỗi lúc hoàn thành, bằng đức tính thầm lặng, kín nhiệm của nó, những kết quả lớn hơn sấm sét hay cuồng phong; ít gọi ra sự kinh ngạc hay ngợi khen của con người, nhưng lan tỏa khắp đất một lượng niềm vui lớn hơn và liên tục hơn bất kỳ nguyên tố vật chất nào khác; mỗi ngày giáng xuống trên chúng ta với quyền năng làm sống lại, làm tươi mới, chữa lành. Mọi công trình sáng tạo của Đức Chúa Trời đều tốt, nhưng sự sáng đặc biệt xuất sắc, phần sáng nhất và tinh khiết nhất trong tất cả. Nó là sự duy nhất không thể bị làm ô uế hay hoen ố. Nó không hư nát, không héo tàn. Chúng ta có thể bẻ cong một tia nắng, hay phân tích một tia nắng, hay ngăn nó khỏi nhà ở của chúng ta, nhưng chúng ta không thể làm ô uế nó. Nó là công trình đẹp nhất, tươi mới nhất, và giống thiên đàng nhất trong mọi vật thọ tạo,—hình bóng xứng hợp nhất của Thần tánh, cả của Cha lẫn Con.
Người khôn ngoan nói: "Ánh sáng quả thật là êm dịu; mắt ngắm thấy mặt trời lấy làm vui thích" (Truyền-đạo 11:7). Phải, đúng như vậy; và tình yêu kỳ diệu biết bao mà điều này tỏ ra trong Đức Chúa Trời chúng ta!—tình yêu đã không khô cạn khi tội lỗi bước vào, mà chỉ tuôn ra dồi dào hơn trong một hình thức khác, hình thức của ân điển. Tuy, chắc chắn, đã có một sự thay đổi nào đó trong sự sáng từ khi sa ngã, một sự suy giảm nào đó, nhưng nó vẫn là sự vui vẻ nhất trong tự nhiên. Nó có thể đã được làm yếu ớt đến nỗi hầu như không truyền được hơi ấm và sự sáng cần thiết, hay nó có thể đã mãnh liệt đến nỗi (như sẽ xảy ra khi thiên sứ thứ tư đổ chén mình trên mặt trời, Khải-huyền 16:8) làm sém những kẻ ở trên đất, nhưng đã không như vậy. Đức Chúa Trời đã điều hòa nó cho tình trạng của chúng ta đến nỗi nó thích hợp với chúng ta. Và trong sự thích hợp với chúng ta là tội nhân, nó giảng cho chúng ta về "ân điển" của Đức Chúa Trời. Chúng ta có thể đã ở trong tối tăm mù mịt, nhưng chúng ta không ở đó; và đây là ân điển. Chúng ta có thể đã ở trong sự cháy đời đời, nhưng chúng ta không ở đó; và đây là ân điển.
Và nếu sự sáng đã "tốt" dường ấy ngay bây giờ khi chiếu xuyên qua một bầu khí quyển bị tội lỗi che mờ xuống trên một trái đất bị rủa sả, thì nó sẽ thế nào về sau khi giáng xuống qua các từng trời mới trên đất mới, nơi sự công bình ở? Nó sẽ thế nào trong Giê-ru-sa-lem Mới, "khi sự vinh hiển của Đức Chúa Trời sẽ chiếu sáng nó, và Chiên Con sẽ là sự sáng của nó".
Nhưng tiếp theo, Đức Chúa Trời đã phân rẽ sự sáng và tối tăm. Bấy giờ Ngài đã đưa vào sự luân phiên giữa chúng vẫn tiếp tục từ đó đến nay, "sự đổi thay biết ơn của ngày và đêm". Có lẽ chính lúc bấy giờ trái đất bắt đầu lại quay quanh trục của nó, Đức Chúa Trời đặt ngón tay Ngài trên nó và ban cho nó xung lực chính xác cần thiết. Sự phân rẽ được thực hiện đơn giản biết bao! Không có bức màn lớn luân phiên kéo ra và kéo vào; không có đám mây khổng lồ quấn trái đất trong những nếp gấp của nó, rồi lại biến mất; không có sự thắp lên và dập tắt luân phiên của nguồn sáng vĩ đại! Đức Chúa Trời phán, hay giơ tay Ngài ra, hay sai một trong những "thiên sứ có sức mạnh lớn lao" ấy, và trái đất bắt đầu quay. Như thế sự sáng và tối tăm được tách ra, hay đúng hơn được luân phiên.
Trong tình trạng hiện tại của trái đất chúng ta, và theo thể trạng hiện tại của cư dân của nó (cả hữu sinh lẫn vô sinh—con người, loài vật, và cỏ cây), sự luân phiên này tuyệt đối cần thiết. Một thế gian toàn sự sáng sẽ gần như không thể ở được và không lành mạnh như một thế gian toàn tối tăm! Sự khôn ngoan và ân điển nào được bày tỏ trong sự phân rẽ này! Đôi khi chúng ta nói: Chúng ta sẽ ra sao nếu luôn là đêm? Chúng ta đã bao giờ nghĩ chúng ta sẽ ra sao nếu luôn là ngày? Chúng ta cần sự thay đổi, và Đức Chúa Trời đã nhân từ nghĩ đến chúng ta và sắm sẵn cho nó, bằng cách chắc chắn nhất, nhưng đơn giản nhất trong mọi cách,—một cách mà, trong khi tạo ra sự luân phiên này, tạo ra cùng với nó ngàn điều khác, đều vui lòng và hữu ích. Hãy ngợi khen Ngài vì trái đất quay! Hãy ngợi khen Ngài vì tối tăm cũng như vì sự sáng, vì đêm cũng như vì ngày!
Câu 5. "Đức Chúa Trời đặt tên sự sáng là ngày; sự tối tăm là đêm."
Đức Chúa Trời không để các công trình của Ngài không tên. Đấng đã dựng nên chúng và biết những tính chất và công dụng của chúng, đã đặt tên cho chúng; vì tên là những tính chất hay đặc điểm của một hữu thể hay sự vật được diễn đạt cho tai hay mắt bằng lời, để Đấng nghe hay đọc chúng có thể lập tức hiểu sự vật hay hữu thể ấy là gì, và nó khác với các sự vật và hữu thể khác ở điểm nào. Ngay từ đầu chúng ta thấy Đức Chúa Trời đã tuyên bố danh của chính Ngài thể nào; nay Ngài đặt tên cho mọi vật thọ tạo của Ngài lần lượt. Về các vì sao chúng ta đọc: "Ngài đếm số các vì sao; gọi từng ngôi bằng tên nó" (Thi-thiên 147:4). Ngài nói cho chúng ta biết phải gọi các công trình của Ngài thế nào. Chúng ta chớ bỏ qua phần này trong những việc làm của Đức Chúa Trời, cũng chớ quên Ngài là Đấng đặt tên cho các công trình của Ngài. Khi chúng ta nói về đêm hay ngày, chúng ta hãy nhớ rằng Ngài đã gọi chúng bằng những tên ấy. Đức Chúa Trời không xem việc đặt tên cho các vật thọ tạo của Ngài là hèn hạ. Ngài đã đặt tên cho trời và đất; Ngài đã đặt tên cho những sự thay đổi của sự sáng và tối tăm. Mắt Ngài đã nghỉ ngơi trên thế gian chúng ta cách gần gũi và yêu thương biết bao! Có điều gì, lớn hay nhỏ, mà Ngài đã hay đang không để ý đến chăng?
Câu 5. "Ấy là buổi chiều và buổi mai; ấy là ngày thứ nhứt."
Như thế Ngài tổng kết những lời tuyên bố kỳ diệu này bằng việc công bố sự hoàn thành của một ngày,—của khoảng thời gian ôm lấy một buổi chiều và một buổi mai. Bấy giờ Ngài bắt đầu đếm thời gian. "Đây là ngày thứ nhứt." Như thế Đức Chúa Trời ghi ngày tháng những việc làm của Ngài. Ngài không chỉ nói: "Ta đã làm những điều này," mà Ngài thêm: "Ta đã làm chúng lúc ấy và tại đó, trong một nơi như vậy, và vào một thời như vậy." Và xuyên suốt Kinh Thánh chúng ta có thể nhận thấy cùng một sự chính xác tỉ mỉ về ngày tháng. Trong các sách tiên tri đặc biệt, Đức Chúa Trời ghi xuống năm, tháng, ngày khi Ngài phán hay làm những sự này sự nọ. Thật kỳ diệu biết bao khi thấy Đấng Đời Đời đếm những phần nhỏ nhất của thời gian như vậy! Ngài thật là Đức Chúa Trời của trật tự, sắp xếp, phương pháp, và chính xác, trong mọi sự lớn và nhỏ. Kẻ dại là kẻ không ghi chép thời gian. Đức Chúa Trời ghi chép nó, và khi làm vậy dạy chúng ta quý trọng nó, và "đếm các ngày chúng ta". Tuy Ngài "ngự trong nơi đời đời vô cùng" (Ê-sai 57:16); tuy Ngài tự gọi mình là "Đức Chúa Trời đời đời" (Phục-truyền Luật-lệ Ký 33:27); tuy "một ngàn năm trước mắt Chúa khác nào ngày hôm qua đã qua rồi" (Thi-thiên 90:4), nhưng Ngài đếm và đặt tên những mảnh vụn nhỏ nhất của thời gian. Và Đấng phán: "Thật, từ khi có ngày ta đã là Đức Chúa Trời" (Ê-sai 43:13), chính là Đấng ghi chép cẩn thận ngày tháng những việc làm của Ngài là Đấng Tạo Hóa: "Ấy là buổi chiều và buổi mai; ấy là ngày thứ nhứt."
Ngày này đã kỳ diệu biết bao! Trật tự, sự sáng, chuyển động, vẻ đẹp, nay đều đã bắt đầu. Đức Chúa Trời đã phán lời! Ngài đã đặt tay vào công việc vĩ đại, và Ngài sẽ không nghỉ cho đến khi Ngài hoàn thành nó, vì Ngài là Đấng Định Ý đời đời, và mọi ý định của Ngài sẽ đứng vững. Không thể có thất bại, không thể đảo ngược. Trái đất này sẽ là lĩnh vực của công việc hùng mạnh nhất của Ngài; và trong những việc làm của các ngày đầu này, Ngài đang thu thập những hòn đá cho nền của đền thờ rộng lớn và đẹp đẽ nhất của Ngài, mà, tuy bị Sa-tan mưu chước và tội lỗi con người làm chậm trễ và cản trở một thời gian trong sự xây dựng, sẽ không vì cớ đó chịu thiệt hại, nhưng, bởi sự ngăn trở tạm thời này, sẽ có nền được đặt rộng hơn và sâu hơn, để tường của nó mọc lên cao hơn, và chu vi của nó trải rộng hơn, trong ngày phục hồi cuối cùng còn dành cho nó. Kẻ nhạo báng có thể chế nhạo, và nói: Sao! Mọi sự chăm sóc này cho mảnh nhỏ này của công trình sáng tạo, hòn sỏi này trên bờ của không gian vô hạn! Phải, đúng như vậy. Đó là đường lối của Đức Chúa Trời, và sẽ như vậy đến cuối cùng, cả trong sáng tạo lẫn cứu chuộc, "vì hòn đá mà thợ xây nhà bỏ ra, đã trở nên đá đầu góc nhà."
Câu 6–8. Đức Chúa Trời lại phán rằng: Phải có một khoảng không ở giữa nước đặng phân rẽ nước cách với nước. 7. Ngài làm nên khoảng không, phân rẽ nước ở dưới khoảng không cách với nước ở trên khoảng không; thì có như vậy. 8. Đức Chúa Trời đặt tên khoảng không là trời. Ấy là buổi chiều và buổi mai; ấy là ngày thứ nhì.
Cho đến thời điểm này bầu khí quyển chưa đủ dày đặc để nâng đỡ những hơi nước bốc lên; vì cho đến nay đã có hai loại nước, những nước rắn chắc hơn của vực thẳm, và những nước bốc hơi dâng lên từ những nước ấy. Sự bốc hơi này sẽ diễn ra nhanh hơn nhiều và không ngừng nếu bầu khí quyển loãng hơn (hay mỏng hơn), nhưng nó sẽ không được nâng đỡ, mà sẽ nghỉ trên mặt đất ngay, đến nỗi có hai khối nước này, dày hơn và loãng hơn, rắn chắc hơn và hiếm hơn, kề sát nhau; vực sâu vẫn tuôn hơi nước của nó lên, nhưng những hơi nước này không thể dâng cao, mà phủ trái đất bằng một tấm khăn liệm nước mênh mông, cho sự sáng xuyên qua, nhưng không tỏ ra đĩa tròn sáng của mặt trời hay mặt trăng, cũng không cho các vì sao tỏ ra vẻ lấp lánh của chúng. Cảnh tượng hơi giống tình trạng của trái đất trong những tháng mà nước lụt đang đổ xuống; nước ở trên gặp nước ở dưới, và quấn quả cầu bằng những đám mây mưa không cạn.
Đức Chúa Trời lại can thiệp. Có nhu cầu cho cả hai loại nước trong thế gian mà Ngài đang chuẩn bị; nhưng chúng phải tách ra, không lẫn lộn. Không thể có sự sống của con người, hay loài thú, hay cỏ cây chừng nào chúng còn lẫn lộn như vậy. Theo đó lời đã ban ra; bầu khí quyển được làm cho trải qua một sự thay đổi nhờ đó nó có thể nâng đỡ những hơi nước, và như thế phân rẽ hai khối nước, trong khi tiến trình bốc hơi cần thiết vẫn được tiếp tục. Bầu khí quyển này được làm cho trải ra quanh trái đất như một khoảng không hay khoảng trải rộng, và nâng vào những miền cao hơn của nó những nước không ngừng dâng lên của tầng dưới, nhưng cũng cung cấp cho chúng phương tiện giáng xuống lại dưới hình thức cơn mưa làm vui lòng. Sự thay đổi đơn giản biết bao! Kết quả của nó vĩ đại và kỳ diệu biết bao! Chúng ta hãy ghi nhận những đoạn sau đây trong sự liên hệ với tất cả điều này:—Sáng-thế-ký 7:11, 12; Gióp 26:8, và 37:11, 18; Thi-thiên 148:4; Châm-ngôn 8:28; Giê-rê-mi 10:10–13, 51:15, 16; Xa-cha-ri 12:1. Đó là một số những chỗ tham chiếu trong Kinh Thánh về hai khối nước lớn, trên và dưới, và đó là cách mà sự phân rẽ được gán cho sự khôn ngoan của Đức Giê-hô-va; như thể nay sự khôn ngoan của Ngài đặc biệt hiện ra, trong khi cho đến nay chủ yếu là quyền năng của Ngài đã được thấy.
Đức Chúa Trời đặt tên và ghi ngày tháng cho công trình của tay Ngài. Ngài gọi khoảng không là trời hay nơi cao; và đặc tính này được đưa ra dưới sự để ý của chúng ta bằng nhiều cách và hình ảnh trong Kinh Thánh (Gióp 11:8; Thi-thiên 103:21; Châm-ngôn 25:3; Ê-sai 55:9). Tình yêu, quyền năng, sự uy nghi của Đức Chúa Trời, những ý tưởng, đường lối, mục đích của Ngài, khi so với những điều của con người, được bày tỏ cho chúng ta bằng chiều cao của trời trên đất. Và bằng cách này Ngài ban cho chúng ta một thước đo mờ nhạt về những điều này, một quan niệm nghèo nàn về vinh hiển và ân điển vô hạn của Ngài. Trời hay khoảng không này đã chia sẻ sự rủa sả khi con người sa ngã, hoặc trực tiếp, bằng cách tự nó bị thay đổi cho xấu đi, hoặc gián tiếp qua sự rủa sả đã chiếm lấy đất và bốc lên vào bầu không khí bao phủ. Có điều gì đó trong bầu khí quyển của trái đất làm héo tàn và gây hại. Nó không phải là khoảng không lành mạnh, hiền hòa, vui vẻ như khi Đức Chúa Trời dựng nên nó. Và sự suy giảm này chắc chắn đã góp phần vào sự suy tàn của công trình sáng tạo, vào sự lan truyền của bệnh tật, và vào sự rút ngắn của sự sống; như thể hạt giống của sự chết ở trong nó sau sự sa ngã nhiều bằng những nguyên tố của sự sống trước đó. Sau cơn nước lụt nó càng suy giảm hơn, và sự sống của con người bị rút ngắn,—dần dần rút ngắn trong những ngày tháng của nó cho đến khi đạt tới bảy mươi năm. Từ thời điểm đó nó vẫn như vậy, và có lẽ sẽ như vậy trong khoảng thời gian ngắn còn lại của tình trạng sa ngã của trái đất. Chúng ta quả thật đọc về một thời kỳ khi thiên sứ thứ bảy sẽ đổ chén mình trong không khí (Khải-huyền 16:17) như thể cơn khủng hoảng của nó đã đến; đến nỗi, đã được đưa vào tình trạng xấu nhất của nó, nó đang chuẩn bị mặc lấy tình trạng tốt nhất của nó,—cũng như sự chết là đường chúng ta đến sự vinh hiển của sự sống lại,—nhưng sự này liên hệ với sự rủa sả hay sự cất bỏ nó đến mức nào, chúng ta không thể nói. Sau điều này khoảng không được làm mới; vì cũng như có sự đổi mới của trái đất, thì có sự đổi mới của bầu khí quyển bao quanh. Phần trên này của công trình sáng tạo phải dự phần trong sự giải thoát khỏi "sự làm tôi sự hư nát". Sự đổi mới khoảng không này sẽ góp phần vào sự sáng chói vượt trội của mặt trời và mặt trăng, mà những ngày thiên hi niên sẽ chứng kiến; và nó sẽ góp phần vào tuổi thọ được phục hồi của con người trên đất khi những ngày của nó sẽ "như những ngày của cây cối" (Ê-sai 65:22). Bao nhiêu tiếng rên siết của công trình sáng tạo sẽ được sự phục hồi này, sự chữa lành khoảng không này, làm cho yên lặng! Sức khỏe nào cho thân thể, sức lực nào cho linh hồn con người sẽ được nó ban cho, khi phước lành nguyên thủy được đổi mới, mà tội lỗi con người đã kiềm giữ bấy lâu! Sức mạnh mới nào, nhưng cũng sự dịu dàng mới nào của bản tính, sẽ được nó đem đến cho loài vật! Sự xanh tươi mới nào cho lá, vẻ đẹp và hương thơm mới nào cho hoa sẽ được nó ban cho! Sự thay đổi nào trong màu xanh của trời và màu xanh của đất, khi bầu không khí lâu ngày bị đầu độc này cuối cùng được khử độc bởi sự chạm đến chữa lành của Đấng có bệnh tật, với mọi nguồn gốc khác nhau của nó, thấy được và không thấy được, trong quyền ra lịnh của Ngài; Đấng, khi ở trên đất, đã tỏ mình là Đấng Chữa Lành vĩ đại của thế gian, và tiếng Ngài bấy giờ sẽ được nghe phán: "Nầy, ta làm mới mọi sự!"
Chính trong khoảng không cũ này, bầu khí quyển bị ô uế này của chúng ta, Sa-tan đã dựng nhà ở của hắn. Tối tăm đã trở thành gia tài đặc biệt của hắn thể nào, chúng ta không biết. Hắn đã được phép dựng nhà ở trong không khí thể nào hay khi nào để trở nên "vua cầm quyền chốn không trung", và từ đó vận dụng tối tăm, là di sản của hắn, chúng ta không biết. Chúng ta chỉ biết rằng nó là như vậy. Bầu không khí bao quanh trái đất là nơi cư trú và lãnh địa đặc biệt của Sa-tan. Từ đó hắn "đổ những tai họa của hắn trên loài người như sương". Trong đó hắn đã đặt ngai hắn, và từ ngai ấy hắn cai trị thế gian này và các nước của nó, sai các đạo binh của hắn xuống quét đất, củng cố các thành trì của hắn, tấn công Hội Thánh, tạo thành đội cận vệ của Kẻ Chống Đấng Christ, dẫn loài người bị bắt làm phu tù theo ý hắn, cho đến ngày hắn sẽ bị quăng xuống khỏi chỗ ngồi và bị trói trong vực thẳm tối tăm một ngàn năm, để chuẩn bị cho "tối tăm ở ngoài" mà hắn sẽ ở đời đời. Và ai, tin những điều này, có thể nhìn lên bầu trời xanh đẹp nhưng nhợt nhạt mà không khao khát thời điểm khi sự ốm yếu của nó sẽ được đổi lấy cường độ của sự sáng chói? Ai, nhớ rằng nó là hang ổ của Sa-tan và các thiên sứ của hắn, có thể nhìn vào những sâu thẳm của nó, hoặc của nửa đêm hoặc của giữa trưa, mà không khao khát thời điểm khi hắn sẽ bị quăng ra, và những hang ổ cũ này của hắn được thanh tẩy và đầy dẫy các thiên sứ phước hạnh thi hành chức vụ vui vẻ của họ cả trong miền trên và miền dưới của công trình sáng tạo được cứu chuộc của Đức Chúa Trời?
Chính vào không trung mà các thánh đồ sẽ được cất lên để gặp Chúa tái lâm của họ. Trong tiến trình Ngài giáng xuống đất, Ngài dừng lại đó với đoàn tùy tùng thiên sứ của Ngài; và dựng trại Ngài trên biên giới của trái đất, Ngài gọi các thánh đồ của Ngài lên gặp Ngài; tại đó nghe bản án cuối cùng "không bị định tội" được công bố, cử hành sự hiệp nhất đã hoàn thành, ngồi xuống dự tiệc cưới, và bắt đầu lễ hội dài của ngày cưới.
Câu 9, 10. "Đức Chúa Trời lại phán rằng: Nước ở dưới trời phải tụ lại một nơi, và phải có chỗ khô cạn bày ra; thì có như vậy. 10. Đức Chúa Trời đặt tên chỗ khô cạn là đất, còn nơi nước tụ lại là biển. Đức Chúa Trời thấy điều đó là tốt lành."
Chưa có sự thay đổi nào xảy ra trên khối nước mênh mông, như một đại dương lớn và không gián đoạn, bao phủ toàn trái đất. Nó vẫn ở trong tình trạng được nhắc đến trong Thi-thiên 104: "Chúa lấy vực sâu bao phủ đất như cái áo: nước đứng cao hơn các núi." Nó thật là "biển cả u sầu". Không có sự sống, không có niềm vui, không có sự giao thông của những hữu thể hạnh phúc. Nếu vậy trái đất sẽ là nơi ở của sự sống, thì phải có một sự thay đổi. Những nước này phải, ít ra một phần, được làm khô. Chúng không hoàn toàn biến mất; vì chúng cần thiết bằng nhiều cách. Chúng cần thiết cho vẻ đẹp, và Đức Chúa Trời xem xét điều này trong mọi công trình của Ngài. Chúng cần thiết để cung cấp hơi nước cho bầu khí quyển, và mưa cho trái đất, cũng như để đầy những con sông làm cho đất màu mỡ và vui vẻ. Chúng quả thật không cần thiết đến mức độ chúng hiện tồn tại; và vì thế trong đất mới chúng sẽ bị cắt giảm nhiều, nếu không hoàn toàn bị cất đi (Khải-huyền 21:1). Nhưng tuy cần thiết trong một mức độ, chúng phải được thay đổi, và giới hạn của chúng bị thu hẹp. Đất mà chúng bao phủ phải dâng lên trên mặt, và trở thành nơi ở thích hợp cho con người. Điều này đã được làm thể nào, chúng ta không được nói. Đức Chúa Trời phán: "Phải có như vậy, thì có như vậy." Chỉ là một lời, và mọi sự được làm xong. Lời duy nhất này đã đi, như chớp, xuyên qua những nền sâu của trái đất, nâng một số phần lên thành núi, hạ những phần khác xuống thành thung lũng hay những nơi chứa sâu hơn cho đại dương. Tiến trình được ám chỉ trong những đoạn như sau:—Gióp 26:10, 38:8; Thi-thiên 33:7, 95:5, 136:6; Châm-ngôn 8:29; Giê-rê-mi 5:22; 2 Phi-e-rơ 3:5. Như thế Đức Chúa Trời nhắc đến những việc làm của Ngài, ban cho chúng ta quả thật ít sự hiểu biết về tiến trình thực tế, nhưng vẽ ra và trải ra trước chúng ta những nét lớn của nó cách đẹp đẽ.
Hai phần của quả địa cầu, được tạo thành như vậy, đã nhận tên từ Đức Chúa Trời, chỗ khô cạn được gọi là đất, và nơi nước tụ lại được gọi là biển. Rồi Đức Chúa Trời nhìn công trình của tay Ngài, xem xét nó trong mọi phần của nó, rồi tuyên bố nó là "tốt". Trái đất là "tốt", như nó nay trải ra trong mọi sự không bằng phẳng của thung lũng và núi, của đồng bằng và vách đá. Một trái đất tốt đẹp! Thích hợp để làm nơi ở của những vật thọ tạo được dựng nên theo hình ảnh của chính Ngài; thích hợp để làm vật liệu mà từ đó thân thể của những vật thọ tạo này sẽ được nắn nên; thật hơn thế, thích hợp để làm vật liệu mà từ đó thân thể của Con Ngài sẽ được tạo thành khi Ngài chịu lấy xác thịt trong lòng trinh nữ. Một biển tốt đẹp! Tốt đẹp trong sự trải ra của sự mênh mông vô hạn của nó, và trong những sâu thẳm trong suốt của màu xanh không ô uế; tốt đẹp trong sự hùng vĩ của những cơn bão ầm ầm của nó, và trong sự hùng vĩ còn kỳ diệu hơn của những lúc lặng yên uy nghi của nó; tốt đẹp trong mọi tâm trạng của nó, dù u ám hay vui vẻ, dù bị mây che phủ, hay được cầu vồng bắc qua, hay phản chiếu màu xanh trong của bầu trời, hay tắm trong ánh nắng, hay được mạ bạc bằng ánh trăng, hay rải đầy ánh sao; dù vỡ ra thành sóng vỗ vào đá, hay len vào thành những gợn sóng mềm mại trên cát lấp lánh.
Nếu biển và đất là "tốt" như vậy, theo sự phán đoán của chính Đức Chúa Trời, thì không thể có sự ác cố hữu trong vật chất, như triết học muốn dạy. Vật chất tự nó không phải là xác thịt. Nó không phải là kẻ làm hư nát linh. Nó đã được tạo dựng tốt, và nó không thể tự làm hư nát mình. Chính linh đã làm điều này. Chính linh, chứ không phải vật chất, là nguồn gốc của sự ác.
Thế gian này của chúng ta là thế gian nào về những cảnh tượng, và những liên tưởng, và những kỷ niệm! Đất và biển đầy dẫy chúng; ác và thiện, buồn rầu và vui vẻ. Những bàn chân nào đã giẫm trên đất này, những con mắt nào đã nhìn ngắm biển kia, từ khi Đức Chúa Trời đem chúng vào hiện hữu! Tại đây những người thánh đã sống; tại đây kẻ ác đã thắng thế; tại đây máu A-bên đã đổ; tại đây Hê-nóc đã đồng đi với Đức Chúa Trời; tại đây các thiên sứ đã là khách viếng; tại đây Con Đức Chúa Trời đã ở; dấu chân Ngài đã ở trên đất và trên biển. Nó là một chấm đủ nhỏ trong bản đồ của vũ trụ, nhưng nó là điều kỳ diệu nhất trong mọi điều. Và tuy nó đã cảm nhận sự rủa sả một thời gian, nó sẽ lại nếm sự chúc phước. Và khi thiên sứ mạnh mẽ được thấy giáng xuống để nhận cơ nghiệp (Khải-huyền 10:2), người đặt chân hữu trên biển, và chân tả trên đất, như dấu hiệu người đã đến để chiếm lấy mọi sự mà Đức Chúa Trời lúc đầu đã tạo dựng.
Đất và biển nay là những nơi chứa kẻ chết. Thân thể của cả người thánh lẫn kẻ chẳng thánh đều đang nghỉ ngơi tại đó. Nhưng ngày đã gần khi từ đất ấy và biển ấy tiếng kèn sẽ gọi kẻ chết. Cả hai sẽ không thể giữ lại những nạn nhân của chúng khi tiếng ban sự sống được nghe (Giăng 5:28, 29; Khải-huyền 20:13). Trong bụi đất, hay sâu dưới tiếng gầm của đại dương, thánh đồ ngủ yên, như trong một chiếc giường bình yên, cho đến khi Chúa Giê-xu đến. Trong cùng bụi đất ấy, hay dưới những làn sóng lạnh lẽo ấy, tội nhân nằm, như tội phạm trong xà lim, chờ đợi tiếng gọi của Quan Án.
Câu 11–13. Đức Chúa Trời lại phán rằng: Đất phải sanh cây cỏ: cỏ kết hột giống, cây trái kết quả, tùy theo loại, mà có hột giống trong mình trên đất; thì có như vậy. 12. Đất sanh cây cỏ: cỏ kết hột tùy theo loại, cây kết quả có hột trong mình, tùy theo loại; Đức Chúa Trời thấy điều đó là tốt lành. 13. Ấy là buổi chiều và buổi mai; ấy là ngày thứ ba.
Công việc vĩ đại cứ thế tiến triển nhanh chóng. Chúng ta được dẫn dắt để theo dõi từng bước kế tiếp của nó, bước sau vươn lên cao hơn bước trước, theo một trật tự đẹp đẽ. Trước hết là ánh sáng, rồi đến sự phân rẽ ngày và đêm. Rồi đến bầu khí quyển, rồi sự phân rẽ nước ở trên và nước ở dưới. Rồi đến đất, với sự phân rẽ biển và đất liền, hầu cho đất đai được chuẩn bị, kèm theo mọi điều kiện và phương tiện cần thiết để làm cho nó sinh sản. Việc này xong rồi, lời phán truyền ra, và việc khoác áo cho đất bắt đầu, với hai loại lớn là cỏ và cây cối, tức là hai bậc nhỏ và lớn của giới thực vật. Tất cả đều nảy lên cùng một lúc khi mệnh lệnh thiêng liêng truyền ra. Và trong thế hệ đầu tiên này đã chứa đựng sự chu cấp cho mọi thời tương lai, mỗi loại được tạo dựng sao cho có thể tự sinh sản. Chúng không thể sinh ra các loại khác, hay dần dần từ bậc thấp tiến lên bậc cao; mỗi loại chỉ sinh ra chính nó. Mỗi loài phải tách biệt với loài khác, sinh ra hạt giống "tùy theo loại nó." Không được có sự lộn xộn, không được có sự pha trộn các loại khác nhau. Đó là luật của Đấng Tạo Hóa, và trong việc thi hành luật ấy không hề có sai lầm, cũng chẳng bao giờ thấy sự nổi loạn. Con người có thể lầm lẫn hoặc chống lại luật ấy, nhưng nơi các phần thấp hơn của tạo vật thì sự lầm lẫn và sự chống đối bướng bỉnh không thể len vào. Nơi đó mọi sự đều là trật tự, chắc chắn, liên tục, và đều đặn một cách hoàn hảo nhất. Có một luật lệ dệt vào từng thớ sợi của bản thể chúng — một luật lệ mà không quyền năng hay kỹ xảo nào có thể ép chúng lệch khỏi. Trong luật lệ ấy chúng ta đọc được ý muốn của chính Đức Chúa Trời — một ý muốn đã đóng ấn trên mọi tạo vật, và đón gặp chúng ta trong mỗi cục đất, trong mỗi ngọn cỏ, mỗi bông hoa, mỗi cây cối. Tại sao hạt này chỉ sinh ra cỏ, hạt kia chỉ sinh ra lúa, hạt nọ chỉ sinh ra bụi cây hay cây cối? Vì ban đầu Đức Chúa Trời đã muốn như vậy, và vì Ngài đã để lại dấu ấn của Ý MUỐN TỐI THƯỢNG ấy trên hạt giống nhỏ nhất chín dưới nắng mùa thu. Tại sao chúng chẳng bao giờ lẫn vào nhau, trở nên pha trộn hay rối loạn, mà khắp nơi vẫn giữ nguyên sự đa dạng ban đầu đã được định cho chúng từ sáu ngàn năm trước; đến nỗi khi con người với mọi kỹ xảo của mình không phân biệt nổi các hạt giống khác nhau, chỉ cần đem chính các hạt giống ấy ra mà xét, bằng cách phủ lên chúng một lớp đất ẩm, và lập tức mỗi hạt giống tự bày tỏ mình, không sai lầm hay do dự? Vì trong mỗi nguyên tử nhỏ bé của tạo vật ấy có một quyền năng đang hoạt động, vượt xa con người — đó là ý muốn của Đức Giê-hô-va. Tại sao hạt sồi không bao giờ vì lầm lẫn mà sinh ra cây du, hay nón thông sinh ra hạt dẻ, hay lông kế sinh ra hoa hồng Sa-rôn? Tại sao cây vả không bao giờ hóa thành cây nho, hay cây bá hương xòe cành không vươn lên thành vẻ uy nghi trơ trụi, và đội lên đầu vương miện của cây chà là? Trong muôn vàn hạt giống ấy thường có sự hư hỏng, nhưng không bao giờ có sự lầm lẫn. Hạt giống có thể mục nát và chết, như thế là hỏng mục đích của nó, nhưng ngoài ra nó không hề thất bại. Trong một thế giới hoàn hảo thì sẽ không có sự hư hỏng hay mục nát, nhưng thế giới của chúng ta đây đã bị héo tàn, nên sự thất bại tồn tại. Nhưng đó chỉ là sự thất bại, không phải sự lầm lẫn. Ý MUỐN CỦA ĐỨC GIÊ-HÔ-VA là chúng thường phải hư hỏng, để làm chứng về tội lỗi và sự rủa sả; nhưng cũng là ý muốn của Ngài rằng không được có sự lầm lẫn hay rối loạn, hầu cho người ta thấy, ngay trong những vật hèn mọn nhất, rằng Ngài vẫn là Đấng tối thượng của tạo vật. Như vậy Đức Chúa Trời đã khắc dấu ấn của quyền tối thượng Ngài trên mọi công trình của tay Ngài, ngay cả những công trình nhỏ nhất. Hình dáng và màu sắc của mỗi hạt giống, mỗi chiếc lá, mỗi bông hoa; tất cả còn tồn tại đến ngày nay mà không pha trộn hay rối loạn, đều là huy hiệu của quyền tối thượng Ngài cũng như là chứng nhân của sự khôn ngoan và tình yêu Ngài.
Công việc của ngày này, mà Đức Chúa Trời tuyên bố là tốt lành, và mà Ngài cũng ghi ngày tháng như ở những chỗ khác, có thể gọi là việc khoác áo cho tạo vật, hay việc tô vẽ tạo vật. Hình dáng, kích thước, tỷ lệ — tất cả đã được ban cho từ trước, nhưng đất vẫn còn là một khối nâu sẫm lẫn lộn giữa đất và đá. Nhưng nay mệnh lệnh truyền ra để trang điểm cho nó. Vì mục đích của Đức Chúa Trời là làm cho nó thành một thế giới của vẻ đẹp cũng như của sự vững bền, bởi chính Ngài là Đấng sở hữu và là nguồn của mọi điều đẹp đẽ. Ngài chọn màu xanh lam cho bầu trời và biển cả, nhưng Ngài chọn màu xanh lục cho mặt đất. Lời Ngài trải khắp mặt đất đa dạng tấm áo choàng xanh, từ ngày ấy đến nay đã khiến đất được biết đến như "trái đất xanh."
Câu 14–19. "Đức Chúa Trời phán rằng: Phải có các vì sáng trong khoảng không trên trời, đặng phân ra ngày với đêm (ở giữa ngày và ở giữa đêm); và dùng làm dấu, định thì tiết (các thì đã định), ngày và năm: 15. Đặng làm vì sáng trong khoảng không trên trời, soi sáng trên đất: thì có như vậy. 16. Đức Chúa Trời làm nên hai vì sáng lớn; vì sáng lớn đặng cai trị ban ngày, vì sáng nhỏ đặng cai trị ban đêm: Ngài cũng làm các ngôi sao. 17. Đức Chúa Trời đặt các vì đó trong khoảng không trên trời, đặng soi sáng trên đất, 18. Đặng cai trị ban ngày và ban đêm, đặng phân ra sự sáng với sự tối: Đức Chúa Trời thấy điều đó là tốt lành. 19. Vậy có buổi chiều và buổi mai; ấy là ngày thứ tư."
Trước đây đã có ánh sáng, nhưng nay phải có các vì sáng; ánh sáng từ trước đến nay chỉ mờ mờ lan tỏa khắp tạo vật. Nguồn của nó chưa hiện ra. Vòm trời vẫn còn mây phủ, đến nỗi chẳng thấy được mặt trời hay mặt trăng; và chính dưới đám mây ấy Đức Chúa Trời đã gieo hạt giống Ngài, trồng cỏ và cây của Ngài. Nhưng nay bức màn sắp được vén lên, và hai trung tâm rực rỡ lớn sắp hiện ra. Chúng, cùng với các ngôi sao, đã được tạo dựng ngay từ đầu, như những phần của trời và đất được nói đến trong câu đầu tiên. Nhưng mãi đến nay chúng mới được vén màn; vì nay chúng cần thiết để nuôi dưỡng và làm chín những cây cỏ non đang mọc lên, mà Đức Chúa Trời hôm trước đã trồng. Các công việc của ngày thứ ba hợp nhất với bóng râm, nhưng nay cần điều gì hơn nữa, và mặt trời bừng lên trong sức mạnh của nó. Nhưng chúng ta hãy ghi nhận kỹ hơn những công dụng được giao cho các vì sáng này.
1. Công dụng thứ nhất là phân rẽ ở giữa ngày và ở giữa đêm. Ở đây tiến trình phân rẽ lại xuất hiện, mặt trời và mặt trăng là những công cụ để thực hiện sự phân rẽ ấy. Sự phân rẽ này không phải tùy tiện hay vô ích. Sức khỏe và sự an lạc của con người đòi hỏi nó. Sự thịnh vượng của mọi loài thọ tạo, hữu sinh hay vô sinh, đều đòi hỏi điều này. Không có nó, tình trạng hiện tại của tạo vật sẽ bị phá hoại, và tạo vật chẳng bao lâu sẽ bị hủy diệt. Không có nó thì không thể có trật tự, không có đều đặn. Khi ngày và đêm bị lẫn lộn, con người phải chịu khổ; vì không một luật lệ nào của tạo vật có thể bị vi phạm mà không có sự đau khổ hay điều ác theo sau. Nhưng trong khi con người coi thường sự đều đặn của sự phân rẽ này, hoặc vì vui chơi hoặc vì công việc, thì Đức Chúa Trời vẫn giữ lời phản đối thầm lặng của Ngài trên các tầng trời chống lại con người. Ngài ngăn không cho sự rối loạn ấy trở nên phổ biến, bằng cách cố định các thiên thể, mà luật xoay vần không lay chuyển của chúng luôn đem trật tự và sự đều đặn trở lại, kìm hãm sự dại dột và bừa bãi của con người.
2. Đặng làm dấu, và định thì tiết, ngày và năm. — (1.) Dấu; tức là các dấu hiệu, nhờ đó Đức Chúa Trời chỉ về một điều gì không ở trước mắt, quá khứ, hiện tại, hay tương lai, như cầu vồng sau cơn lụt, hay như ngày Sa-bát, vốn là một "dấu." Các thiên thể này đặc biệt sẽ được dùng làm "dấu" trong ngày sau rốt (Lu-ca 21:25; Công-vụ các Sứ-đồ 2:19). (2.) Thì tiết; tức là các thì đã định, không chỉ các mùa trong năm, mà cả các lễ hội và các ngày trọng thể; mọi kỳ hạn lặp lại trong thời gian của con người, lớn hay nhỏ (Ê-sai 66:23; I Sử-ký 23:31; Thi-thiên 104:19). Như vậy Đức Chúa Trời đã giao việc giữ thời gian của con người cho tạo vật vô tri, hay đúng hơn, vô sinh. Mặt trời và mặt trăng giữ thời gian cho con người; tự mình con người không làm được; và sự đều đặn của thế giới về phương diện thời gian phải được giao phó cho những thọ tạo không trí khôn hay sự sống. Dù con người làm được nhiều điều, nhưng không có sự trợ giúp của chúng thì không thể giữ hay đo lường thời gian của mình. Con người có thể chế ra một dụng cụ cho việc này, hoặc để mặt trời hay mặt trăng làm thay cho mình; nhưng không có những phương tiện như thế thì chẳng bao lâu con người mất hết đếm thời gian. Như vậy, ở mọi ngã rẽ sự bất lực của con người đều lộ ra, và con người được khiến cho cảm biết sự nhỏ bé của mình cũng như sự vĩ đại của mình; sự lệ thuộc của mình vào tạo vật vô sinh cũng như sự vượt trội của mình trên nó.
3. Đặng soi sáng. — Điều này được lặp lại nhiều lần, như thể đó là mục đích chính và đặc biệt của chúng, mà các mục đích khác đều phụ thuộc. Chúng là đầy tớ của con người — những người cầm đuốc cho con người, được Đức Chúa Trời bổ nhiệm cho công việc này. Chúng chiếu sáng, không phải cho chính mình, mà cho Ngài. Mỗi tia sáng đều hướng về Ngài, như đang dâng lễ cho Vua mình. Thế mà con người trong sự dại dột đã thờ lạy ánh sáng như thể nó là Đức Chúa Trời! Chủ đã quỳ lạy đầy tớ: Ôi, sự dại dột và ngu xuẩn không thể tưởng tượng! Chỉ mình con người lầm lẫn hay quên mất mục đích của sự tạo dựng mình; các thọ tạo khác, ngay cả những vật vô sinh, đều hoàn thành mục đích của chúng!
4. Đặng cai trị ban ngày và ban đêm. — Mỗi vì đã được chỉ định một ngai vua riêng. Chúng ngồi như các bậc quân vương trên vòm trời, định ranh giới của ngày và đêm; hầu cho ánh sáng không lấn sang bóng tối, bóng tối cũng không lấn sang ánh sáng, mà mỗi bên đều có phần thời gian đã định của mình. Chúng cũng ngồi đó như để điều tiết các hoạt động của con người, chỉ bảo cho con người biết các hoạt động ấy phải thế nào trong ban ngày và trong ban đêm — mỗi buổi sáng nói với con người: Hãy dậy, ra đi làm việc; và mỗi buổi chiều: Hãy trở về và nghỉ ngơi. Như vậy các "quyền đương cầm" này (hình bóng của các quyền cai trị trên đất) "đều bởi Đức Chúa Trời lập nên." Chúng đang làm trọn mục đích của Ngài; chúng đang chuyển động, xoay vần, và tỏa sáng theo luật của Ngài, đem theo sự chữa lành và niềm vui cũng như ánh sáng cho con người — làm "chức dịch của Đức Chúa Trời để làm ích" cho con người.
Trong tất cả những điều này chúng ta lại thấy dấu ấn của ý muốn tối thượng của Đức Giê-hô-va. Chính ý muốn ấy chiếu sáng trong ban ngày, hay tối sầm trong ban đêm. Chính ý muốn ấy phải được truy tìm trong các giờ, các ngày, các tuần, các tháng, các năm, và các chu kỳ, là những điều ban cho đất và cư dân của nó là con người một niên biểu và một lịch sử. Đức Chúa Trời đóng ấn Ngài trên tất cả những điều này. Điều đó là tốt lành. Và một lần nữa, Ngài ghi ngày tháng cho công việc Ngài: "Có buổi chiều và buổi mai; ấy là ngày thứ tư."
Câu 20–25. "Đức Chúa Trời phán rằng: Nước phải sanh các vật sống cho nhiều (nguyên văn: nước phải khiến bò ra các vật bò, tức hồn sống, nghĩa là vật có sự sống trong mình), và các loài chim phải bay trên mặt đất trong khoảng không trên trời (nguyên văn: chim hãy bay trên hoặc phía trên mặt đất, trên mặt vòm các tầng trời). 21. Đức Chúa Trời dựng nên các loài cá lớn (nguyên văn: các quái vật biển lớn), các vật sống hay động (hay bò), mà nước sanh ra rất nhiều, tùy theo loại, và các loài chim hay bay (nguyên văn: mọi loài chim của cánh) tùy theo loại nó: Đức Chúa Trời thấy điều đó là tốt lành. 22. Đức Chúa Trời ban phước cho các loài đó mà phán rằng: Hãy sanh sản, thêm nhiều, làm cho đầy dẫy dưới nước trong biển; còn các loài chim hãy sanh sản nhiều trên đất. 23. Vậy có buổi chiều và buổi mai; ấy là ngày thứ năm. 24. Đức Chúa Trời lại phán rằng: Đất phải sanh các vật sống (nguyên văn: hồn sống) tùy theo loại, tức súc vật, côn trùng, và thú rừng, đều tùy theo loại: thì có như vậy. 25. Đức Chúa Trời làm nên thú rừng tùy theo loại, súc vật tùy theo loại, và côn trùng trên đất tùy theo loại: Đức Chúa Trời thấy điều đó là tốt lành."
Chúng ta đã thấy sự tạo dựng sự sống thực vật, nay chúng ta phải ghi nhận sự tạo dựng sự sống động vật. Chúng ta nay đang leo lên cao hơn trong thang bậc của hữu thể, song mỗi bước đều là một bước riêng biệt. Không có sự lộn xộn hay pha trộn lẫn nhau. Đá không dần dần trở thành thực vật, và thực vật cũng không dần dần biến thành động vật. Không. Có sự tách biệt hoàn toàn trong mỗi loại, và ở mỗi bước phải có lời phán (fiat) của Đấng Tạo Hóa xen vào. Chúng không thể, bởi bất cứ quyền năng nội tại nào, hay sự pha trộn các loài, hay sự phát triển của một quyền năng hay khả năng tiềm ẩn nào, tạo dựng hay sinh ra lẫn nhau. Đá vẫn là đá, dù thô kệch đến đâu, và ngọc vẫn là ngọc, dù quý giá đến đâu. Cây vẫn là cây, chẳng hạ xuống thành vật thấp kém hơn, cũng chẳng vươn lên thành vật cao quý hơn. Bông hoa vẫn là bông hoa, chẳng rụng cánh mà co lại thành cục đất, cũng chẳng xòe cánh hoa thành bộ lông của chim bồ câu hay chim ưng. Trên mỗi vật, Đức Chúa Trời đã in luật của loại nó, mà nó không thể vượt qua hay hủy bỏ.
Đức Chúa Trời trước hết đã tạo dựng, rồi Ngài sắp xếp, rồi Ngài chiếu sáng, rồi Ngài phân rẽ, rồi Ngài khoác áo, rồi Ngài điều tiết thời gian; nay Ngài tiến tới làm cho đất có cư dân. Cho đến lúc này đất có thể tươi đẹp và tốt lành, nhưng nó chưa có cư dân. Không có sự sống nào trên đó. Nay nó sẽ được cư trú bởi những vật gọi là "các vật có hồn sống," hay hồn sống. Tạo vật vô sinh đã được hoàn tất, nay phải tiến hành tạo vật hữu sinh. Trong việc này thứ tự tiến hành là: trước hết, các loài thuộc về biển; thứ hai, các loài thuộc về không trung; thứ ba, các loài thuộc về đất. Đó là thứ tự mà ba phần hay ba miền của tạo vật đã được chuẩn bị, nên cùng thứ tự ấy được giữ khi sắm sửa cư dân cho chúng.
1. Các loài của biển. — Những loài này chúng ta biết là thấp nhất trong thang bậc tạo vật, nên Đức Chúa Trời bắt đầu với chúng. Và mọi loài mà biển chứa đựng Ngài tạo dựng cùng một lúc; từ các quái vật biển lớn cho đến loài bò sát hèn mọn nhất. Chính Đức Chúa Trời ban cho chúng ta trong sách Gióp (đoạn 41) một sự mô tả về Lê-vi-a-than như một mẫu của các loài này (xem thêm Thi-thiên 104:26). Đấng Tạo Hóa của chúng phải quyền năng và đầy sự khôn ngoan biết bao! Trên mỗi nguyên tố Ngài đều có những đại diện cho quyền năng và sự uy nghi của Ngài. Trong các hang động gồ ghề của đại dương có những thọ tạo để tôn vinh Ngài, đến nỗi "các quái vật biển và mọi vực sâu" được kêu gọi ngợi khen Ngài (Thi-thiên 148:7). Và từ đáy biển sâu vẳng lên một tiếng ha-lê-lu-gia dâng lên Đấng "một mình làm các sự lạ lùng lớn lao; vì điều chi Đức Giê-hô-va đẹp lòng, Ngài bèn làm điều ấy, hoặc trên trời, hoặc dưới đất — trong biển, và trong mọi vực sâu" (Thi-thiên 135:6). Hơn nữa, tiếng mà Giăng nghe thấy, tôn vinh Chiên Con đến đời đời, là từ "mọi vật ở trong biển, cùng mọi vật ở trong đó" (Khải-huyền 5:13).
2. Các loài của không trung. — Chúng ta theo bản đọc ở lề là đúng: "chim hãy bay," tức là chim hãy được tạo dựng, và chúng hãy bay trong vòm trời, lấy đó làm nơi cư ngụ. Về hai loài này, Đức Chúa Trời đã ban cho mô tả của riêng Ngài (Gióp 39:13–26, 27), đặc biệt nêu ra chim công, đà điểu, chim ưng, và chim đại bàng. Như vậy không trung vang tiếng hát. Nó có bài ha-lê-lu-gia của riêng nó. "Các loài chim bay" ngợi khen Ngài (Thi-thiên 148:10); dù là "con cò biết kỳ đã định cho nó" (Giê-rê-mi 8:7), hay "con chim sẻ ở một mình trên mái nhà" (Thi-thiên 102:7), hay "con quạ trong trũng" (Châm-ngôn 30:17), hay chim ưng "khuấy động tổ mình, và xòe cánh trên con nhỏ mình" (Phục-truyền Luật-lệ Ký 32:11), hay chim cu làm cho tiếng nó được nghe trong xứ (Nhã-ca 2:12), hay chim bồ câu vỗ cánh bay về nơi đồng vắng (Thi-thiên 65:6). Đây là cây đàn hạc của tạo vật (chân thật và ngọt ngào hơn đàn đá của Mem-non), mà mỗi buổi bình minh đánh thức, "biến cả không trung thành âm nhạc."
3. Các loài của đất. — Thú rừng, súc vật, côn trùng; mọi vật mà đất nay nuôi nấng trên lòng mình. Về các loài này Đức Chúa Trời cũng đã ban cho chúng ta mô tả của Ngài (Gióp 39:1–12, 19), rao truyền các công việc lạ lùng của Ngài. Như vậy đất cũng có bài ha-lê-lu-gia của nó, vì "thú rừng và các súc vật" (Thi-thiên 148:10) được triệu tập để hòa vào đoàn hợp xướng, hầu cho tiếng vang trầm của tạo vật được trọn vẹn.
Như vậy biển, không trung, đất, đều đã có cư dân, ba miền được nói đến trong Thi-thiên 8, mà sứ đồ trích dẫn (Hê-bơ-rơ 2), như đặc biệt chứa đựng hiến chương của con người, và bày tỏ mục đích của Đức Chúa Trời. "Hồn sống" nay đã được ban cho; các hữu thể có cảm giác đã lấy đất làm nơi cư ngụ; các hữu thể có khả năng chịu khổ và vui mừng. Chính trong SỰ SỐNG mà Đức Chúa Trời nay đang bày tỏ Ngài. Cho đến nay đó là trong trật tự, trong hình dáng, trong màu sắc, trong vẻ đẹp; nay đó là trong sự sống — điều gần gũi nhất với bản tính Ngài, giống Ngài nhất. Sự bày tỏ mà Ngài có mục đích tỏ ra về chính mình đang ngày càng trở nên trọn vẹn.
Ngài ban phước cho chúng, và tuyên bố chúng "tốt lành." Ngài đổ vào chúng mọi phước lành mà bản tính chúng có thể chứa đựng, và ban cho chúng đời đời. Vì khi Đức Chúa Trời ban phước cho các thọ tạo Ngài, Ngài đang nhìn xa về tương lai, và bảo đảm cho chúng mọi điều mà tương lai ấy cần đến. Và đã ban phước cho chúng rồi, Ngài bảo chúng hãy sinh sản, như muốn chỉ ra rằng phước lành Ngài ban là một phước lành tích cực và lan truyền, phải được rải ra khắp nơi. Và ở đây chúng ta học rằng các quyền năng sinh sản của tạo vật là sự ban cho trực tiếp của Đức Chúa Trời. Chúng không phải chỉ là một đặc tính tự nhiên hay một luật vật lý, mà là ân tứ đặc biệt của Đức Chúa Trời. Ý muốn tối thượng của Ngài, mệnh lệnh có thẩm quyền của Ngài ở tại đây. Sự sinh sản và sự son sẻ, quyền năng gia tăng, hay sự khô héo của quyền năng ấy, đều từ tay Ngài! (Thi-thiên 113:9.) Do đó Đa-vít thốt lên niềm tin vui mừng của mình: "Hỡi Đức Giê-hô-va, Ngài bảo tồn loài người và thú vật: Hỡi Đức Chúa Trời, sự nhân từ Chúa quý báu là dường nào! Con cái loài người nương náu mình dưới bóng cánh Chúa" (Thi-thiên 36:7). Và cũng do đó, sau khi ngắm xem công việc của tay Đức Chúa Trời, ông kết luận như vầy: "Tôi sẽ hát xướng cho Đức Giê-hô-va trọn đời tôi; hễ tôi còn sống, tôi sẽ hát ngợi khen Đức Chúa Trời tôi. Nguyện sự suy gẫm tôi được đẹp lòng Ngài; tôi sẽ vui vẻ nơi Đức Giê-hô-va" (Thi-thiên 104:33, 34).
Câu 26–31. "Đức Chúa Trời phán rằng: Chúng ta hãy làm nên loài người như hình ta và theo tượng ta, đặng quản trị loài cá biển, loài chim trời (nguyên văn: trời), loài súc vật, loài côn trùng bò trên mặt đất, và khắp cả đất. 27. Đức Chúa Trời dựng nên loài người như hình Ngài; Ngài dựng nên loài người giống như hình Đức Chúa Trời; Ngài dựng nên người nam cùng người nữ. 28. Đức Chúa Trời ban phước cho loài người và phán rằng: Hãy sanh sản, thêm nhiều, làm cho đầy dẫy đất; hãy làm cho đất phục tùng, hãy quản trị loài cá dưới biển, loài chim trên trời cùng các vật sống hành động trên mặt đất. 29. Đức Chúa Trời lại phán rằng: Nầy, ta sẽ ban cho các ngươi mọi thứ cỏ kết hột (nguyên văn: mọi cỏ gieo hột), mọc khắp mặt đất, và các loài cây, là cây có trái có hột (nguyên văn: gieo hột); ấy sẽ là đồ ăn cho các ngươi. 30. Còn các loài thú ngoài đồng, các loài chim trên trời (nguyên văn: các tầng trời), và các động vật trên mặt đất, phàm vật nào có sự sống (nguyên văn: hồn sống), thì ta ban cho mọi thứ cỏ xanh đặng dùng làm đồ ăn: thì có như vậy. 31. Đức Chúa Trời thấy các việc Ngài đã làm thật rất tốt lành. Vậy có buổi chiều và buổi mai; ấy là ngày thứ sáu."
Ngôi đền vĩ đại của tạo vật nay đã được dựng lên và lợp mái. Nó hoàn hảo trong loại của nó — một sự bày tỏ vinh hiển về Đấng Tạo Hóa vinh hiển của nó. Nhưng nó còn thiếu một người thờ phượng. Tốt nhất nó cũng chỉ là cảnh hoang vu lộng lẫy — một thành phố câm lặng tuy kỳ diệu của kẻ chết.
Phải có một cư dân sống động, và một người thờ phượng sống động. Đức Chúa Trời không thể an nghỉ trong công việc Ngài cho đến khi việc này xong. Và, theo đó, việc hoàn tất công trình cứ tiến hành. Nhưng đây là phần quan trọng nhất, và phải được hoạch định cẩn thận. Ý tưởng vĩ đại đã ở trong tâm trí Đức Chúa Trời từ đời đời, nay sẽ được thi hành; nhưng theo cách bày tỏ mối quan tâm sâu xa mà Đức Chúa Trời dành cho điều Ngài sắp làm. Cho đến nay đó chỉ là sự truyền ra mau lẹ của một mệnh lệnh; nay có một cuộc bàn luận, như thể Đức Chúa Trời đang trang trọng suy tính về kế hoạch vĩ đại. Cho đến nay là "Hãy có;" nay là "Chúng ta hãy làm nên;" — không phải là mệnh lệnh truyền cho các nguyên tố, bảo chúng sinh ra những gì chúng chứa đựng; đó là một công việc, được nói đến như đặc biệt thuộc về chính Đức Chúa Trời. Thọ tạo sắp được hình thành phải đến trực tiếp hơn từ tay Đức Chúa Trời hơn bất cứ vật nào khác; và do đó chúng ta thường đọc ở nơi khác: "Chính Ngài đã dựng nên chúng ta, chứ không phải chúng ta tự dựng nên."
Và cuộc bàn luận này được giữ với ai? "Ngài đã bàn luận với ai?" Chắc chắn không phải với các thiên sứ. Nhưng với chính Ngài — Đức Cha, Đức Con, và Đức Thánh Linh. Hình thức đặc biệt của cách diễn đạt này không được dùng mà không có mục đích. Và điều này càng đáng ghi nhận, vì về sau, khi mỗi Ngôi trong Ba Ngôi đã bước ra như thể vào sự bày tỏ rõ ràng hơn, đến nỗi đôi khi Đức Cha phán, đôi khi Đức Con phán, và đôi khi Đức Thánh Linh phán, thì hình thức số nhiều của lời nói này không được dùng. Luôn luôn là Ta, không phải chúng ta. Những nhận xét ấy cũng áp dụng cho việc dùng từ "ta" ngay sau đó.
Hữu thể mà cuộc bàn luận được giữ về sự hình thành của nó, là đấng sẽ được đặt tên là người, như chúng ta đọc: "Ngài đặt tên chúng là A-đam (hay người), trong ngày chúng được dựng nên" (Sáng-thế-ký 5:2). Từ ấy có nghĩa là đỏ, hay hồng hào, chỉ màu da thịt nó, hoặc như hiện ra dưới da, hoặc như thấy chiếu qua da, tạo nên sắc diện tươi sáng của sức khỏe; dấu hiệu của sự trưởng thành hoàn hảo và sung mãn của người nam và người nữ. Và do đó có chép về Đấng Christ, Đấng trong thân thể cũng như trong linh hồn là sự hoàn hảo của nhân tính: "Đấng ngồi trên ngôi xem giống như bích ngọc và hồng mã não" (Khải-huyền 4:3). Cũng chính từ ấy được dùng trong các đoạn sau: — I Sa-mu-ên 16:12: "Người có nước da hồng hồng, diện mạo xinh đẹp;" Nhã-ca 5:10: "Lương nhân tôi trắng và đỏ hồng;" Ca-thương 4:7: "Các quan trưởng nàng trong sạch hơn tuyết, trắng hơn sữa, mình đỏ hồng hơn san hô; nước da như ngọc bích."
Hữu thể này sẽ được làm nên "như hình ta và theo tượng ta" (điều này được lặp lại trong câu 27). Việc dùng cả hình lẫn tượng không phải là sự lặp lại. Ý nghĩa là: "Chúng ta hãy làm nên loài người như hình ta," hầu cho nó giống chúng ta, và như vậy là đại diện của chúng ta, là tấm gương phản chiếu hình ảnh chúng ta cho kẻ khác. Hai từ ấy được dùng trong Xuất Ê-díp-tô Ký 20:4: "Ngươi chớ làm tượng chạm cho mình, cũng chớ làm tượng nào giống như những vật," tức là bất cứ vật gì có ý định giống hay đại diện cho bất cứ vật gì trên đất. Các đặc tính đặc biệt của Đức Chúa Trời có thể tóm lại trong những điều này: trí khôn, sự thánh khiết, sự phước hạnh. Vậy loài người phải là một hữu thể có trí khôn, thánh khiết, phước hạnh; trong những nét lớn này khác biệt và vượt trội hơn mọi vật đã được tạo dựng từ trước (xem I Cô-rinh-tô 11:7; Ê-phê-sô 4:24; Cô-lô-se 3:10). Ý tưởng của một số người, rằng hình ảnh của Đức Chúa Trời hệ tại việc con người có quyền quản trị, là một ý tưởng không dựa trên Kinh Thánh nào, và bị đoạn văn trước mắt chúng ta bác bỏ, trong đó việc sở hữu quyền quản trị được mô tả là kết quả của việc con người có hình ảnh, nên không thể là chính hình ảnh. Loài người phải là vua của Đức Chúa Trời, vì nó được trang bị để làm vua bởi được làm nên như hình Đức Chúa Trời.
Rồi ân tứ quản trị theo sau. Vương quyền này trực tiếp từ Đức Chúa Trời. Nó vô hạn trong chừng mực liên quan đến đất. Mọi vật đều được đặt dưới nó, bày ra trước mắt chúng ta ngay từ đầu lẽ thật lớn rằng mục đích của Đức Chúa Trời là cai trị đất bởi một vị vua, và vị vua ấy không phải là thiên sứ, mà là con người (Hê-bơ-rơ 2:6). Việc thi hành quyền quản trị này về sau được diễn đạt bằng "làm cho đất phục tùng," đem mọi sự vào sự thuận phục ý muốn vương giả của nó, và vào sự phù hợp với kế hoạch và mục đích của Đức Chúa Trời. Không phải như thể sẽ có sự chống đối con người trong bất cứ phần nào của tạo vật, đòi hỏi sự ép buộc, mà chỉ là thứ chống đối mà con người phải có trong việc trồng tỉa Ê-đen; thứ chống đối hàm ý rằng tạo vật đứng chờ đợi lời phán của ý muốn nó, và sự ra tay của quyền năng nó.
Rồi phước lành đến (câu 28). Đức Chúa Trời ban phước cho loài người, tức là Ngài đổ vào chúng mọi điều tốt lành, sự sống, và niềm vui mà chúng có thể chứa đựng, và tuyên bố rằng chúng như thế nào vừa lúc này, thì trong thời gian tới chúng sẽ như thế ấy. Đây là việc đổ đầy chiếc bình, theo sức chứa của nó, bằng sự đầy dẫy của Đức Chúa Trời. Nhờ phước lành này, chúng sẽ sinh sản, thêm nhiều, và làm cho đầy dẫy đất. Và ở đây, như chúng ta đã nhận xét trước đây, là nguồn thật của mọi quyền năng sinh sản trong loài người hay thú vật, trong cỏ hay hoa. Đất lúc đầu "trống không," hay rỗng, nhưng nay nó sẽ được "làm cho đầy" (Thi-thiên 24:1).
Rồi đồ ăn được ban cho. Mọi vật mà đất sinh ra, cỏ và cây. Dường như theo lời tuyên bố của câu 30, các thú và chim bị giới hạn trong cỏ ngoài đồng, còn loài người được đặc biệt chỉ định trái cây. Không thể nói rằng loài người bị giới hạn trong thứ sau; nhưng đồ ăn đặc biệt hợp với bản tính cao hơn của nó là trái cây. Bấy giờ không có sự sống nào bị lấy đi làm đồ ăn; sự sống không cần được nuôi dưỡng bằng sự chết. Sự chết bấy giờ không phải là điều kiện cần thiết để bất cứ thọ tạo nào có đồ ăn nuôi thân thể. Sư tử ăn rơm như bò, như nó đã làm cả về sau, trong tàu, suốt năm bị giam cầm ở đó. Đó là luật thiêng liêng, và đó là tình trạng thật của tạo vật trước khi tội lỗi làm rối loạn đất.
Rồi, khi mọi sự đã xong, Đức Chúa Trời nhìn quanh công trình của tay Ngài, xem xét mọi phần của nó. Ngài ban lời phán quyết của Ngài — "rất tốt lành." Ngài rất đẹp lòng, và Ngài cho chúng ta biết điều này. Đó là sự đánh giá của Ngài về tạo vật. Mọi sự đều hoàn hảo, đều theo kế hoạch và ý định Ngài, mỗi phần của nó bày ra ý tưởng mà Ngài đã định. Và một lần nữa Ngài ghi ngày tháng cho công việc Ngài: "Có buổi chiều và buổi mai; ấy là ngày thứ sáu."
Và đây có phải là công việc sáu ngày mà chúng ta thấy quanh mình không? Phải; nhưng nó đã đổi thay biết bao! Nó chưa hoàn toàn bị hủy hoại, vì Đức Chúa Trời đã chặn nó lại giữa chừng sa ngã, hầu cho nhờ vị trí lưng chừng ấy nó vừa chỉ về sự phục hồi vừa rao truyền sự mục nát. Nhưng nó vẫn không phải như Đức Chúa Trời đã làm ra, và con người là kẻ hủy hoại nó! Chính con người đã làm cho tạo vật rên siết. Chính con người là kẻ phá đổ những gì Đấng Tạo Hóa vĩ đại đã làm.
Còn chính con người, nay nó ra sao? Hình ảnh của Elohim, ở đâu? Hư hỏng, phai mờ, biến mất! Chỉ còn vài mảnh vụn, vài chiếc lá rách để cho thấy bông hoa đã từng là gì! Chúng ta không thể nhận ra nó là cùng một hữu thể. Hỡi loài người, "ngươi đã tự hủy hoại mình!" Hãy so sánh hiện tại và quá khứ của ngươi, và hãy hổ thẹn. Hãy để sự tương phản giữa A-đam thứ nhất và ngươi làm ngươi khiêm nhường sâu xa; và hãy để sự tương phản giữa A-đam thứ hai và ngươi làm ngươi khiêm nhường sâu xa hơn nữa. Sự tương phản, buồn thay! Sự tàn phá, kinh khiếp thay! Và chính ngươi đã làm điều ấy!
Hãy quay lại các bước đường ngươi, lấy lại hình ảnh đã mất; hãy lấy lại theo cách của Đức Chúa Trời. Sự liên hệ của ngươi với A-đam thứ nhất là sự hủy hoại ngươi; không gì ngoài sự liên hệ với Đấng Thứ Hai có thể là sự cứu rỗi ngươi. "Hãy mặc lấy Chúa Giê-xu Christ;" hãy để mọi nét của A-đam thuộc đất bị xóa đi; hãy để mỗi nét của A-đam thuộc trời được khắc lên ngươi. Hãy nhắm cao; song không phải trong kiêu ngạo, như loài người đã làm, và đã ngã. Có được hình ảnh của Đức Chúa Trời là một việc, và điều ấy là đúng và phước hạnh; "được giống như Đức Chúa Trời" là việc khác, và điều ấy là sự cả gan kinh khiếp — đó là tự tôn mình làm Đức Chúa Trời, và đã là sự hủy hoại của loài người. Ngày của sự hoàn hảo, sự phục hồi, và quyền quản trị đang đến; nhưng nó chưa đến. Hãy sống trông đợi nó; hãy sống như những người tin điều ấy; hãy ăn ở xứng đáng với nó. Bấy giờ người ta sẽ thấy Đức Chúa Trời vinh hiển của chúng ta là Đấng thế nào, và có sự phước hạnh dường nào trong việc được kết hiệp với A-đam thứ hai, Đấng bấy giờ sẽ được bày tỏ là đầu của tạo vật và là Vua Vinh Hiển.
Buổi Sáng Của Đất
ĐOẠN 2
Câu 1. "Ấy vậy, trời đất và muôn vật đã dựng nên xong rồi."
Đức Chúa Trời nay công bố sự hoàn tất công việc tạo dựng của Ngài. Đó không phải chỉ là phác thảo hay dàn ý: không phải là kế hoạch làm dở: đó là công việc "đã xong." Một công việc tốt đẹp và vinh hiển! Không chỉ vì những gì chúng ta thấy và sờ trong đó, mà vì những gì chúng ta không thấy hay không sờ được. Vì tạo vật đầy những điều bí mật. Khoa học, trong những ngày sau rốt này, đã khai thác được không ít, nhưng còn biết bao điều vẫn là bí mật! Mỗi phần của tạo vật chứa đựng biết bao kỳ quan ẩn giấu! Bề ngoài, kỳ diệu biết bao về trật tự, vẻ đẹp, sự hữu ích của mọi phần; bề trong, càng kỳ diệu hơn về những nguồn bí mật của sự sống, sự chuyển động, trật tự, sức khỏe, sự sinh sản, và quyền năng! Mỗi phần, kỳ diệu biết bao tự nó, hoàn hảo trong loại nó; song không kém kỳ diệu, vì gói ghém trong mình những hạt giống của muôn vàn tạo vật khác, cũng hoàn hảo, về sau sẽ nảy lên từ chúng! Đức Chúa Trời công bố sự hoàn hảo của các công việc Ngài, không phải như loài người làm, trong sự khoe khoang hão huyền, mà hầu cho Ngài cố định mắt chúng ta trên sự tuyệt hảo của chúng, và cho chúng ta biết rằng Ngài, Đấng đã nắn nên chúng, hoàn toàn thỏa lòng, và công việc Ngài nay đã sẵn sàng cho các chức năng và công dụng khác nhau của nó. Cỗ máy vĩ đại đã hoàn thành, và nay sắp bắt đầu vận hành.
Câu 2, 3. "Ngày thứ bảy, Đức Chúa Trời làm xong (đã hoàn tất, đã xong) các công việc Ngài đã làm, và nghỉ ngày thứ bảy các công việc Ngài đã làm. 3. Rồi Ngài ban phước cho ngày thứ bảy, và đặt là ngày thánh; vì trong ngày đó, Ngài nghỉ các công việc Ngài đã làm nên và đã dựng nên."
Đến cuối ngày thứ sáu Đức Chúa Trời đã làm xong công việc Ngài, đến nỗi khi mặt trời của ngày ấy lặn, báo ngày thứ bảy bắt đầu, mọi sự đã hoàn tất. Đức Chúa Trời đứng đây trên đường ranh phân chia hai ngày này; Ngài nhìn lại quá khứ, và nhìn tới tương lai. Ngài thấy và xem xét một công việc đã xong, và Ngài "trở về nơi Ngài" — Ngài "nghỉ ngơi." Sự nghỉ ngơi của Ngài chẳng bao lâu bị quấy rầy, như chúng ta sẽ thấy, bởi tội lỗi của loài người, đến nỗi Ngài bị buộc phải bắt đầu lại công việc Ngài (công việc khó nhọc hơn nhiều là đổi mới một thế giới); nhưng trong lúc này Ngài "nghỉ ngơi;" và mục đích Ngài là khiến mọi thọ tạo dự phần vào sự nghỉ ngơi này. Ngài nghỉ, không phải vì mệt mỏi, mà vì công việc Ngài đã xong; song chắc chắn, từ "nghỉ ngơi" ấy có ý tuyên bố cho chúng ta sự yên tĩnh sâu xa hơn, ngay cả đối với Đấng Tạo Hóa, trong sự nghỉ ngơi hơn là trong sự lao động.
Ngày của sự hoàn tất và sự nghỉ ngơi này phải được ghi nhớ đời đời. Từ lúc ấy, mỗi ngày thứ bảy phải được đánh dấu riêng như một ngày tưởng nhớ, một ngày phải giữ khác với các ngày khác, ngay cả khi loài người chưa hề sa ngã. Vì con người, là cư dân trên đất, có nhiều bổn phận chung phải làm, không kém cần thiết so với những bổn phận trực tiếp thuộc linh, nên Đức Chúa Trời đã định sáu ngày trong đó các bổn phận chung ấy được thánh hóa, và một ngày trong đó chúng hoàn toàn được gác lại. Những kẻ lẫn lộn hai điều này, và xưng rằng làm cho mỗi ngày đều là ngày Sa-bát, đang làm cho mục đích nguyên thủy của Đức Chúa Trời ra vô hiệu. Mục đích của Đức Chúa Trời không bao giờ là làm cho mỗi ngày đều là ngày Sa-bát, và nói như vậy là sự thánh khiết giả tạo. Những kẻ muốn nâng mỗi ngày lên ngang tầm ngày Sa-bát cũng xa mục đích của thể chế thiêng liêng ấy không kém những kẻ kéo ngày Sa-bát xuống ngang tầm một ngày thường. Trong sáu ngày con người phải bày tỏ mình có thể phục vụ và tôn vinh Đức Chúa Trời trong các bổn phận chung của đời sống thế nào; trong ngày Sa-bát, con người phải bày tỏ Đức Chúa Trời phải được phục vụ và tôn vinh bằng các hành động thờ phượng trực tiếp và thuần túy thế nào. Đây là nguyên tắc của thể chế Sa-bát vĩ đại — một nguyên tắc xuyên suốt mọi thời đại, càng hơn nữa trong những ngày sau rốt này, khi loài người hoặc chối bỏ tôn giáo hoàn toàn, hoặc cố gắng đuổi nó ra khỏi đời sống hằng ngày, và giam nó vào một miền riêng của nó.
Đức Chúa Trời "ban phước" cho ngày thứ bảy này. Ngài bày tỏ ý Ngài về nó, gọi nó là ngày phước lành; và khi làm vậy, Ngài (có thể nói) đã truyền cho nó quyền năng ban phước — tức là, Ngài đã làm cho nó thành ngày mà Ngài sẽ đặc biệt ban phước. Đây là ý nghĩa và mục đích nguyên thủy của ngày Sa-bát. Đó là ngày mà Đức Chúa Trời đặc biệt ban phước cho loài người. Nhưng hơn thế nữa. Kinh Thánh thêm rằng Ngài "đặt nó làm nên thánh." Ngài đánh dấu nó tách khỏi mọi ngày khác, như đền tạm được đánh dấu tách khỏi mọi trại của Y-sơ-ra-ên. Ngài dựng hàng rào quanh nó, không được phá vỡ. Ngài biệt riêng nó cho chính Ngài, như Ngài biệt riêng sáu ngày cho loài người. Nó phải là ngày của Ngài, không phải của loài người; như bàn thờ là bàn thờ của Ngài, chậu rửa là chậu rửa của Ngài, không phải của loài người. Và khi nào, ở đâu, hay bằng cách nào mà quyền của Đức Chúa Trời trên ngày Sa-bát đã bị từ bỏ? Khi nào việc Ngài biệt riêng đã bị bãi bỏ? Loài người nói và hành động như thể "phước lành," "sự nên thánh" này của ngày là một cái ách không chịu nổi; như thể ngày Sa-bát là sự rủa sả, không phải phước lành; như thể Phúc Âm cuối cùng đã bẻ gãy xiềng xích do Đức Chúa Trời rèn trong Ê-đen cho loài người! Nhưng, không. Ngày Sa-bát do Đức Chúa Trời lập nên, và chỉ một mình Ngài mới có thể dỡ bỏ. Nó được lập nên (1) như một kỷ niệm về lao động đã qua; (2) như một trụ đá làm chứng về Đức Chúa Trời là Đấng Tạo Hóa; (3) như một lời rao truyền về sự nghỉ ngơi; (4) như một hình bóng và của cầm về sự nghỉ ngơi sẽ đến. Bốn điểm này đặc biệt chứa đựng các lý do của Đức Chúa Trời về việc lập nên ngày này. Tất cả đều còn hiệu lực; Phúc Âm cũng không làm cùn lưỡi của bất cứ điểm nào, nhất là điểm cuối cùng. Cho đến khi hình thật đến, hình bóng phải còn. Cho đến khi sự nghỉ ngơi vinh hiển ấy đến — tốt hơn sự nghỉ ngơi của tạo vật, tốt hơn sự nghỉ ngơi của Ca-na-an (Hê-bơ-rơ 4) — hình bóng của nó phải còn. Cũng không dễ hiểu tại sao một số người, tự xưng là những kẻ trông đợi sự nghỉ ngơi sẽ đến này, lại nôn nóng gạt bỏ hình bóng của nó. Cũng lạ lùng rằng nay, khi sự sống lại của Đấng Christ đã thêm một lý do nữa vào nhiều lý do để giữ một ngày như thế này, chúng ta lại bị yêu cầu bãi bỏ nó.
Câu 4, 5. "Ấy là gốc tích trời và đất khi đã dựng nên, trong lúc Giê-hô-va Đức Chúa Trời dựng nên trời và đất, 5. Vả, lúc đó, chưa có một cây nhỏ nào mọc ngoài đồng, và cũng chưa có một ngọn cỏ nào mọc ngoài ruộng, vì Giê-hô-va Đức Chúa Trời chưa có cho mưa xuống trên đất, và cũng chẳng có một người nào cày cấy đất;"
Câu thứ tư này nên bắt đầu một đoạn mới, và liên kết với những gì theo sau. Ba câu đầu nên được đưa trả về đoạn trước. Một phần mới của lịch sử tạo dựng nay bắt đầu, và câu thứ tư là tiêu đề hay đề mục: "Sau đây là các chi tiết về những gì đã xảy ra khi Đức Chúa Trời dựng nên trời và đất." Câu thứ năm có ý nói rằng mọi việc đã làm đều hoàn toàn do Đức Chúa Trời làm, không có sự giúp đỡ của các nguyên nhân thứ yếu, không có sự tươi mát của mưa, không có sự trợ giúp của loài người. Cho đến nay chưa có quyền năng nào hoạt động ngoài một mình Đức Chúa Trời. Chính tay Ngài, trực tiếp và duy nhất, đã làm mọi điều đã làm, trong việc khiến cây cỏ mọc lên. Đất tự nó không sinh sản; chưa có hạt giống nào trước đó; chưa có sự mọc lên nào trước để mọc lại. Tất cả là ngón tay của Đức Chúa Trời. Ngài là Đấng Tạo Hóa duy nhất. Các nguyên nhân thứ yếu, như người ta gọi, là những tạo vật của Ngài: chúng mắc nợ Ngài về sự hiện hữu, về ảnh hưởng của chúng. Các vận hành của thiên nhiên, như loài người nói, chỉ là những hành động của Đức Chúa Trời vô hình. Đức Chúa Trời ở trong mọi sự. Không phải như kẻ theo thuyết phiếm thần muốn, là một phần của mọi sự, đến nỗi thiên nhiên là Đức Chúa Trời; mà là một Hữu Thể có ngôi vị, ở trong mọi sự, song khác biệt với mọi sự; đổ đầy, làm cho sống động, dẫn dắt tạo vật trong mọi phần của nó, song Ngài chẳng đồng nhất với nó hơn người lái tàu với chiếc tàu ông lái, hay người họa sĩ với tấm vải mà ông tung lên mọi sắc màu của đất và trời. Chúng ta hãy coi chừng sự lừa dối tinh vi này của kẻ ác, sự lẫn lộn thọ tạo với Đấng Tạo Hóa; lẫn lộn Đức Chúa Trời, "Vua đời đời, không hề hư nát, không thấy được," với đồi núi, đồng bằng, rừng rậm, và bông hoa mà Ngài đã làm nên. Tôn thiên nhiên làm thần dường như là một trong những sự lầm lạc đặc biệt của những ngày sau rốt. Và chẳng lạ gì; vì nếu thiên nhiên được tôn làm thần, thì loài người cũng được tôn làm thần. Loài người trở thành Đức Chúa Trời, và thiên nhiên là ngai mà nó ngồi lên. Chúng ta chớ để mất Đức Chúa Trời trong thiên nhiên. Chớ để điều vốn là sự bày tỏ vinh hiển Ngài bị chúng ta biến thành sự che khuất chính Ngài. Chúng ta hãy nhìn thẳng vào Đức Chúa Trời hằng sống. Không phải thiên nhiên, mà là Đức Chúa Trời; không phải sự quan phòng, mà là Đức Chúa Trời; không phải luật lệ, mà là Đấng Lập Luật; không phải tiếng nói, mà là Đấng Phán; không phải nhạc cụ với những giai điệu rộng lớn của nó, mà là Đấng Chủ đã nắn nên cây đàn lia, và tay Ngài đang rút ra âm nhạc từ những dây đàn kỳ diệu của nó!
Câu 6. "Song có hơi nước dưới đất bay lên tưới khắp cùng mặt đất."
Để bù sự thiếu mưa, Đức Chúa Trời gọi lên một làn hơi nước tưới đất, hầu cho cỏ và cây nay được tươi mát. Trước khi Ngài đem loài người vào giữa các công việc Ngài, Ngài đánh bóng chúng, và làm chúng rực rỡ với màu xanh tươi mới nhất. Chính về "hơi nước" này mà Gióp nói (36:27): "Ngài rút lại các giọt nước; rồi từ hơi nước Ngài, mưa bèn tuôn ra;" Giê-rê-mi cũng nói: "Ngài khiến hơi nước bay lên từ nơi đầu cùng đất" (10:13); như vậy trực tiếp quy cho Đức Giê-hô-va sự duy trì cũng như sự tạo dựng của làn hơi tưới mát này. Chính Ngài làm ra nó! Đấng đã xây nên đồi núi, và thắp sáng các ngôi sao — Ngài là Đấng Tạo Hóa của làn hơi mỏng manh tan biến trong chốc lát. Và trong mọi phần của công trình vô cùng đa dạng của Ngài, Ngài đã dạy chúng ta đọc những bài học trang trọng. Trong đại dương, sự rộng lớn của cõi đời đời; trong núi non, sự vững bền của giao ước; trong hơi nước, sự ngắn ngủi của đời sống hay chết của chúng ta (Gia-cơ 4:14). Mọi thiên nhiên đều tràn đầy lẽ thật, về quá khứ, hiện tại, và tương lai. Và Đức Chúa Trời này, Đấng đã tạo nên hơi nước, và làm cho hơi nước ấy thành hình bóng của đời người, là Đức Chúa Trời chăm sóc chúng ta, Đức Chúa Trời muốn ban cho chúng ta sự sống không phải là hơi nước — cơ nghiệp không thể qua đi! Và làn hơi tưới mát và làm tươi lại bông hoa mùa hạ cũng không tự do hơn sự sống đời đời mà Ngài ban cho chúng ta trong Con Ngài.
Câu 7. "Giê-hô-va Đức Chúa Trời lấy bụi đất nắn nên hình người, hà sanh khí vào lỗ mũi; thì người trở nên một loài sanh linh."
Trong câu thứ năm chúng ta được đặc biệt nhắc rằng "chẳng có một người nào cày cấy đất;" nay sự thiếu thốn này sẽ được cất đi; và từ cách ghi nhận sự tạo dựng loài người này chúng ta được dạy rằng, như đất được làm nên cho loài người, thì loài người cũng được làm nên cho đất. Nó có quyền trên đất, và đất có quyền trên nó. Theo đó, chính mối liên hệ đặc biệt giữa nó và đất là điều mà sự chú ý của chúng ta nay hướng tới. Nó liên kết chặt chẽ với đất, vì từ đất nó được làm nên. Cho đến nay chúng ta chỉ được bảo rằng loài người được Đức Chúa Trời tạo dựng; nhưng chưa một lời nào được nói về cách thức, hay từ vật gì, nó được nắn nên. Nay chúng ta được bảo, đó là từ "bụi đất;" từ những phần tinh tế và nguyên tố hơn của đất vật chất này. Nó được nắn nên "bụi của đất," vì nguyên văn là như vậy. Điều này, dĩ nhiên, chỉ về thân thể nó, dạy chúng ta rằng thân thể được làm nên trước; rồi sau đó, Đức Chúa Trời hà sanh khí vào lỗ mũi nó (hay các sanh khí), và nó trở nên một loài sanh linh. Như chúng ta biết rằng sự ngừng thở gây ra sự chấm dứt sự sống, thì sự ban hơi thở là sự sản sinh sự sống, như thể hơi thở là mối liên kết giữa linh hồn và thân thể, đến nỗi, khi đứt nó, linh hồn và thân thể lìa nhau. Đây là người thợ gốm và đất sét! Loài người không dự phần nào trong sự tạo dựng chính mình. Thịt nó lấy ra từ bụi đất dưới nó; linh hồn nó từ trên cao đến thẳng từ Đức Chúa Trời, làm ra từ vật gì chúng ta không biết; có lẽ, được gọi ra trực tiếp từ hư không. Điều thuộc vật chất có thể ra từ một khối vật chất đã có trước; nhưng ai dám nói rằng điều phi vật chất được rút ra từ một khối linh thể đã có trước? Không. Linh hồn đến ngay từ Đấng mà Kinh Thánh chép: "Trong Ngài có sự sống, sự sống là sự sáng của loài người" (Giăng 1:4). Chính Con, Ngôi thứ hai của Đức Chúa Trời, là "Sự Sống" — Đấng sống động và ban sự sống. Chính Ngài, như thể một tay lấy lên một thân thể từ bụi đất, và tay kia tạo dựng một linh hồn bằng lời quyền năng Ngài, đem chúng lại với nhau, rồi gắn chúng lại với nhau bằng "hơi thở của các sanh khí," mà Ngài hà vào lỗ mũi. Như vậy sợi dây ba tao khó đứt (sự sống thuộc thân thể, sự sống thuộc loài vật, và sự sống thuộc trí khôn) được quấn quanh miếng tạo vật mới này, và linh hồn cùng thân thể kết hôn với nhau trong một sự hiệp nhất mà chỉ tội lỗi mới có thể phân rẽ.
Đó là hai cực của bản tính loài người, thân thể và linh hồn. Đó là nguồn gốc của cả hai; một đàng thấp hèn, một đàng cao sang. Và được sở hữu hữu thể hai mặt này — được cấu thành kỳ lạ như vậy từ thấp và cao, từ vật chất và phi vật chất — há nó chẳng được dạy một đàng phải khiêm nhường sâu xa, và một đàng phải vươn lên tới Đức Giê-hô-va với một tham vọng cao quý, chẳng an nghỉ ở đâu ngoài trong lòng Đức Chúa Trời mình sao?
Về bụi đất nguyên thủy của chúng ta, Đức Chúa Trời thường nhắc nhở chúng ta. Ngài thường quay lại với từ ấy, như một hình bóng cho những điều như sau: — Đó là biểu tượng của sự yếu đuối (Thi-thiên 103:14); vậy chúng ta há có thể tự tin, hay nuôi dưỡng "sự kiêu ngạo của đời"? Đó là biểu tượng của hư không (Sáng-thế-ký 18:27); vậy chúng ta há có thể khoe khoang sự đầy đủ mình, hay tưởng mình là gì khi so với Đấng Toàn Năng? Đó là biểu tượng của sự ô uế (Ê-sai 52:2); vậy chúng ta há dám khoe mình thanh sạch? Đó là biểu tượng của sự hạ mình (Ca-thương 3:29; Gióp 42:6); vậy chúng ta há sẽ lên mình kiêu ngạo, chúng ta vốn chỉ là bụi và tro? Đó là biểu tượng của sự than khóc (Giô-suê 7:6); vậy chúng ta há sẽ vui mừng đắc ý, như thể không hoạn nạn nào chạm tới mình, hay nói như Ba-by-lôn: "Ta sẽ chẳng thấy sự buồn rầu"? Đó là biểu tượng của sự hay chết (Truyền-đạo 3:20, 12:7); vậy chúng ta há sẽ tin cậy nơi đời sống hay chết của mình, như thể sự chết không thể xâm phạm mình? Hỡi loài người, ngươi là bụi đất! Ngươi há có thể kiêu ngạo hay cao trí? Ngươi há có thể đặt lòng tin nơi bất cứ điều gì mà nguyên tố bụi đất len vào?
Song, chúng ta hãy nhớ, không có gì tội lỗi trong bụi đất này mà chúng ta được nắn nên. Nguồn gốc của chúng ta quả thấp hèn, nhưng không phải bất thánh. Không có gì tội lỗi trong đất đai. Sự rủa sả ở trên nó và trong nó, vì tội lỗi loài người. Nhưng tự đất không chứa sự ô uế. Từ chính bụi đất này thân thể của Đấng đã mặc lấy xác thịt chúng ta đã được nắn nên. Con của Đấng Rất Cao đã lấy vào ngôi vị Ngài chính bụi đất này của chúng ta, nhờ đó cho chúng ta thấy rằng trong nó thật không có gì đê hèn; hơn nữa, nhờ đó tôn vinh nó cách lạ lùng, và nâng nó lên ngồi trên chính ngai Đức Chúa Trời. Từ bụi đất này thân thể phục sinh của chúng ta sẽ được nắn nên; đến nỗi khi sự hay hư nát này mặc lấy sự không hay hư nát, chúng ta cũng không kém là những kẻ sở hữu một thân thể bắt nguồn từ "bụi đất." Thân thể này của chúng ta rồi sẽ ngồi trên ngai của vũ trụ. Chúng ta đã mang hình ảnh của người thuộc đất, chúng ta cũng sẽ mang hình ảnh của người thuộc trời.
Nhưng chúng ta có linh hồn cũng như thân thể; và các linh hồn này đặc biệt là công trình của tay Đức Chúa Trời. Ngài đã làm chúng thành những gì chúng là. Lúc đầu chúng ta nhận chúng trực tiếp từ Ngài, và "trong Ngài chúng ta được sống, động, và có" (Gióp 12:10, 27:3, 3:4, 34:14; Truyền-đạo 12:7). Đây là loại tạo dựng cao nhất và cao quý nhất. Loài người không thể làm nên, nhưng có thể phá hủy; không thể tạo dựng, nhưng có thể làm hư hỏng; vì nó có thể đưa vào linh hồn điều vốn là sự hư hỏng của linh hồn — TỘI LỖI. Chỉ một mình Đức Chúa Trời có thể hoặc làm nên nó từ hư không, hoặc làm lại sau khi nó đã hư hỏng. Cả hai đều là hành động của Đấng được gọi là "Sự Sống." Sự sống đầu tiên đến từ Ngài, huống chi sự sống mới; và hành động của Ngài khi tạo dựng sự sống đầu tiên tương ứng cách lạ lùng với hành động được chép: "Ngài hà hơi trên môn đồ, và phán rằng: Hãy nhận lãnh Đức Thánh Linh." Sự sống thứ hai quả được sản sinh theo cách sinh ra (sự sinh ra bởi Đức Chúa Trời, sự sinh ra từ trên cao), đến nỗi toàn bộ linh hồn trưởng thành không được ban cho cùng một lúc, nhưng nguồn của sự sống vẫn là một — mạch sự sống vẫn là một, chỉ có điều nó truyền một loại sự sống cao hơn (I Cô-rinh-tô 15:45). "A-đam thứ nhất đã trở nên một linh hồn sống; A-đam sau hết là thần ban sự sống." Đó là sự sống dồi dào hơn (Giăng 10:10). "Ta đã đến, hầu cho chiên được sự sống, và được sự sống dư dật." Toàn bộ hữu thể mới của chúng ta phải theo một mẫu cao hơn, và đúc trong một khuôn tinh tế hơn nhiều (I Cô-rinh-tô 15:49). "Như chúng ta đã mang hình ảnh của người thuộc đất, thì chúng ta cũng sẽ mang hình ảnh của người thuộc trời."
Câu 8. 'Và Giê-hô-va Đức Chúa Trời đã trồng một khu vườn, về phía đông, tại Ê-đen (tiếng Hê-bơ-rơ: tại Ê-đen từ phía đông), và Ngài đặt tại đó con người mà Ngài đã tạo nên.'
Chúng ta nay biết được trong vùng nào, và tại phần nào của vùng ấy, con người đã được đặt để. Đó là tại cực đông của một vùng mang tên Ê-đen; một vùng mà địa điểm của nó, dường như, đã được biết rõ vào thời Môi-se, nhưng nay chỉ còn có thể đoán chừng. Khi nào nó mang tên 'Ê-đen,' dù là do Đức Chúa Trời đặt tên ngay từ đầu, hay sau đó bởi A-đam, hay mãi đến các thời đại sau, chúng ta không biết. Nó có nghĩa là 'sự vui thích,' được đặt tên như thế vì vẻ đẹp và sự sung túc vượt trội của nó. Đó là một xứ mà từ đó về sau chưa từng thấy trên đất; xinh đẹp và giàu có hơn cả xứ đượm sữa và mật; một xứ của những con sông rộng và suối nước; một xứ của nắng ấm và niềm vui; một xứ của hoa thơm và đá quý; một xứ của cây sim, cây ô-li-ve, cây chà là, và cây nho; một xứ là vinh hiển của mọi xứ; đã để lại tên mình cho mọi thời đại, như một danh hiệu của sự sung túc, hương thơm, và vẻ đẹp.
Tại góc phía đông của 'xứ vui thích' này, xứ này hơn cả Bê-u-la, Đức Chúa Trời đã trồng một khu vườn bằng chính tay Ngài, một khu vườn mà sau đó, từ một thuật ngữ phương Đông, đã mang tên Thiên Đàng (Paradise), và thường được Kinh Thánh nhắc đến như 'vườn của Đức Giê-hô-va,' 'vườn của Đức Chúa Trời' (Sáng-thế-ký 13:10; Ê-sai 51:3; Ê-xê-chi-ên 28:13, 31:8, 9, 36:35; Giô-ên 2:3). Điểm đặc biệt này của mặt đất, vòng tròn bên trong này, sẽ là nơi cư ngụ của con người. Tại đó người sẽ ở. Tại đó người sẽ gặp gỡ Đức Chúa Trời, tại đó người sẽ đi lại với Đức Chúa Trời, tại đó, như trong cung điện của tạo vật, người sẽ lập nơi ở của mình như một vị vua của tạo vật; và từ ngai của mình tại đó, người sẽ thực thi quyền cai trị vương giả của mình trên một mặt đất tinh sạch và hạnh phúc.2
Câu 9. 'Và Giê-hô-va Đức Chúa Trời khiến từ đất mọc lên (hoặc nảy mầm) mọi thứ cây đẹp mắt nhìn, và tốt để ăn; cây sự sống cũng vậy (tiếng Hê-bơ-rơ: và cây của sự sống, hay các sự sống) ở giữa vườn, và cây biết điều thiện và điều ác.'
Khu vườn được trang bị một cách cao quý. Đó là một vườn cây ăn trái vương giả. Đất đai màu mỡ của nó sinh ra mọi thứ cây cối và bụi rậm. Không thiếu điều gì để làm cho nó hoàn toàn thích hợp cho những kẻ cư ngụ. Mọi thứ cây mà mắt thích nhìn, hoặc tốt để ăn, đều có ở đó. Không giác quan nào còn thiếu thốn. Nhưng có hai cây đặc biệt ở đó, cây sự sống, và cây biết điều thiện và điều ác.
1. Cây sự sống.—Đây là một cây thật, thật như bất kỳ cây nào khác, và rõ ràng được đặt ở đó vì những mục đích như các cây khác. Điểm khác biệt duy nhất là, nó có những đức tính đặc biệt mà các cây khác không có. Đó là một cây ban sự sống hoặc duy trì sự sống,—một cây mà hễ con người còn tiếp tục ăn, thì sẽ không bao giờ chết. Không phải một lần ăn nó là có thể ban sự bất tử; nhưng việc dùng nó liên tục là nhằm mục đích đó. Không phải con người được dựng nên là kẻ phải chết như bây giờ; việc dùng phương tiện không nhất thiết biểu thị một khiếm khuyết bẩm sinh nào đó. Con người phải ăn thức ăn ngay cả khi chưa sa ngã, thế mà điều đó không chứng tỏ người vốn là một loài phải chết. Không, Christ đã phải ăn thức ăn, nhưng điều đó không chứng tỏ bất kỳ khiếm khuyết nào nơi Ngài. Cũng vậy, sự hiện hữu của cây sự sống, và nhu cầu con người phải ăn nó, không chứng tỏ bất kỳ khiếm khuyết nguyên thủy nào nơi con người. Mối liên kết giữa linh hồn và thân thể sẽ được duy trì bởi cây này. Hễ người còn ăn nó, thì mối dây ấy không thể bị đứt.
2. Cây biết điều thiện và điều ác.—Sao chúng ta lại không hiểu điều này theo nghĩa đen như cây trước? Sao nó lại không thể có nghĩa là một cây, trái của nó thích hợp để nuôi dưỡng bản chất trí tuệ và đạo đức của con người? Nó làm điều đó thế nào tôi không dám nói. Nhưng chúng ta biết quá ít về sự vận hành của thân thể hay linh hồn, đến nỗi không thể quả quyết đó là điều không thể. Không, chúng ta thấy quá nhiều ảnh hưởng của thân thể trên linh hồn, cả trong việc mài sắc lẫn làm cùn lưỡi gươm của trí tuệ và lương tâm, đến nỗi có thể tuyên bố điều đó hoàn toàn không phải là không có khả năng. Chúng ta mới chỉ bắt đầu nhận thức được sự tinh tế cực độ của cơ chế tinh thần và đạo đức của mình, và cơ chế ấy dễ bị tổn hại hay được cải thiện ra sao bởi những điều tác động đến thân thể. Một thân thể khỏe mạnh có khuynh hướng lớn trong việc tạo ra không chỉ một trí tuệ khỏe mạnh, mà cả một lương tâm khỏe mạnh. Tôi biết rằng chỉ một điều có thể thực sự làm lương tâm được yên,—huyết tẩy sạch mọi sự; nhưng tôi cũng biết điều này, rằng một thân thể bệnh tật hay suy nhược thường tác động một cách đáng buồn trên lương tâm đến nỗi ngăn cản sự nhận thức lành mạnh của nó về huyết kỳ diệu ấy, do đó làm cả linh hồn bị che mờ; và không có gì mà Sa-tan dường như hoàn toàn nắm lấy, và nhờ đó cai trị con người bề trong, như một thân thể bị bệnh thần kinh. Lời của Cowper, 'A mind well lodged, and masculine of course,' chứa nhiều ý nghĩa hơn những gì chúng ta thường gán cho nó.
Các câu 10–14. 'Và một con sông từ Ê-đen chảy ra để tưới vườn; và từ đó nó chia ra, và thành bốn ngả. 11. Tên ngả thứ nhất là Phi-sôn: đó là ngả bao quanh toàn xứ Ha-vi-la, là nơi có vàng; 12. Và vàng của xứ ấy là tốt: tại đó có nhũ hương và đá mã não. 13. Và tên của sông thứ hai là Ghi-hôn: chính là sông bao quanh toàn xứ Ê-thi-ô-pi (tiếng Hê-bơ-rơ: Cút). 14. Và tên của sông thứ ba là Hi-đê-ke: chính là sông chảy về phía đông của A-si-ri. Và sông thứ tư là Ơ-phơ-rát.'
Cho vùng đất xinh đẹp này, một con sông đã được sắm sẵn,—một con sông hùng vĩ,—xứng đáng với 'dòng sông phước hạnh' kia mà
'Từ giữa thiên đàng tuôn chảy dòng,
Trên hoa Elysian, dòng hổ phách lăn.'
Không nói con sông hùng vĩ này bắt nguồn từ đâu. Nó tìm đường vào Ê-đen từ những dãy núi cao bao quanh vùng vinh hiển ấy. Rồi đi qua Ê-đen, nó lững lờ trôi vào Thiên Đàng, và tại đó người ta có thể thấy nó 'uốn lượn theo ý thích ngọt ngào của mình,' cho đến khi nó đến đầu bên kia của khu vườn. Tại đó nó được chia thành bốn ngả. Đó là: (1) Phi-sôn, bao quanh xứ Ha-vi-la, tại xứ ấy có vàng ròng, cùng nhũ hương và đá mã não, cho chúng ta thấy đó hẳn là một xứ giàu có biết bao, đất đai màu mỡ, và ngay cả đá của nó cũng đầy gân đá quý và vàng. Gióp nhắc đến xứ ấy khi ông nói, 'Đá của nó là nơi có ngọc lam; và nó có bụi vàng' (Gióp 28:6). Ê-xê-chi-ên cũng chỉ về nó khi, nói với vua thành Ty-rơ, ông nói, 'Ngươi đã ở tại Ê-đen, vườn của Đức Chúa Trời; mọi thứ đá quý đều là đồ che thân ngươi, hồng ngọc, hoàng ngọc, và kim cương, ngọc lục bảo, mã não, và ngọc bích, ngọc lam, ngọc lục, và hồng lựu thạch, và vàng.' (2) Ghi-hôn. Nó chảy quanh Ê-thi-ô-pi hay Cút, và có nghĩa là sự tuôn trào của các dòng nước. Ngoài điều này chúng ta không thể nói gì thêm về nó. (3) Hi-đê-ke. Người ta nói nó chảy về phía đông của A-si-ri, và chắc chắn đó là sông Ti-gơ-rít. (4) Ơ-phơ-rát. Sông này quá nổi tiếng nên không cần mô tả chi tiết. Nơi khác nó được gọi là 'con sông' (I Các Vua 4:21; Thi-thiên 72:8), 'sông lớn' (Phục-truyền Luật-lệ Ký 1:7), 'sông cái' (Giô-suê 24:2). Chính sông Ơ-phơ-rát sẽ là một trong những biên giới của xứ Áp-ra-ham: 'Ta đã ban cho dòng dõi ngươi xứ này, từ sông của Ê-díp-tô (sông Nin) đến sông lớn, sông Ơ-phơ-rát' (Sáng-thế-ký 15:18). Chính về phía sông này mà Y-sơ-ra-ên được truyền phải hướng bước chân mình (Phục-truyền Luật-lệ Ký 1:7). Chính trên bờ sông này mà Y-sơ-ra-ên ngồi xuống và khóc, nhớ đến Si-ôn (Thi-thiên 137:1). Chính trong một lỗ của một trong những tảng đá ven sông Ơ-phơ-rát mà Giê-rê-mi phải giấu dây lưng mình (Giê-rê-mi 13:4). Chính xuống sông Ơ-phơ-rát mà Giê-rê-mi phải ném cuốn sách chép gánh nặng của Ba-by-lôn, với hòn đá buộc vào, như hình bóng của cú chìm kinh khiếp hơn của Ba-by-lôn (Giê-rê-mi 51:63). Chính trong sông Ơ-phơ-rát mà các thiên sứ của Khải-huyền bị trói, và trên nó mà thiên sứ thứ sáu trút chén mình, làm khô cạn nước nó, và dọn đường cho các vua từ phương đông (Khải-huyền 9:16, 16:12). Ba-by-lôn đứng trên sông Ơ-phơ-rát,—Ba-by-lôn, kẻ thù lớn của Giê-hô-va và dân Ngài, cũng là đại diện của kẻ thù lớn của họ qua mọi thời đại. Ngay cạnh Thiên Đàng, có lẽ chính trên địa điểm ấy, Sa-tan đã được phép dựng lên thành trì hùng mạnh của hắn. Hắn đã đuổi con người khỏi nơi hạnh phúc ấy; hắn đã làm héo tàn vẻ đẹp của nó, và giờ đây, như thể thách thức Đức Chúa Trời và con người, hắn dựng thành phố của mình trên những bông hoa đã tàn của Ê-đen. Có người đã hỏi,—
'Có đất hoang đủ dùng,
Há chúng ta lại muốn san bằng nơi thánh,
Mà dựng sự ác của mình tại đó?'
Sa-tan cũng vậy, dù chúng ta coi Ba-by-lôn thực sự được dựng trên địa điểm của Thiên Đàng, hay chỉ ở một góc nào đó của vòng tròn rộng lớn hơn của Ê-đen. Vườn của Đức Chúa Trời và thành phố của Sa-tan, kề nhau, như thể thành phố sau đang đắc thắng trên thành phố trước! Hình bóng của thiên đàng trên trời và biểu tượng của thành phố lớn, 'mẹ của các điều dâm loạn,' thành phố của Kẻ Chống Christ, kề vai nhau! Kiểu mẫu trần gian của những điều trên trời đang qua đi, và được thay thế bằng nơi ở của sự tối tăm, lồng của những thú ô uế, đối tác của chính nơi ở tối tăm của Sa-tan bên dưới!
Nhưng Đức Chúa Trời đã bày tỏ biết bao sự chăm sóc và yêu thương đối với con người! Biết bao công phu và tốn kém để làm cho người được hạnh phúc và thoải mái! Đó là một người cha sắm sửa cho con mình, con đầu lòng của mình. Ước muốn của Đức Chúa Trời là ban phước. Và ước muốn ấy vẫn không thay đổi và không hề suy giảm. Tội lỗi của chúng ta hẳn đã có thể dập tắt ước muốn này, và biến phước lành thành rủa sả, tình yêu thành hận thù. Nó đã làm như vậy trong trường hợp các thiên sứ. Nhưng nó đã không làm như vậy đối với chúng ta. Ngài vẫn yêu chúng ta. Ngài ban phước, chứ không rủa sả. Thiên Đàng với mọi vẻ đẹp và sự phong phú của nó chỉ là một biểu hiện mờ nhạt của tình yêu Đức Chúa Trời khi so với món quà không tả xiết của Ngài, hay với thiên đàng vinh hiển hơn còn dành sẵn. Cây sự sống trần gian chẳng là gì so với nguyên bản trên trời mà chẳng bao lâu nữa sẽ thuộc về chúng ta, khi, là những kẻ 'đắc thắng,' chúng ta sẽ ăn 'cây sự sống ở giữa thiên đàng của Đức Chúa Trời' (Khải-huyền 2:7, 22:2, 14).
Câu 15. 'Và Giê-hô-va Đức Chúa Trời đem người, và đặt người vào (tiếng Hê-bơ-rơ: đặt, hay để người vào) vườn Ê-đen, để trồng tỉa (tiếng Hê-bơ-rơ: để cày cấy) và giữ gìn nó.'
Sau khi đã sắm sẵn khu vườn, Giê-hô-va Đức Chúa Trời đem con người và đặt người vào đó, để người trồng tỉa và giữ gìn nó. Nó được dựng nên vì người, và người vì nó, như thân thể được dựng nên vì linh hồn, và linh hồn vì thân thể. Nó màu mỡ vượt xa bất cứ điều gì chúng ta nay biết, thế mà nó không màu mỡ đến nỗi làm cho mọi sự chăm sóc hay trồng tỉa trở nên không cần thiết. Nó màu mỡ đến nỗi không gây ra sự lao nhọc hay mệt mỏi nào cho người trồng tỉa, thế mà không màu mỡ đến nỗi không tạo cơ hội cho kỹ năng và sự cẩn thận của con người. Không có kỹ năng hay lao nhọc nào nay có thể gọi lên vẻ đẹp, hay sự xanh tươi, hay trái cây, vượt quá một giới hạn hẹp nào; vì con người phải đối phó với một thứ đất cằn cỗi. Nhưng trong trường hợp của A-đam, mặt đất dễ dàng và vui vẻ dâng hiến sản vật của nó không giới hạn cho sự lao nhọc nhẹ nhàng nhất. Không, đó không phải là lao nhọc; đó là công việc đơn giản, dễ chịu. Không nghi ngờ gì, số lượng và loại trái cây thực tế của nó sẽ tùy thuộc vào chính người; người sẽ điều tiết điều này theo nhu cầu và sở thích của mình; nhưng nguồn sinh trái vẫn ở trong đất, được ban trực tiếp bởi tay Đức Chúa Trời,—Đấng Linh làm sống mọi sự, làm màu mỡ mọi sự đã bao phủ trên mặt vực sâu. Về sau Đấng Linh ấy đã bị tội lỗi của con người làm buồn mà lìa khỏi đất; nhưng lúc đầu quyền năng của Ngài đã được bày tỏ một cách rõ rệt nhất trong sự giàu có màu mỡ của nó. Con người là chúa của đất, và của mọi loài đi trên nó hay mọc trên nó, và công việc hằng ngày của người sẽ bày tỏ quyền cai trị của người,—không phải quyền cai trị trên một mặt đất phản loạn, cần bị kiềm chế hay quất roi cho vâng phục, mà là quyền cai trị trên một thế giới sẵn lòng, đang háo hức chờ đợi mệnh lệnh của người. Mọi tạo vật đều như một nhạc cụ đã lên dây sẵn, được làm sẵn cho tay người; và tất cả những gì cần nơi người chỉ đơn giản là mức nỗ lực hạnh phúc cần thiết để làm cho các dây đàn rung lên, và khơi ra khỏi chúng mọi âm vực phong phú của âm nhạc. Và nếu tạo vật dưới A-đam thứ nhất đã như vậy, thì dưới A-đam thứ hai sẽ ra sao? Khi ấy quả thật đồng hoang và nơi vắng vẻ sẽ vui mừng, sa mạc sẽ hớn hở và nở hoa như hoa hồng.
Các câu 16, 17. 'Và Giê-hô-va Đức Chúa Trời truyền cho người, rằng, Mọi thứ cây trong vườn, ngươi được (hoặc sẽ) tự do ăn (tiếng Hê-bơ-rơ: ăn ngươi sẽ ăn, nghĩa là, ngươi sẽ cứ ăn không bị ngăn trở); 17. Nhưng về cây biết điều thiện và điều ác, thì chớ hề ăn đến: vì một mai ngươi ăn, chắc sẽ chết (tiếng Hê-bơ-rơ: chết ngươi sẽ chết, nghĩa là, ngươi sẽ bắt đầu chết, và cứ chết dần).'
Chúng ta nay đến với hiến pháp mà Đức Chúa Trời đặt con người dưới đó. Nó được ban ra dưới hình thức một điều răn,—'ngươi phải,' và 'ngươi chớ,'—một mạng lệnh, và một sự cấm đoán. 'Giê-hô-va Đức Chúa Trời TRUYỀN cho người.' Có thể nói, một sự cần thiết về đạo đức đã được đặt trên người để vâng phục. Lời phán này của ý muốn Đức Chúa Trời đã áp đặt sự cần thiết ấy. Nó không chỉ là sự tuyên bố đơn thuần về những hậu quả nào đó sẽ phát sinh từ sự vâng phục hay bất tuân. Nó là một sự tuyên bố ý muốn như vậy từ phía Giê-hô-va, bao vây người mọi bề bằng sự cần thiết đạo đức áp đảo nhất. Quả thật đó không phải là một sự cần thiết khiến người không còn sự lựa chọn tự do, nhưng đó là một sự cần thiết tạo ra một khuynh hướng lấn át nhất cho sự lựa chọn tự do ấy theo hướng vâng phục, ngay cả ngoài những hậu quả. Dưới một sự cần thiết tương tự, Đức Chúa Trời, trong sự công bố ân điển của Ngài, đã đặt con người sa ngã. Ngài không chỉ để cho chúng ta một sự lựa chọn giữa điều ác hay điều thiện. Ngài đã phán ra ý muốn của Ngài. 'Đây là ĐIỀU RĂN của Ngài, ấy là chúng ta phải tin đến danh Con Ngài là Đức Chúa Giê-xu Christ.' Một sự cần thiết đã được đặt trên chúng ta. Đó không chỉ là vấn đề về tai họa hay phước lành của chính chúng ta; đó là vấn đề vâng phục hay bất tuân. Do đó câu hỏi thường được nêu ra bởi những người đã bắt đầu học biết thế nào là hư mất, nhưng mới chỉ mờ mờ thấy làm sao mình có thể được cứu,—'Tôi có được phép tin và đến với Christ như tôi vốn là không?' là một trong những câu hỏi kỳ lạ nhất có thể đặt ra. Chúng ta sẽ nghĩ gì về A-đam, nếu ông hỏi, 'Tôi có được phép vâng theo các mạng lệnh của Đức Chúa Trời không?' Chúng ta sẽ nghĩ gì về tội nhân hỏi, 'Tôi có được phép đến với Christ không?' Được phép đến! Ngươi không dám làm khác, trừ khi ngươi sẵn sàng thách thức Đức Chúa Trời và bất tuân điều răn của Ngài. Được phép đến! Ngươi không được phép từ chối. Một sự cần thiết đặt trên ngươi để đến,—ngay cả sự cần thiết trang trọng nhất trong mọi sự cần thiết, phát sinh từ sự tuyên bố ý muốn của Đức Chúa Trời. Ngươi chỉ có thể hư mất bằng cách cả đời hành động trong sự bất tuân cố ý đối với điều răn rõ ràng nhất trong mọi điều răn từng ra từ môi miệng Đức Chúa Trời.
Nhưng chúng ta hãy xem xét hai điểm của luật pháp đã ban cho A-đam,—'Ngươi phải,' và 'Ngươi chớ.'
1. Mạng lệnh.—'Mọi thứ cây trong vườn, ăn ngươi sẽ ăn.' Nó không phải 'được phép ăn,' như bản dịch của chúng ta có, mà là 'sẽ ăn.' Như ý muốn của một vị quân vương là mạng lệnh, thì ở đây cũng vậy. Nó không chỉ là một sự cho phép hay lời mời, mà là một mạng lệnh. Và đó là một hình thức diễn đạt đặc biệt,—mạng lệnh tích cực phù hợp nhất với phẩm giá uy quyền của một Giê-hô-va có chủ quyền, cũng như thích hợp nhất với tình trạng của loài thọ tạo có trách nhiệm, bằng cách không để lại chỗ nào cho sự nghi ngờ nơi người về ý muốn có chủ quyền của Đấng mà mọi sự vâng phục đều thuộc về.
2. Sự cấm đoán.—Một cây bị cấm, chỉ một,—cây biết điều thiện và điều ác; và điều này với lời đe dọa sự chết được thêm vào cho bất kỳ sự vi phạm nào đối với sự cấm đoán trang trọng này. Mục đích cuối cùng của Đức Chúa Trời về cây này là gì, chúng ta không thể nói. Chúng ta cũng không thể hiểu thấu đáo những lý do Ngài đặt nó trong Thiên Đàng, trong tầm nhìn và tầm với của con người. Cả về hình dáng lẫn tính chất, nó là cây hấp dẫn nhất trong mọi cây (Sáng-thế-ký 3:6), cây kêu gọi trực tiếp nhất đến bản chất thông minh của con người. Và nếu sự cấm đoán là vĩnh viễn và không thể đảo ngược, nếu Đức Chúa Trời có ý rằng một cây có những phẩm chất như vậy sẽ không bao giờ, trong suốt tương lai hiện hữu của con người, được người ăn đến, thì không dễ thấy lý do của việc trồng cây hay cấm cây. Nhưng hãy coi sự cấm đoán như một sự cấm đoán tạm thời, nhằm thử nghiệm con người; giả sử rằng sau một thời gian vâng phục, sự tự do đến với cây sẽ được cho phép, thì khó khăn giảm bớt, nếu không hoàn toàn biến mất. Cuối cùng con người sẽ ăn nó một cách tự do, và đạt được mọi lợi ích đặc biệt của nó. Nhờ nó người sẽ thăng tiến trong bậc thang của sự hiện hữu, và đạt được, trong chừng mực một bản chất hữu hạn có thể, sự tham dự vào sự hiểu biết thiêng liêng về điều thiện và điều ác, mà không phải trải qua kinh nghiệm đau đớn và lâu dài mà qua đó chúng ta nay mới đạt được. Việc ăn cây ấy hẳn đã làm cho người, qua phương tiện vật chất, ít nhất trong một mức độ nào đó, điều mà sự tham dự của chúng ta vào Christ, việc chúng ta ăn thân thể Ngài, làm cho chúng ta nay, và sẽ làm dồi dào hơn nữa về sau. Nếu con người đã chờ đợi thời điểm của Đức Chúa Trời,—nếu người đã thực hành đức tin,—người hẳn đã đạt được mọi điều cây có thể ban cho mình chẳng bao lâu, và đạt được trong con đường vâng phục. 'Tin' nơi Đức Chúa Trời, người hẳn đã không 'vội vã.' Nhưng người đã không tin; và đã vội vã, như thể quyết tâm phải có, dù qua vâng phục hay bất tuân, mọi điều cây có thể sinh ra. Người sẽ được thử nghiệm xem có thể tin cậy Đức Chúa Trời không, và xem người yêu ý muốn của Đức Chúa Trời hơn hay yêu ý riêng của mình hơn. Về sự cấm đoán này, chúng ta có thể lưu ý, (1) Đó là một sự cấm đoán cần thiết. Con người phải được nhắc nhớ rằng mình không phải là một vị quân vương tuyệt đối,—rằng mình chỉ là một phó vương. Người phải được làm cho cảm thấy rằng trong vũ trụ còn có một ý muốn khác ngoài ý muốn của mình, lớn hơn ý muốn của mình, độc lập với ý muốn của mình, một ý muốn tuyệt đối có chủ quyền. (2) Đó chỉ là một sự cấm đoán. Chỉ có một điểm mà ý muốn của người và ý muốn của Đức Chúa Trời có thể xung đột. Trong tình yêu thương lớn lao, Đức Chúa Trời đã làm cho nó như vậy. Con người không bị gánh nặng, hay bị quấy rầy, hay bị bối rối với nhiều điểm như thế. Chỉ một! Thật đầy ân điển biết bao! Thật chu đáo biết bao, như thể Đức Chúa Trời tìm cách làm cho sự thử nghiệm của con người là ít nhất có thể, để người không còn cớ bào chữa nếu bất tuân. (3) Đó là một sự cấm đoán đơn giản. Nó không có gì rắc rối hay tối tăm. Không có gì huyền bí về nó, không có gì mà con người có thể hiểu lầm, không có gì có thể để lại chỗ cho câu hỏi, Tôi đang vâng phục hay không? Nó rõ ràng đến mức không thể hiểu lầm. (4) Đó là một sự cấm đoán hữu hình. Nó gắn liền với điều gì đó vừa hữu hình vừa có thể sờ chạm. Nó không ở bên trong, mà ở bên ngoài. Nó không phải là điều của đức tin, mà của mắt thấy. Mọi điều về nó đều rõ ràng và công khai—cây, trái, nơi chốn, lời đe dọa, hậu quả. (5) Đó là một sự cấm đoán dễ dàng. Con người không thể nói rằng giữ nó là khó. Người chỉ phải kiêng ăn một thứ trái. Vì là một yêu cầu phủ định, không phải tích cực, nó đã hạ sự vâng phục xuống hình thức thấp nhất và điều kiện dễ nhất. Do đó tội lỗi của con người càng lớn hơn. Người hoàn toàn không thể bào chữa. (6) Nó được củng cố bởi một hình phạt trang trọng nhất. Nó bắt đầu bằng sự tuyên bố ý muốn của Đức Chúa Trời, và kết thúc bằng sự công bố hình phạt,—sự chết. Biểu thức này bao hàm bao nhiêu đã thường bị tranh cãi. Không cần điều này. Trong ngày con người ăn cây, người đã chịu án; người trở thành một kẻ bị định cho sự chết; bản án đã ra chống lại người. Ân điển đến sau, và đình chỉ việc thi hành đầy đủ bản án; nhưng bản án vẫn đã ra—'chết ngươi sẽ chết.' Sự chết tạm thời, như người ta gọi,—sự phân rẽ của linh hồn và thân thể,—là điều đầu tiên chứa trong bản án này, ít có thể nghi ngờ. Không phải như thể bản án dừng lại ở đó. Sự chết tạm thời chỉ là lối vào vùng tối tăm của án phạt mà trong đó mọi điều kinh khiếp chờ đợi tội nhân. Sự chết tạm thời, không chỉ khi ấy, mà mãi về sau, là dấu hiệu hay ấn chứng hữu hình của bản án. Do đó chúng ta đọc, 'Ấy là đã định cho loài người phải chết một lần;' trong những lời này sứ đồ nhắc đến bản án nguyên thủy,—sự chết một lần của con người,—và cho thấy bản án này đã được ứng nghiệm thế nào trong sự chết một lần của Đấng Thay Thế (Hê-bơ-rơ 9:28). Sự chết này mang theo mọi thứ tai họa và khốn khổ vô hạn. Nó mang theo, hay bao hàm trong nó, án phạt, cơn thịnh nộ, sự khốn khổ, sự phân cách khỏi Đức Chúa Trời; tất cả vô tận; tất cả tức thì; tất cả không thể đảo ngược, nếu tình yêu tự do đã không can thiệp; nếu 'ân điển đã không cai trị bởi sự công chính, để ban sự sống đời đời, bởi Đức Chúa Giê-xu Christ, Chúa chúng ta.' Bản án là, 'Linh hồn nào phạm tội sẽ chết.' Nhưng 'chỗ nào tội lỗi đã gia tăng, thì ân điển lại càng dư dật hơn.'
Câu 18. 'Và Giê-hô-va Đức Chúa Trời phán rằng, Người ở một mình thì không tốt; Ta sẽ làm nên một kẻ giúp đỡ thích hợp cho người.'
Các câu trước đã mô tả sự sắm sẵn nơi ở của con người; câu mười tám và những câu tiếp theo chứa chi tiết tỉ mỉ về sự hình thành kẻ giúp đỡ thích hợp của người. Trong trường hợp loài thú, đực và cái được dựng nên cùng nhau. Không như vậy với con người. Phải có một khoảng cách giữa sự sáng tạo của người và sự sáng tạo của người nữ, cũng như sẽ có một khoảng cách giữa sự nhập thể và sự nhóm hiệp Hội Thánh. Trong mọi điều thuộc về con người phải có điều gì đó đặc biệt hơn nơi các loài khác. Công việc phải được làm một cách thận trọng hơn, từng bước một, để mỗi điều đã làm có thể được thấy tự thân trước khi được thấy trong mối liên hệ với các phần khác của tạo vật. Con người được dựng nên một mình lúc đầu, để người nổi bật lên như kiểu mẫu vĩ đại của công trình Đức Chúa Trời, và để mắt chúng ta được đặt trên người như đấng đại diện cho bản chất chúng ta. Người là đầu vĩ đại của nhân loại; là gốc rễ; là nguồn suối của nó. Nơi người, được đặt trước chúng ta một mình như vậy, chúng ta có sự bày tỏ về mục đích của Đức Chúa Trời đối với bản chất con người, và quyền cai trị của con người trên đất. Ngoài ra, người nhờ đó được làm cho cảm thấy sự cô đơn của mình, nhu cầu của mình về một người khác giống mình. Người cảm thấy như thể một nửa bản chất của mình còn thiếu. Quả thật người đứng giữa một thế giới vinh hiển,—một thế giới đang bung nở vẻ đẹp tươi mới, vui vẻ mọi bề, và tràn đầy sự sống vô biên; nhưng người đứng một mình! Không có ai giống mình—không có linh hồn nào gặp gỡ linh hồn mình, trong mọi sự tuôn trào đầy sức sống của nó. Người đứng
'Như kẻ lưu đày giữa chốn hoang vu lộng lẫy,
Kẻ tù nhân bị vô hạn bao quanh.'
Quả thật người có Đức Chúa Trời làm bạn đồng hành; nhưng điều này chưa phải là tất cả những gì cần thiết, như chính Đức Chúa Trời ở đây làm chứng. Phải có một người giống mình, nơi người sẽ có nhiều sự bình đẳng, cảm thông và gần gũi hơn; một người không quá cao cũng không quá thấp đối với người. 'Ta sẽ làm' (Đức Chúa Trời phán) 'một kẻ giúp đỡ thích hợp cho người.' Chỉ Đức Chúa Trời mới hiểu trường hợp của người, và có thể thỏa mãn sự khao khát của linh hồn người về sự giao tiếp của một linh hồn giống linh hồn mình. Ta sẽ làm cho người một kẻ giúp đỡ, tương ứng với người; một bản ngã khác; đối tác của người; chính hữu thể để lấp đầy khoảng trống bên trong người.
Các câu 19, 20. 'Và (hay bây giờ) từ đất Giê-hô-va Đức Chúa Trời đã nắn nên (hay đã nắn nên) mọi loài thú đồng, và mọi loài chim trời (tiếng Hê-bơ-rơ: trời), và đem đến cho A-đam (hay cho người), để xem người sẽ gọi chúng là chi: và A-đam (hay người) gọi mỗi loài sinh vật là chi, thì đó là tên chúng nó. 20. Và A-đam đặt tên cho mọi (loài) gia súc, và cho chim trời (trời), và cho mọi loài thú đồng.'
Đức Chúa Trời nay tiến hành cho con người thấy chính xác điểm mà khoảng trống nằm. A-đam đã được làm cho cảm thấy khoảng trống ấy, nhưng mục đích của Đức Chúa Trời là đặt người trong những hoàn cảnh dẫn người từng bước đến chỗ ngồi của sự khao khát chưa được thỏa mãn bên trong. Theo đó, Đức Chúa Trời đem đến trước mặt người mọi loài thọ tạo Ngài đã dựng nên, để A-đam, trong sự lựa chọn của mình, có thể có toàn bộ phạm vi của tạo vật. A-đam xem xét tất cả. Người thấy bằng trí khôn bản năng bản chất và tính chất của mỗi loài, đến nỗi người có thể lần lượt đặt tên cho tất cả. Tri thức của người lớn lao và đầy đủ; nó đến trực tiếp từ Đức Chúa Trời, cũng như chính sự hiện hữu của người đã đến. Đó không phải là khám phá, không phải là học hỏi, không phải là kinh nghiệm, không phải là ký ức, mà là trực giác. Bằng trực giác người biết điều mà vị vua khôn ngoan nhất trong các thời đại sau chỉ biết bằng sự tìm kiếm. Chúng ta đọc về Sa-lô-môn, 'người luận về cây cối, từ cây bá hương ở Li-ban cho đến cây kinh giới mọc ra khỏi vách: người cũng luận về loài thú, chim, loài bò sát, và cá' (I Các Vua 4:33). Nhưng tri thức của A-đam vượt xa điều này. Trong trường hợp của cả A-đam lẫn Sa-lô-môn, chúng ta thấy con người sẽ còn đạt đến điều gì; tri thức rộng khắp nào sẽ thuộc về những người hiệp một với A-đam thứ hai ấy, Đấng mà trong Ngài ẩn chứa mọi kho tàng của sự khôn ngoan và tri thức. Từ những trường hợp này chúng ta thấy, không chỉ sự dại dột, mà cả tội lỗi của những kẻ hạ thấp khoa học, như thể nó là đầy tớ của sự không tin kính, và là kết quả của sự sa ngã. Khoa học đã bị lạm dụng một cách đáng buồn; nó đã thường dấy lên một cách đáng thương giữa linh hồn và Đức Chúa Trời; giữa con người tội lỗi và Con nhập thể; giữa trí tuệ của kẻ học thức và phúc âm của ân điển Đức Chúa Trời. Nó đã tác động một cách đáng sợ, như một thứ thuốc độc chết người cho tinh thần con người, qua sự vận hành của kiêu ngạo và tự mãn, và sự sùng bái lý trí. Nhưng bất chấp mọi kết quả ấy, chúng ta hãy giữ vững lẽ thật mà những thành tựu kỳ diệu của A-đam dạy chúng ta, rằng tri thức như vậy, tự thân, là điều tốt một cách chân thật và chắc chắn nhất;—không phải là điều ác.
Câu 20. 'Nhưng về phần A-đam, thì chẳng tìm được một ai giúp đỡ thích hợp cho người.'
Không có đối tác,—không có hữu thể nào lấp đầy khoảng trống bên trong người, được tìm thấy trong tất cả những loài ấy. Không có sự đáp ứng nào từ bất kỳ loài nào trong chúng đối với những cảm xúc sâu thẳm trong lòng người. Chúng cách người quá xa; bản chất của chúng không hòa hợp hay cảm thông với bản chất của người. Hai cực của sự hiện hữu đã được trình bày trước A-đam,—chính Đức Chúa Trời ở một bên, và loài thú ở bên kia. Trong cả hai, không thể tìm được một kẻ giúp đỡ thích hợp. Đấng này quá cao trên người, loài kia quá thấp dưới người. Phải tìm một hữu thể giống và gần người hơn. Toàn bộ tạo vật, dù hoàn hảo, vẫn không chứa điều gì cho sự thông công chân thật và yêu thương. Người ta có thể nói về sự thông công với thiên nhiên, dưới các hình thức và bậc sống khác nhau của nó,—về việc tìm thấy sự cảm thông trong cơn gió, đám mây, làn sóng, tảng đá, bông hoa; nhưng tất cả điều này chỉ là sự phóng đại của tình cảm hay thi ca. Trong mọi tạo vật, hữu sinh hay vô sinh, không có người bạn, không có người đồng hành cho con người.
Các câu 21–24. 'Và Giê-hô-va Đức Chúa Trời khiến một giấc ngủ mê giáng trên A-đam, và người ngủ: và Ngài lấy một xương sườn của người, và lấp thịt thế vào. 22. Và chiếc xương sườn [NEEDS REVIEW: bản gốc in sai 'Ana the rib' thay vì 'And the rib'; lỗi tương tự ở câu 23] mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời đã lấy từ người, Ngài làm nên một người nữ, và đem nàng đến cùng người. 23. Và A-đam nói rằng, Người này là xương của xương tôi, thịt của thịt tôi: nàng sẽ được gọi là người nữ, vì nàng đã được lấy ra từ người nam. 24. Bởi vậy, người nam sẽ lìa cha mẹ mà dính díu cùng vợ mình; và cả hai sẽ nên một thịt.'
Đức Chúa Trời nay tiến hành lấp đầy khoảng trống, nhưng bằng cách làm cho con người cảm nhận được ý định và ý nghĩa của Đức Chúa Trời. Tiến trình đặc biệt mà Đấng Tạo Hóa áp dụng trong việc hình thành kẻ giúp đỡ thích hợp là để cho con người biết bản chất của người bạn đời được trình bày cho người, và sự gắn bó mật thiết giữa họ. A-đam bị đặt vào một giấc ngủ mê, khiến người không cảm thấy đau đớn, dù có lẽ không hoàn toàn vô thức về những gì đang diễn ra. Khi ở trong trạng thái này, Đức Chúa Trời lấy một xương sườn của người, và từ đó tạo nên một người nữ, chữa lành vết thương ngay lập tức. Rồi Đức Chúa Trời đem nàng đến cùng A-đam, đồng thời bày tỏ cho người lịch sử về sự hình thành của nàng. A-đam nhận ra mục đích đầy ân điển của Giê-hô-va trong điều này; người cảm thấy khoảng trống được lấp đầy; người công nhận sự hiệp một giữa mình và nàng; người đặt cho nàng một tên bày tỏ điều này. Tên của nàng sẽ là người nữ, Isha, bắt nguồn từ tên của chính người, Ish, người nam. Rồi tiếp theo là lời tuyên bố của sử gia về sự hiệp một của hai người, và bổn phận của người nam phải làm cho mối dây này là tối thượng. Mối quan hệ vợ chồng gần gũi hơn mối quan hệ cha con. Mọi mối dây khác phải nhường chỗ cho mối dây này, dù thiêng liêng và êm đềm đến đâu. Những lời của câu hai mươi bốn rõ ràng không phải là lời của chính A-đam, mà là lời bình luận của Môi-se về lời của A-đam. Và một Đấng lớn hơn Môi-se đã mở rộng lời bình luận này:—'Từ buổi đầu tiên của sự sáng thế, Đức Chúa Trời đã làm nên một người nam và một người nữ. Bởi cớ đó, người nam sẽ lìa cha mẹ mà dính díu cùng vợ mình; và hai người sẽ nên một thịt; vậy thì họ không còn là hai nữa, nhưng một thịt. Vậy, điều gì Đức Chúa Trời đã phối hiệp, thì loài người chớ phân rẽ' (Mác 10:6).
Với một hoặc hai nhận xét nữa, chúng ta rời khỏi đoạn này.
1. Về giấc ngủ của A-đam.—Đó là một giấc ngủ nặng, hay ngủ mê. Đó là một giấc ngủ đến trực tiếp từ Đức Chúa Trời. Đó là một giấc ngủ vì một mục đích đặc biệt. Trong trường hợp của Áp-ra-ham và Đa-ni-ên, chúng ta thấy điều tương tự (Sáng-thế-ký 15:12; Đa-ni-ên 8:18, 10:9). Một giấc ngủ mê từ Đức Chúa Trời giáng trên cả hai, khi Đức Chúa Trời định truyền cho họ những khải tượng. Trong trường hợp của họ, Đức Chúa Trời khiến họ ngủ để Ngài có thể cho họ thấy điều sẽ được làm; trong trường hợp của A-đam, để Ngài có thể thực sự làm điều ấy. Trong cả hai trường hợp, các cá nhân đều bị làm cho vô thức đối với những điều bên ngoài bởi điều chúng ta gọi là giấc ngủ, và trong trạng thái ấy Đức Chúa Trời chiếm hữu họ; trong trường hợp của Áp-ra-ham và Đa-ni-ên, là linh hồn; trong trường hợp của A-đam, là thân thể. Dường như được bày tỏ rằng, mãi cho đến khi A-đam được đưa vào trạng thái gần với sự chết nhất, Đức Chúa Trời mới có thể hoàn thành ý định của Ngài. Phải có giấc ngủ nơi A-đam thứ nhất rồi Đức Chúa Trời mới có thể lấy ra khỏi người người phối ngẫu đã định; và phải có sự chết nơi A-đam thứ hai rồi Đức Chúa Trời mới có thể lấy ra khỏi Ngài Nàng Dâu đã chọn. Bằng cách này có thể có điều gì đó mang tính tiền ảnh trong giấc ngủ của A-đam.
2. Về việc lấy người nữ ra khỏi người nam.—Như chính Đức Chúa Trời đã khiến A-đam ngủ, thì cũng chính Đức Chúa Trời đã lấy xương sườn ra khỏi người. Như vậy Đức Chúa Trời tỏ mình ra cho chúng ta vừa là Đấng Định Ý vĩ đại vừa là Đấng Thực Hiện vĩ đại của mọi sự. 'Các nguyên nhân thứ hai,' như chúng ta nói, chỉ là những công cụ hay dụng cụ huyền nhiệm mà Ngài dùng để thực hiện các ý định của Ngài. Ngài cho chúng ta ngủ mỗi đêm, và Ngài đánh thức chúng ta mỗi buổi sáng bằng chính bàn tay yêu thương của Ngài. Ngài là Đức Chúa Trời của những đêm và những ngày của chúng ta. Chính từ A-đam mà Đức Chúa Trời đã lấy chất liệu Ngài định tạo nên người nữ, cho thấy rằng, như người nam được tạo nên trước, và người nữ ra từ người nam, thì người nam sẽ là đầu của nàng. Người từ bụi đất, nàng từ người. Người trực tiếp từ tay Đấng Tạo Hóa, nàng gián tiếp, và qua người. 'A-đam,' sứ đồ nói, 'được dựng nên trước nhất, rồi mới tới Ê-va' (I Ti-mô-thê 2:13); vì vậy, ông nói, nàng 'không được phép dạy dỗ, cũng không được phép lấn quyền người nam, nhưng phải ở yên lặng.' Như vậy, ông lại nêu thứ bậc: (1) đầu của người nữ là người nam, (2) đầu của người nam là Christ, (3) đầu của Christ là Đức Chúa Trời (I Cô-rinh-tô 11:3). Hơn nữa, ông thêm rằng 'người nữ là sự vinh hiển (hay đồ trang sức) của người nam;' vì, ông nói, 'người nam chẳng phải bởi người nữ mà có, bèn là người nữ bởi người nam mà có; cũng không phải người nam vì người nữ mà được dựng nên, bèn là người nữ vì người nam' (I Cô-rinh-tô 11:8, 9). Đó là trật tự của Đức Chúa Trời; sự phân định địa vị và thứ bậc của Ngài cho các loài thọ tạo Ngài đã dựng nên. Chúng ta có thể chắc rằng có một lý do cho thứ bậc này, không chỉ mang tính điển hình, mà còn mang tính tự nhiên, dù chúng ta có hiểu thấu đáo hay không. Chúng ta không thể thay đổi luật này mà vô tội. Chúng ta không thể đảo ngược nó mà không chịu mất mát. Cấu trúc của khung cửi thế giới chúng ta quá tinh tế và phức tạp đến nỗi con người không thể mưu toan thay đổi nhỏ nhất mà không làm trật khớp toàn bộ. Một ngôi sao bị dời chỗ, một hành tinh bị hất khỏi quỹ đạo, sẽ làm rối loạn sự hòa hợp của không gian, và rải khắp bầu trời những mảnh vỡ của vũ trụ; thì một luật bị lãng quên hay bị coi thường, sẽ làm hỏng trật tự hạnh phúc của thế giới sống của Đức Chúa Trời bên dưới. Trong một thời đại hay một dân tộc, người nam giày đạp người nữ như một nô lệ; trong thời đại hay dân tộc khác, người ta tôn thờ nàng, và ca hát về nàng như về một nữ thần; trong cả hai trường hợp đều gây ra một sự bất công xã hội cho loài người; trong trường hợp sau cũng thật như trong trường hợp trước; và ai có thể nói một tổn thương sâu xa biết bao, cả về thuộc linh lẫn xã hội, đã được gây ra, và một ảnh hưởng tai hại biết bao đã được phát ra, bởi thứ tình cảm đa sầu đa cảm ấy, thấm nhuần thi ca của chúng ta, và, chạy như cơn sốt trong huyết quản của tuổi trẻ, không chỉ 'làm cho dòng máu tươi phải trả giá đắt,' mà còn làm mục nát toàn bộ hệ thống xã hội, không, còn truyền bá một nguyên tắc tinh tế của sự không tin kính và sự thờ lạy loài thọ tạo, trong lời ca ngợi vẻ đẹp của người nữ, và sự tôn thờ tình yêu của người nữ.
3. Về việc lấy người nữ từ cạnh sườn của người nam.—Đức Chúa Trời không lấy người nữ từ đầu hay chân của thân thể A-đam, cho thấy nàng không phải là chúa của người nam, cũng không phải là đầy tớ của người nam, mà là bạn đồng hành của người, chỉ với sự kém hơn này, là nàng đã được lấy ra khỏi người, và vì vậy người sẽ là đầu của nàng. Từ phần nằm gần nhất với trái tim người mà người nữ đã đến. Nàng không phải để chia sẻ bản chất trí tuệ của người nam cho bằng bản chất yêu thương của người. Không phải từ trán suy nghĩ hay cánh tay gân guốc của người nam mà nàng đã ra, mà từ những phần có thể nói là có ít nhất của người nam. Từ vùng mà dòng máu ấm chảy, và trái tim đập, và mạch đập bắt đầu, và suối nguồn sự sống trào lên, mà người nữ đã đến. Từ phần tư ấy của hữu thể người nam, nơi mà trong mọi thời đại, tình cảm được cho là làm nhà của nó, nơi niềm vui và nỗi buồn tuôn chảy và rút lui, nơi sợ hãi và hy vọng mỗi giờ chìm xuống và dâng lên, mà người nữ đã đến. Bộ lông thơm của chim cu cho chúng ta biết nó đã đến từ rừng hương liệu nào. Thì bản chất dịu dàng của người nữ cũng tự mình tuyên bố rằng nó đã được đem ra từ vùng của sự nhân từ và dịu dàng. Như chính từ lòng Đức Chúa Cha mà Con Đời Đời đã giáng xuống cùng chúng ta, mang đầy tình yêu của Cha; như chính từ lòng Con mà Hội Thánh đã ra, vừa là đối tượng vừa là sự phản chiếu của tình yêu vĩ đại của Ngài; thì cũng từ cạnh sườn người nam,—lòng người nam,—mà nàng đã ra, người vừa là hiện thân của những tình cảm dịu dàng của người, vừa là hữu thể mà quanh đó những tình cảm ấy sẽ quấn quýt. Và như trên ngực thầy tế lễ thượng phẩm,—nơi tình yêu của người,—mà tên của Y-sơ-ra-ên được khắc, trong vẻ lộng lẫy của đá quý, thì cũng trên ngực người nam mà người nữ sẽ an nghỉ;—phải, và cũng như vậy về sau, trên ngực của Chàng Rể đời đời mà Hội Thánh sẽ yên nghỉ, trong vinh hiển hơn cả trần gian, trong ngày mà 'tay tả Ngài sẽ kê dưới đầu nàng, và tay hữu Ngài sẽ ôm ấp' nàng; khi nàng sẽ được 'đặt như ấn trên lòng Ngài, như ấn trên cánh tay Ngài' đời đời.
4. Về việc làm nên người nữ từ một xương sườn của người nam.—Một trong những vòng bảo vệ ngăn không cho thịt lún xuống trên trái tim, và tạo cho trái tim đủ chỗ để hoạt động, đã được lấy ra nguyên vẹn, để từ đó người nữ có thể được tạo nên. Xương và thịt đều được lấy,—những phần mềm hơn và đặc hơn của thân thể người nam,—để có thể thấy nàng thật sự thuộc bản chất của người nam biết bao, dù trong một số phương diện có khác biệt. Không phải một hữu thể riêng biệt được tạo nên từ bụi đất, trong đó người nam không thể nhận ra một phần của chính mình, mà là một hữu thể hoàn toàn đồng nhất với người; không chỉ giống người, mà hiệp một với người, đến nỗi sự vắng mặt của nàng sẽ là sự vắng mặt của một phần chính người,—một khoảng trống, một chỗ trống, mà không có nàng người sẽ không trọn vẹn. Việc lấy ra một xương sườn để tạo nên người nữ gợi lên rất nhiều ý tưởng hẳn đã được gợi lên nếu một tấm ván tuyết tùng, hay một miếng vàng, đã được lấy ra khỏi 'nơi chí thánh' trong đền thờ, để tạo thành một trong những đồ dùng của nơi thánh. Một đồ dùng được tạo nên như vậy sẽ rất khác trong mắt Y-sơ-ra-ên so với một đồ dùng được tạo nên từ tuyết tùng lấy trực tiếp từ Li-ban, hay vàng lấy trực tiếp từ Ô-phia. Nó không thể không nhắc họ nhớ đến nơi thánh mà chất liệu của nó đã được lấy ra, và nó sẽ mãi mãi gắn liền trong tâm trí họ với mọi điều mà 'nơi chí thánh' gợi lên cho một người Y-sơ-ra-ên. Như vậy người nữ, được lấy từ chính đền thờ của thánh điện thân thể người nam (vì sứ đồ dạy chúng ta gọi thân thể mình là đền thờ, I Cô-rinh-tô 6:19), được liên kết với mọi sự liên tưởng thiêng liêng hay êm đềm được gợi lên bởi từ nổi tiếng nhưng huyền nhiệm ấy,—trái tim!
5. Về việc làm nên người nữ.—Cách diễn đạt là một cách rất đặc biệt. Nó không phải là một trong hai cách đã được dùng trước đây,—'sáng tạo' hay 'làm nên'. Theo nghĩa đen, nó là 'xây dựng.' Từ này là một từ rất thông dụng, xuất hiện khoảng bốn trăm lần, nhưng ở đây chỉ với một nghĩa đặc biệt như vậy. Đó là từ được dùng để chỉ việc xây một thành phố, một ngôi nhà, một gia đình, một đền thờ, một ngai, một bàn thờ, và những điều tương tự. Và chắc chắn có một ý nghĩa nào đó trong việc áp dụng một từ như vậy cho sự hình thành người nữ. Về người nam, người ta nói ông được làm nên, về người nữ nàng được xây dựng. Nay người nam là hình bóng của Christ; và về Đấng sau, đối với bản chất nhân tính của Ngài, có thể nói đơn giản Ngài đã được 'làm nên,'—được tạo thành ngay một lúc. Nhưng người nữ tượng trưng Hội Thánh, được lấy ra từ cạnh sườn bị đâm của Chúa đang hấp hối của nàng. Và về Hội Thánh, người ta thường nói nàng được 'xây dựng;' sứ đồ nói, 'trong Ngài, cả tòa nhà được ráp nối với nhau cách hẳn hoi, lớn lên thành một đền thánh trong Chúa; trong Ngài anh em cũng được xây dựng chung với nhau để làm nơi ở của Đức Chúa Trời, bởi Thánh Linh' (Ê-phê-sô 2:21, 22); và lại, 'để gây dựng'—theo nghĩa đen, sự xây dựng—'thân thể của Christ' (Ê-phê-sô 4:12). Bằng thuật ngữ 'xây dựng,' áp dụng cho sự hình thành Ê-va, Đức Chúa Trời đã thấy là phải phác họa cho chúng ta tiến trình mà qua đó, thời đại này qua thời đại khác, Hội Thánh (là Ê-va thứ hai) sẽ được tạo nên thành một kẻ giúp đỡ thích hợp hay đối tác cho Christ, A-đam thứ hai; nhưng như A-đam thứ hai vinh hiển hơn A-đam thứ nhất biết bao, thì Ê-va thứ hai, được lấy ra khỏi ngực bị đâm của Ngài, cũng vượt xa Ê-va thứ nhất bấy nhiêu, Đức Chúa Trời trong mọi phương diện ban nhiều tốn kém và công phu hơn cho tạo vật mới so với tạo vật cũ. Vì sự cứu chuộc đã đem vào, không chỉ một trật tự mới của sự việc, mà một trật tự cao hơn nhiều so với trật tự nó được định để thay thế: trật tự này thuộc về đất, trật tự kia thuộc về trời; trật tự này thuộc về xác thịt, trật tự kia thuộc về thuộc linh; trật tự này thuộc về loài người, trật tự kia thuộc về thần tính. Và như vậy Hội Thánh, Nàng Dâu được chọn của Christ, ra từ cạnh sườn bị đâm của Ngài, được 'xây dựng;'—được xây dựng bởi chính những bàn tay Toàn Năng đã xây nên các tầng trời kỳ diệu; được xây dựng, như đền thờ xưa, không có tiếng rìu hay búa; được xây dựng, vừa là Thành của nơi ở đặc biệt của Chiên Con, vừa là Bạn Đồng Hành cho sự thông công thân thiết nhất của Ngài, mà không có nàng vũ trụ tốt đẹp này hẳn đã không trọn vẹn đối với Ngài; vì ngay cả trong nó, dù được đổi mới và vinh hiển, hẳn đã thấy rằng 'để Ngài ở một mình thì không tốt.' Đối với Ngài không thể tìm được kẻ giúp đỡ thích hợp nào, nếu Cha đã không sắm sẵn 'Hội Thánh vinh hiển' này, và nếu chính Ngài, trong sự khao khát lớn lao đối với kẻ giúp đỡ thích hợp ấy, đã không bằng lòng ngủ giấc ngủ mê của sự chết trên thập tự giá, để nàng có thể được lấy ra khỏi Ngài như vậy, vẻ đẹp của nàng, như đã thấy được vẽ trong mục đích của Cha, đã 'cướp lấy lòng Ngài' (Nhã-ca 4:9); sự hiện diện của nàng một mình có thể làm cho thiên đàng tốt hơn được trọn vẹn; và sự hiệp một với nàng, suốt cõi đời đời, là điều lòng Ngài ao ước (Giăng 15:9, 17:23–26).
6. Về việc lấp thịt thế vào chỗ đã lấy ra.—A-đam không phải là kẻ thiệt thòi trong bất kỳ cách hay nghĩa nào, mà là kẻ được lợi. Mọi thiếu hụt đều được thay thế, mọi mất mát đều được bù đắp. Đức Chúa Trời sẽ dạy người bản chất của người nữ và mục đích của sự sáng tạo nàng (gói trong điều này cả một hình bóng của những điều sẽ đến), nhưng Ngài sẽ dạy bằng cách không để con người phải chịu thiệt. Bài học của Gia-cốp phải được học bằng cách 'đi khập khiễng nơi đùi' suốt đời sau; nhưng bài học của A-đam sẽ được học bằng cách nhìn ngắm kẻ giúp đỡ thích hợp của mình, và rồi trong khi nhớ nàng đã được 'xây dựng' thế nào, để cảm thấy rằng nàng đã không tốn của người điều gì ngoài giấc ngủ mà người đã bị đặt vào một cách huyền nhiệm. Một giấc ngủ, nhưng không hơn,—đó là tất cả cái giá cho một ơn phước quý báu dường ấy! Không có đau đớn, hay mất mát, hay suy nhược nào còn lại. Người vẫn là cùng một A-đam như khi người đến từ tay Đấng Tạo Hóa. A-đam thứ hai cũng không chịu mất mát vì chúng ta. Quả thật đã tốn của Ngài nhiều để cứu chuộc chúng ta. Đã tốn của Ngài một giấc ngủ tối tăm hơn, buồn thảm hơn, và xao xuyến hơn giấc ngủ của A-đam. Nhưng tất cả nay đã qua! Ngài không giữ lại gì của sự suy nhược, hay buồn rầu, hay tối tăm của thân phận thấp hèn của Ngài. Ngài không kém là Vua vinh hiển vì Ngài đã từng là Đức Chúa Giê-xu bị hạ mình. Quả thật Ngài hiện ra trên trời như một Chiên Con 'dường như đã bị giết;' có lẽ Ngài vẫn giữ những vết thương của thập tự giá; nhưng ngoài điều này Ngài không giữ gì hơn. Mọi dấu vết khác của sự hạ mình của Ngài đều bị xóa sạch. Ngài không mất gì bởi Nàng Dâu mà Ngài đã đạt được. Không, Ngài đã được nhiều; vì sự suy nhược, buồn rầu, sỉ nhục của Ngài, khi ở đây, đã mua cho Ngài sức mạnh, niềm vui, và vinh hiển mới. Do đó bài ca của các thiên sứ, 'Chiên Con đã bị giết đáng được quyền phép, giàu có, khôn ngoan, năng lực, tôn quý, vinh hiển, và ngợi khen' (Khải-huyền 5:12).
7. Về sự ra mắt người nữ với người nam.—'Ngài đem nàng đến cùng người.' Chính Đức Chúa Trời, như thể đứng vào chỗ của một người cha, và đóng vai trò của người cha, đem nàng dâu đến cùng chàng rể. Như một người con gái yêu dấu, Ngài trình nàng cho người chồng tương lai của nàng. Ngài nắm tay họ và tuyên bố trên họ lời chúc phước hôn nhân (chương 1:28), 'Hãy sanh sản, thêm nhiều, và làm cho đầy dẫy đất.' Một người lạ, mà lại không phải người lạ,—một phần của chính mình, sự lấp đầy của hữu thể mình, nàng được đem đến trước mặt người, và được kết hiệp với người trong những mối dây không thể tách rời. Và chính Ê-va thật cũng nói về mình như vậy trong Nhã-ca, 'Vua đã đưa tôi vào phòng Ngài' (chương 1:4); và lại, 'Người đưa tôi vào phòng tiệc' (chương 2:4). Về nàng cũng có chép rằng, 'Nàng sẽ được đưa đến cùng Vua trong áo thêu' (Thi-thiên 45:14), và lại, rằng nàng 'được sắm sẵn như nàng dâu trang sức cho chồng mình' (Khải-huyền 21:2). Một trong những đặc tính đặc biệt của nàng là, nàng được Cha 'ban cho' Con; và trong ngày Ngài đến trong vinh hiển của Ngài, nàng sẽ được cất lên để gặp Ngài giữa không trung, và được Cha đem vào sự hiện diện của Ngài, tại đó lễ hôn nhân sẽ được cử hành, và như một 'trinh nữ tinh sạch' (II Cô-rinh-tô 11:2), nàng sẽ được trình cho Đấng mà nàng đã đính hôn từ lâu. Bấy giờ bài ca ấy sẽ được hát lên mà mọi tạo vật mới sẽ vang đáp, 'Chúng ta hãy vui mừng hớn hở, và dâng vinh hiển cho Ngài; vì lễ cưới Chiên Con đã đến, và vợ Ngài đã tự sắm sẵn; và nàng đã được ban cho mặc vải gai mịn, sạch và trắng, vì vải gai mịn tức là việc công chính của các thánh đồ' (Khải-huyền 19:7, 8).
8. Về sự A-đam nhận biết nàng.—Dù là bởi sự mặc khải hay bởi ý thức thì chúng ta không biết; nhưng A-đam nhận biết người nữ được dẫn đến cùng mình như vậy, và gọi nàng là đàn bà, vì nàng là một phần của đàn ông. Đây là sự đáp lại của ông trước việc Đức Chúa Trời dẫn nàng đến. Ông công nhận sự hiệp một ấy, và tiếp nhận nàng như chính mình. Chúng ta có sự ưng thuận của Đức Chúa Trời trong việc dẫn đến, sự ưng thuận của người nữ trong việc đến, và nay chúng ta có sự ưng thuận của A-đam trong việc tiếp nhận. Như vậy hôn nhân được hoàn thành bởi sự đồng ý trọn vẹn của mọi bên. Và với A-đam thứ hai cũng vậy. Ngài tiếp nhận và nhận lấy Cô Dâu của Ngài. Ngài chào đón nàng như thật sự là một phần của chính Ngài, hiệp một với chính Ngài. 'Vì Đấng làm cho nên thánh và những kẻ được nên thánh đều bởi một; nên Ngài không hổ thẹn gọi họ là anh em' (Hê-bơ-rơ 2:11). Và lại có chép rằng: 'Vì chúng ta là các chi thể của thân thể Ngài, của thịt Ngài, và của xương Ngài' (Ê-phê-sô 5:30). Và như vậy, nhận biết sự hiệp một huyền nhiệm giữa chính Ngài và Cô Dâu của Ngài, Ngài bày tỏ sự ngưỡng mộ vẻ đẹp của nàng, là 'người xinh đẹp nhất trong các nữ' (Nhã-ca 1:8), 'mọi sự rực rỡ ở bên trong' (Thi-thiên 45:13); trong khi nàng vui mừng đáp lại và nói về Ngài là 'đẹp trai hơn mọi người nam' (Thi-thiên 45:2). 'Nầy, em là xinh đẹp, hỡi người yêu dấu của ta; em là xinh đẹp toàn vẹn, không có vết nào trong em' (Nhã-ca 4:7), là lời bày tỏ của tình yêu ngưỡng mộ Ngài dành cho nàng; còn nàng đáp lại: 'Người yêu dấu của em thì trắng trong và hồng hào, đứng đầu trong muôn người. Đầu người như vàng ròng; tóc người sum sê, và đen như quạ: mặt người như Li-ban, tốt tươi như cây hương nam: miệng người thật ngọt ngào; phải, người thật đáng yêu toàn vẹn' (Nhã-ca 5:16). Và trong niềm ý thức hạnh phúc rằng mình thuộc về Ngài và về tình yêu của Ngài, nàng thổ lộ cảm xúc sâu kín của linh hồn đã thỏa mãn: 'Người yêu dấu của em thuộc về em, và em thuộc về người; người chăn chiên giữa những bông huệ cho đến khi ngày về sáng và bóng tối tan đi' (Nhã-ca 2:16).
Toàn bộ sự việc này diễn ra trong im lặng; không ồn ào và không bạo lực. Trong sự im lặng của giấc ngủ sâu (có lẽ cũng là lúc nửa đêm), Chúa đã làm công việc của Ngài. Đối với con người, việc này dường như là một hành động đau đớn và bạo lực. Nhưng không. Có sự mở ra vô thức của cạnh sườn, sự lấy đi nhẹ nhàng phần cần thiết, sự lành vết thương êm dịu và không hề cảm thấy! Công việc lạ lùng dường nào, nhưng sự thực hiện lại im lặng dường nào! Và nó giống biết bao việc xây đền thờ trên núi Mô-ri-a một cách không tiếng động, trên đó không bao giờ nghe tiếng rìu hay búa. Nó giống biết bao tiến trình hiện đang diễn ra trong thế gian này cho việc xây dựng 'Đền Thờ sống'! Công việc tiến triển trong im lặng. Không ồn ào, không hò hét, không tiếng la lối lộn xộn của những tiếng lạ như ở Ba-bên. Từ ngày này sang ngày khác nó tiến triển không tiếng động. Từng viên đá một được cắt ra từ khối đá thô, đẽo và đánh bóng, sẵn sàng được lắp vào công trình vinh hiển. Từng chi thể một được thu nhóm vào, và được thêm vào thân thể huyền nhiệm—Cô Dâu, vợ Chiên Con! Tất cả bởi một bàn tay vô hình, và bởi một tiến trình mà thế gian không hề biết! Và khi nửa đêm này qua đi, và ngày Sa-bát lớn của thế gian rạng đông, thì trong một chốc lát, trong nháy mắt, Cô Dâu đã được sắm sẵn này, trong sự trưởng thành trọn vẹn của hiện hữu, và trong vẻ nở hoa của sắc đẹp phục sinh, sẽ hiện ra, khi tiếng của Chàng Rể sẽ được nghe: 'Hỡi người yêu dấu của ta, hỡi người xinh đẹp của ta, hãy chỗi dậy, hãy đi ra; vì nầy, mùa đông đã qua, mưa đã hết và đi mất rồi; hoa trổ trên đất; mùa chim hót đã đến, và tiếng chim cu được nghe trong xứ chúng ta' (Nhã-ca 2:10).
Câu 25. 'Cả người và vợ người đều trần truồng, mà chẳng hổ thẹn.'
Họ đứng đó, như khi họ vừa ra từ tay Đức Chúa Trời. Họ không cần phải đỏ mặt; họ không cảm thấy xấu hổ. Chính tội lỗi đã nối sự trần truồng và sự xấu hổ lại với nhau. Không tội lỗi, không xấu hổ. Không có nét đỏ mặt nào trên trán thiên sứ. Con người chưa sa ngã có sự trần truồng không xấu hổ của sự vô tội; nhưng với sự sa ngã, điều này đã qua đi, không phải để trở lại, ngay cả dưới sự cứu chuộc, mà để được thay thế bằng một điều cao hơn, áo vinh hiển của một sự công chính bất diệt và thiên thượng. Con người chưa sa ngã không cần che phủ, và cũng không xin gì; nhưng con người đã sa ngã, dưới ý thức cay đắng về tình trạng không xứng đáng và không đoan trang mà tội lỗi đã hạ mình xuống, như không xứng để Đức Chúa Trời, hay thiên sứ, hay con người nhìn đến, kêu la đòi che phủ—sự che phủ như sẽ giấu sự xấu hổ của mình ngay cả khỏi mắt Đức Chúa Trời. Vì thế Đấng đã đảm nhận việc cung cấp sự che phủ này, phải mang lấy sự xấu hổ. Và Ngài đã mang lấy nó—tất cả sự xấu hổ của việc bị treo trần truồng trên thập tự giá; sự xấu hổ của một tội nhân; sự xấu hổ của việc bị làm bài ca của kẻ say sưa; sự xấu hổ của việc bị người ta khinh dể và loại bỏ; sự xấu hổ của việc bị đối xử như kẻ bị ruồng bỏ, một người không xứng để Đức Chúa Trời hay con người nhìn đến—không xứng không chỉ để sống, mà thậm chí để chết trong các cửa của thành thánh (Hê-bơ-rơ 13:11, 12). Tất cả sự xấu hổ đó Ngài đã mang lấy vì chúng ta, hầu cho chúng ta được hưởng vinh hiển của Ngài. Ngài đã hạ mình xuống chỗ xấu hổ ở dưới, hầu cho chúng ta được chỗ tôn trọng trong địa đàng tốt hơn ở trên.
Như vậy tổ phụ đầu tiên của chúng ta đã đi giữa những rặng cây của một địa đàng lúc bấy giờ chưa bị mất. Như vậy họ đã ở trong các vườn cây của nó như một mái nhà, và thờ phượng trong đó như một nơi thánh. Vì với họ, dinh thự gia đình là đền thờ của Đức Chúa Trời họ. Hai điều này là một, trước khi con người phạm tội. Sự bước vào của tội lỗi đã chia rẽ hai điều này. Ân điển cũng không, dù đến rộng rãi và mau lẹ đến thế, hiệp chúng lại. Từ ngày đó trở đi chúng đã tách rời. Nhưng thời giờ đã gần khi chúng sẽ lại được hiệp một như trong địa đàng; và trong Giê-ru-sa-lem mới, Hội Thánh sẽ tìm thấy ngay lập tức đền thờ và mái nhà của mình. Ngay bây giờ chúng ta đã được nếm trước sự đoàn tụ phước hạnh này; vì đức tin đưa chúng ta vào nơi chí thánh, để thờ phượng và cư ngụ ở đó. Chúng ta dựng trại mình bên cạnh nắp thi ân, và dưới bóng của sự vinh hiển. Trong phòng trong cùng của đền thờ là mái nhà đúng đắn của Hội Thánh. Và khi chúng ta vượt từ các khải tượng của đức tin vào các thực tại của sở hữu và hưởng thụ, chúng ta sẽ tìm thấy cùng một sự hiệp nhất hạnh phúc của mái nhà và đền thờ. Trong Giê-ru-sa-lem ở dưới, sự phân cách có thể vẫn được duy trì, nhưng trong Giê-ru-sa-lem ở trên, cung điện và đền thờ là một; vì như Chúa Đức Chúa Trời Toàn Năng là đền thờ ở đó, thì trong Chúa Đức Chúa Trời Toàn Năng và Chiên Con chúng ta sẽ ở, chúng ta trong Ngài và Ngài trong chúng ta. Lòng của Cha sẽ là chỗ ở đời đời của chúng ta.
Cơ nghiệp đã hứa đó của các thánh đồ đã được dự báo trước bởi địa đàng của A-đam, với điểm khác biệt này, rằng như A-đam thứ hai vượt xa A-đam thứ nhất, thì địa đàng của A-đam thứ hai sẽ vượt trội và chói sáng hơn địa đàng của A-đam thứ nhất. Vinh quang của vật đất là một, nhưng vinh quang của vật trời là một khác. Vinh quang của tạo vật chưa sa ngã là một, nhưng vinh quang của tạo vật được phục hồi là một khác. Vinh quang của đất đứng một mình trong vẻ đẹp của nó là một; nhưng vinh quang của đất và trời hiệp một—của đất và trời phản chiếu và làm tăng thêm sự huy hoàng của nhau—là một khác. Tuy nhiên, điều thuộc đất và điều thuộc trời vẫn có những nét chung, bởi đó điều này được biết là bản sao của điều kia, cũng như đền tạm là bản sao của các điều thuộc trời được tỏ cho Môi-se trên núi. Trong bức tranh Khải-huyền về 'cơ nghiệp của các thánh đồ trong sự sáng', chúng ta có thể lần theo nét tương đồng giữa hai nơi trong nét phác thảo chính, dù chi tiết tô điểm có thể hơi khác. Điểm không giống này chúng ta chắc chắn nhận thấy, rằng trong một nơi không có công trình xây dựng nào cả, còn trong nơi kia có một thành phố huy hoàng. Tuy nhiên thành phố này được ôm ấp trong một địa đàng rực rỡ; và nó được xây bằng các loại đá quý mà địa đàng cổ xưa đã nổi tiếng; như thể Đức Chúa Trời đã suốt bao nhiêu thời đại rào quanh và che khuất nơi thánh ấy, hầu cho Ngài có thể mở rộng và làm đẹp nó theo một kiểu mà mắt chưa từng thấy; hơn thế nữa, hầu cho Ngài có thể dựng lên trong các vườn cây của nó và từ các mỏ phong phú của nó một thành phố xứng đáng với chính Ngài và với Con của Ngài là Đấng sẽ làm Chúa của nó, và với đoàn người được chuộc bằng huyết là những kẻ sẽ cư ngụ trong đó; để rồi khi cuối cùng hàng rào được dỡ bỏ, và tấm màn che được gỡ ra, thì hiện ra, không phải địa đàng cổ xưa, làm chỗ ở cho 'người và vợ người', mà là 'nhiều chỗ ở' (Giăng 14:2), 'thành phố đã sắm sẵn' (Hê-bơ-rơ 11:16); thành phố của đá quý và vàng, làm chỗ ở cho những người thừa kế cao quý hơn, đám đông lớn mà không ai đếm được.
Ở giữa đường phố của thành phố này cây sự sống lại xuất hiện; cũng như cây sự sống trước đây đã ở 'giữa vườn', và cũng như bình man-na (kỷ niệm duy nhất suốt các thời đại về cây sự sống) ở giữa hòm giao ước (Hê-bơ-rơ 9:4). Không thấy dấu vết nào của cây biết điều thiện và điều ác, như thể không còn kỷ niệm nào về tội lỗi của con người được giữ lại; hoặc như thể, khi lệnh cấm đã được gỡ bỏ, không còn cần phải nhắc đến nó nữa; hoặc như thể nó đã bị Đấng mà trong Ngài có giấu mọi kho tàng của sự khôn ngoan và tri thức thay thế hoàn toàn; hoặc như thể sự hiểu biết và sự sống, một khi đã tách rời, nay đã trở nên hoàn toàn một, đến nỗi cây sự sống có thể đại diện cho cả hai; vì 'sự sống đời đời, là nhìn biết Cha, tức là Đức Chúa Trời có một và thật, cùng Chúa Giê-xu Christ là Đấng Cha đã sai đến.' A-đam trong địa đàng có cây sự sống; Y-sơ-ra-ên trong đồng vắng có man-na (lương thực của thiên sứ, Thi-thiên 78:25, làm nguồn cung cấp tạm thời cho đến khi bánh thật từ trên xuống); nhưng Hội Thánh, trong Giê-ru-sa-lem mới, sẽ có cây vinh hiển hơn, mà cây trước chỉ là bóng thuộc đất của nó. Bên kia 'núi một dược', và 'gò nhũ hương', khi ngày đã về sáng và bóng tối đã tan; bên kia Li-ban, và A-ma-na, và Sê-nia, và Hẹt-môn; bên kia 'hang sư tử' và 'núi beo' (Nhã-ca 4:6, 8), nàng sẽ ngồi xuống trong vườn của Đức Chúa Trời nàng, dưới những cành xinh đẹp của 'Cây nổi danh', dự phần vào Đấng là sự sống của nàng, theo một cách mà nàng chưa bao giờ làm trên đất, và cảm biết rằng nhờ đó nàng có một sự sống mà A-đam không có, mà các thiên sứ không có—một sự sống tuôn chảy từ giếng sâu nhất của sự sống, lòng của Đấng ở trong lòng Cha.
ĐOẠN 3
CHÚNG ta đã nhìn vào một thế giới hoàn hảo. Chúng ta đã thấy nó là điều mà Đức Chúa Trời có thể gọi là 'tốt lành'; không một đám mây nào trên bầu trời của nó, không một gợn nào trên mặt biển rộng của nó, không một vết ố nào trên màu xanh của nó; không một cơn đau, hay tiếng thở dài, hay tiếng rên rỉ, hay giọt nước mắt nào, khắp các đồng bằng sáng chói của nó. Nó là chỗ ở của những kẻ chưa sa ngã, phòng ngoài của thiên đàng, đất mà sự công chính cư ngụ. Chúng ta đã thấy sự hòa hợp của tạo vật; mọi phần của nó liên kết với nhau trong sự hiệp một yêu thương, vật có sự sống và vật không có sự sống, vật có trí khôn và vật không có trí khôn; không một tiếng lạc điệu, không một sự bất hòa nào ở bất cứ chỗ nào. Con người là đầu, là chúa, được chỉ định để thi hành quyền cai trị thánh dưới quyền Giê-hô-va là Đầu và Chúa của mình. Chúng ta đã thấy vẻ đẹp của tạo vật, với những bông hoa và sương mai, đá quý và vàng, nắng và ánh sao ở trên; những dải đồi xanh, đồng bằng, rừng rậm ở dưới. Chúng ta đã thấy nó như một thế giới không tội lỗi, không bóng tối, không tiếng thở dài, không nếp nhăn; sự suy tàn hay bệnh tật chưa bước vào nó; không có giường bệnh trằn trọc, không có giường chết đau lòng, không có những mối liên hệ bị cắt đứt, không có những lời từ biệt đắng cay, không có những nấm mồ đau thương. Nó là một thế giới hoàn toàn tốt lành; một thế giới mà các thiên sứ có thể đến thăm; mà Đức Chúa Trời có thể vui thích, và trong đó Ngài có thể ở với con người. Chúng ta không cần nói về nó, như người ta đã từng làm, 'Nơi ngụ thích hợp của các thần'; chúng ta có thể nói ngay, 'Chỗ ở thích hợp của Đức Giê-hô-va.' Một chỗ ở hữu hình cho Đức Chúa Trời vô hình là điều đã được định ý. Điều này luôn luôn hình thành một phần đặc biệt trong mục đích của Đức Chúa Trời trong mọi sự bày tỏ của nó.
Chúng ta nay phải học câu chuyện về sự biến đổi của nó; sự biến đổi của nó từ chỗ là ngai của sự sống, sự công chính và niềm vui, thành vùng của sự chết, điều ác và buồn rầu; từ chỗ là chỗ ở của Đức Chúa Trời, thành nơi trú ngụ, hơn nữa, dinh thự vương giả của Sa-tan, và phạm vi hành động đặc biệt cho các đạo quân của hắn, 'những kẻ cai trị sự tối tăm của đời này.' Từ đoạn này trở đi cho đến đoạn hai mươi mốt của Khải-huyền chúng ta có câu chuyện buồn về tội lỗi của nó. Hai đoạn đầu của Kinh Thánh kể về vinh quang chưa sa ngã của nó, hai đoạn cuối kể về sự hoàn hảo được phục hồi của nó; nhưng tất cả ở giữa là u ám, một câu chuyện về sự hư hoại và hoang vu—'cả mặt trong lẫn mặt ngoài đều có viết sự than khóc, khóc lóc, và khốn thay.' Chúng ta đã thấy bầu trời mùa hè bị mây che phủ trong một giờ, các tầng trời mặc áo gai, và mặt trời đã mọc lên trong yên tĩnh lặn xuống trong bão tố. Thế gian của chúng ta cũng vậy, như đoạn này tiếp tục ghi lại; đã từng thánh, nhưng chỉ trong một ngày. Sự biến đổi đột ngột và buồn thảm dường nào! Hôm qua nó là địa đàng; hôm nay, là đồng vắng. Hôm qua nó kề cận thiên đàng; hôm nay nó là vùng ngoại ô của địa ngục. Hôm qua nó là bệ chân của Đức Chúa Trời; hôm nay nó là ngôi của Sa-tan. Hôm qua nó được nối với nơi thánh ở trên bằng một mối dây dường như đời đời; hôm nay mối dây ấy đứt, và nó bắt đầu một sự sa xuống mau lẹ vào sự tối tăm tột cùng.
Đoạn ba này ghi lại cách thức mà sự biến đổi này đã được thực hiện; các bước khác nhau dẫn đến nó. Và ở đây chúng ta có nguồn gốc thật của điều ác—lời kể của chính Đức Chúa Trời về cách mà cỏ lùng lần đầu tiên được gieo trong cánh đồng mà Đức Chúa Trời đã gieo lúa mì tốt nhất.
Đoạn văn này coi như đương nhiên rằng đã có một kẻ thù tồn tại. Đã có tội lỗi trước đó, ở đâu đó, dù ở đâu thì không nói. Đã có một kẻ thù ở đâu đó; nhưng làm sao hắn trở thành như vậy, hay hắn đã cư ngụ ở đâu cho đến nay, hay làm sao hắn tìm đường đến thế gian này, thì không được ghi lại. Rõ ràng là hắn biết về thế gian của chúng ta, và hắn có mối liên hệ nào đó với nó; dù là với tư cách người sở hữu nguyên thủy của nó, hay một kẻ lạ đến từ xa tìm kiếm mồi, chúng ta không thể khám phá ra. Tất cả những gì ngụ ý trong lời kể là, đã tồn tại một kẻ thù—một kẻ ghét Đức Chúa Trời, và nay tìm cách trút mối hận thù ấy bằng cách phá hủy công việc tay Ngài.
Kẻ thù này nay xuất hiện. Hắn chưa bị trói; hắn chưa bị cấm bước vào: hắn được tự do hành động. Hắn sẽ bị trói sau này, khi thời kỳ phục hồi mọi sự bắt đầu, nhưng chưa phải bây giờ. Hắn sẽ không được phép bước vào 'đất mới', nhưng hắn được phép bước vào và làm công việc ác của hắn trong đất đầu tiên. Để lừa dối, và để ngăn mọi sự nghi ngờ dấy lên, hay mọi câu hỏi được đặt ra về việc hắn là gì, hay hắn từ đâu đến, hay hắn tìm kiếm gì, hắn lấy hình dạng một trong những loài vật bao quanh con người; hắn chọn loài có trí khôn hơn các loài còn lại, không chỉ để gây ít nghi ngờ hơn, mà có lẽ vì, theo bản chất sự vật, hắn có thể chiếm lấy nó dễ dàng và trọn vẹn hơn, và sử dụng nó thành công hơn như công cụ của sự lừa dối của hắn.
Tuy nhiên, chỉ từ các phần khác của Kinh Thánh chúng ta mới trực tiếp biết được kẻ cám dỗ thật là ai. Ở đây chỉ nói một cách đơn giản:
Câu 1. 'Con rắn vốn là loài quỷ quyệt hơn hết mọi loài thú ngoài đồng mà Chúa Đức Chúa Trời đã làm nên.'
Lời lẽ này quá đơn giản để có thể bị biến thành ngụ ngôn hay bị xuyên tạc. Nó hiển nhiên chỉ, trước hết, về con rắn theo nghĩa đen. Đây là công cụ hữu hình mà qua đó kẻ thù đã nói và hành động. Giả thiết rằng Sa-tan đã nói với Ê-va qua loài vật khôn nhất cũng không khó tin hơn việc Đức Chúa Trời đã nói với Ba-la-am qua loài vật ngu nhất, khi Ngài mở miệng con lừa để thốt ra sứ điệp của Ngài. Sự mô tả ở đây, như thường lệ, là về sự việc đúng như nó hiện ra. Chính con rắn là kẻ được thấy và được nghe. Chính con rắn đã hành động suốt, theo như Ê-va hay A-đam hiểu vào lúc đó. Vì thế chỉ một mình con rắn được nhắc đến. Tuy nhiên, việc đó là Sa-tan mang lấy vỏ bọc của con rắn thì rõ ràng. Không một con vật nào tự nó có thể suy luận về thiện và ác như vậy; có thể âm mưu sự hủy hoại của con người như vậy, và tỏ ra căm ghét Đức Chúa Trời như vậy. Ngoài ra, án phạt sau đó được tuyên trên nó ngụ ý điều này, cũng như lời tuyên bố của sứ đồ (II Cô-rinh-tô 11:3. Xem thêm Khải-huyền 12:9–14, 15:1–8).
Như vậy chúng ta học, ngay từ đầu, rằng Đức Chúa Trời không phải là tác giả của tội lỗi. Chính tạo vật đã đưa nó vào. Đức Chúa Trời, chắc chắn, có thể đã ngăn chặn nó, nhưng vì các mục đích khôn ngoan Ngài cho phép nó. Chúng ta cũng biết tội lỗi lan tràn như thế nào. Nó luôn luôn hoạt động. Nó nhân lên và lan truyền chính nó. Mỗi tạo vật sa ngã trở thành một kẻ cám dỗ, tìm cách hủy hoại những kẻ khác—kéo họ xuống cùng sự chết mà chính hắn đã bị đẩy vào.
Không phải chỉ các bậc cao của tạo vật mới trở thành cạm bẫy hay kẻ cám dỗ. Các phần thấp hơn của tạo vật có thể bị làm thành công cụ của sự hủy hoại. Đức Chúa Trời không thể cám dỗ, nhưng tạo vật thì có, trong mọi phần của nó. Điều nhỏ nhất, tầm thường nhất—một chiếc lá, một cái cây, một con vật—có thể trở thành công cụ của Sa-tan. Bất cứ điều gì có thể chạm đến hay ảnh hưởng đến bất cứ dục vọng hay cảm xúc nào của chúng ta, đều có thể bị Sa-tan lợi dụng để làm hại chúng ta, cũng như con rắn đã bị lợi dụng ở đây. Chúng ta phải tỉnh thức dường nào trong một thế gian như thế, nơi biết bao điều phục vụ cho sự tham muốn của xác thịt và sự tham muốn của mắt! Hãy chạy trốn tội lỗi; chạy trốn ngay cả cái bóng của nó; chạy trốn sự tiếp cận xa nhất của nó dưới bất cứ vỏ bọc nào! Đừng nói rằng sự cám dỗ yếu ớt. Không thể thế được. Sức mạnh của sự cám dỗ nằm trong chính mình, hơn nhiều so với ở đối tượng cám dỗ. Hãy tránh xa tội lỗi hết mức có thể và đến gần Đức Chúa Trời hết mức có thể; đó là sự an toàn duy nhất của bạn. Trong Đức Chúa Trời bạn an toàn, nhưng không ở nơi nào khác. Trong Đấng là Đức Chúa Trời được tỏ hiện trong xác thịt, bạn ở ngoài tầm nguy hiểm. Không kẻ cám dỗ nào có thể thành công; không kẻ thù nào có thể chạm đến bạn ở đó.
Câu 1. 'Nó nói với người nữ rằng: Đức Chúa Trời há có phán rằng: Hai ngươi không được ăn trái các cây trong vườn sao?'
Các thiên sứ sa ngã mà không bị cám dỗ. Trường hợp của con người thì khác. Một kẻ cám dỗ đã giăng bẫy người. Kẻ cám dỗ đó lấy hình dạng của con rắn. Vì thế hắn được gọi một cách đặc biệt như vậy, 'con rắn xưa, tức là ma quỷ và Sa-tan' (Khải-huyền 20:2). Chính hắn đã sa ngã mà không bị cám dỗ, nhưng điều này không làm hắn kém sẵn lòng cám dỗ hơn. Hắn đã trở thành kẻ thù của Đức Chúa Trời, và do đó trở thành kẻ thù của con người. Chính là một tạo vật đã hư hoại, hắn tìm cách hủy hoại những kẻ khác, hầu cho hắn có những bạn đồng hành trong tội lỗi và khốn khổ, và như vậy báo thù Đức Chúa Trời.
Từ mệnh đề đầu tiên về sự quỷ quyệt của con rắn, chúng ta được chuẩn bị cho một âm mưu được sắp đặt kỹ lưỡng, biểu lộ nghệ thuật và sự gian xảo tuyệt đỉnh. Sự cám dỗ sẽ được ngụy trang khéo léo; cạm bẫy sẽ được giăng sẵn. Kẻ cám dỗ phải nói lời êm tai, nếu hắn hy vọng thành công chút nào. Hắn phải che giấu chính mình cũng như đối tượng của mình; vì nếu hắn bị nhận ra, hay đối tượng của hắn bị phát hiện, nạn nhân sẽ thoát khỏi tay hắn.
Chính người nữ là đối tượng hắn tấn công, vì nàng là 'bình yếu hơn', và do đó có khả năng đầu hàng hơn, và khi đầu hàng, sẽ kéo người nam theo cùng nàng. Khi đó, cũng như bây giờ (như, chẳng hạn, trong chế độ Giáo hoàng²), hắn lợi dụng sự yếu đuối của người nữ và ảnh hưởng của người nữ.
Hắn đến gần Ê-va, như người ta có thể tưởng tượng một người lạ có thể làm, để tìm kiếm thông tin. Hắn giả vờ là kẻ vừa nghe một tin đồn làm hắn vô cùng ngạc nhiên—một tin đồn mà hắn không thể tin được, vì hắn cho là nó xúc phạm đến bản tính của Đức Chúa Trời đến thế, và gây tổn thương, tàn nhẫn với con người đến thế. Rõ ràng là hắn đã nghe lệnh cấm của Đức Chúa Trời. Bằng cách nào, chúng ta không biết; nhưng chúng ta thấy ở đây rằng hắn có đường để biết những điều đang diễn ra giữa chúng ta. Hắn có thể nghe và thấy những điều chúng ta nghe và thấy! Hắn rình rập để thu lượm chúng—luôn luôn lắng nghe, luôn luôn nhìn ngó, luôn luôn theo dõi chúng ta, hầu cho hắn có thể khám phá ra cả điều chúng ta nói với Đức Chúa Trời, lẫn điều Đức Chúa Trời nói với chúng ta. Lúc thì hắn là con rắn lừa gạt, lúc thì là sư tử rình mồi, nhưng luôn luôn 'đi rảo'—'đi qua đi lại khắp đất'—để học biết điều gì có thể phục vụ mục đích ác độc của hắn đối với con người và sự báo thù đối với Đức Chúa Trời (Gióp 1:7; II Cô-rinh-tô 11:3; I Phi-e-rơ 5:8).
Với sự ngạc nhiên và hoài nghi giả vờ khéo léo hắn đặt câu hỏi: 'Đức Chúa Trời há có phán rằng: Hai ngươi không được ăn trái các cây trong vườn sao?' qua đó ngụ ý sự khắc nghiệt của mệnh lệnh mà hắn giả vờ khó tin. Có thể nào Đức Chúa Trời đã phán như vậy sao? Có thể nào Đấng vừa mới dựng nên ngươi, và đã cung cấp cho ngươi sự dồi dào như vậy, lại tiếc với ngươi một mảnh nhỏ của sự dồi dào ấy, và ngăn ngươi khỏi những trái ngon nhất của vườn; khiến ngươi làm chúa của tạo vật, mà lại không cho ngươi thi hành quyền chúa của mình; hơn nữa, từ chối ngươi đến gần cái cây mà trái của nó sẽ giúp ngươi thi hành quyền cai trị khôn ngoan một cách đúng đắn?² Trong việc này đối tượng của hắn là vu khống Đức Chúa Trời; ít nhất, một cách xảo quyệt gợi lên một ý tưởng sẽ bóp méo bản tính của Ngài trước con người. Hắn giấu khuất mọi điều Đức Chúa Trời đã làm cho con người, mọi bằng chứng của tình yêu thương, thật đa dạng, thật lớn lao; hắn nhắm vào một điều dường như mâu thuẫn với điều này; hắn đưa điều này ra trước con người theo cách dễ gợi lên những ý nghĩ xấu về Đức Chúa Trời nhất. Không phải như thể hắn muốn nói một lời chống lại Đức Chúa Trời, cũng không phải như thể hắn cần nói gì; mà như thể chính sự việc quá rõ ràng để có thể lầm lẫn; như thể, giả thiết nó là thật, nó chỉ có thể chấp nhận một cách giải thích duy nhất. Hắn để sự kiện tự nói lên. Đối tượng của hắn là cô lập sự kiện đó, và tách nó khỏi mọi hành động yêu thương của Đức Chúa Trời đến mức làm nó hiện ra như một ví dụ của sự nghiêm khắc khắc nghiệt và vô lý. Con người cho đến nay đã biết lệnh cấm; nhưng người đã không gán cho nó một cách diễn giải như vậy; người đã không tưởng tượng nó có thể được giải thích như thế. Nay Sa-tan đưa nó lên, và trình bày nó dưới một khía cạnh có thể gợi lên những cách diễn giải như thế này:—'Đức Chúa Trời rốt cuộc không phải là bạn của ngươi; Ngài chỉ giả vờ quan tâm đến ngươi. Ngài là một chủ cứng, can thiệp vào tự do của ngươi, không để ngươi là một tác nhân tự do, mà ép buộc ngươi, hơn nữa, trói buộc ngươi. Ngài chế nhạo ngươi, khiến ngươi làm đầu của tạo vật, mà lại đặt những giới hạn tùy tiện cho quyền cai trị của ngươi; đặt ngươi trong một vườn xinh đẹp, mà lại ngăn ngươi khỏi các trái của nó. Ngài tiếc với ngươi các ân tứ của Ngài, làm ra vẻ rộng rãi, trong khi giữ lại điều thật sự quý giá.'
Như vậy Sa-tan tìm cách vu khống Đức Chúa Trời, bôi nhọ bản tính của Ngài, trình bày Ngài như kẻ thù, không phải bạn, của con người. Nếu hắn thành công trong việc này, thì con người sẽ bắt đầu nuôi những ý nghĩ cứng rắn về Đức Chúa Trời—rồi người sẽ xa cách Ngài; rồi người sẽ bất tuân; và rồi đến sự sa ngã, sự hư hoại, tội lỗi, án phạt, khốn khổ! Con người bị mất! Địa ngục có thêm một kẻ ở. Ma quỷ có thêm một bạn đồng hành. Công việc thứ hai của Đức Chúa Trời bị làm hỏng, và chính Ngài bị bỏ lại để than khóc về đứa con mới dựng nên của Ngài bị xé khỏi vòng tay Ngài. Bằng cách này Sa-tan đóng nêm vào giữa con người và Đức Chúa Trời—phá vỡ mối liên kết giữa tạo vật và Đấng Sáng Tạo. Tiến trình đơn giản dường nào, nhưng thành công dường nào! Một câu hỏi duy nhất được đặt ra. Bản tính của Đức Chúa Trời bị bôi nhọ. Lời dối trá được tin. Con người nghi ngờ Đức Chúa Trời và bị diệt vong! Đó vẫn là tiến trình tối tăm mà qua đó Sa-tan tìm cách ngăn cản chúng ta trở về với Đức Chúa Trời. Mục đích của hắn là trình bày sai Đức Chúa Trời cho con người; chứng tỏ Đức Chúa Trời là không tốt lành trong điều Ngài đã cấm, và là kẻ nói dối trong điều Ngài đã tuyên bố. Phúc Âm là sự trình bày trọn vẹn về bản tính đầy ân điển của Đức Chúa Trời được chính Đức Chúa Trời làm cho biết để tội nhân có thể được dẫn dắt trở về. Sa-tan bóp méo nó hay nói nó không thật. Con người tin kẻ cám dỗ, đứng xa xa, và chết!
Câu 2, 3. 'Người nữ nói với con rắn rằng: Hai ta được ăn trái của các cây trong vườn; 3. Song về trái của cây ở giữa vườn, Đức Chúa Trời đã phán rằng: Hai ngươi không được ăn, và cũng đừng đụng đến, e khi hai ngươi phải chết chăng.'
Nếu người nữ đã hoàn toàn hiểu được sự gợi ý độc ác của con rắn, hay nếu nàng đã thấy đó là ai đang nói với nàng dưới vỏ bọc của con rắn, có lẽ nàng đã chạy trốn ngay. Nhưng vì không hoàn toàn nhận ra điều nào, và có lẽ mong muốn minh oan cho Đức Chúa Trời vì đã áp đặt, và cho chính mình vì đã vâng phục, một sự hạn chế như vậy, nàng đứng lại để tranh luận với kẻ cám dỗ. Đến một mức độ nào đó nàng không phạm tội không thể bào chữa trong việc này như chúng ta khi thương lượng với Sa-tan thay vì chống cự hắn ngay lập tức, và đặt binh giáp của Đức Chúa Trời giữa chúng ta và các cuộc tấn công của hắn; tuy nhiên vẫn có đủ để nàng không còn lời bào chữa. Dù nàng có thể không dò thấu được sự độc ác của sự gợi ý, nó vẫn chạm đến câu hỏi vâng phục hay bất tuân Đức Chúa Trời, và điều này nàng phải lập tức phẫn nộ và quẳng đi với sự ghê tởm.
Tuy nhiên nàng không đầu hàng ngay. Trái lại, nàng bảo vệ lập trường của mình. Nàng sẵn sàng nhắc đến lòng tốt và sự rộng rãi lớn lao của Đức Chúa Trời, nhắc kẻ cám dỗ rằng chỉ có một cây bị cấm, và tất cả các cây còn lại đều được tự do dùng.
Tuy vậy nàng đã thay đổi lời lẽ của lệnh cấm, và trong việc này chúng ta thấy nàng bắt đầu dao động. Sự thay đổi có thể là nhỏ, nhưng chúng ta không thể không nghĩ rằng nó có ý nghĩa. Nàng thêm vào nó, vì Đức Chúa Trời đã không phán: 'Và cũng đừng đụng đến'; nàng bớt đi khỏi nó, vì nàng làm giảm đáng kể lời đe dọa, khiến nó không phải là 'ngươi sẽ chết thật', mà là 'e khi ngươi phải chết'. Nàng như vậy phóng đại sự hạn chế, như thể mong muốn chứng minh nó là một gánh nặng, và nàng pha loãng hình phạt, hay ít nhất sự chắc chắn kinh khiếp của nó, như thể cố thuyết phục chính mình rằng nó không hoàn toàn chắc chắn như nàng đã từng nghĩ. Tội lỗi vẫn hoạt động như vậy. Nó phóng đại các lệnh cấm của Đức Chúa Trời thành gánh nặng, để tìm một cớ cho sự bất tuân, và rồi nó cố đánh giá thấp cả sự chắc chắn lẫn sự lớn lao của hình phạt. Sự vâng phục đơn giản là điều con người không thích. Sự chấp nhận đơn giản các mệnh lệnh của Đức Chúa Trời là điều người ta chậm học. Người đã thay đổi lời của Đức Chúa Trời để có một cớ mà lìa khỏi Đức Chúa Trời, và như vậy người vẫn thay đổi 'lời của lẽ thật của Phúc Âm' nhằm bào chữa cho chính mình vì không trở về với Đức Chúa Trời ngay lập tức, và tận dụng sự chào đón miễn phí của ân điển dồi dào của Ngài.
Câu 4, 5. 'Con rắn nói với người nữ rằng: Hai ngươi chẳng chết đâu; 5. Nhưng Đức Chúa Trời biết rằng hễ ngày nào hai ngươi ăn trái cây đó, mắt hai ngươi sẽ mở ra, sẽ như Đức Chúa Trời, biết điều thiện và điều ác.'
Kẻ cám dỗ lập tức nắm lấy lời của người nữ, trong đó nàng đã nói về sự chết như là hình phạt của việc ăn. Tự xưng là hành động như bạn của nàng, hắn nói như một kẻ cố gắng làm nàng tỉnh khỏi một sai lầm mà nàng đang mang. 'Ngươi nói về cây như là nguy hiểm khi ăn, hay ngay cả khi đụng; hơn nữa, như là bao hàm hình phạt chết cho kẻ ăn. Ngươi đã hoàn toàn bị lừa trong việc này; không có hình phạt chết như vậy; đó chỉ là một lời đe dọa của Đức Chúa Trời để ngăn ngươi ăn trái của một cây mà Ngài biết sẽ mở mắt ngươi và làm ngươi như chính Ngài, biết điều thiện và điều ác.'³
Như vậy hắn tiếp tục ý đồ vu khống Đức Chúa Trời của mình, và nghi vấn sự chân thật của Ngài cũng như sự tốt lành của Ngài. Hắn tiến một bước xa hơn so với sự gợi ý trước. Hắn công khai phủ nhận sự chắc chắn của hình phạt đã đe dọa; hắn nghi vấn tính thực tế của nó, và gieo sự nghi ngờ về ý định của Đức Chúa Trời trong việc tuyên bố nó. Hơn nữa, hắn tiếp tục khẳng định rằng Đức Chúa Trời biết rõ rằng, thay vì một sự rủa sả, sẽ có một phước lành đến từ việc nếm trái cây; và rằng chính vì Ngài ghen tị với con người, và thèm muốn phước lành nhờ đó mà đạt được, mà Ngài đã ngăn người khỏi cây. Như vậy hắn ngụ ý rằng Đức Chúa Trời là một hữu thể chỉ toàn mưu mô và dối trá, không mang tình cảm tốt lành nào đối với con người, đứng giữa người và một kho tàng phước lành vô hạn.
Trong câu trả lời này cho người nữ hắn nói như một kẻ ý thức rằng mình đang tiến triển. Hắn thấy từ câu trả lời của nàng rằng hắn đã gây ấn tượng bằng sự gợi ý gián tiếp của mình; và nay hắn tiếp nối nó bằng một điều táo bạo và trực tiếp hơn. 'Hai ngươi chẳng chết đâu!' Đức Chúa Trời không thể cũng không sẽ thực hiện lời đe dọa của Ngài. Đừng lo sợ. Đừng để một ý tưởng viển vông ngăn cản ngươi với tay lấy những phước lành nằm trước mặt ngươi. Sa-tan vẫn nói với tội nhân như vậy. 'Không có địa ngục; sự chết thứ hai chỉ là giấc mơ; hãy ăn, uống, và vui chơi; cứ phạm tội tùy thích, và đừng sợ hình phạt.' Như vậy hắn quyến rũ linh hồn, và dẫn nó tiến đến sự chết thứ hai. Lạ lùng thay con người lại tin hắn; họ lại lắng nghe tiếng của hắn hơn là tiếng của Đức Chúa Trời. Họ muốn được thuyết phục, và thế là họ được thuyết phục; họ muốn bị lừa dối, và thế là họ bị lừa dối! Tuy nhiên, tất cả sự lừa dối này có thể dập tắt ngọn lửa của hồ lửa cháy, hay loại bỏ sự chết, hay làm cho cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời kém chân thật hay kém kinh khiếp không? Hãy để hắn nói hiện nay không có bệnh tật, không có đau đớn, không có ốm đau, thì con người có tin hắn không? Không. Và họ sẽ tin hắn khi hắn nói với họ rằng, không có sự chết ở đời sau sao?
'Mắt ngươi sẽ mở ra.' Chúng sẽ được mở ra bởi chính hành động mà ngươi rất sợ hãi. Chính Đức Chúa Trời đang giữ chúng nhắm lại. Ngài đang kéo một tấm màn quanh ngươi, loại trừ ngươi khỏi những khải tượng sáng chói ở mọi phía. Một triển vọng trải ra quanh ngươi dường nào! Một chút dạn dĩ trong sự bất tuân, và toàn bộ miền xinh đẹp này sẽ thuộc về ngươi, như nó đã thuộc về ta rồi.
'Ngươi sẽ như Đức Chúa Trời, biết điều thiện và điều ác.' Không cấp độ nào thấp hơn chính Đức Chúa Trời ngươi sẽ vươn tới. Toàn bộ chiều cao vinh dự của Ngài sẽ thuộc về ngươi. Hơn nữa, toàn bộ tri thức của Ngài. Ngươi sẽ biết, và xét đoán, và thấy, như Ngài biết, xét đoán, và thấy. Đức Chúa Trời đang loại trừ ngươi khỏi toàn bộ vòng rộng của tri thức này. Ngài muốn ngai hoàn toàn cho chính Ngài; Ngài không thể chịu một kẻ đối thủ.
Như vậy Sa-tan đã gieo hạt giống của sự nghi ngờ, sự vô tín, chủ nghĩa vô thần, sự thù ghét Đức Chúa Trời. Như vậy 'lòng dữ chẳng tin' đã được sinh ra, và sự tách rời khỏi Đức Chúa Trời là kết quả lập tức. Chính bằng cách này hắn vẫn giữ tội nhân ở xa Đức Chúa Trời, và ngăn cản người ấy 'vâng phục sự công chính của Đức Chúa Trời'. Hắn gieo và tưới hạt giống của sự nghi ngờ đen tối trong linh hồn tội nhân, bằng cách thuyết phục người ấy rằng Đức Chúa Trời không chân thành cả trong cơn thịnh nộ lẫn trong ân điển của Ngài. Hắn dẫn tội nhân tôn cao, hơn nữa, thần thánh hóa chính mình; nghĩ về mình cao đến nỗi sẽ không chấp nhận các điều kiện của Đức Chúa Trời chút nào. Và do đó điều đầu tiên Đức Thánh Linh làm cho một người là khiến người ấy cúi xuống, bằng cách thuyết phục người ấy về tội lỗi, và đưa người ấy quên hết mọi ý tưởng tự thần thánh hóa mình. Rồi người ấy vui mừng về sự công chính của kẻ khác, và tiếp nhận nó một cách hăng hái. Nhưng cho đến lúc đó, người ấy sẽ không tiếp nhận ngay cả thiên đàng trên các điều kiện của Đức Chúa Trời. Người ấy xem Đức Chúa Trời như kẻ thù của mình; hay ít nhất là không hoàn toàn là bạn mình đến mức Ngài sẽ lập tức tiếp nhận và ban phước cho người ấy như người ấy đang là. Lạ lùng thay việc bây giờ vẫn thế! Dù tổ phụ đầu tiên của chúng ta có thể biện minh thế nào, chúng ta không thể bào chữa. Ân tứ của Đức Chúa Trời là Con của Ngài—thập tự giá, sự chết, ngôi mộ của Con ấy—tất cả đã bày tỏ trong chiều rộng đầy đủ nhất tình yêu của Đức Chúa Trời, chứng tỏ rằng Ngài là bạn thật và đích thực của tội nhân. Thế mà ai tin điều này? Ít người biết bao tiếp nhận lời của Đức Chúa Trời về điều này, và bước vào sự bình an và tình bạn!
Hơn nữa, Sa-tan nói với chúng ta rằng tội lỗi là một phước lành, không phải một sự rủa sả; rằng hậu quả của nó là tốt, không phải xấu; và dưới khía cạnh này tội nhân theo đuổi nó. Người ấy thấy trong mệnh lệnh chớ phạm tội một sự hạn chế tự do của mình, và người ấy khinh bỉ nó! Người ấy thấy trong chính tội lỗi sự đạt được điều vui thích, và người ấy theo đuổi nó. Điều ngọt trong tội lỗi là hiện tại, điều đắng là tương lai; vì thế người ấy uống chén, và bảo tương lai tự lo cho mình. Tuy nhiên tương lai đó bao hàm trong nó ân huệ của chính Đức Giê-hô-va, và những niềm vui của một thiên đàng đời đời. Người ấy đã sẵn sàng nói rằng ân huệ đó chỉ là giấc mơ, và sự mất nó là chuyện nhỏ sao? Người ấy đã sẵn sàng nói rằng không có thiên đàng cũng như không có địa ngục—không có vui mừng cũng như không có buồn rầu cho đời đời sao?
Câu 6. 'Người nữ thấy trái của cây đó bộ ăn ngon, lại đẹp mắt, và quý vì sẽ mở trí khôn, bèn hái ăn, rồi trao cho chồng đứng gần mình, chồng cũng ăn nữa.'
Kẻ cám dỗ nay đã ném một sự hấp dẫn mới và đặc biệt quanh cây. Hắn đã đóng chặt mắt của người nữ vào nó, và điều gì sẽ ngăn cản lòng nàng theo mắt nàng? Nàng đã đứng lại để tranh luận với hắn. Đó là bước sai lầm đầu tiên của nàng. Nay nàng đứng lại để nhìn chằm chằm vào đối tượng đã tranh luận, và tự hỏi tại sao mình lại bị ngăn khỏi nó. Như vậy hắn đã thành công trong việc dán mắt nàng vào cây; hắn đã thành công trong việc lay chuyển niềm tin của nàng về hình phạt; và nay còn gì nữa ngoài việc nàng hoàn toàn đầu hàng? Hơn nữa, chẳng phải nàng đã bị khuất phục rồi sao? Sự mê hoặc càng ngày càng mạnh. Nàng để nó cuốn mình đi không chống cự. Nàng không tham khảo chồng nàng cũng chẳng tham khảo Đức Chúa Trời nàng. Nàng vội vã phạm tội.
Có ba điều đã tác động trên nàng.
1. Cây tốt cho thức ăn. Một lý do mạnh, nếu nàng đang chết đói, nhưng chẳng là gì khi được bao quanh bởi sự dồi dào của vườn phong phú. Lạ lùng thay nàng lại thèm muốn nó vì một lý do như vậy! Nàng không thiếu thức ăn, thế mà chính vì lý do này nàng tham lam nó! Nàng không có lời bào chữa trong tội lỗi của mình. Chính sự tham muốn của xác thịt đang hoạt động (Ê-phê-sô 2:3; I Giăng 2:16). Nàng thấy trong cây sự thỏa mãn của sự tham muốn ấy, và trong Đức Chúa Trời một kẻ ngăn cản nó. Như vậy nàng sa ngã.
2. Nó là sự ước ao cho mắt. Và nàng không có đối tượng xinh đẹp nào khác để ngắm nhìn sao? Có; hàng ngàn. Thế mà cái bị cấm này đã chiếm lấy nàng, như thể nó đã có được vẻ đẹp mới nhờ bị cấm. Hay nàng không thể thỏa mãn với việc nhìn? Nàng phải tham lam sao? Nàng phải đụng chạm và nếm sao? Rõ ràng đó không còn là sự ngưỡng mộ tự nhiên và hợp pháp một vật xinh đẹp, mà là một sự ước muốn bất hợp pháp chiếm lấy điều mình ngưỡng mộ. Đó là 'sự tham muốn của mắt.' Gióp hiểu điều này, và 'đã lập giao ước với mắt mình' (31:1); Thi-nhân biết điều này, và cầu nguyện: 'Xin hãy làm cho mắt tôi xây khỏi vật hư không.'
3. Nó là cây đáng ước ao vì ban sự khôn ngoan. Đây là sự quyến rũ đỉnh cao. Nàng phải có sự khôn ngoan, và nàng phải có nó bất chấp mọi rủi ro, và nàng phải có nó không trì hoãn. Nàng vội vã để được khôn ngoan. Nàng không chịu trong đức tin chờ đợi thời điểm và cách thức ban sự khôn ngoan của Đức Chúa Trời. Sự khao khát tri thức mạnh dường nào, và lệnh cấm thiên thượng đã mài sắc khẩu vị cho nó lạ lùng dường nào! Nàng không thể không biết rằng không có gì thật sự tốt sẽ bị giữ lại khỏi nàng; rằng nàng sẽ nhận được mọi tri thức trong thời điểm thích hợp, và theo cách riêng của Đức Chúa Trời; nhưng sự tin cậy của nàng nơi Đức Chúa Trời đã dao động; nàng không còn có thể tin cậy Ngài về việc này; nàng vội vã để được khôn ngoan; và nay khi mọi sự khôn ngoan nằm trong tầm tay nàng, nàng không thể chờ đợi nữa. Đó là sự ước muốn (hay sự tham muốn) của tâm trí! (Ê-phê-sô 2:3.)
Những ba lý do này đã thắng. Nàng hái trái, và ăn. Hơn nữa, nàng cũng trao cho chồng nàng, người ở với nàng, và ông ăn. Nàng không thỏa mãn phạm tội một mình. Ngay cả người thân yêu nhất trên đất cũng phải bị kéo vào cùng cạm bẫy.
Chúng ta hãy ghi nhận ở đây những bài học như sau:—
1. Sự nguy hiểm của việc đùa giỡn với các đối tượng cám dỗ. Nán lại gần chúng; do dự về việc rời bỏ chúng; nghĩ về chúng như vô hại—đây là những dấu hiệu chắc chắn của một sự sa ngã. Hãy coi chừng việc ở lại trong tầm mắt. Hãy ra khỏi vòng của bùa chú. 'Hãy tránh khỏi những dục vọng của tuổi trẻ.' 'Chớ xem ngó rượu khi nó đỏ hồng' (Châm-ngôn 23:31). Sự an toàn duy nhất của bạn là chạy trốn ngay lập tức. Nếu kẻ cám dỗ khiến bạn nhìn, hắn đã chắc thắng.
2. Ba nguồn của sự cám dỗ: sự tham muốn của xác thịt, của mắt, của tâm trí. Nói một cách nghiêm ngặt, chúng tự chúng không phải là tội lỗi, nhưng trong sự quá độ, hay sự nuông chiều vô trật tự. Không có tội trong việc thưởng thức thức ăn, cũng không trong việc nhìn một vật xinh đẹp, cũng không trong việc ước muốn tri thức; thế mà qua các kênh này các cám dỗ của chúng ta đến. Những điều hợp pháp tự chúng là những kẻ quyến rũ tinh vi nhất của chúng ta. Không có gì làm ô uế tai trong 'sự hòa hợp của những âm thanh ngọt ngào'; thế mà âm nhạc đã bao nhiêu lần trở thành kẻ cám dỗ xảo quyệt nhất của chúng ta! Có thể không có gì làm ô uế mắt trong những bản mô phỏng xinh đẹp nhất của thiên nhiên mà nghệ thuật đã từng vẽ lên toan của nó; thế mà hội họa chẳng đã quá thường xuyên giăng bẫy linh hồn, và kéo nó xa khỏi Đấng Sáng Tạo đến tạo vật sao? Có gì trong phạm vi rộng nhất của khoa học có thể bị đóng dấu là xấu xa? thế mà ngày nay chúng ta chẳng thấy nó thay thế tri thức về chính Đức Chúa Trời, và được Sa-tan dùng làm công cụ mạnh nhất của hắn để bắt con người làm tù binh theo ý hắn sao? Thơ ca chẳng phải là hình thức cao nhất của lời nói và tư tưởng sao? thế mà con người đã làm nó hư hỏng thành lời thốt ra của những đam mê hoang dại của chính mình, hay những tiếng thở rỗng của những tình cảm yêu mến của mình. Trong các cảnh thiên nhiên không có gì ngoài điều tốt, điều xinh, điều sáng; thế mà con người đã dùng những điều này để loại Đức Chúa Trời ra, hoặc nói, như kẻ Vô thần: 'Không có Đức Chúa Trời trong thiên nhiên'; hoặc duy trì, như kẻ Phiếm thần: thiên nhiên tự nó là thần thánh.
3. Sự tiến triển mau lẹ của sự cám dỗ. Nàng nghe, nhìn, lấy, ăn! Đó là các bước. Tất cả liên kết với nhau, và nối tiếp nhau mau lẹ. Khởi đầu nhỏ bé và đơn giản dường nào; kết thúc kinh khủng dường nào! 'Nhưng khi tư dục đã cưu mang, sanh ra tội ác; tội ác đã trọn, sanh ra sự chết' (Gia-cơ 1:15). Và vì thế, sứ đồ thêm rằng: 'Hỡi anh em yêu dấu, anh em chớ tự dối mình'; nghĩa là, đừng rẽ một bước khỏi đường ngay, vì bạn không biết mình có thể kết thúc ở đâu. Bạn bắt đầu bằng một cái nhìn, bạn kết thúc trong sự bội đạo khỏi Đức Chúa Trời. Bạn bắt đầu bằng một cái chạm, bạn kết thúc trong khốn khổ và xấu hổ. Bạn bắt đầu bằng một ý tưởng, bạn kết thúc trong sự chết thứ hai. Thế mà về tất cả các bước này Đức Chúa Trời long trọng tuyên bố rằng Ngài không phải là Tác giả (Gia-cơ 1:13). Chính con người là kẻ giăng bẫy và hủy hoại mình. Ngay cả Sa-tan cũng không thể thành công trừ khi được chính con người tiếp tay.
4. Xu hướng của tội lỗi tự lan truyền. Ngay khi kẻ bị cám dỗ đã đầu hàng thì hắn tìm cách kéo những kẻ khác vào bẫy. Hắn phải kéo đồng loại của mình xuống với hắn. Dường như có một sức sống kinh khiếp trong tội lỗi; một khả năng sinh sản phong phú, hơn nữa, một nhu cầu khủng khiếp của bản chất để tự lan tỏa. Nó không bao giờ nằm yên. Nó không bao giờ mất năng lực lan truyền của mình. Dù nó nhỏ đến mức có thể tưởng tượng được, nó vẫn sở hữu cùng sự lan tỏa đáng sợ. Như những hạt giống vô hình trôi trong bầu khí quyển của chúng ta, nó mọc cánh ngay khi nó hiện hữu, bay ra khắp nơi, và đâm rễ khắp nơi, và trở thành cha của mười ngàn hạt khác.
Câu 7. 'Bấy giờ, mắt hai người đều mở ra, biết rằng mình lõa lồ, bèn lấy lá cây vả đóng khố che thân.'
Mắt họ mở ra! Trong khoảnh khắc đó họ thấy những điều mà họ đã không thấy và không thể đã thấy trước đây. Họ nhìn vào một vùng mới, nhưng vùng đó là một vùng buồn và tối. Mắt họ mở ra, và họ dường như đột nhiên được đặt trước một tấm gương, vì đối tượng đầu tiên chạm vào tầm mắt họ là—CHÍNH HỌ. Và điều đầu tiên khiến họ sửng sốt về chính mình, là sự lõa lồ của họ! Họ đã lõa lồ trước đây, nhưng sự lõa lồ không mang theo ý thức xấu hổ nào. Nhưng ngay khi họ bất tuân, ý thức mình không xứng để được nhìn đã dấy lên trong họ. Trước đây, mọi phần của thân thể họ đều 'đẹp đẽ'; nay một số phần trở nên 'không đẹp đẽ' (I Cô-rinh-tô 12:23). Cũng như một số loài vật sau này được biệt riêng ra là ô uế, thì một số phần của thân thể con người cũng vậy, hầu cho quanh con người có dấu hiệu và kỷ niệm thường trực về tội lỗi. Dường như, khi A-đam ăn trái, những đam mê thô tục hơn trong bản chất của ông được thả lỏng, và trỗi lên làm chủ. Mọi phần trong bản chất của ông cho đến nay đã ở trong tỷ lệ bằng nhau và hài hòa; nay xác thịt trỗi dậy, và tội lỗi tỏ ra sự xấu hổ. Như trong trường hợp bệnh tật của thân thể, độc tố chung có thể đang lan khắp toàn thân bám chặt hay lắng xuống trên một phần đặc biệt nào đó, thì cũng vậy trong trường hợp nọc độc đạo đức nay bắn khắp toàn thể con người, hậu quả của hành động bất tuân chí tử đó.
Ý thức xấu hổ về linh hồn hay thân thể không phải là tự nhiên. Nó không thuộc về kẻ chưa sa ngã. Nó là trái của tội lỗi. Cảm giác đầu tiên của tội nhân là: 'Tôi không xứng để Đức Chúa Trời, hay con người, hay các thiên sứ nhìn đến.' Vì thế bản chất của sự xưng tội là xấu hổ về chính mình. Chúng ta được làm cho cảm thấy hai điều; thứ nhất, ý thức bị kết án; và thứ hai, ý thức xấu hổ; chúng ta không xứng nhận ân huệ của Đức Chúa Trời, và không xứng hiện ra trước mặt Ngài. Vì thế Gióp nói: 'Tôi thật hèn hạ'; và vì thế E-xơ-ra nói: 'Tôi hổ thẹn và đỏ mặt, không dám ngước mặt lên cùng Ngài, hỡi Đức Chúa Trời tôi' (9:6). Vì thế Giê-rê-mi cũng mô tả những người Giu-đa cứng lòng: 'Họ chẳng hổ thẹn chút nào, cũng không biết đỏ mặt' (6:15). Vì thế có lời Sa-lô-môn nhắc đến 'mặt chai' của người đàn bà lạ (Châm-ngôn 7:13), và lời mô tả của Giê-rê-mi về Y-sơ-ra-ên: 'Ngươi có trán của đàn bà tà dâm, ngươi không chịu hổ thẹn' (3:3). Chính sự xấu hổ của tội lỗi chúng ta mà Đấng Christ đã mang trên thập tự giá; và vì thế có lời nói về Ngài rằng Ngài 'khinh sự xấu hổ'. Nó được đặt trên Ngài, và Ngài không lùi khỏi nó. Ngài cảm nhận nó, nhưng Ngài không giấu mặt khỏi nó. Ngài là Con yêu dấu của Cha, thế mà Ngài bị treo trên cây như một kẻ không xứng để Đức Chúa Trời nhìn đến; chỉ xứng bị quăng ra khỏi sự hiện diện của Ngài. Ngài đã nhận lấy chỗ xấu hổ của chúng ta hầu cho chúng ta được phép nhận lấy chỗ tôn trọng của Ngài. Khi tin cậy vào lời chứng của Đức Chúa Trời về Ngài, chúng ta được đồng nhất với Ngài là Đấng đại diện của chúng ta; sự xấu hổ của chúng ta chuyển qua Ngài, và vinh hiển của Ngài trở thành của chúng ta đời đời.
Chính ý thức xấu hổ này đã dẫn A-đam và Ê-va phải dùng lá vả làm vật che thân. Đột nhiên bị chiếm hữu bởi ý nghĩ kinh khiếp rằng họ không xứng để được nhìn, ngay cả bởi nhau, họ hăng hái tìm đến điều đầu tiên nằm trong tầm tay họ, vui mừng nắm lấy bất cứ điều gì sẽ giấu họ khỏi mắt nhau, hay ngăn chặn cảm giác xấu hổ lạ lùng đã dấy lên như vậy.
Chính mắt là đối tượng mà ý thức xấu hổ kêu gọi, và chỉ trong ánh sáng lời kêu gọi của nó mới có hiệu lực. Để ngăn lời kêu gọi này tội nhân tìm đến bóng tối, và vì thế các việc xấu hổ và các việc tối tăm đồng nghĩa với nhau. Vì thế Chúa chúng ta cũng nói về việc con người ghét sự sáng và yêu bóng tối vì việc làm của họ là xấu xa. Nhưng dù là lá vả hay bóng tối mà tội nhân tìm đến, cảm xúc dẫn đến hành động vẫn như nhau. Đối tượng của hắn là đến nơi mà không mắt nào thấy được mình. Hắn quên con mắt ở trên, có thể nhìn xuyên mọi vật che thân của con người; và vì thế, như A-đam đã thử lá vả của mình, hắn thử các việc lành của mình, các lời cầu nguyện của mình, và sự ăn năn của mình; quên rằng con mắt như ngọn lửa (Khải-huyền 2:18) có thể nhìn xuyên qua chúng. Sự che phủ hắn cần là điều sẽ giấu sự xấu hổ của hắn khỏi con mắt thiên thượng. Hắn học điều này khi Đức Thánh Linh bắt đầu công việc thuyết phục trong hắn. Vì lúc đó như thể con mắt thánh khiết kinh khiếp của Đức Chúa Trời đang đâm xuyên các vật che thân của hắn và lóe sáng qua bóng tối mà hắn đã quấn mình. Rồi hắn học rằng sự che phủ hắn cần phải là thiên thượng. Nó phải thiên thượng như con mắt đang nhìn vào hắn từ trên. Nó phải là điều sẽ giấu sự xấu hổ của hắn ngay cả khỏi mắt Đức Chúa Trời; điều sẽ có ích cho hắn không chỉ trong bóng tối hay lúc hoàng hôn, mà dưới sự rực rỡ của một buổi trưa không mây.
Vậy thì ý thức về sự hổ thẹn, chẳng phải chính là điều khiến con người tìm đến đồ trang sức đó sao? Con người dùng những thứ ấy để bù đắp cho sự hổ thẹn hay sự xấu xí ở bên dưới, mà họ đang mang lấy. Họ cảm thấy rằng sự hổ thẹn thuộc về họ; đúng hơn là sự hổ thẹn trên mặt. Họ cảm thấy rằng giờ đây mình không còn "hoàn hảo trong vẻ đẹp" như xưa nữa. Vì thế họ tìm đến đồ trang sức để bù đắp cho điều này. Họ trang điểm cho mình bằng những viên ngọc, để sự xấu xí của mình trở thành vẻ đẹp. Nhưng ở đây có sự nguy hiểm;—một sự nguy hiểm mà sứ đồ đã cảnh báo chúng ta, đặc biệt là phái nữ (I Phi-e-rơ 3:3, 4). Thật vậy, không có gì vốn là tội lỗi trong vàng, bạc, hay những viên ngọc đã được bàn tay khéo léo của con người chế tác thành những hình thức rực rỡ như vậy. Nhưng trong tình trạng hiện tại của chúng ta, chúng không phù hợp với chúng ta. Chúng không xứng với những kẻ có tội. Chúng nói về sự kiêu ngạo, và chúng cũng nuôi dưỡng sự kiêu ngạo. Chúng thuộc về vương quốc, chứ không thuộc về sa mạc. Chúng thuộc về thành của những người được vinh hiển, chứ không thuộc về lều trại của người khách lạ. Chúng sẽ đến vào thời điểm thích hợp, và chúng sẽ đủ rực rỡ để bù đắp cho sự hổ thẹn của trần gian. Nhưng hiện nay chúng ta không thể được tin cậy với chúng.
Câu 8. "Và họ nghe tiếng của Chúa Đức Chúa Trời (Jehovah-Elohim) đang đi (hay Đấng đang đi) trong vườn, vào lúc mát (tiếng Hê-bơ-rơ: gió) của ngày; và A-đam (tiếng Hê-bơ-rơ: người nam) cùng vợ mình ẩn mình khỏi mặt (tiếng Hê-bơ-rơ: khuôn mặt) của Chúa Đức Chúa Trời ở giữa (tiếng Hê-bơ-rơ: ở trong) những cây cối trong vườn."
Chưa kịp xoắn xong những chiếc khố, và nhờ vậy hoàn tất tấm che vội vàng để che giấu sự hổ thẹn của mình khỏi mắt nhau, thì những kẻ phạm tội đã nghe thấy tiếng của Chúa Đức Chúa Trời, và run rẩy khi được nhắc nhở rằng còn có một con mắt khác cần phải tránh. Quả thật, đó không phải là một tiếng đã nghe biết từ lâu, nhưng vẫn là một tiếng quen thuộc. Họ đã nghe tiếng ấy trước đây, và họ nhận ra ngay lập tức. "Đó là tiếng của Giê-hô-va! Ngài đang đến,—chúng ta sẽ trốn đi đâu?" Đó không phải là một âm thanh đơn thuần; không phải là một cơn gió tình cờ hay tiếng ào ào của những dòng nước gặp nhau; đó là một tiếng sống động,—tiếng của một Đấng chân thật và có ngôi vị như chính họ. Đối với họ, Đức Chúa Trời là một Đấng thật,—một ngôi vị; và tiếng Ngài là một tiếng thật.
Chúng ta không biết có hình dáng nào được thấy hay không. Có thể đã có; vì Đức Chúa Trời luôn luôn, trong các thời đại sau, như đối với Áp-ra-ham, tự bày tỏ Ngài trong một hình dáng. Nhưng điều đó không quan trọng. Một tiếng rõ ràng và có thể hiểu được đã phán với họ; và họ nhận ra đó là tiếng của Giê-hô-va Ê-lô-him,—"Chúa Đức Chúa Trời." Họ đã "nghe" tiếng ấy, và họ đã biết tiếng ấy. Họ đã từng "nghe" tiếng ấy trước đây, và giờ đây họ sắp nghe lại, dù trong những hoàn cảnh khác xa.
Khi Chúa Đức Chúa Trời cất tiếng phán như vậy, Ngài đang "đi trong vườn," vì dường như không phải là tiếng đang di chuyển hay đang đi (như một số người nghĩ), mà chính là Giê-hô-va. Ở những chỗ khác, Ngài cũng được nói đến theo cùng một cách. Khi phán với Y-sơ-ra-ên về Ca-na-an, là nơi ở mà Ngài đã hứa ban cho họ, Ngài không chỉ phán: "Ta sẽ lập trại Ta ở giữa các ngươi," mà còn phán: "Ta sẽ đi giữa các ngươi" (Lê-vi Ký 26:12). Hay, khi nhắc đến thời gian họ lưu lạc trong đồng vắng, Ngài đưa ra, như một động lực cho sự tinh sạch hoàn toàn trong nếp sống của họ, rằng: "Vì Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đi giữa trại quân ngươi... nên trại quân ngươi phải thánh" (Phục-truyền Luật-lệ Ký 23:14). Như sự đề cập ở đây hiển nhiên là về sự hiện diện của Đức Chúa Trời, được bày tỏ trong Shekinah, hay vinh quang có thể thấy được, thì có thể trong Ê-đen cũng chính bằng một hình dáng hữu hình nào đó mà Chúa đã tự bày tỏ Ngài và "đi" trong thiên đàng.
Người ta đã nghe thấy Giê-hô-va "trong lúc gió thổi của ngày." Ý nói, hoặc là vào thời điểm gió đang thổi, hoặc là trong gió; hay, có lẽ hơn, cả hai. Nói chung là trong mối liên hệ với gió, hay gió lốc, mà Giê-hô-va được nói là hiện ra (Ê-xê-chi-ên 1:4). Trong II Sa-mu-ên 22:11, chúng ta đọc: "Ngài đã hiện ra trên cánh của gió;" trong Thi-thiên 18:10 chúng ta đọc: "Ngài bay trên cánh của gió;" trong Thi-thiên 104:3 chúng ta đọc: "Ngài đi trên cánh của gió." Trong những phân đoạn này, chúng ta nhận thấy sự khác biệt trong cách diễn đạt, nhưng sự đồng nhất của ý tưởng chung,—Ngài đã được thấy trên gió; Ngài đã bay trên gió; Ngài đã đi trên gió; cách diễn đạt cuối cùng này chính là cách diễn đạt trong phân đoạn trước mặt chúng ta.
Ngay khi Giê-hô-va hiện ra và tiếng Ngài được nghe, những kẻ phạm tội bỏ chạy. Sự kinh hoàng nắm lấy họ, và sự hổ thẹn bao phủ họ. Những chiếc lá vả có thể che giấu họ khỏi mắt nhau, nhưng khi Đức Chúa Trời đến gần, họ phải thử một cách hiệu quả hơn. Họ chạy trốn. Đó là nỗ lực đầu tiên của họ. Mục đích của họ là đi càng xa Ngài càng tốt. Nhưng họ cần một điều gì khác. Họ chạy trốn vào những bụi rậm, để ở đó bóng tối sẽ khiến họ trở nên vô hình.
Chính là khỏi "sự hiện diện," hay "khuôn mặt," của Đức Chúa Trời mà họ bỏ chạy. Hiển nhiên là có điều gì đó đã được họ thấy, ở đây và ở nơi khác, được gọi bằng danh xưng này. Chính là khỏi "mặt" này của Đức Chúa Trời mà họ quay mặt đi, giống như những kẻ ác được nói sau này sẽ "bị hình phạt bằng sự hủy diệt đời đời khỏi sự hiện diện của Chúa." Danh xưng này dường như được đặt vì sự hiện ra (dù là gì đi nữa) chính là điều mà, trong Đức Chúa Trời, tương ứng với khuôn mặt của con người,—phần bày tỏ rõ nhất chính con người. Đó là một vinh quang hữu hình biểu thị một sự hiện diện có ngôi vị,—sự hiện diện của Ngôi Hai trong Thần Đầu, Đấng, từ đời đời, là sự sáng láng của vinh quang Giê-hô-va và là hình ảnh rõ ràng của ngôi vị Ngài. Vinh quang hữu hình này (giống như Shekinah trong đồng vắng truy đuổi những kẻ nổi loạn) dường như đã tiến về phía họ; và khi nó tiến tới thì họ rút lui,—tiếng nói và vinh quang mà từ đó tiếng nói phát ra cùng kết hợp để làm họ kinh hoàng, vì đó là tiếng nói và vinh quang của Đức Chúa Trời mà họ đã bất tuân. Nơi ẩn náu của chính họ là những cây cối trong vườn; nhưng những cây ấy có thể che chở gì khỏi một vinh quang sáng chói như vậy, hay khỏi một tiếng làm rung chuyển núi đồi? (Thi-thiên 29).
Tiếng ấy! Nó xuyên thấu tai kẻ có tội trong chốc lát. Nó ép đường vào lương tâm. Không gì có thể chống đỡ nó. Đặc biệt là với lương tâm mà nó phán, làm hoảng sợ, thuyết phục, chế ngự. Khi nó phán trong luật pháp, thì điều răn đến (Rô-ma 7:9); kẻ có tội bị đánh gục, hắn chạy trốn trước nó hoặc ngã xuống dưới nó. Nó quét qua hắn và đặt hắn nằm trong bụi đất. Miệng hắn bị bịt lại; hắn bị buộc phải nhận mình có tội. "Vì nhờ luật pháp mà biết tội lỗi."
Và rồi, vinh quang ấy! Nó làm kẻ phạm tội kinh hoàng. Hắn không thể chịu đựng nó, ngay cả từ xa. Sự đến gần của nó đè bẹp hắn. Ngay cả các thánh đồ cũng đã run rẩy trước nó,—Gióp (42:5), Ê-sai (6:5), và Đa-ni-ên (10:7, 8),—huống chi là kẻ có tội! "Sự hiện diện" của Giê-hô-va là ánh sáng, và điều đó hắn không thể chịu đựng, vì hắn yêu sự tối tăm. Y-sơ-ra-ên đã thoáng thấy nó trên Si-na-i, và run rẩy; những kẻ không tin kính sẽ thấy nó trong ngày thạnh nộ, và chạy trốn đến các hòn đá để ẩn náu.
Và rồi sự bất lực của những tấm che của con người. Cho đến khi Đức Chúa Trời đến gần, những chiếc lá vả dường như đủ an toàn; nhưng Ngài hiện ra, và rồi tấm che được thấy là "hẹp hơn người có thể quấn mình trong đó" (Ê-sai 28:20). Hắn chạy trốn, và thử một tấm che khác (vì lá cây không đủ; hắn phải cần đến cả những cây), vẫn "lấy sự nói dối làm nơi ẩn náu, và ẩn mình dưới sự giả trá" (Ê-sai 28:15). Vì hắn có thể chạy trốn khỏi "sự hiện diện" của Đức Chúa Trời ở đâu? (Thi-thiên 139:7.) Cả lá vả lẫn bụi rậm đều không được. Chính Đức Chúa Trời là sự kinh hoàng của kẻ có tội; và Ngài càng đến gần thì sự kinh hoàng đó càng lớn. Không tấm che nào của con người có thể hiệu quả. Bóng tối không được. Khoảng cách không được. Những tấm bọc bằng công đức của con người không được. Trở nên trần truồng trước mặt Đức Chúa Trời là điều hắn rùng mình; và không thứ nào trong số này có thể che giấu sự trần truồng của hắn. Điều duy nhất có thể cất đi sự kinh hoàng và sự hổ thẹn của hắn là một nơi ẩn náu thuộc về Đức Chúa Trời,—một tấm che vô hạn,—sự công chính của Con Đức Chúa Trời.
Trong ngày thạnh nộ, cảnh tượng Ê-đen này sẽ được lặp lại,—con người chạy trốn khỏi sự hiện diện của Đức Chúa Trời. Vì không còn bụi rậm, hắn sẽ chạy đến các hòn đá và đồi núi (Ô-sê 10:8; Khải-huyền 6:15, 16). Nhưng những thứ đó sẽ làm được gì? Mắt Ngài chẳng lẽ không xuyên thấu chúng? Tay Ngài chẳng lẽ không thể giật chúng ra khỏi đó? Vì Chúa đã phán như vầy: "Dù chúng nó đào đến âm phủ, tay Ta cũng sẽ moi chúng nó ra; dù chúng nó trèo lên trời, Ta sẽ đem chúng nó xuống; và dù chúng nó ẩn mình trên đỉnh Cát-mên, Ta sẽ tìm kiếm và kéo chúng nó ra khỏi đó" (A-mốt 9:2, 3).
Câu 9. "Và Chúa Đức Chúa Trời (tiếng Hê-bơ-rơ: Jehovah-Elohim) gọi A-đam (tiếng Hê-bơ-rơ: người nam), và phán với người: Ngươi ở đâu?"
Tiếng đã được nghe không phải là một tiếng ồn vô nghĩa như bão táp hay sấm sét. Nó phán một cách rõ ràng và rành mạch. Nó hướng về A-đam,—về "người nam." Các lời chép không phải là "Ngài phán với," mà là "Ngài gọi," A-đam. Và không thể nhầm lẫn ai là người được nhắc đến. Ngài tiến hành bằng cách hỏi thăm về người, để từng bước một, Ngài có thể khiến tội lỗi tự phơi bày, và kéo sự xưng nhận ra khỏi kẻ có tội. Ngài không ngay lập tức nắm lấy kẻ phạm tội và ép buộc một lời thú nhận bằng sự kinh hoàng. Ngài cũng không tiến hành dựa trên sự toàn tri của Ngài và phán: "Ngươi là người đó." Mục đích của Ngài là phán với lương tâm theo cách mà người ấy có thể xưng nhận, và được dẫn dắt mà không bị ép buộc để xem xét lại những bước quanh co của chính mình. "Ngươi ở đâu?" là câu hỏi. Đơn giản, nhưng, giống như lời của Chúa nói với người đàn bà tại Si-kha (Giăng 4), có hiệu quả để đưa mọi sự ra ánh sáng. Như thể Ngài muốn phán: "Ta mong tìm thấy ngươi tại nơi hẹn đã định, nhưng Ta không tìm thấy ngươi. Cớ sao như vậy? Điều gì đã dẫn ngươi đi lạc? Ngươi ở đâu?" Như vậy Ngài đi tìm kiếm kẻ có tội.
Câu 10. "Và người thưa: Tôi nghe tiếng Ngài trong vườn, và tôi sợ hãi, vì tôi trần truồng; và tôi ẩn mình."
Người nam đáp lời ngay lập tức. Đức Chúa Trời đã gặp mặt hắn mặt đối mặt, và hắn không thể tránh né Ngài hay từ chối trả lời. Hắn đã nghe tiếng. Hắn đã nhận ra ngay lập tức. Chính là "trong vườn" mà hắn đã nghe tiếng ấy, và sự kinh hoàng đã nắm lấy hắn. Hắn thừa nhận rằng mình đã chạy trốn khỏi Đức Chúa Trời, và rằng mình đã không ở nơi mà lẽ ra mình phải được tìm thấy. Hắn bào chữa cho việc mình chạy trốn vì, do trần truồng, hắn sợ hãi trước sự uy nghi của Đức Chúa Trời; và cảm thấy mình không xứng đứng trước mặt Ngài, hắn đã ẩn mình. Khi nói như vậy, hắn dường như tự khen mình vì đã chạy trốn, và gợi ý rằng lỗi lầm thuộc về Đức Chúa Trời, Đấng đã dựng nên hắn trần truồng. Trong điều này không có sự xưng nhận tội lỗi; có sự sợ hãi và hổ thẹn; nhưng chỉ có vậy. Thay vì "xưng ra sự vi phạm mình," trước tiên hắn cố gắng che giấu nó bằng cách ẩn mình; và khi điều đó vô ích, hắn chuyển trách nhiệm từ mình sang Đức Chúa Trời. Dường như chính là điều này mà Gióp nhắc đến, khi ông nói: "Nếu tôi có che tội lỗi tôi như A-đam, giấu gian ác mình trong ngực" (Gióp 31:33). Che giấu tội lỗi bằng bất cứ cách nào như vậy đều không có hiệu quả. Chỉ có một tấm che là hiệu quả,—tấm che của huyết. Chỉ bởi huyết mà tội lỗi mới có thể được "che đậy." Tuy nhiên, con người chưa biết điều này. Hắn tưởng mình có thể tự che đậy nó. Hắn còn phải học rằng điều duy nhất có thể che đậy tội lỗi là điều có thể hấp thụ nó và khiến nó như thể chưa từng có. Đức Chúa Trời còn phải bày tỏ phương pháp của chính Ngài, và dạy con người về hiệu quả của huyết như một tấm che; để khi người ấy hiểu được điều này, người ấy sẽ cảm thấy rằng, để che đậy tội lỗi, không cần phải chạy trốn khỏi Đức Chúa Trời hay chạy đến bụi rậm, nhưng, bằng cách tiếp nhận lời chứng của Đức Chúa Trời về hiệu quả che đậy của huyết, người ấy có thể gặp mặt Đức Chúa Trời mặt đối mặt mà không hổ thẹn hay sợ hãi, đảo ngược lời của tổ phụ đầu tiên của mình, và nói: "Tôi nghe tiếng Ngài, và không sợ hãi, vì tôi đã tìm được một tấm che; và, thay vì ẩn mình, tôi đã trở lại cùng Ngài."
Câu 11. "Và Ngài phán: Ai (hay đã bảo) cho ngươi biết (hay bảo cho ngươi) rằng ngươi trần truồng? Ngươi có ăn trái của cây mà Ta đã truyền cho ngươi chớ nên ăn chăng?"
Đức Chúa Trời tiếp tục cuộc thẩm vấn. Mục đích của Ngài là khiến con người tự kết án chính mình. Ngài đã chạm đến lương tâm rồi, và giờ đây Ngài bắn mũi tên sâu hơn. Ngươi nói về việc "trần truồng." Cớ sao như vậy? Lúc đầu ngươi đã không cảm thấy như vậy. Cho đến nay sự trần truồng của ngươi không phải là rào cản giữa ngươi và Ta. Ai, hay điều gì, đã gợi ý rằng nó là như vậy? Ai, hay điều gì, đã khiến ngươi sợ hãi hay hổ thẹn khi đến? Ngươi đã có được sự hiểu biết này từ đâu, nhờ đó ngươi bào chữa cho mình vì đã chạy trốn khỏi Ta, và che đậy tội lỗi mình vì đã lánh mặt Ta? Con người im lặng. Hắn không đáp một lời. Không ai đã bảo hắn. Ý tưởng ấy đã khởi lên từ bên trong. Một cảm giác lạ lùng nhưng không thể cưỡng lại đã chiếm lấy hắn,—"Tôi trần truồng; tôi không thể nhìn xem Đức Chúa Trời; Đức Chúa Trời không thể nhìn xem tôi." Không để ý đến sự im lặng của con người, Đức Chúa Trời tiếp tục cuộc thẩm vấn. "Ngươi có ăn trái của cây mà Ta đã cấm chăng?" Đây là điều duy nhất có thể gây ra điều này. Có thể nào ngươi đã phạm tội rồi chăng? Như vậy, bằng câu hỏi này đến câu hỏi khác, Ngài dẫn con người đến sự thừa nhận tội lỗi mình, khiến người ấy cảm thấy rằng tội lỗi của mình đã được biết, rằng nguyên nhân thật của sự sợ hãi mình không phải là điều bí mật, và "rằng mọi sự đều trần truồng và lộ ra trước mắt Đấng mà người ấy phải thưa trình."
Câu 12. "Và người nam thưa: Người nữ mà Chúa đã ban để ở cùng tôi, nàng đã cho tôi trái của cây, và tôi đã ăn."
Hắn cảm thấy rằng Đức Chúa Trời đã để mắt trên hắn, và rằng điều Ngài phán là thật. Chính là cây ấy đã cho hắn sự hiểu biết này về "điều ác." Nếu hắn đã chờ đợi thời điểm của Đức Chúa Trời, việc ăn trái ấy hẳn đã cho hắn sự hiểu biết chỉ về điều lành; nhưng hắn đã không chịu chờ đợi; hắn đã bất tuân Đức Chúa Trời; hắn đã vội vã để được khôn ngoan; và điều đó đã mở mắt hắn chỉ để thấy điều ác. Tuy nhiên, hắn vẫn sẽ không nhận lấy trách nhiệm nào về mình vì điều mình đã làm. Hắn không đưa ra câu trả lời trực tiếp và thành thật với Đức Chúa Trời, bằng cách tự do xưng nhận rằng mình đã ăn; nhưng hắn không thể chối cãi hành động, và vì vậy, ngay trong hành động thừa nhận (không phải xưng nhận), hắn đổ trách nhiệm lên người nữ,—đúng hơn, lên Đức Chúa Trời, vì đã ban cho hắn một kẻ cám dỗ như vậy. Ở đây, chúng ta hãy ghi nhận những lẽ thật như sau.
1. Sự khác biệt giữa việc thừa nhận tội lỗi và xưng nhận tội lỗi. A-đam thừa nhận,—chậm chạp và cau có,—nhưng hắn không xưng nhận. Hắn bị đối diện với một Đấng mà trước mặt Ngài sẽ là vô ích nếu chối cãi điều mình đã làm; nhưng hắn sẽ không đi xa hơn mức có thể. Hắn sẽ ngầm nhượng bộ khi sự nhượng bộ bị ép buộc từ hắn, nhưng hắn sẽ không đưa ra lời thừa nhận thẳng thắn nào. Kẻ có tội vẫn như vậy cho đến nay. Hắn làm chính xác những gì A-đam đã làm; không hơn, cho đến khi Đức Thánh Linh đặt tay Ngài trên lương tâm hắn và chạm đến mọi nguồn mạch của bản thể hắn. Cho đến thời điểm đó, hắn có thể thốt ra những lời nhượng bộ bị ép buộc và miễn cưỡng, nhưng hắn sẽ không xưng nhận tội lỗi. Hắn sẽ không đối xử thẳng thắn với Đức Chúa Trời. Hắn cau có, và thừa nhận mình là kẻ có tội vì những người khác làm vậy,—vì sẽ bị coi là kiêu ngạo nếu hắn không làm vậy,—vì hắn không thể không làm,—vì hắn ý thức có điều gì sai trái; nhưng vẫn không có sự xưng nhận chân thành, cởi mở. Nếu không thực sự có sự "nín lặng" (Thi-thiên 32:3), hay "sự che giấu tội lỗi" (Châm-ngôn 28:13), thì cũng không có gì của tinh thần sẵn sàng: "Tôi đã thú tội cùng Chúa, không giấu gian ác tôi. Tôi nói: Tôi sẽ xưng các sự vi phạm tôi cùng Đức Giê-hô-va; và Chúa đã tha tội ác của tôi" (Thi-thiên 32:5; Châm-ngôn 28:13; Lu-ca 15:18–21; I Giăng 1:9).
2. Sự xảo quyệt của kẻ có tội chưa hạ mình. Ngay cả khi thừa nhận tội lỗi, hắn rũ bỏ trách nhiệm khỏi mình; đúng hơn, hắn đưa tên của người khác ra trước, ngay cả trước khi lời thừa nhận được thốt ra, như thể để vô hiệu hóa nó trước khi nó được đưa ra. Thật xảo quyệt! mà vẫn thật phổ biến! Con người không chỉ đưa ra một lời thừa nhận miễn cưỡng đơn thuần,—họ không chỉ trong khi làm vậy cố gắng chuyển trách nhiệm khỏi mình, mà họ còn cố gắng, bằng cách đưa tên của người khác vào, trước khi lời thừa nhận được đưa ra, để tạo ấn tượng một cách khéo léo nhất rằng người khác này mới là người thực sự có tội. Như vậy, bằng cách nhắc đến người khác trước, họ hy vọng kéo mọi sự chú ý khỏi mình sang người ấy, để, trước khi tội lỗi của chính mình được thừa nhận, sự chú ý đã được hướng đến người ấy như là kẻ có tội; và như vậy, không chỉ có một lời thừa nhận tội lỗi sơ sài thay vì một sự xưng nhận thành thật, mà còn có một nỗ lực xảo quyệt nhất để phá bỏ chính lời thừa nhận ấy bằng cách thức đặc biệt mà nó được đưa ra. Thật khó nói một phương pháp như vậy là xảo quyệt hơn hay hèn nhát hơn. Chắc chắn đó là cách hành xử của một người, một mặt, sợ phải xưng nhận; và, mặt khác, sợ không xưng nhận, và người ấy dung hòa hai nỗi sợ đối nghịch này bằng một lời tuyên bố xảo quyệt nhất, cho thấy hắn rùng mình biết bao trước hậu quả của chính lời thừa nhận nghèo nàn của mình. Ôi! chúng ta tìm thấy sự thừa nhận tội lỗi thành thật, không dè dặt ở đâu? Không nơi nào, ngoại trừ trong mối liên hệ với sự tha thứ. Cho đến khoảnh khắc chúng ta học biết "sự tha thứ ở nơi Đức Chúa Trời," sẽ luôn có sự dè dặt,—một sự miễn cưỡng hèn nhát không chịu xưng nhận, một sự chuyển tội lỗi khỏi mình một cách thiếu nam tính, một ước muốn tô vẽ tội lỗi mình, hay giảm bớt số lượng chúng. Sẽ luôn có "sự gian dối," vì sẽ luôn có động lực để giấu tội lỗi mình; nhưng khi sự tha thứ nhưng không đến, nó cất đi mọi sự dè dặt, nó khiến chúng ta "không gian dối." Chúng ta xưng nhận một cách tự do, vì những lý do kiềm chế đã bị dẹp bỏ. Và khi đến để nhận sự tha thứ, chúng ta đưa tên của Đấng Bảo Lãnh chúng ta ra trước, ngay cả trước khi nhắc đến tội lỗi mình, để, giống như A-đam, dù không với sự gian dối của hắn, chúng ta có thể hướng sự chú ý đến Đấng mà chúng ta đổ tội lỗi mình lên: "Vì DANH Chúa, Đức Giê-hô-va ôi, xin tha tội ác tôi, vì nó trọng lớn" (Thi-thiên 25:11).
3. Sự kiêu ngạo tự cho mình là công chính của kẻ có tội. Hắn thừa nhận bao nhiêu tội lỗi của mình tùy theo mức không thể chối cãi, và rồi tự khen mình vì điều mình đã làm. Hắn quyết tâm không nhận lấy trách nhiệm nhiều hơn mức có thể. Ngay cả trong phần trách nhiệm mà hắn nhận, hắn tìm thấy không chỉ một sự giảm nhẹ, mà còn một đức tính, một công đức; vì hắn đã chạy trốn, bởi vì không xứng hợp cho hắn đứng trước mặt Đức Chúa Trời trong tình trạng trần truồng! Đúng hơn, ngay cả trong bao nhiêu trách nhiệm mà hắn nhận, hắn phải chia nó với người khác, nhờ vậy chỉ để lại trên mình chút ít tội lỗi và một mức độ công đức đáng kể. Nếu không phải vì người khác, hắn hẳn đã không phải thừa nhận ngay cả mức trách nhiệm nhỏ bé mà hắn đã thừa nhận! Ở đây có sự kiêu ngạo, nhưng không có sự đau buồn theo ý Đức Chúa Trời; không có gì của "tâm thần tan vỡ;" đúng hơn, ngay cả sự tuyệt vọng cũng không. Sự tự cho mình là công chính của hắn nâng hắn lên, nâng đỡ hắn, và khiến hắn nghĩ trường hợp của mình không đến nỗi tệ như vô vọng. Cho đến khi kẻ có tội thấy thập tự giá, sẽ luôn như vậy. Luật pháp sẽ không hạ hắn xuống. Tiếng của Đức Chúa Trời sẽ không hạ hắn xuống, dù có thể làm hắn hoảng sợ. Hắn phải thấy sự kết án hoàn toàn chính mình trong thập tự giá, và đồng thời sự chu cấp của Đức Chúa Trời để đáp ứng trường hợp của hắn và cất đi sự kết án, rồi hắn mới vứt bỏ những điều mình tin cậy. Chỉ sự hiểu biết về sự công chính của Đức Chúa Trời mới có thể cất đi hoặc sự kiêu ngạo hoặc sự hổ thẹn của hắn, cũng như chỉ sự hiểu biết về "tình yêu thương trọn vẹn" mới có thể đuổi sự sợ hãi ra ngoài.
4. Sự ích kỷ chai cứng của kẻ có tội. Hắn buộc tội người khác để che đậy mình. Hắn không ngần ngại buộc tội người thân yêu nhất; hắn không tha cho vợ của lòng mình. Thay vì chịu trách nhiệm, hắn sẽ ném nó đi bất cứ đâu, bất kể ai phải chịu đựng. Và tất cả điều này trong chốc lát! Kết quả của tội lỗi đến nhanh biết bao! Nó đã nhổ bật tình cảm, và phá vỡ mối dây gần gũi nhất, và biến con người thành một sinh vật của sự ích kỷ đen tối. Hắn đã thôi "yêu người lân cận như chính mình." CÁI TÔI giờ đây đã nổi lên trên hết trong hắn. Hắn đã chai lì đối với người thân yêu nhất của mình. Hắn không ngần ngại phơi bày họ trước cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời; hắn không quan tâm số phận của họ sẽ ra sao, miễn là hắn thoát được! "Đáng ghét, và ghét nhau," là dòng chữ khắc trên trán của dòng dõi sa ngã của chúng ta. Chính là điều này mà chúng ta đọc thấy trên trán của A-đam ở đây.
5. Sự phạm thượng và vong ân của kẻ có tội đối với Đức Chúa Trời. "Người nữ mà Chúa ban cho tôi," A-đam nói. Tình yêu của Đức Chúa Trời trong việc ban cho hắn một người giúp đỡ xứng hợp bị bỏ qua, và chính món quà bị chế giễu. Những nỗ lực chân thành của Đức Chúa Trời trong việc chu cấp cho hắn một người bạn đời xứng hợp như vậy bị quên lãng, đúng hơn, bị biến thành cớ để đổ trách nhiệm về sự sa ngã của mình lên Ngài. Nếu không phải vì Chúa, tôi đã không phạm tội;—người nữ mà Chúa ban cho tôi đã trở thành kẻ cám dỗ tôi. Chính Chúa đã làm điều đó, khi ban cho tôi một người bạn đời như vậy. Chính như vậy mà Y-sơ-ra-ên đã trách Đức Chúa Trời là tác giả của tội lỗi và sự khốn khổ của họ (Ê-xê-chi-ên 33:10): "Nếu sự phạm pháp và tội lỗi chúng ta ở trên chúng ta, và chúng ta hao mòn vì cớ nó, thì thể nào chúng ta còn sống được?" Nghĩa là: "Nếu chúng ta chết, chúng ta đành phải chết; chúng ta không thể làm gì khác; và Đức Chúa Trời chỉ đang chế nhạo chúng ta bằng những lời hứa bị phá vỡ, nói với chúng ta về sự sống, mà chỉ ban sự chết." Và liên quan đến điều này, Đức Chúa Trời đã tự minh oan bằng lời thề, từ chối mang tiếng xấu, hay nhận trách nhiệm về sự chết của con người: "Chúa Giê-hô-va phán: Thật như Ta hằng sống, Ta không vui thích về sự chết của kẻ dữ." Chính như vậy mà những kẻ nhạo báng trong những ngày sau rốt này xuyên tạc những món quà của Đức Chúa Trời thành cớ để phạm tội, hay thành lý do để tin rằng không hề có tội lỗi nào cả. Khi chúng ta nói về tội lỗi của họ trong việc chạy theo dục vọng mình, họ hỏi: "Có thể có tội gì trong việc thỏa mãn những ước muốn mà Đức Chúa Trời đã ban? hay nếu có tội trong những điều này, thì ai đáng trách ngoài Đấng đã ban chúng?"
6. Nỗ lực của kẻ có tội để tô vẽ hành động mình. "Người nữ cho tôi trái cây, và tôi ăn nó; chỉ có vậy. Cho, nhận, và ăn một chút trái cây; chỉ có vậy! Còn gì đơn giản, tự nhiên, vô tội hơn? Làm sao tôi có thể làm khác được?" Như vậy hắn tô vẽ tội lỗi. Hắn nói những lời êm tai với chính mình về nó, và muốn làm cho Đức Chúa Trời nghĩ về nó nhẹ nhàng như chính hắn nghĩ. Và con người vẫn đùa giỡn với tội lỗi như vậy. Có hại gì trong đó? Có hại gì trong bài hát, điệu nhảy, tiếng cười, sự vui vẻ, sự lộng lẫy? Những thú vui này chẳng phải vô hại sao? Ôi! chính như vậy mà kẻ có tội đầu tiên đã cố lý luận với Đức Chúa Trời của mình. Nhưng hắn có thành công không? Đức Chúa Trời có chấp nhận lời bào chữa vô hại của hắn không? Ngài có quay cơn thạnh nộ đi, hay làm nhạt đi lời rủa sả, hay xưng công chính cho kẻ phạm tội không? Chừng nào con người còn khăng khăng tô vẽ tội lỗi mình, và cố làm cho Đức Chúa Trời nghĩ về nó nhẹ nhàng như chính mình nghĩ, thì hắn sẽ thất bại trong việc tìm được ân huệ. Mãi đến khi hắn đồng ý với phán quyết của Đức Chúa Trời, và, chấp nhận sự kết án là điều xứng đáng với mình, đứng vào vị trí của kẻ có tội trước mặt Đức Chúa Trời, thì hắn mới có thể hy vọng. Vì mọi hy vọng của kẻ có tội bắt đầu trong sự thừa nhận sự vô vọng của mình, và trong việc đồng ý nhận lấy hy vọng, không phải từ ý tưởng rằng cơn thạnh nộ không xứng đáng với mình, mà từ sự hiểu biết về ân điển diệu kỳ đã trải rộng vòng tròn đầy phước của nó vượt xa những giới hạn tột cùng của tội lỗi con người.
Câu 13. "Và Chúa Đức Chúa Trời phán với người nữ: Ngươi đã làm gì vậy? Và người nữ thưa: Con rắn đã dỗ dành tôi, và tôi đã ăn."
Cuộc xét xử tiếp tục, và cuộc điều tra được tiến hành với tất cả sự điềm tĩnh của một tòa án. Câu trả lời cau có của A-đam không khơi dậy cơn thạnh nộ, và không gọi ra lời nhận xét nào. Chúa Đức Chúa Trời giờ đây chuyển sang người nữ. Nàng đã bị người nam buộc tội, và Ngài quay sang nàng để xem lời buộc tội của người nam đứng vững ra sao. Ngài nhận lời hắn, và tiếp tục cuộc điều tra: "Ngươi đã làm gì vậy?" Có thật là ngươi đã làm điều mà chồng ngươi buộc tội ngươi chăng?
Nơi Ê-va, chúng ta ghi nhận cùng một tinh thần tự cho mình là công chính. Thật vậy, nàng không trả đũa người nam, và nói: "Sao tôi lại đáng trách về tội lỗi của ông ấy, vì ông ấy đâu cần phải ăn nếu ông ấy không muốn?" Nàng thừa nhận rằng mình đã làm điều đó, dù, giống như chồng mình, nàng làm vậy một cách cau có nhất, và không bằng một lời xưng nhận trực tiếp hay thẳng thắn. Nàng không chối cãi hành động, nhưng nàng sẽ không nhận trách nhiệm. Chính con Rắn đã dỗ dành nàng! Sao nàng có thể làm khác được? Như thể nàng muốn gián tiếp đổ trách nhiệm lại lên Đức Chúa Trời. "Đó là chính loài vật của Ngài, con Rắn; nó mới là nguyên nhân thật; hãy trách nó, chứ đừng trách tôi; sao nó lại được phép dỗ dành tôi?"
Kẻ có tội từ chối nhận lấy tội lỗi, ngay cả khi hắn thừa nhận hành động, là như vậy đó. Hắn không dám nói: Tôi đã không làm điều đó; nhưng hắn không ngần ngại khẳng định: "Tôi không đáng trách khi làm điều đó." Hắn khẳng định, hoặc "tội lỗi không phải là rất lớn," hoặc "có nhiều lý do bào chữa cho tôi;" và lý do lớn nhất trong tất cả là điều này: "chính một loài vật do Đức Chúa Trời dựng nên đã cám dỗ tôi." Hãy xem tội lỗi vận hành một cách tai hại biết bao. Nó biến hắn thành kẻ nói dối,—kẻ nói dối với chính lương tâm mình, với đồng loại mình, với Đức Chúa Trời mình. Nó biến hắn thành kẻ hèn nhát. Nó biến hắn thành kẻ buộc tội người khác. Nó biến hắn thành kẻ phạm thượng với chính Đức Chúa Trời. Thừa nhận mình hoàn toàn là kẻ có tội,—trở nên như vậy, không phải bởi Đức Chúa Trời, cũng không bởi bất cứ đồng loại nào, cũng không bởi sự giáo dục, cũng không bởi hoàn cảnh, mà duy chỉ bởi chính mình,—là điều hắn sẽ không chịu hạ mình làm. Tuy nhiên, trên bất cứ điều kiện nào khác, Đức Chúa Trời không thể đối xử với hắn. Là một kẻ có tội đã xưng nhận, hắn có thể bất cứ lúc nào đến với Đức Chúa Trời, chắc chắn sẽ tìm được ân huệ và sự tha thứ; nhưng trên bất cứ nền tảng nào khác, đến gần Đức Chúa Trời chắc chắn là hoàn toàn vô ích. Những lời xưng nhận nửa vời sẽ không được; những sự che giấu sẽ không được; những sự giảm nhẹ sẽ không được; phải có sự thừa nhận đầy đủ về tội lỗi hoàn toàn, nếu không Đức Chúa Trời không thể có sự giao dịch nào với hắn cả.
Và ở đây một lần nữa, chúng ta hãy ghi nhận sự nhẫn nhịn của Đức Chúa Trời chúng ta. Ngay cả trước khi ân điển được công bố trực tiếp cho con người, chúng ta có thể quan sát những tia sáng đầu tiên của nó trong cách Đức Chúa Trời đến gần con người, và trong sự khác biệt giữa cách Ngài đối xử với con người và cách Ngài đối xử với con rắn. Thật chậm giận biết bao! Thật miễn cưỡng biết bao khi thấy người nữ có tội! Thật lo lắng biết bao để nghe hết mọi điều nàng muốn nói cho mình trước khi tuyên án! Cũng thật hạ mình biết bao trong tất cả điều này; vì chính Ngài đích thân đến để thực hiện cuộc điều tra, không giao phó cho người khác; và đến một cách đầy ân điển để tìm kiếm con người, khi con người đang chạy trốn khỏi Ngài; không vội vàng đưa ra một kết luận khắc nghiệt về sự chạy trốn của hắn, nhưng chờ nghe lời bào chữa và biện hộ của hắn; không đe dọa cũng không trách mắng, nhưng, bằng những lời của cuộc thăm hỏi điềm tĩnh và thân thiện, hỏi: "Ngươi đã làm gì vậy?"
Đức Chúa Trời mà chúng ta có sự giao dịch với chính là như vậy,—"Đức Chúa Trời của mọi ân điển;" không ghét, mà yêu; không rủa sả, mà chúc phước; không vội vàng, mà chậm giận; không trách mắng, mà đối xử dịu dàng; không kết án, mà tha thứ. Thật hiển nhiên biết bao đây là cùng một Đức Chúa Trời đã yêu thế gian đến nỗi ban Con một của Ngài! Thật hoàn hảo biết bao sự hài hòa về tính cách trong Đức Chúa Trời này, từ những lời đầu tiên này, được phán với con người sa ngã, đến những lời cuối cùng mà sách Ngài chứa đựng! Thật phước hạnh biết bao khi học biết rằng Đức Chúa Trời này, Đấng đã tìm kiếm A-đam khi hắn chạy trốn khỏi Ngài, vẫn đang tìm kiếm kẻ có tội, không bị khiêu khích bởi những sự lang thang và chống cự và tự bào chữa của hắn; vẫn chờ đợi, với sự nhẫn nại không suy giảm và tình yêu thương nhịn nhục, để tiếp nhận, và yêu thương, và ban phước!
Câu 14, 15. "Và Chúa Đức Chúa Trời (tiếng Hê-bơ-rơ: Jehovah-Elohim) phán với con rắn: Vì ngươi đã làm điều đó, ngươi bị rủa sả hơn mọi loài súc vật, và hơn mọi loài thú đồng: ngươi sẽ đi bằng bụng mình, và ăn bụi đất trọn đời ngươi. 15. Ta sẽ làm cho có sự thù nghịch giữa ngươi và người nữ, giữa dòng dõi ngươi và dòng dõi người nữ: dòng dõi đó sẽ đạp đầu ngươi, và ngươi sẽ cắn gót chân nó."
Mặc dù cả hai câu này, ở một mức độ nào đó, đều nói về chính Sa-tan, nhưng chúng bao hàm những chủ đề riêng biệt; câu trước chỉ đặc biệt hơn về lời rủa sả trên con rắn theo nghĩa đen, câu sau tiên báo lời rủa sả trên Kẻ Cám Dỗ lớn. Chúng dường như chỉ là một lời tiên tri, nhưng lại bao gồm hai đối tượng, cái gần và cái xa, cái theo nghĩa đen và cái theo nghĩa bóng. Bắt đầu, như mọi lời tiên tri kép, với cái gần và cái theo nghĩa đen, chúng kết thúc trong cái xa và cái theo nghĩa bóng. Như trong Thi-thiên thứ 72, người hát bắt đầu với Sa-lô-môn thật và kết thúc với Sa-lô-môn lớn hơn; và như trong nhiều lời sấm mà tiên tri Ê-sai bắt đầu với Ba-by-lôn lúc bấy giờ đang tồn tại trên đồng bằng Si-nê-a, và kết thúc với Ba-by-lôn lớn, trên bảy ngọn đồi; thì ở đây cũng vậy. Ngài bắt đầu với con rắn, Ngài kết thúc với Sa-tan. Hình ảnh được dùng lấy từ con rắn; nhưng bức tranh tiên tri được ban ra như vậy liên quan đến một nhân vật lớn hơn nhiều. Vì hiển nhiên rằng một mục đích chính đạt được bằng cách dùng một hình ảnh như vậy theo cách được làm ở đây, là đưa ra trước mặt chúng ta ngôi vị của Đấng được giới thiệu với chúng ta ở đây. Những lời ấy, không nghi ngờ gì, là những hình ảnh, nhưng chúng là những hình ảnh của điều có thật,—chính xác và có ngôi vị. Chúng không phải là hình ảnh của những sự trừu tượng hay nguyên tắc hay lẽ thật, mà của một ngôi vị. Chúng không trình bày sự kết án của Đức Chúa Trời đối với sự sai lầm hay điều ác, mà là sự phán xét của Ngài trên một ngôi vị. Chúng không chỉ sự xung đột giữa điều ác và điều thiện, với sự thắng thế của điều sau sau một thời gian ngắn bị đè nén, mà chúng tiên báo trận chiến giữa hai ngôi vị. Bản chất của trận chiến không được tuyên bố, nhưng ngôi vị và tính chân thật của những kẻ chiến đấu được trình bày một cách sinh động, và không thể nhầm lẫn.
Điều này đã rõ ràng. Bây giờ chúng ta hãy xem xét chính những lời ấy.
Đức Chúa Trời, trong cách Ngài đối xử với tổ phụ tổ mẫu đầu tiên của chúng ta, đã tiến hành theo cách của một cuộc điều tra tư pháp, từng bước một. Ngài đã không coi điều gì là đương nhiên, nhưng đã điềm tĩnh tra hỏi họ, dành cho họ đầy đủ cơ hội để tự biện hộ; miễn cưỡng kết án, đúng hơn, đưa ra những lời buộc tội của Ngài đơn thuần như những câu hỏi, không hơn. Nhưng khi Ngài đến để đối xử với con rắn và với Sa-tan, chúng ta không tìm thấy điều gì như vậy. Chúng đã được đối xử như đã bị kết án, và chỉ chờ đợi bản án của mình. Ân điển của Ngài đối với con người là như vậy, và sự bày tỏ ý định của Ngài đối xử với con người trong ân điển, chứ không phải trong sự phán xét, là như vậy. Sự tương phản kỳ diệu giữa hai dòng dõi thọ tạo và ý định của Ngài về chúng! Với dòng dõi này mọi sự đều là ân điển, với dòng dõi kia mọi sự đều là sự công chính và cơn thạnh nộ! Ngay cả trong tạo vật thấp hơn, sự khác biệt này cũng được bày tỏ. Loài vật đã đứng về phía Sa-tan, và trở thành công cụ của hắn trong việc hủy hoại con người, bị rủa sả với lời rủa sả của Sa-tan, và vì tội của Sa-tan; trong khi những loài vật khác bị rủa sả với một lời rủa sả nhẹ hơn và ít lâu dài hơn, và điều đó là vì tội của con người. Như thể Đức Chúa Trời muốn từ ban đầu công bố tội lỗi vượt trội của mọi đồng minh của Kẻ Ác; và số phận nhanh chóng của tất cả những ai, trong ngày định mệnh, sẽ bị thấy đứng về phía hắn. Con rắn chỉ là công cụ bất đắc dĩ, mà còn bị rủa sả; huống chi những ai đã "lấy chi thể mình làm khí giới bất nghĩa cho tội lỗi" (Rô-ma 6:13), đúng hơn, "chạy cách tham lam" theo đường lối của Kẻ Ác!
Mặc dù con rắn chỉ là công cụ, nhưng nó bị rủa sả. Và những lời "hơn mọi loài súc vật," ngụ ý rằng phần còn lại của tạo vật động vật đã phải chia sẻ lời rủa sả đã giáng xuống nó như công cụ đặc biệt của Sa-tan trong âm mưu chống lại con người. Và tại sao có lời rủa sả phổ quát này?
1. Để bày tỏ bản chất lan rộng và làm ô uế của tội lỗi.—Một tội lỗi là đủ để lan ra khắp một thế giới. Có điều gì đó trong chính bản chất của tội lỗi lây nhiễm và làm ô uế. Nó không giống như một hòn đá bị thả xuống nơi hoang mạc, trên cát, để nằm đó bất động và bất lực. Nó giống như chính hòn đá ấy được ném vào một hồ nước mênh mông không gợn sóng, dấy lên gợn này đến gợn khác, và lan truyền ảnh hưởng xáo trộn của nó ra xa, vòng này đến vòng khác, hàng dặm về mọi phía, cho đến khi cả hồ đều chuyển động. Chúng ta không hiểu những hoạt động và năng lực của tội lỗi. Chúng ta chậm tin chúng. Chúng ta càng không hiểu hay tin mối liên hệ lạ lùng giữa một thọ tạo phạm tội này với thọ tạo khác; đến nỗi chúng ta thấy dường như bất công khi một kẻ lại lôi kéo kẻ khác vào điều ác. Nhưng hiển nhiên là có một điều như là sự hiệp nhất, không chỉ về bản thể, mà về trách nhiệm. Tôi không tự nhận giải thích điều này. Nhưng Đức Chúa Trời tiến hành dựa trên nó như một luật của sự hiện hữu. Phân đoạn trước mặt chúng ta coi đó là đương nhiên; đúng hơn, toàn bộ Kinh Thánh thừa nhận nó. Đó không phải là một thủ tục tình cờ hay độc đoán nào đó. Đó là luật, luật công chính của tư cách thọ tạo, mà khi bày tỏ chính nó trước tiên trong lời rủa sả, đã hoàn tất sự phát triển của nó trong phước lành, khi "Ngài đã làm Đấng không hề biết tội lỗi trở nên tội lỗi vì chúng ta, hầu cho chúng ta nhờ Đấng đó mà được trở nên sự công bình của Đức Chúa Trời."
2. Để bày tỏ mọi phần đa dạng của tạo vật gắn bó với nhau và phụ thuộc vào nhau như thế nào.—Một vật bị dời chỗ, tất cả đều bị hủy hoại. Có một sự hiệp nhất trong tạo vật mà chúng ta chưa học để hiểu,—một sự hiệp nhất thuộc loại chặt chẽ nhất, mà vẫn hoàn toàn tương thích với trách nhiệm cá nhân và hành động riêng biệt. Vòm cuốn không phụ thuộc vào viên đá đỉnh vòm hơn các phần khác nhau của tư cách thọ tạo phụ thuộc vào nhau để được vững vàng và hoàn hảo. Như thể sự hiệp nhất của Thần Đầu có đối ứng của nó trong sự hiệp nhất của tạo vật. Và, lạ lùng thay, chính sự sa ngã đã bày tỏ đầy đủ sự hợp nhất này, và làm cho chúng ta quen thuộc với những mối quan hệ đa dạng của nó.
3. Để làm một đài kỷ niệm về điều ác của tội lỗi. Tội lỗi cần một điều gì hữu hình, một điều gì có thể sờ thấy, để bày tỏ cả sự tồn tại của nó lẫn "tính tội lỗi quá đỗi" của nó. Nó phải tự phô bày ra các giác quan của chúng ta. Nó phải đứng ra trước mắt, bị đóng dấu bằng đòn roi của sự phán xét Đức Chúa Trời, như là vật gớm ghiếc mà Ngài ghét. Như vậy Ngài đã rải những đài kỷ niệm của tội lỗi khắp mặt đất. Ngài đã gắn chúng vào những vật có sự sống và những vật vô tri, để chúng ta có thể thấy và nghe và cảm nhận sự đê hèn và cay đắng của vật bị rủa sả. Trước khi Đức Chúa Trời có thể tiến hành bày tỏ ý định tha thứ của Ngài, Ngài phải dựng lên trên đất một đài kỷ niệm bền vững về tội lỗi, để sau đó con người không còn nhầm lẫn; để không bao giờ có thể cho rằng trong khi đầy ân điển với kẻ có tội, Ngài đang đùa giỡn với tội lỗi.
Trong khi con rắn bị rủa sả như vậy hơn mọi phần còn lại của tạo vật, nó được cho hiểu lý do tại sao nó bị đối xử như vậy. "Vì ngươi đã làm điều đó." Đức Chúa Trời cẩn thận để không có sự nhầm lẫn nào. Lời rủa sả không phải là một điều ác tình cờ và không phải là một điều ác độc đoán; nó có thể truy nguyên đến một nguyên nhân rõ rệt. Con rắn đã dỗ dành con người, và vì vậy sự phán xét giáng xuống nó. "Lời rủa sả vô cớ sẽ không đến." "Vì ngươi đã làm điều đó," là lời mở đầu của Đức Chúa Trời cho bản án của Ngài trên con rắn. Đó là lời mở đầu của Ngài cho sự phán xét được tuyên bố trên kẻ có tội. "Vì ngươi đã làm điều đó," là những lời kinh khủng mà nhờ đó hắn sẽ bị đưa vào lửa đời đời.
Lời rủa sả hữu hình trên con rắn là như vậy. Bây giờ chúng ta hãy ghi nhận (câu 15) lời rủa sả vô hình trên Sa-tan. Từ khoảnh khắc đó, sẽ có chiến tranh giữa Sa-tan và người nữ, sự thù nghịch giữa dòng dõi hắn và dòng dõi nàng. Đúng hơn, sẽ có chiến tranh,—chiến tranh công khai. Cuộc chiến tranh này sẽ gồm hai phần lớn, hay hai giai đoạn. Trong giai đoạn thứ nhất, dòng dõi người nữ sẽ bị thương; trong giai đoạn thứ hai, con rắn sẽ bị hủy diệt. Thời gian của cuộc chiến tranh của hắn không được nêu, hay hai phần lớn của nó có thể gần nhau đến mức nào. Chúng có thể gần, hoặc có thể xa, chúng ta không được bảo, vì lúc đầu chúng ta không cần phải học điều này. Đơn thuần hai điều được trình bày ra trước mặt chúng ta, nhưng câu hỏi về thời gian được giữ khuất khỏi tầm nhìn để, ngay từ đầu, không chỉ có sự trông đợi sự đến của dòng dõi người nữ, mà còn có sự canh chừng Ngài. Chúng ta nhận được ở đây chỉ là cái nhìn xa xăm về một dãy núi lớn. Những đỉnh cao chót vót của nó dường như cụm lại với nhau, như thể không có bước nào ở giữa: nhưng, khi chúng ta đến được chúng, như giờ đây trong những ngày cuối cùng chúng ta đã đến, chúng ta thấy chúng cách nhau bởi những thung lũng, và đồng bằng, và vực thẳm có độ rộng và độ cao bao la. Chúng ta không thể suy ra từ những lời ngắn gọn của câu này liệu trận chiến sẽ là cuộc xung đột của một ngày hay của mười ngàn năm. Các thời đại sau sẽ mở ra chi tiết; sẽ bày tỏ cho chúng ta sự đau khổ và sự chiến thắng, sự hổ thẹn và vinh quang. Lần đến thứ nhất và lần đến thứ hai của Chúa được đưa lại gần nhau ở đây đến nỗi chúng ta hẳn đã cho rằng không có khoảng cách nào giữa chúng.
Nhưng mặc dù thời kỳ và mùa vụ không được ban cho, và vì vậy nhiều điều bị giấu khỏi con người, nhưng đã có đủ được phán để cho người ấy biết rằng Đức Chúa Trời đã đứng về phía mình chống lại kẻ thù mình; rằng tình yêu của Đức Chúa Trời đã can thiệp và cam kết với sự thất bại cuối cùng của Sa-tan, và sự phước hạnh cuối cùng của nạn nhân mà hắn đã coi là của riêng mình. Ở đây vang lên nốt nhạc vui mừng đầu tiên trong tai con người. Nó vang lên trong nhiều khía cạnh không rõ ràng và không rành mạch; nhưng trong khía cạnh này, ít nhất, nó rõ ràng và rành mạch nhất, rằng nó công bố tình yêu nhưng không của Đức Chúa Trời, và tình yêu nhưng không ấy không đơn thuần được bày tỏ trong việc sai đến một Đấng Giải Cứu; mà là tự tạo cho mình một lối đến công chính với con người qua những sự đau khổ của chính Đấng Giải Cứu đó. Giờ đây tư tưởng lớn của lòng Đức Chúa Trời, ý tưởng về ân điển, bắt đầu được mở ra, không chỉ cho con người, mà cho cả vũ trụ. Nhưng ôi! cần phải xây dựng một bộ máy hùng vĩ biết bao trước khi một ý tưởng ấy có thể được làm cho rõ ràng, và con người được tin cậy với nó! Một bộ máy phải được dựng lên (và dựng lên dần dần, thời đại này đến thời đại khác) để thực hiện cũng như để phô bày toàn bộ sự điều chỉnh của sự công chính và ân điển, sự thánh khiết và ân điển, cơn thạnh nộ và ân điển, hình phạt và ân điển, trước khi kẻ có tội có thể được làm cho hiểu ý tưởng mới, ý tưởng lạ lùng, hay phân biệt nó với sự thờ ơ đơn thuần đối với tội lỗi, hay được tin cậy với việc áp dụng nó cho chính mình! Đây là bước đầu tiên để mở ra "sự mầu nhiệm đã giấu trong Đức Chúa Trời, là Đấng đã dựng nên muôn vật bởi Đức Chúa Giê-xu Christ; hầu cho bây giờ nhờ Hội Thánh mà sự khôn ngoan đa dạng của Đức Chúa Trời được tỏ ra cho các bậc cầm quyền và các thế lực trên các nơi cao" (Ê-phê-sô 3:9–11). Và chính liên quan đến điều này mà thư tín kết luận như vầy: "Nguyện Ngài được vinh hiển TRONG HỘI THÁNH, trải qua mọi đời, đời đời vô cùng. A-men" (Ê-phê-sô 3:21). Và đến lúc sự mầu nhiệm vinh hiển được hoàn tất, bài ca này sẽ được hát: "Ồ! sâu nhiệm thay là sự giàu có, khôn ngoan và thông biết của Đức Chúa Trời!" (Rô-ma 11:33.)
Đã phác thảo ngắn gọn ý nghĩa của hai câu này, bây giờ chúng ta hãy xem xét chúng chi tiết hơn. Chúng quá quan trọng để bị lướt qua nhẹ nhàng. Chúng chứa đựng gốc rễ của mọi lẽ thật về sự cứu chuộc.
1. Chúng ta hãy ghi nhận cách Đức Chúa Trời tiến hành trong những cuộc điều tra của Ngài sau tội lỗi.—Trước tiên Ngài truy tìm nó từng bước một, theo dấu nó trong mọi đường quanh co, rồi mới thốt ra một lời phán xét nào. Những cách đối xử của Ngài cho đến nay đã là với A-đam, là đầu của tạo vật. Vì vậy Ngài phán trước tiên với người. Rồi từ A-đam tội lỗi được truy đến người nữ, rồi từ người nữ đến con rắn. Bằng tiến trình này, nó được đưa ra một cách trang trọng trước lương tâm của những kẻ phạm tội, để họ có thể thấy những gì mình đã làm. Trong tiến trình này, Đức Chúa Trời không lợi dụng kẻ có tội. Ngài không dùng sự toàn tri hay sự toàn năng của Ngài để kết án hay làm kẻ có tội khiếp sợ, hay để ép buộc sự xưng nhận từ hắn. Ngài chứng minh mọi sự bằng chính lời thừa nhận của kẻ có tội, để miệng hắn bị bịt lại, và để Đấng Phán Xét được thừa nhận là công chính trong mọi điều Ngài làm; để Ngài không chỉ là Đức Chúa Trời công bình, mà Ngài còn được thấy là như vậy bởi các thọ tạo của Ngài (xem Gióp 34:23; Thi-thiên 51:4; Rô-ma 3:4). Và như tiến trình điều tra thế nào, thì sự phán xét cũng vậy. Bản án được công bố một cách tư pháp, không phải trong cơn giận, mà trong sự công chính. Đã truy tội lỗi đến nguồn của nó, Đức Chúa Trời bắt đầu với con rắn, nguồn của điều ác, hay đúng hơn với Sa-tan và con rắn cùng nhau, như nguồn kép. Ngài đã bắt đầu với kẻ phạm tội trong cuộc điều tra của Ngài, Ngài bắt đầu với kẻ cám dỗ trong sự phán xét của Ngài; vì lời kết án đầu tiên phải được hướng chống lại kẻ khởi xướng tội lỗi, nhát roi thạnh nộ đầu tiên phải giáng trên kẻ đầu tiên gây ra hành động. Như vậy, ngay cả trong những điều nhỏ nhặt nhất, bày tỏ lẽ thật và sự công chính của Ngài! Ngay cả trong thứ tự của sự phán xét, thật cẩn thận biết bao khi ghi nhận ý thức của Ngài về những loại tội phạm khác nhau! Đây là một mẫu mực về cách Ngài sẽ phán xét thế gian trong sự công chính!
2. Chúng ta hãy ghi nhận những hoàn cảnh mà bản án được ban ra.—Nó được ban ra trong lúc tổ phụ tổ mẫu chúng ta nghe. Nó không được hướng đặc biệt đến họ. Họ chỉ là những người nghe. Nhưng cảnh tượng được sắp đặt cho họ. Lời rủa sả này trên con rắn được phán vào tai họ, vì nó chứa đựng trong nó ý định ân điển của Đức Chúa Trời đối với họ. Thiết kế của Đức Chúa Trời là, họ sẽ học biết những ý định đầy ân điển của Ngài mà không chậm trễ, và nhờ vậy những nỗi sợ hãi của họ được yên lặng và lòng tin cậy của họ nơi Đức Chúa Trời được phục hồi, nhưng họ vẫn sẽ học biết chúng theo cách khiến họ hoàn toàn hạ mình, và làm cho họ cảm thấy rằng ân điển không phát sinh từ bất cứ điều gì trong chính mình. Họ học biết ân điển này của Đức Chúa Trời theo một cách vòng vo, như thể Đức Chúa Trời quay mặt Ngài đi khi bày tỏ nó. Họ nhận được nó dưới hình thức một lời rủa sả chống lại con rắn vì điều ác mà nó đã làm, nhờ đó học biết rằng điều ác đã làm phải được hoàn toàn gỡ bỏ trước khi con người có thể được phước! Lời rủa sả kinh khủng này chống lại Đấng đã hủy hoại họ ngụ ý những điều như sau: (1.) Đức Chúa Trời có ý cứu họ, chứ không phó họ cho những cạm bẫy của kẻ thù mình; (2.) Họ chỉ có thể được cứu bằng cách kẻ thù mình bị hủy diệt; (3.) Sự hủy diệt này sẽ đi kèm với sự nhọc nhằn, và xung đột, và thương tích; (4.) Thật dễ để hủy hoại một thế giới, nhưng khó để cứu và phục hồi. Thật cảm động biết bao ý tưởng rằng Đức Chúa Trời không thể rao giảng Phúc Âm trực tiếp cho A-đam, nhưng ông phải được để lại để thu thập nó từ lời rủa sả chống lại Kẻ Ác,—như thể ông không thể được tin cậy với tin vui trọn vẹn của ân điển cho đến khi ông đã học biết tính tội lỗi quá đỗi của tội lỗi! Ngày nay với chúng ta thì khác biết bao! Đức Chúa Trời rao giảng Phúc Âm ấy trực tiếp cho kẻ có tội trong tất cả sự rộng lớn của nó; phán với mỗi người chúng ta: Có đủ ân điển cho ngươi, hãy đến và được hòa thuận, hãy đến và được cứu!
3. Chúng ta hãy ghi nhận Đức Chúa Trời đã ghét điều mà Sa-tan đã làm như thế nào.—"Vì ngươi đã làm điều đó," là những lời mở đầu kinh khủng cho bản án. Đức Chúa Trời không vui thích trong cạm bẫy hay sự hủy hoại mà nó đã gây ra. Ngài không thỏa mãn trong việc làm hỏng công việc tay Ngài, không vui thích trong sự chết của kẻ có tội, không vui mừng trong sự hoang tàn của thế giới Ngài. Những lời Ngài là sự bày tỏ sự bất bình sâu sắc chống lại kẻ đã làm hành động khủng khiếp, và chống lại hành động đã được làm. Và chúng ta đừng quên bao nhiêu điều mà Sa-tan từ đó đã phải chịu, cũng như những điều hắn sẽ phải chịu sau này, có nguồn gốc ở đây. "Vì ngươi đã làm điều đó!" Không nghi ngờ gì hắn đã bị hủy hoại và bị định tội trước đây, vì chính sự phạm tội của mình; nhưng giờ đây hắn sẽ bị chìm xuống một mức độ kết án thấp hơn, và bị chất thêm một lời rủa sả nặng nề hơn, vì đã là kẻ cám dỗ con người, kẻ hủy diệt một thế giới. Đây là dấu ấn trên cái trán đang cháy của hắn; đây là cối đá quanh cổ hắn. Đức Chúa Trời muốn hắn hiểu Ngài đã ghê tởm điều hắn đã làm như thế nào. Và khi sau này hắn bị bắt, và bị trói, và bị nhốt bởi thiên sứ mạnh mẽ trong vực sâu, thì những lời này sẽ chẳng vang trong tai hắn khi hắn bị ném xuống nơi ở tối tăm của mình sao: "Vì ngươi đã làm điều đó"? Tội lỗi của hắn, nhờ đó hắn đã thành công trong việc đuổi con người ra khỏi Ê-đen, sẽ là tội lỗi mà nhờ đó chính hắn sẽ bị đuổi hoàn toàn ra khỏi đất, để không còn lừa dối các dân nữa.
4. Trong việc gỡ bỏ điều ác, Đức Chúa Trời bắt đầu tại nguồn của nó.—Việc làm khô dòng suối sẽ không được; nguồn phải được chạm đến. Nếu con người được cứu, thì phải bởi sự cất đi tội lỗi; và nếu tội lỗi được cất đi, Đức Chúa Trời phải bắt đầu ngay tại gốc rễ. Phải có sự gỡ bỏ hoàn toàn điều ác,—một sự gỡ bỏ sẽ không chỉ quét sạch tội lỗi thực tế, với những kết quả buồn thảm của nó, mà còn đánh vào chính bản chất của tội lỗi. Như vậy sự ghét tội lỗi của Đức Chúa Trời là nền tảng của sự giải cứu kẻ có tội; và không sự giải cứu nào có thể chắc chắn hay bền vững, nếu không được đặt trên điều này. Ý định ân điển của Đức Chúa Trời không coi tội lỗi là điều nhẹ, mà là một điều ác vô hạn, phải được đối đầu ngay từ lúc nó mới dấy lên; đúng hơn, chỉ có thể được đối đầu đúng đắn khi được đối đầu ở đó. Ân điển không thể đến với kẻ có tội, ngoại trừ trong mối liên hệ với sự kết án hoàn toàn tội lỗi. Không thể có tình yêu thương thật với kẻ có tội, mà không nhổ tận gốc và hoàn toàn diệt trừ tội lỗi. Tội lỗi là kẻ thù thật, và tình yêu thương với kẻ có tội phải tiến hành ngay chống lại kẻ thù này, không nghỉ ngơi cho đến khi nó bị hủy diệt hoàn toàn.
5. Đức Chúa Trời cho thấy Sa-tan sẽ không được phép đắc thắng.—Hắn đã giành được một lợi thế lớn, nhưng chiến thắng của hắn chỉ là tạm thời và cục bộ. Đức Chúa Trời đang can thiệp và đối mặt với kẻ thù. Đức Chúa Trời đang đứng về phía kẻ có tội; và đây là sự bảo đảm rằng chiến thắng của Sa-tan sẽ bị đảo ngược! Số phận của hắn đã được định. Sự hạ nhục, sự xấu hổ, sự hủy diệt, là phần của hắn. Số phận của hắn cho đến nay vì tội lỗi trước kia của hắn có thể là gì, chúng ta không biết; nhưng tại đây chúng ta học được hình phạt tăng thêm mà hắn từ nay phải mang. Con người nghe án kết tội kẻ thù của mình, và biết rằng thất bại này là sự giải thoát của mình. Và về điều này hắn sẽ có một sự bảo đảm hữu hình trong hình dạng và tập tính của con rắn. Chính lời rủa sả trên con rắn này là lời tuyên bố cho con người về sự giải thoát của chính mình khỏi lời rủa sả, vì đó là lời tuyên bố của Đức Chúa Trời về sự không hài lòng đối với kẻ thù đã cám dỗ hắn. Như vậy sự hủy diệt của Sa-tan và sự giải thoát của kẻ có tội được buộc chặt với nhau. Chính là để "hủy phá công việc của ma quỉ" mà Con Đức Chúa Trời phải đến; phải, chính là để "hủy phá kẻ cầm quyền sự chết, tức là ma quỉ." Và giờ đây, trong những ngày này, chúng ta biết rằng Ngài đã đến. Ngài đã hoàn thành công việc vĩ đại của Ngài. Ngài đã bắt phu tù mà đem đi.
6. Chính Đức Chúa Trời đảm nhận việc của con người.—"Ta sẽ làm cho mầy cùng người nữ, dòng dõi mầy cùng dòng dõi người nữ nghịch thù nhau." Không phải là "sẽ có sự nghịch thù;" mà là "Ta sẽ làm." Chính Đức Chúa Trời giờ đây sẽ tiến hành làm việc cho con người. Sự độc ác và thành công của con rắn chỉ làm bộc lộ tình yêu sâu xa hơn và sự can thiệp trực tiếp hơn cho con người.
7. Đức Chúa Trời hứa một dòng dõi cho người nữ.—Tất cả những gì điều này bao hàm, nàng không thể biết vào thời điểm đó. Nhưng rõ ràng được tuyên bố rằng nàng sẽ không chết ngay. Án lệnh, "Ngày nào ngươi ăn, ngươi sẽ chết," sẽ được hoãn lại về mặt chết phần xác. Nàng sẽ có một dòng dõi, và điều đó có nghĩa là: Ngươi sẽ không chết ngay. Sự hoãn lại này, tự nó, đã là một sự ám chỉ của ân điển. Dòng dõi của người nữ có thể được cho là có ba. Thứ nhất, là toàn thể loài người. Thứ hai, là Hội Thánh. Thứ ba, là Đấng Mê-si-a. Đối với điều cuối cùng này, đặc biệt hơn cả, lời hứa hướng đến. Trên Ngài, như dòng dõi của người nữ, Ngài đã tìm cách cố định con mắt của con người ngay từ đầu. Qua Ngài, sự giải thoát sẽ đến. Vì bất cứ điều huyền nhiệm nào lơ lửng trên điều này, vẫn được chỉ ra rằng chính bằng cách này, và qua dòng dõi này, mà tội lỗi sẽ được hủy bỏ. Dòng dõi của người nữ sẽ là công cụ của Đức Chúa Trời trong việc hủy diệt Sa-tan, và báo thù điều sai trái hắn đã làm cho con người. Tại đây, chúng ta hãy ghi nhận: (1.) Sự tôn trọng đặt trên người nữ, mặc dù nàng là người phạm tội trước. Đây quả là ân điển,—ân điển trong sự rộng lớn của nó. Và như vậy, trong khi người nữ được dạy đừng quá nản lòng, người nam bị ngăn cản khỏi việc đắc thắng trên nàng. (2.) Sự làm xấu hổ của Sa-tan. Chính dòng dõi của nạn nhân của hắn sẽ là kẻ hủy diệt hắn. Như vậy hắn bị xấu hổ, và sự thành công của mưu chước hắn trở thành phương tiện cho sự hủy diệt của chính hắn. Chiến thắng của hắn là sự hủy diệt của hắn. (3.) Sự hướng con mắt của Hội Thánh đến một nhân vật như công cụ của phước lành; phải, đến một con người,—xác thịt và máu huyết thật. Sự cứu rỗi sẽ đến từ Đức Chúa Trời, nhưng nó sẽ đến qua con người.
8. Đức Chúa Trời sẽ đặt sự nghịch thù giữa con rắn và người nữ, và giữa dòng dõi con rắn và dòng dõi người nữ.—Người nữ và con rắn đã liên kết với nhau trong sự phản nghịch; và chừng nào tình bạn này còn kéo dài, không thể có hy vọng cho nàng hay cho loài người. Nhưng Đức Chúa Trời bước vào để phá vỡ mối liên kết này. "Giao ước này với sự chết sẽ bị hủy bỏ, và thỏa thuận này với âm phủ sẽ không đứng vững." Người nữ và con rắn đã là đồng phạm; nhưng từ nay liên minh này sẽ bị phá vỡ. Như thể Đức Chúa Trời đã nói với kẻ cám dỗ: "Ngươi đã dụ dỗ nàng làm đồng phạm với ngươi chống lại ta, và ngươi tưởng sẽ lôi kéo dòng dõi nàng theo ngươi; nhưng sẽ không như vậy. Ta sẽ phá vỡ liên minh. Ta sẽ không chỉ phân rẽ giữa ngươi và nàng, mà Ta sẽ dấy lên sự căm ghét chết người." Chúng ta hãy lưu ý tại đây những điều như sau: (1.) Sự nghịch thù giữa Sa-tan và Hội Thánh. Không thể có tình bạn với hắn, và không có sự cảm thông nào với công việc của hắn. Như vậy sự phân biệt giữa Hội Thánh và thế gian đã có từ vườn Ê-đen; và đó không chỉ là sự phân biệt, mà là sự thù địch. (2.) Sự nghịch thù giữa Đấng Christ và Sa-tan; giữa Đấng là đại diện của thiên đàng và kẻ là đại diện của âm phủ; giữa Đấng là bạn và kẻ là thù của con người. (3.) Tên gọi dành cho kẻ không tin kính,—"dòng dõi của con rắn." Và chính cách diễn đạt này mà Đấng Christ đã dùng khi Ngài nói về "dòng dõi của rắn lục," và phán với những người Giu-đa không tin: "Các ngươi bởi cha mình, là ma quỉ, mà sanh ra." Từ khi sinh ra, chúng ta là con cháu của con rắn, cho đến khi ân điển biến đổi chúng ta, và chúng ta trở thành dòng dõi của người nữ; khi ấy tình bạn của chúng ta với dòng dõi bị rủa sả bị phá vỡ mãi mãi. (4.) Tên của Hội Thánh,—"dòng dõi của người nữ." Phải, dòng dõi của nàng là người đã phạm tội, người "đã sa vào tội lỗi,"—con cháu của Ê-va,—của nàng là người đầu tiên trong sự bội đạo. Sự ưu ái dịu dàng biết bao được tỏ ra cho nàng! (5.) Tên của Đấng Christ. Cũng như tên của Hội Thánh, "dòng dõi của người nữ." Phải, Ngài quả thật "được sanh ra bởi người nữ,"—Con của Ma-ri,—Con của Ê-va,—Con của nàng là người đã phạm tội. Đôi khi chúng ta ngạc nhiên rằng Chúa Giê-xu đã cho phép những tên như Ta-ma, và Ra-háp, và Bát-sê-ba được trong sổ gia phả của Ngài; nhưng chẳng phải tất cả điều này đã được bao hàm trong việc Ngài được gọi ngay từ đầu là dòng dõi của người nữ sao? Có ân điển nào trong việc Ngài nhận lấy cho mình một tên như vậy! Sự hiệp một với chúng ta mà một tên như vậy bao hàm; sự hiệp một với mọi kẻ được cứu chuộc! Ôi, chắc chắn Ngài không xấu hổ gọi chúng ta là anh em! Thật vậy, Con Người đã đến để tìm và cứu kẻ bị mất.
9. Không chỉ sẽ có sự nghịch thù, mà còn có sự xung đột.—Việc hai bên này giữ khoảng cách với nhau là chưa đủ. Phải có nhiều hơn thế. Phải có sự xa cách và căm ghét; phải, phải có chiến tranh, và là chiến tranh khốc liệt nhất. Sa-tan và Hội Thánh phải luôn ở trong tình trạng chiến tranh công khai. Thế gian và Hội Thánh phải luôn là kẻ thù của nhau. Không thể khác được. Không một nhượng bộ, không một thỏa hiệp nào có thể làm cho khác đi, hay thay đổi mục đích đã tuyên bố của Đức Giê-hô-va. Sa-tan và thế gian đều không thể thay đổi. Chúng có thể che giấu sự xấu xa của mình, chúng có thể che đậy sự đáng ghét của mình, và tìm cách thu phục chúng ta bằng lời nịnh hót, hay dụ dỗ chúng ta bằng lời dối trá; nhưng chúng không thay đổi. Chúng vẫn "từ dưới," không phải "từ trên;" và khốn cho chúng ta, nếu bằng sự im lặng, hay bất trung, hay sự nhân nhượng, chúng ta làm nhục Chúa của chúng ta trước mặt chúng, và hành động không xứng đáng với sự kêu gọi, danh xưng, và hy vọng của mình!
Sự khởi đầu của cuộc chiến này chúng ta thấy ở Ca-in và A-bên. Sự tiến triển của nó chúng ta tìm thấy trong lịch sử của các thời đại tiếp theo. Trong chính Đấng Christ chúng ta thấy cuộc chiến đó ở đỉnh cao nhất. Từ đó đến nay nó vẫn tiếp tục, và có lẽ hơn trước, trên chiến trường công khai. Ba-by-lôn lúc đầu là thành trì của Sa-tan, xung quanh đó các đạo quân của hắn tụ tập, và từ đó, như từ một trung tâm, hắn tấn công Hội Thánh trong thành trì của nàng, mà trong những ngày xưa, chỉ là Giê-ru-sa-lem. Trong mỗi nơi đóng của bốn đế quốc liên tiếp, Sa-tan đã tìm được một thành trì. Đó là bốn trại lớn của hắn, từ đó hắn phóng các đạo kỵ binh chống lại đạo quân của Đức Chúa Trời hằng sống. Đặc biệt trong đế quốc cuối cùng trong số này, hắn đã tìm được cùng lúc một thành phố và một pháo đài, từ đó hắn tấn công những môn đồ bị ghét của Chiên Con, và "làm hao mòn các thánh của Đấng Rất Cao;" đổ máu họ như nước, và rải xương họ trên đất. Trong hình thức ba mặt, đạo quân chống Đấng Christ vĩ đại này ra trận,—như Tà giáo Ngoại bang, như Thiên Chúa giáo, như Chủ nghĩa Vô thần,—điều cuối cùng là khủng khiếp nhất, như sản phẩm và sự kết hợp của những điều khác,—sự tập trung và hiện thân của mọi hình thức gian ác từ thuở ban đầu. Trong hàng ngũ của nó sẽ thấy "dòng dõi của con rắn" phát triển đầy đủ nhất,—con cháu đích thực nhất của Kẻ Ác mà đất đã sinh ra. Cuộc xung đột này gồm hai phần lớn,—hai biến cố, mỗi biến cố là cao điểm của một loạt dài đi trước, và là khởi đầu của một loạt khác phát sinh từ nó. Chúng khác nhau rất nhiều về bản chất, mặc dù tạo thành một phần của một sự phát triển vĩ đại. Chúng được Chúa chúng ta nhắc đến như sau: "Há chẳng phải Đấng Christ chịu thương khó thể ấy, mới được vào sự vinh hiển mình sao?" (Lu-ca 24:26); và bởi Sứ đồ Phi-e-rơ, khi ông nói về "sự đau đớn của Đấng Christ, và về sự vinh hiển sẽ theo sau" (I Phi-e-rơ 1:11); và một lần nữa, khi ông nói về mình như "kẻ làm chứng cho sự đau đớn của Đấng Christ, và cũng được dự phần trong sự vinh hiển sẽ tỏ ra" (I Phi-e-rơ 5:1). Chúng tạo thành hai biến cố vĩ đại, mà chúng ta biết là lần đến thứ nhất và thứ hai của Chúa,—lần đến thứ nhất bao gồm phần của cuộc xung đột gồm sự "chịu thương khó" của Ngài, lần đến thứ hai bao gồm điều được hoàn tất trong "sự vinh hiển" của Ngài. Chúng ta hãy lưu ý hai phần này.
1. Sự giày đạp gót chân của dòng dõi người nữ.—Không phải gót chân của người nữ sẽ bị giày đạp, mà là gót chân của dòng dõi nàng; cũng không phải người nữ sẽ giày đạp đầu con rắn, mà là dòng dõi nàng;—"Dòng dõi này sẽ giày đạp đầu ngươi, và ngươi sẽ cắn gót chân người." Đó là một phần thấp kém sẽ bị thương, không phải phần cốt yếu. Tuy nhiên vẫn sẽ có một vết thương. Dòng dõi của con rắn sẽ có một chiến thắng tạm thời, và điều này đã được ứng nghiệm khi Chúa Giê-xu bị treo trên thập tự giá. Khi ấy gót chân đã bị giày đạp. Khi ấy Sa-tan dường như đắc thắng. Đó là giờ và quyền của sự tối tăm. Khi ấy "Ngài đã vì tội lỗi của chúng ta mà bị vết, vì sự gian ác của chúng ta mà bị thương." Khi ấy vết thương đó đã được gây ra, vết thương đã đánh bại kẻ gây ra nó, và bắt đầu sự chiến thắng của chúng ta. Như vậy Hội Thánh đã được dạy trông đợi "gót chân bị giày đạp," và từ biểu tượng đó thu nhận lẽ thật vĩ đại duy nhất có thể chữa lành lương tâm, rằng Đức Chúa Trời đã sắm sẵn một đấng thay thế, bởi sự đổ huyết của đấng đó sẽ có sự giải thoát. Đó không phải là sự cứu rỗi bởi tình yêu đơn thuần được dạy; đó không phải là sự cứu rỗi bởi sự nhập thể đơn thuần; đó là sự cứu rỗi bởi đấng thay thế hy sinh, sự cứu rỗi bởi sự đổ huyết thay thế, sự cứu rỗi bởi sự chịu đựng và cạn kiệt hình phạt của đấng bảo lãnh mà chúng ta đáng phải chịu. Không còn cách nào khác tình yêu có thể đến với chúng ta, và không còn cách nào khác lương tâm chúng ta có thể được yên ủi. "Gót chân bị giày đạp" không phải là sự phô bày tình yêu đơn thuần; đó là sự cất bỏ theo luật pháp của hàng rào công chính, mà nếu không đã mãi mãi ngăn cản tình yêu đó đến với kẻ có tội. Trong con người với "gót chân bị giày đạp" chúng ta thấy đấng thay thế của kẻ có tội, và đồng thời, gương mẫu của kẻ có tội,—"lãnh tụ và quan trưởng" của người. Chúng ta là môn đồ của Con Người với gót chân bị giày đạp! Chúng ta đừng xấu hổ về Ngài hay về thập tự giá của Ngài! Chúng ta đừng mong đợi cho mình điều gì tốt hơn những gì Ngài đã phải trải qua. Hoạn nạn là lối vào Nước của Ngài. Nó cũng phải là của chúng ta. Tôi tớ không lớn hơn Chúa mình.
2. Sự giày đạp đầu của con rắn.—Đó là phần cốt yếu nhất cũng như phần tôn quý nhất của hắn sẽ bị giày đạp. Đây là sự ám chỉ về sự thất bại và hủy diệt hoàn toàn. Hắn đã nhận nhiều cú đánh. Vết thương chí tử của hắn đã được gây ra trên thập tự giá, trong chính cú đánh mà hắn đã giày đạp gót chân của dòng dõi người nữ. Đến nỗi từ thời điểm đó sự chiến thắng của chúng ta đã được bảo đảm. Nhưng cú đánh cuối cùng được dành cho lần đến thứ hai của Chúa. Khi ấy con rồng lớn, con rắn xưa, sẽ bị trói bằng xiềng xích, và bị nhốt trong vực sâu. Và chính ngày đắc thắng đó mà lời của sứ đồ đặc biệt nhắc đến: "Đức Chúa Trời bình an sẽ giày đạp Sa-tan dưới chân anh em chẳng bao lâu."
Đó là lời rủa sả trên kẻ cám dỗ; đó là tin vui cho con người mà nó chứa đựng; đó là ân điển mà nó tỏ ra; đó là sự chiến thắng mà nó cam kết; và đó là tiến trình qua đó sự đắc thắng đó sẽ đạt được. Chính sự tỏ bày của một ân điển vô hạn nhưng bất ngờ nhất này đã khiến A-đam vứt bỏ lá vả, rời khỏi bụi rậm, và đến gần Đức Chúa Trời. Ông chỉ có thể mong đợi cơn thịnh nộ báo thù; ông gặp được tình yêu tha thứ; tình yêu sẽ không yên nghỉ cho đến khi nó đã hủy bỏ mọi điều ác đã được đưa vào thế gian bởi tội lỗi của con người; sẽ không tiếc chi phí nào, ngay cả huyết của Con Một của Cha, trong việc hoàn thành mục đích này; và sẽ tiến lên qua mọi kẻ thù và mọi hàng rào, cho đến khi nó đã đoạt lấy của báu từ kẻ mạnh, và giải thoát kẻ bị bắt hợp pháp; cho đến khi nó đã lật đổ kẻ thù trong trận chiến công chính; cho đến khi nó đã giành lại con người và cơ nghiệp đã mất của con người; cho đến khi nó đã đền bù mọi sự sỉ nhục đã làm cho Đức Chúa Trời bởi chiến thắng của Sa-tan; phải, cho đến khi nó đã bảo đảm sự vinh hiển cho Đức Chúa Trời trên nơi rất cao, bình an dưới đất, ân trạch cho loài người.
Câu 16. "Ngài phán cùng người nữ rằng: Ta sẽ làm cho sự khổ đau và sự thai nghén của ngươi tăng thêm rất nhiều; ngươi sẽ chịu đau đớn mà sanh đẻ con cái; sự ước ao ngươi sẽ hướng về chồng ngươi, và chồng sẽ cai trị ngươi."
Trong án lệnh trên người nữ không có lời mở đầu nào, làm mối liên kết giữa tội đặc biệt với hình phạt đặc biệt. Trong trường hợp con rắn, lời mở đầu là, "vì ngươi đã làm điều này." Trong trường hợp A-đam, đó là, "vì ngươi đã nghe theo lời của vợ;" nhưng trong trường hợp người nữ, không phải, như có thể mong đợi, "vì ngươi đã nghe theo con rắn;" mà, không có lời giới thiệu nào như vậy, án lệnh đi ra ngay lập tức, "Ta sẽ làm cho sự khổ đau của ngươi tăng thêm rất nhiều." Sự thiếu vắng lời giới thiệu này, kết hợp với án lệnh đặc biệt, dường như cho thấy hình phạt của người nữ là điều gì đó đặc biệt, thêm vào phần của nàng trong hình phạt của loài người, vì nàng đã dẫn chồng mình vào sự phạm tội. Như một với người nam, nàng sẽ dự phần vào án lệnh của người; nhưng, như kẻ đã dụ dỗ người nam, nàng sẽ có một hình phạt luôn nhắc nàng nhớ điều này. A-đam, như đại diện của loài người, được làm cho mang hình phạt chung; và trong điều này người nữ, như một trong loài người, có phần của mình. Nhưng, ngoài điều này, như kẻ dụ dỗ chồng mình, khi được ban cho người làm người giúp đỡ thích hợp, nàng sẽ có sự khổ đau của mình tăng thêm. Tuy nhiên, mặc dù án lệnh của nàng bao hàm điều này, Đức Chúa Trời, trong tình yêu dịu dàng của Ngài đối với nàng, không thực sự tuyên bố điều này với một "vì," e rằng người nam nghĩ rằng Đức Chúa Trời đang xác nhận lời buộc tội của người chống lại nàng (câu 12), và nhờ đó làm giảm tội của mình. Như vậy nàng nhận được điều gì đó mà người nam không có, vì nàng là người phạm tội trước, và vì nàng vừa là kẻ bị lừa dối vừa là kẻ lừa dối. "A-đam," sứ đồ nói (I Ti-mô-thê 2:14), "ấy chẳng phải bị dỗ dành (bởi con rắn); bèn là người đàn bà bị dỗ dành mà sa vào tội lỗi. Dầu vậy, nàng (chính nàng!) sẽ được cứu (không kém gì A-đam) qua sự sanh đẻ con cái (nhờ chính sự sanh đẻ con cái chứa đựng án lệnh và sự khổ đau của nàng), nếu nàng cứ bền đỗ trong đức tin, trong sự yêu thương, trong sự nên thánh, và nết na;" vì nếu không nên thánh thì chẳng ai được thấy Đức Chúa Trời.
Như vậy đã được tỏ ra rõ ràng: (1.) Đức Chúa Trời xem con rắn là nguồn gốc lớn của tội lỗi và điều ác trong cả người nữ và người nam. (2.) Đức Chúa Trời đối xử với A-đam như đại diện của loài người, qua người mà tội lỗi đã vào, và truyền sang hậu tự, đến nỗi không phải tội của Ê-va gây ra sự hủy diệt của chúng ta (mặc dù nó mang tai họa cho chính nàng), mà (nếu chúng ta có thể giả sử trường hợp), nếu Ê-va phạm tội một mình, không điều ác nào sẽ theo đến loài người (Rô-ma 5:12, 14; I Cô-rinh-tô 15:22). (3.) Chính hình phạt đã giáng xuống được nối kết với ân điển; sự sanh đẻ con cái trong khổ đau, là hình phạt, chính là kênh qua đó dòng dõi sẽ đến, bởi dòng dõi đó sự giải thoát sẽ được thực hiện. (4.) Đức Chúa Trời muốn cho biết rằng án lệnh của sự ác này, cũng như án lệnh của phước lành trước đó, đến trực tiếp từ chính Ngài. Ngài là Đấng Toàn Năng, Đấng làm Chủ Tể cũng như là Đấng định ý mọi sự. "Ta sẽ làm cho tăng thêm rất nhiều."
Án lệnh này cho là đã có lời hứa trước về "dòng dõi." Như thể Đức Chúa Trời đang phán với người nữ: "Phải, ngươi sẽ có một dòng dõi, và từ nó sự giải thoát sẽ đến, và đến qua ngươi, kẻ đã đưa điều ác vào; nhưng việc sanh ra dòng dõi đó sẽ là một kỷ niệm đời đời về tội lỗi của ngươi, đến nỗi ngươi sẽ liên tục bị hạ mình, bị nghiêm trang, và bị buồn rầu, bởi chính điều dường như chỉ thích hợp để nâng ngươi lên, và làm ngươi vui mừng; với niềm vui của ngươi sẽ có sự buồn rầu pha lẫn, đến nỗi ngươi sẽ không được phép quên tội lỗi mình, nhưng bị nhắc nhở liên tục về nó; và nếu có lúc nào ngươi nên khoe khoang quá đáng, và nói: 'Ta là kẻ giải thoát,' ngươi sẽ nghe một tiếng nói trong tai mình: 'Nhưng ngươi đã là kẻ phạm tội.'" Như vậy kỷ niệm của sự giải thoát và của tội lỗi là một. Hai điều được giữ trước mắt chúng ta bằng cùng một dấu hiệu; và chúng ta được dạy rằng, trong khi có một sự cứu chuộc và một Đấng Cứu Chuộc, thì đó là một tội lỗi khủng khiếp đã cần một sự cứu chuộc như vậy và một Đấng Cứu Chuộc như vậy. Trên mỗi phần và mảnh vỡ của thế giới đổ nát này, Đức Chúa Trời đã viết điều ác của tội lỗi.
Án lệnh của Ngài trên người nữ, một phần, là sự đảo ngược của phước lành đầu tiên: "Hãy sanh sản, thêm nhiều, làm cho đầy dẫy đất." Phước lành của Đức Chúa Trời lúc đầu đã đi ra một mình với mạng lệnh sanh sản; nhưng giờ đây một vài giọt của lời rủa sả sẽ được pha vào nó, để nhớ đến tội lỗi. Loài người vẫn sẽ tiếp tục gia tăng; nhưng từ nay sẽ là trong khổ đau. Chính sự duy trì loài giống sẽ đi kèm với dấu hiệu của sự không hài lòng của Đức Chúa Trời. Đám mây đen của sự khổ đau sẽ đóng trạm trên mỗi con người khi người đó bước vào thế gian. Từ nay sẽ có đau đớn và nguy hiểm, sợ hãi và run rẩy, sự co rúm của bản tính yếu đuối của người nữ trước sự vĩ đại của cuộc xung đột nằm trước nàng, trước khi ước muốn của mắt nàng đạt được; và điều đã định là một niềm vui không pha lẫn, trở thành thử thách cay đắng nhất của nhân loại; một trong những cuộc đấu tranh gay gắt nhất của Thiên nhiên; một trong những điều ác đắng cay nhất mà xác thịt phải gánh chịu. Và, cùng họ hàng với những cơn đau của thân thể nàng, là những nỗi buồn đa dạng khác bao phủ số phận của nàng—sự yếu đuối, sự lệ thuộc, sự sợ hãi, sự lên xuống của lòng, sự đắng cay của hy vọng thất vọng, những vết thương của tình cảm không được đáp lại;—tất cả những điều này, như những giọt của chén buồn giờ đây đặt vào tay nàng, người nữ, từ thuở ban đầu, đã bị làm cho nếm trải.
Án lệnh giáng xuống nàng đặc biệt như người nữ, không phải như một với người nam, và một phần của loài người, mà như người nữ. Những điều đánh dấu nàng là người nữ là những điều án lệnh chọn. Nàng là mẹ và là vợ mà nàng sẽ cảm nhận sức nặng của án lệnh giờ đây đã tuyên bố. Những cơn đau của người mẹ (mà nếu không đã không hề biết); sự lệ thuộc của người vợ (mà, trong mọi xứ trừ các nước Cơ Đốc, là sự hạ nhục hoàn toàn); khổ đau, không phải vui mừng, trong tiến trình đã định qua đó dòng dõi đã hứa sẽ được sanh ra đời; sự thấp kém, thay vì bình đẳng, trong mối quan hệ mà về đó chồng nàng đã nói: "Xương bởi xương tôi, thịt bởi thịt tôi;" không từ nay là chồng "dính díu cùng vợ," như lúc đầu (2:24), mà là vợ dính díu cùng chồng, và chồng cai trị vợ. Đó là những kết quả buồn của tội lỗi!
Trong sự bất lực của sự lệ thuộc bám víu, cũng như trong sự âu yếm của sự gắn bó mù quáng; trong ý thức cần một cánh tay để nương dựa, cũng như trong sự trào dâng không thể kìm nén của tình yêu say đắm và phi lý, "sự ước ao ngươi sẽ hướng về chồng ngươi." Phải, hơn nữa, "chồng sẽ cai trị ngươi." Của người là quyền cai trị, của nàng là sự phục tùng; của người là sự cai trị, của nàng là sự vâng lời. Từ nay, đó sẽ là tình trạng của nàng; đó là nguyên tắc mà trên đó thể chế gia đình sẽ được xây dựng. Đức Chúa Trời đã định như vậy; không chỉ như hình phạt của tội người nữ, mà như điều thích hợp nhất cho một thế giới sa ngã, và điều thực hiện tốt nhất ý định của Ngài về các gia đình và các vương quốc của con cái loài người. Và gia đình nào có thể mong đợi điều gì khi thể chế thiêng liêng này bị bỏ qua, phải, có lẽ bị đảo ngược? Do đó sứ đồ thốt ra mạng lệnh mạnh mẽ: "Hỡi người làm vợ, hãy phục chồng mình" (I Phi-e-rơ 3:1); "Hỡi kẻ làm vợ, hãy vâng phục chồng mình như vâng phục Chúa... Vậy, người vợ phải kính chồng" (Ê-phê-sô 5:22, 24, 33).
Tuy nhiên, như để an ủi linh hồn nàng dưới viễn cảnh nặng nề này; như để nâng cao số phận thấp hèn của người nữ, và thánh hóa những cơn đau của người mẹ, Đức Chúa Trời đã lấy chính sự kiện này về nàng làm nền tảng của những hình ảnh mà trong đó Ngài trình bày sự giải thoát sắp đến của thế gian và sự vinh hiển đã hứa của Hội Thánh. Ngài nhắc đến điều này khi Ngài nói về sự than thở và quặn thắt của sự sáng tạo (Rô-ma 8:22); và về niềm vui của dân Ngài khi ngày của sự khổ đau hiện tại đã qua đi (Giăng 16:21, 22). Một lần nữa, như để làm cho sự lệ thuộc khiêm nhường của người nữ trên người khác được tôn trọng, hình ảnh người vợ được dùng để minh họa mối quan hệ giữa Đấng Christ và những kẻ được cứu chuộc của Ngài (Ê-phê-sô 5:23–32). Ngài, người yêu; nàng, người được yêu; ngài, ngắm nhìn vẻ đẹp của nàng (Nhã-ca 6:4, 7:1–6); nàng, nương dựa trên sức mạnh của ngài (Nhã-ca 2:6, 8:5); ngài, trang sức nàng bằng châu báu, như bạn đời của ngai vàng và tấm lòng ngài; nàng, "ốm tương tư," nhưng kính cẩn ngước nhìn và vui mừng trong sức mạnh và sự tôn quý của chồng-vua nàng; ngài, mặc lấy uy nghi vương giả và áo vinh hiển, để càng thu hút mắt nàng hơn; nàng, mặc dù ý thức sự bất bình đẳng vô hạn, không nói, như tình yêu loài người trong hoàn cảnh như vậy được miêu tả là nói:
"Thà rằng mọi sự đều như một,
Rằng ta yêu một ngôi sao sáng riêng biệt,
Và mơ tưởng cưới lấy nó; chàng cao xa trên ta dường ấy,
Trong hào quang rực rỡ và ánh sáng phụ của chàng
Ta phải được an ủi, chớ không được vào vòng quay của chàng;"
mà nói, trong sự bảo đảm ý thức của tình cảm đã được chứng minh rõ: "Lương nhân tôi thuộc về tôi, và tôi thuộc về người."
Dưới hình ảnh những cơn đau đẻ của người nữ, toàn thể sự sáng tạo được mô tả như đang quặn thắt và than thở, tiến lên với những khát khao thiết tha đến sự sanh ra vinh hiển nằm trước nó, trong ngày của "sự lại sanh." Y-sơ-ra-ên, cũng vậy, được nói đến dưới cùng hình ảnh, như đang trông đợi một sự sanh ra kỳ diệu trong cùng ngày của "sự đổi mới muôn vật" (Ê-sai 66:7, 8); và Hội Thánh cũng được trình bày như, với những cơn đau và than thở tương tự, khao khát giờ phước lành đã định của mình (Khải-huyền 12:2).
Và như án lệnh trên người nữ như người mẹ được dùng như vậy để trình bày tiến trình của sự buồn rầu và thống khổ đắng cay qua đó sự vinh hiển sắp đến sẽ đạt được, thì án lệnh trên nàng như người vợ được nhắc đến trong mối liên hệ với mối quan hệ của Hội Thánh đối với Đấng Christ; vì mặc dù nàng được nói đến như Cô Dâu, vợ của Chiên Con, bạn đời của A-đam thứ hai, nhưng đối với nàng có lời phán, như để giữ nàng nhớ tình trạng phục tùng của mình: "Vì Vua sẽ ham muốn vẻ đẹp ngươi; vì Ngài là Chúa ngươi, hãy thờ lạy Ngài" (Thi-thiên 45:11); đến nỗi, mặc dù trong một nghĩa nàng dường như được nâng lên ngang hàng với Ngài, và đặt trên ngai vàng của Ngài, nhưng nàng phải luôn ghi nhớ sự thấp kém của mình đối với Đấng là "Đức Chúa Trời trên hết mọi sự."
Hỡi Hội Thánh của Đức Chúa Trời! Hỡi Cô Dâu của Chiên Con! hãy ghi nhớ sự kêu gọi thiên thượng của ngươi, mối quan hệ của ngươi với Con Đức Chúa Trời, để ngươi được an ủi, được vui mừng, và được giục giã; nhưng hãy ghi nhớ nguồn gốc thấp hèn của ngươi, sự bất xứng của tính cách ngươi, sự không giống với Đấng Thánh đã đính hôn ngươi cho chính Ngài, để ngươi được hạ mình và khiêm nhường. Ngài là Chúa ngươi, hãy thờ lạy Ngài; đừng quên sự tôn thờ xứng đáng cho Ngài vì sự uy nghi cao cả và tình yêu hạ mình của Ngài. Ngài là Chúa ngươi, hãy để ước ao ngươi hướng về Ngài. Hãy yêu Ngài như Ngài đã yêu ngươi, và để danh Ngài được viết trên lòng ngươi. Ngài là Chúa ngươi, hãy để Ngài cai trị ngươi! Hãy hầu việc Ngài như Ngài đã hầu việc ngươi, khi vì ngươi Ngài đã lấy hình tôi tớ. Hãy vui mừng được cai trị bởi Đấng mà vương trượng của Ngài là tình yêu. Ngài là Chúa ngươi, hãy trông đợi sự hiện ra của Ngài, vì Ngài đến để hoàn thành lễ đính hôn. Hãy khao khát ngày cưới đó; ngày của sự gần gũi, và hiệp một, và thấy mặt, khi phước lành cô dâu, vinh hiển cô dâu, mão triều cô dâu, tất cả sẽ là của ngươi. Mặc cho "sự hoạn nạn nhiều" nằm trước ngươi, hãy vững lòng, vì chính Ngài đã phán như vậy: "Người đàn bà, lúc sanh đẻ thì đau đớn, vì giờ mình đến rồi; song khi đứa con đã lọt lòng, người không còn nhớ sự quặn thắt nữa, mừng rằng mình đã sanh ra một người trong thế gian. Khác nào vậy, các ngươi hiện ở trong cơn đau đớn, nhưng ta sẽ lại thấy các ngươi, thì lòng các ngươi vui mừng, và chẳng ai cướp lấy sự vui mừng các ngươi được" (Giăng 16:21, 22).
Các câu 17–19. "Ngài lại phán cùng A-đam rằng: Vì ngươi nghe theo lời vợ mà ăn trái cây ta đã dặn không nên ăn, vậy, đất sẽ bị rủa sả vì ngươi (hoặc vì cớ ngươi); trọn đời ngươi phải chịu khó nhọc (hoặc trong đau đớn) mới có vật đất sanh ra mà ăn. 18. Đất sẽ sanh chông gai và tật lê cho ngươi (tiếng Hê-bơ-rơ: chông gai và tật lê nó sẽ làm cho nảy nở cho ngươi); và ngươi sẽ ăn rau của đồng ruộng. 19. Ngươi sẽ làm đổ mồ hôi trán mới có mà ăn, cho đến ngày nào ngươi trở về đất, là nơi mà có ngươi ra; vì ngươi là bụi, ngươi sẽ trở về bụi."
Đức Chúa Trời giờ đây quay sang A-đam, để tuyên bố án lệnh trên người. Trong trường hợp của người, như trong trường hợp con rắn, Ngài bắt đầu bằng "vì," làm cho người cảm nhận điểm đặc biệt mà trên đó hình phạt của người được xoay quanh. A-đam đã đổ lỗi tội của mình trên người nữ, như để giảm nhẹ tội của mình, hoặc ít nhất để chia sẻ nó với người khác. Đức Chúa Trời bắt đầu ngay tại điểm đó, và lấy lời bào chữa đã đưa ra làm chính sự tăng nặng của tội. Nếu trường hợp là người nữ nghe theo người nam, sẽ có chút bào chữa cho nàng, vì nàng ở dưới người; nhưng đó là A-đam, là đầu, nghe theo tiếng của nàng là người mà người phải dẫn dắt, thay vì để mình bị nàng dẫn dắt. Đức Chúa Trời đã làm người làm đầu của người nữ cũng như đầu của sự sáng tạo, và do đó tội của người đã tăng nặng, không giảm nhẹ, vì đã làm theo sự xúi giục của người nữ. Vì như vậy A-đam đã rời khỏi vị trí cai trị của mình; người đã quên chức đầu của mình, người đã bỏ qua trách nhiệm của mình đối với vợ mình và đối với hậu tự mình; người đã đặt tiếng của vợ mình trên tiếng của Đức Chúa Trời. Như vậy người đã vội vàng phạm tội; và, như người đã tăng nặng tội bằng cách làm theo sự xúi giục của nàng là người mà người phải kìm giữ, và hướng dẫn, và canh giữ, thì người còn tăng nặng nó hơn nữa bằng cách cố làm cho điều tăng thêm sự ghê tởm thành lời giảm nhẹ.
Án lệnh sau đó tiếp theo: "Đất sẽ bị rủa sả vì ngươi." Đó không phải là án trực tiếp, như trong trường hợp con rắn và người nữ, mà là án dưới hình thức lời rủa sả trên đất. Vua bị phạt bằng lời rủa sả trên vương quốc của mình, thêm vào tai họa cá nhân giáng trên chính mình, cũng như Pha-ra-ôn đã bị rủa sả trong các tai vạ giáng trên dân mình.
Đất, nơi mà người đã được lấy ra, bị rủa sả vì cớ người, như thể mọi sự thuộc về người đã trở nên gian ác. Không phải người chịu khổ vì mối liên hệ của người với đất, mà là đất chịu khổ vì mối liên hệ của nó với người, cho bằng chứng rằng không phải từ vật chất mà điều ác chảy vào linh hồn, mà là từ linh hồn mà điều ác chảy vào vật chất. Đất mà từ đó người đã ra đời, đất mà Đức Chúa Trời vừa rải đầy cây xanh và hoa, đất mà sự màu mỡ của nó đã sinh ra cây mà vẻ đẹp và sự đáng ước của nó đã là sự dụ dỗ của người nữ và sự hủy diệt của chính người, đất đó giờ đây phải bị trừng phạt và làm cho cằn cỗi vì cớ người; như thể Đức Chúa Trời đã phán với người như vậy: "Ta không còn có thể tin cậy ngươi với một đất màu mỡ, cũng không cho phép phước lành mà Ta đã chúc cho đất ở lại trên nó; ngươi sẽ ở lại đây một thời gian, nhưng nó sẽ không còn là đất như trước; trong sự thương xót Ta vẫn sẽ để lại cho ngươi một đất như ngươi có thể thừa hưởng, không phải là đồng hoang hay hỗn mang như lúc đầu, nhưng vẫn có đủ sự u ám, và hoang vu, và cằn cỗi, để nhắc ngươi nhớ tội lỗi mình, để nói với ngươi liên tục: Hỡi con người, ngươi đã hủy hoại đất mà Ta đã đặt ngươi làm vua trên nó." Phước lành của Đức Chúa Trời trên đất lúc đầu đã công bố sự bắt đầu của một thời đại thánh khiết trên đất; lời rủa sả của Ngài đã công bố sự xâm nhập của tội lỗi; và, trong ngày sau rốt, phước lành của Ngài sẽ lại giáng xuống, khôi phục nó về sự xuất sắc và vẻ đẹp trước đây. Vì cớ con người mà nó đã được làm thành một đất được phước lúc đầu; vì cớ con người mà nó đã được biến thành một đất bị rủa sả; và vì cớ con người nó sẽ được khôi phục thành một thế giới được phước trở lại. Mối liên hệ của A-đam thứ nhất với nó (được làm bằng bụi) đã kéo mọi điều ác xuống trên nó khi người sa ngã; nhưng mối liên hệ của A-đam thứ hai với nó—vì Ngài cũng có một thân thể được tạo ra từ nó—sẽ hủy bỏ điều ác, hủy bỏ lời rủa sả, và hoàn thiện nó trở lại.
Chúng ta hãy ghi nhận các chi tiết của lời rủa sả.
1. Đất sẽ sanh ra chông gai và tật lê. Những thứ này có tồn tại trước đây hay không, chúng ta không dám nói, cũng không dám nói chúng được đưa ra ở đây chỉ như đại diện của mọi cây độc hại hay cỏ dại, cũng không dám nói mục đích của lời rủa sả, về phần chúng, là biến chúng thành những vật sẩy thai, mà chúng thực sự là vậy. Lấy lời như chúng nằm trước chúng ta, chúng ta thấy rằng cốt lõi của lời rủa sả là sự nhân lên của những vật sẩy thai đầy gai này, cho đến khi chúng trở nên độc hại cho con người, và thú vật, và rau cỏ của đồng ruộng; chỉ là những điều phiền toái trên mặt đất. Ở những chỗ khác trong Kinh Thánh chúng được nhắc đến như tai họa. Như hậu quả của sự đoán phạt, Gióp nhắc đến chúng, 31:40, và Giê-rê-mi, 12:13. Như con đẻ thật của một đất cằn cỗi, sứ đồ nói về chúng, Hê-bơ-rơ 6:8. Như gây hại cho mọi sự xung quanh, chính Chúa chúng ta ám chỉ đến chúng, Ma-thi-ơ 13:7–22. Và rõ ràng tất cả những đoạn này nối kết với lời rủa sả ban đầu, và phải được giải thích bằng cách tham chiếu đến nó. Chúng là những dấu hiệu của sự không hài lòng ban đầu của Đức Chúa Trời đối với tội lỗi của con người, đến nỗi nhìn thấy chúng nên nhắc chúng ta nhớ đến cảnh tượng kinh khủng này trong Ê-đen, và làm chúng ta cảm nhận Đức Chúa Trời ghét tội lỗi biết bao, và Ngài không thể thay đổi trong sự ghét nó là dường nào. Những dấu hiệu của cơn giận Ngài đã không bị nhổ lên, cũng không héo tàn. Chúng đã sống sót qua những thay đổi của sáu ngàn năm. Chúng là những đài kỷ niệm của tội lỗi của Đức Chúa Trời, và phải đứng vững cho đến khi Đấng đã dựng chúng sẽ dỡ chúng xuống, và điều đã chép được ứng nghiệm: "Cây tùng sẽ mọc lên thay cho bụi gai, và cây sim sẽ lớn lên thay cho gai gốc; điều đó sẽ làm cho Đức Giê-hô-va được danh tiếng, và được dấu đời đời không hề bị dứt" (Ê-sai 55:13).
Đấng Christ, trong việc gánh tội lỗi chúng ta, đã "nên sự rủa sả vì chúng ta" (Ga-la-ti 3:13). Ngài đã mang lời rủa sả của chúng ta trên Ngài trong mọi phần của nó. Ngài đã bị đối xử như Đấng bị rủa sả. Làm dấu hiệu cho điều này, Ngài đã buồn rầu, và bị đóng đinh, và chết, và đi xuống mồ. Chính lời rủa sả của chúng ta đã gây ra mọi điều ác này cho Đấng vô tội. Và chính làm dấu hiệu rằng Ngài thật sự là Đấng gánh lời rủa sả mà Ngài đã để mình bị đội mão gai. Trong việc đội "mão," Ngài đã phán: "Ta là Vua—Vua của đất, như A-đam thứ nhất đã là;" và kẻ thù của Ngài, trong việc đội mão cho Ngài, đã vô tình công nhận vương quyền và quyền cai trị của Ngài; trong việc đội mão gai, Ngài đã tuyên bố chính Ngài là kẻ sẵn lòng chịu đựng án lệnh gắn liền không chỉ với A-đam, mà với cơ nghiệp của người, là đất; Ngài đã phán: "Nầy, Ta đã đến để đứng vào chỗ của A-đam thứ nhất, để gánh hình phạt của A-đam thứ nhất, để chịu lời rủa sả của A-đam thứ nhất, để cứu chuộc vương quốc đã mất của A-đam thứ nhất, và làm dấu hiệu cho điều đó Ta nhận lấy mão gai này."
2. Con người sẽ ăn rau của đồng ruộng. Ban đầu, trái của các cây khác nhau sẽ là thức ăn của con người; "rau cỏ" là cho loài thọ tạo thấp hơn, nếu không riêng biệt, thì ít nhất chủ yếu. Nhưng giờ đây người bị hạ thấp. Người, dĩ nhiên, vẫn sẽ ăn trái, nhưng trong điều này người sẽ bị hạn chế. Dù là vì đất kém màu mỡ trong việc sinh trái, người phải dùng đến thức ăn thấp kém hơn; hay dù cũng có thể vì sự thay đổi trong thể chất, đòi hỏi điều gì khác ngoài trái, chúng ta không thể nói. Án lệnh là: "Ngươi sẽ ăn rau của đồng ruộng, không phải trái ngon của vườn địa đàng." Trong các thời đại sắp đến, khi vườn địa đàng tốt hơn đến, mọi dấu vết của điều này bị quét sạch, và chúng ta "ăn trái cây sự sống ở trong Ba-ra-đi của Đức Chúa Trời" (Khải-huyền 2:7).
3. Người sẽ ăn trong khổ đau. Sẽ không có tiệc vui mừng, mà là ăn đắng cay, hoặc, nếu có thể có tiệc, nó sẽ như của Y-sơ-ra-ên, "với rau đắng,"—ngọt và đắng pha lẫn. Một đám mây khổ đau sẽ treo không chỉ trên chỗ ở của người, mà đặc biệt trên bàn ăn của người; và có lẽ từ điều này chúng ta có thể truy nguyên tập tục kiêng ăn do Đức Chúa Trời lập, như thể không chỉ việc ăn của con người sẽ là trong khổ đau, mà như thể vào những thời điểm nhất định người đặc biệt nối kết thức ăn thường của mình với sự nhớ đến tội lỗi, và gạt nó sang một bên hoàn toàn, như thể không xứng đáng được Đức Chúa Trời nuôi dưỡng chút nào.
Chẳng phải con người chế nhạo tất cả điều này bằng những cuộc tiệc của mình, làm cho chúng thành những mùa vui chơi và khoái lạc đặc biệt, và quên rằng Đức Chúa Trời đã phủ lên chúng một bóng tối, như kỷ niệm của tội lỗi sao! Tuy nhiên thời gian sắp đến khi niềm vui sẽ thay thế khổ đau. Đại lễ sắp đến; tiệc thịt béo cho Y-sơ-ra-ên (Ê-sai 25:6), tiệc cưới cho Hội Thánh (Khải-huyền 19:9), và đại lễ lều tạm tại Giê-ru-sa-lem cho các dân trên đất (Xa-cha-ri 14:16). Về ngày lễ vui này—thời gian cất bỏ lời rủa sả này—chúng ta có một của tin trong bữa tiệc của Chúa, khi chúng ta tỏ ra sự chết của Ngài cho tới lúc Ngài đến; phải, hơn nữa, chúng ta có thể nói có một của tin mỗi lần, như những tín đồ đầu tiên, chúng ta ăn bánh với sự vui vẻ thật thà (Công-vụ 2:46), như những người bởi đức tin đã nếm trước sự giải thoát khỏi lời rủa sả.
4. Người sẽ ăn nó bằng sự lao nhọc. Người sẽ vắt ra một sự sống cầm chừng từ đất miễn cưỡng bằng sự lao động nhọc nhằn và mệt mỏi; và "mồ hôi của trán người" sẽ làm chứng cho sự gay go của cuộc xung đột. Đất sẽ không nhả ngay cả rau của đồng ruộng nếu không có sự lao nhọc nặng nề, lao nhọc trong mọi khâu chuẩn bị thức ăn của người—cày, gieo, gặt, xay. Người không thể sống ngoài cách nhắc người nhớ tội nguyên thủy của mình. Mỗi ngày người nghe án lệnh ban đầu vang trong tai mình. Và tuy nhiên tất cả sự lao nhọc nặng nề này chỉ vừa đủ duy trì một "đời sống đang chết;" và ngay cả điều đó cũng chỉ trong một thời gian ngắn, cho đến khi người trở về bụi đất. Đây là kết cục của sự lao nhọc trần gian của người!
5. Người sẽ chết. Ân điển không tha toàn bộ hình phạt. Nó để lại một mảnh vỡ sau nó, trong đau đớn, yếu đuối, bệnh tật, sự chết, mặc dù đồng thời nó trích ra phước lành từ mọi di tích của lời rủa sả này. Hơn nữa, trong việc để con người chịu sự chết như vậy, nó để ngỏ cánh cửa mà qua đó Đấng Giải Cứu vĩ đại sẽ bước vào và cướp con mồi khỏi kẻ cướp. Bởi sự chết, sự chết sẽ bị hủy diệt. Con người phải chết! Người đã đến từ bụi đất, và người phải trở về nó. Mồ mả phải là phần của người. Tuy nhiên, như mọi sự khác trong mục đích vĩ đại của ân điển, đây chỉ là dịp để đưa vào phước lành lớn hơn—tức là sự sống lại, và mọi sự mà sự sống lại bao gồm. Vượt xa những của cải ban đầu của chúng ta, là những của cải chảy đến chúng ta qua kênh này. Sự sống phục sinh và sự vinh hiển phục sinh là những điều cao hơn nhiều so với điều A-đam đã biết trước khi người sa ngã.
Như vậy tội lỗi đã hạ thấp con người; đưa người xuống một mức thấp hơn; đưa vào sự lao nhọc, và mồ hôi, và mệt mỏi; thấm khổ đau vào mọi phần của số phận chúng ta; phải, làm chúng ta "sanh ra để chịu khổ cực, như những tia lửa bay lên" (Gióp 5:7, 14:1); làm chính thức ăn của chúng ta thành kỷ niệm của lời rủa sả, và sự tồn tại chỉ được duy trì bằng một cuộc chiến đấu hằng ngày với nó; đưa vào sự chết, chuẩn bị mồ mả, xé lìa linh hồn và thân thể; hủy hoại chính quả cầu này, và làm chính đất của nó thành nơi ở của điều ác.
Nơi thực sự của lời rủa sả nằm ở đâu chúng ta không thể nói. Dù là trong chính đất, từ đó những ảnh hưởng độc hại bốc lên; hay dù là từ không khí, do nó là nơi ở của "vua cầm quyền chốn không trung," đến nỗi đất bị nhiễm điều ác bởi những ảnh hưởng không ngừng giáng xuống này, chúng ta không thể nói. Những tiến trình tinh vi của hoạt động khí quyển chỉ mới được khám phá một nửa, và ngay cả khoa học cũng chưa sẵn sàng để nói nguyên nhân của sự màu mỡ kỳ lạ của đất trong điều ác và sự cằn cỗi trong điều thiện là gì. Nhưng bệnh tật ở đó, mặc dù con người có thể không phát hiện được nơi. Mục đích của Đức Chúa Trời đã bắt sự sáng tạo phục "sự hư không." Chúng ta biết điều này. Chúng ta cũng biết rằng nó bị bắt phục "trong hy vọng" (Rô-ma 8:20), và hy vọng đó sẽ chẳng bao lâu trở thành hiện thực.
Con người nỗ lực biết bao để rũ bỏ lời rủa sả, cả khỏi chính mình và sự sáng tạo!—bằng khoa học chữa lành thân thể mình, giảm nhẹ sự khổ của mình, bớt sự lao nhọc của mình, và làm cho đất màu mỡ. Ở mức độ lớn người đã thành công. Những khám phá kỳ diệu đã được thực hiện, nhờ đó, trong một thời gian, thân thể có thể được làm cho mất cảm giác đau đớn, đến nỗi những cuộc mổ xẻ nặng nề nhất có thể được thực hiện—phải, ngay cả sự đau đẻ của người nữ cũng trải qua, mà không ý thức một cơn đau nào. Những tiến bộ kỳ diệu đã được thực hiện trong canh tác, đến nỗi với ít lao nhọc hơn đất được làm cho màu mỡ hơn; trong việc sản xuất các vật phẩm cần cho sự sống hay quần áo, sức mạnh máy móc đã được đưa vào, để làm nhẹ hay thay thế sự lao nhọc của con người. Trong nhiều cách như vậy con người đã thành công trong việc làm nhẹ lời rủa sả. Cũng không có tội trong bất kỳ nỗ lực nào trong số này. Cố gắng chữa bệnh, hay giảm đau, hay bớt lao động, hay lau mồ hôi khỏi trán, không phải là tội. Không. Con người phải dùng mọi phương tiện và lợi thế mà Đức Chúa Trời đã ban, và biết ơn rằng bất kỳ phần nào của gánh nặng có thể được giảm nhẹ như vậy.
Nếu con người, thật vậy, trong những nỗ lực này đang thách thức Đức Chúa Trời, và tuyên bố mục đích xóa bỏ điều Đức Chúa Trời đã viết rõ ràng trên sự sáng tạo, thì đó sẽ là tội; đó sẽ là sự phản nghịch. Nhưng rõ ràng Đức Chúa Trời đã cho phép con người tìm kiếm sự giảm nhẹ của lời rủa sả; Ngài đã cho phép người tìm cách kéo dài sự sống bằng thuốc; và, trong việc làm như vậy, Ngài đã nói với người rằng không có tội trong những nỗ lực này, miễn là Đức Chúa Trời được nhìn nhận. Khi Phao-lô nói với Ti-mô-thê: "Đừng chỉ uống nước luôn, nhưng phải uống một ít rượu, vì tì vị ngươi, và vì con đau yếu luôn," ông đang tìm cách làm nhẹ lời rủa sả. Và như vậy, khi chúng ta thực hiện các biện pháp hoặc để chữa bệnh hay giảm đau, chúng ta chỉ đang hành động trong tinh thần của ân điển đã đối xử với thế giới chúng ta từ khi tội lỗi xâm nhập, và cho chúng ta thấy rằng Đức Chúa Trời đã không hoàn toàn phó nó cho kẻ ác; phải, chúng ta đang hành động trong tinh thần của Đấng đã đến không phải để hủy diệt mạng sống loài người, mà để cứu; Đấng đã được xức dầu bởi Đức Thánh Linh chính vì mục đích chữa lành bệnh tật, cũng như rao giảng Phúc Âm cho kẻ nghèo.
Nhưng vậy thì lời rủa sả sẽ ra sao? Nó sẽ bị hoàn toàn coi thường sao? Than ôi! sau khi con người đã làm hết sức mình, người đã cất bỏ được bao nhiêu ít ỏi của nó! Còn lại bao nhiêu! Và nếu những người đôi khi giật mình trước sự tiến bộ mà con người đang đạt được trong việc xoa dịu đau đớn và chữa lành bệnh tật, và đôi khi sợ dùng thuốc của người, chịu suy xét xem, sau tất cả, đã thực hiện được rất ít ỏi là dường nào; trong hầu hết các trường hợp nó chỉ là sự đình chỉ tạm thời của đau đớn, chỉ là sự chuyển gánh nặng từ vai này sang vai khác, chỉ là sự giảm nhẹ như sự nghỉ ngơi mang lại cho thân thể khi mệt mỏi; họ sẽ không lo ngại nghiêm trọng nào về việc con người can thiệp vào lời rủa sả. Lời rủa sả đó quá nặng nề và sâu xa để bất kỳ ai cất bỏ được, trừ Đấng đã đặt nó lên. Ngài sẽ, theo cách và thời gian của Ngài, cất bỏ lời rủa sả của sự sáng tạo, và chấm dứt tiếng than thở của nó; Ngài sẽ chấm dứt sự lao nhọc của con người và sự đau đẻ của người nữ; Ngài sẽ nuốt sự chết trong sự đắc thắng. Vì ngày vinh hiển của hy vọng đó, chúng ta hãy chờ đợi trong đức tin, biết rằng mãi đến lúc đó "sự lại sanh" mới đến; mãi đến lúc đó mọi sự mới được khôi phục. Con người có thể lau giọt lệ, nhưng không thể làm khô nguồn của nó. Người có thể ẩn mình khỏi sóng và bão, nhưng không thể phán với cả hai: "Hãy yên đi, lặng đi."
Câu 20. "Và A-đam (the man theo tiếng Hê-bơ-rơ) gọi tên vợ mình là Ê-va (Chavah theo tiếng Hê-bơ-rơ); vì nàng là mẹ của cả loài người."
Án lệnh giờ đây đã được tuyên bố, các tội nhân đã nghe nó và đã rời khỏi nơi xét xử, mỗi người, chắc chắn, bận rộn với những suy nghĩ của mình và theo đuổi con đường của mình. Sa-tan đi ra khỏi sự hiện diện của Chúa để bắt đầu "đi qua đi lại trên đất" (Gióp 1:7), để giăng bẫy, để chuẩn bị mưu chước, để rèn những tên lửa bằng lửa với sự độc ác gấp đôi, vì hắn đã hoàn toàn thất bại trong mục đích hủy hoại loài người. Người nữ lui về để suy ngẫm về nỗi buồn sắp đến, nhưng pha lẫn những suy nghĩ vui hơn với những suy tư đen tối của mình trong sự trông đợi dòng dõi đã hứa sẽ là kết quả của nỗi đau và sự đau đẻ của nàng. Người nam ra đi để nhìn quanh một vườn địa đàng bị tàn phá và một đất bị hủy hoại, để suy ngẫm về những ngày và đêm lao nhọc đang chờ đợi mình, cho đến khi ngày ngắn ngủi ở đây qua đi; nhưng để tự an ủi mình với ý nghĩ rằng ngay bây giờ vẫn có tình yêu cho mình, và sự hủy bỏ điều ác trong cuối cùng.
Khoảng thời gian nào có thể đã xen vào giữa việc tuyên bố án lệnh và cảnh trong câu 20 này, chúng ta không biết. Chúng ta có thể cho rằng nó đã diễn ra khi A-đam và vợ mình lui khỏi sự hiện thấy hiện tại của Đức Giê-hô-va. Họ đã nói chuyện hay lặng lẽ suy ngẫm cùng nhau về điều vừa xảy đến với họ,—về điều ác và điều thiện, sự sa ngã và sự trỗi dậy, sự kết án và sự tha thứ, lời rủa sả và phước lành, quá khứ, hiện tại, tương lai của đời họ. Rồi người nam, như nắm lấy những nốt ân điển vừa đang tắt dần giữa những cây trong vườn, thêm tiếng A-men của mình, và thể hiện chúng trong tên của nàng là người giờ đây được kết chặt với mình gấp đôi, gấp đôi là một với chính mình.
Việc không phải Đức Chúa Trời mà là A-đam đặt tên cho người nữ dạy chúng ta nhiều điều. Tại sao Đức Chúa Trời không đặt tên cho Ê-va, như Ngài đã làm cho A-đam? Đức Chúa Trời đã không cho phép A-đam tự đặt tên cho mình, ngay cả khi ông còn vô tội; thế mà giờ đây, khi ông đã sa ngã, Ngài lại cho phép ông đặt tên cho người nữ, thậm chí còn chuẩn nhận việc ông làm như vậy. Điều này là vì những lý do như sau:—(1.) Để bày tỏ ân điển của Ngài. Ân điển biết bao, tình yêu dịu dàng biết bao được bày tỏ khi cho phép con người đặt tên cho vợ mình,—và lại là một cái tên như thế,—Ê-va,—SỰ SỐNG! (2.) Để tỏ rằng A-đam không bị tước mất quyền làm đầu của mình. Ông vẫn là "đầu của người nữ", ngay cả trong sự sa ngã, và với tư cách ấy ông đặt tên cho bà. (3.) Để tỏ rằng, mặc dù A-đam đã nhẫn tâm đổ lỗi cho bà trước mặt Đức Chúa Trời, song không hề có sự xa cách nào xảy ra sau đó. Bà vẫn là xương của xương ông. Họ đã là bạn đồng hành trong tội lỗi, họ sẽ là bạn đồng hành trong sầu khổ, và họ là những kẻ đồng thừa hưởng niềm hy vọng vừa được ban cho họ. Như vậy họ được tái hợp trong những mối dây mới đan xen giữa buồn rầu và vui mừng. (4.) Để tỏ hướng suy nghĩ của A-đam đang đi về đâu, để từ dòng chảy suy nghĩ ấy chúng ta có thể học biết lời hứa đã nắm lấy ông như thế nào. Câu này cho chúng ta một cái nhìn rõ ràng về trạng thái cảm xúc của A-đam. Nó phơi bày ông ra trước chúng ta như một người đã hiểu, đã tin, đã quý trọng, đã nương cậy vào lời hứa thiêng liêng mà ông vừa nghe. Ông đứng trước chúng ta như một người có đức tin; và chúng ta có thể nói về ông rằng: "Bởi đức tin, A-đam gọi vợ mình là Ê-va." Đó là tiếng nói của một người có đức tin đang cất lên. Không ai có thể nhầm lẫn cả lời lẫn giọng điệu. Sự vô tín không thể nói như thế; chỉ có người có đức tin mới có thể nghĩ đến một cái tên như thế; một cái tên lấy mọi ý nghĩa của nó từ lời hứa,—Sự Sống, hay Đấng Sống,—bị định cho chết, mà vẫn sống; phải, chết theo luật pháp, mà vẫn sống; mẹ của kẻ sống; mẹ của một dòng dõi được tha; mẹ của một Đấng là Chúa của sự sống, "sự sống lại và sự sống"; mẹ của một gia đình nhân loại, sống lại từ kẻ chết! Ông nắm lấy lời hứa, ông suy ngẫm nó, ông tiếp nhận nó như một lời thành tín đáng nhận lấy trọn vẹn; và khi tiếp nhận như vậy, ông trút ra cảm xúc của mình, và thốt lên đức tin mình, trong cái tên đầy ý nghĩa này. Câu này có thể là gì khác ngoài lời tuyên xưng long trọng về đức tin của A-đam nơi lời hứa thiêng liêng? Chắc chắn đây là một trong những cách đơn sơ và trẻ thơ nhất, nhưng cũng là một trong những cách đầy ý nghĩa nhất để công bố đức tin của ông; và như Áp-ra-ham đã bày tỏ đức tin mình bằng cách gọi con trai mình là Y-sác, "đứa con của niềm vui", thì A-đam cũng vậy, bằng cách đặt tên cho vợ mình là Ê-va, "mẹ của kẻ sống". Ông nhìn bà và nói: "Ta thấy nơi nàng lời hứa thiêng liêng được ứng nghiệm trọn vẹn,—sự sống, chứ không phải sự chết, đến từ nàng; Đức Chúa Trời thực hiện mục đích ân điển của Ngài trong dòng dõi nàng, dù còn xa vời; ta thấy nơi nàng sự bảo chứng và hiện thân của sự tha thứ và tình yêu thiêng liêng, và ta công bố đức tin mình trong mọi điều này trước mặt Đức Chúa Trời và trước mặt hậu thế, bằng cách đặt tên nàng là Ê-va." Cái tên này không phải chỉ là sự bùng nổ của cảm xúc hay một lời bày tỏ mơ hồ về sự tán thành hay ngạc nhiên; nó là lời xưng nhận rõ ràng về đức tin của ông. Ông nói như một người có đức tin; một người mạnh mẽ trong đức tin, và mong muốn truyền lại cho hậu thế một lời tuyên bố về sự tin cậy của mình nơi lời hứa của Đức Chúa Trời đầy ân điển.
Đức tin của ông mới đơn sơ làm sao! Ông vừa mới lắng nghe tiếng phán của Đức Chúa Trời công bố ân điển, và sự sống qua ân điển; và ngay lập tức ông tin. Ông không bắt bẻ, không chất vấn. Một đám mây đen đã đến giữa ông và Đức Chúa Trời; nhưng giờ đây đám mây ấy đã qua đi, và ánh sáng thật lại đang chiếu rọi. Ông vừa mới nếm trong chốc lát chén đắng của sự phân cách khỏi Đức Chúa Trời mình (và ai có thể kể được nỗi đau đớn của khoảng thời gian ấy?), thì ngay lập tức ông được đưa trở lại với tình yêu và lòng của Cha mình. Đứa trẻ chỉ mới lang thang vài bước khỏi cửa nhà cha mẹ, thì đã được cánh tay trìu mến của mẹ ôm lấy và đặt lại dưới mái nhà hạnh phúc, không bao giờ lang thang nữa. Con chiên chỉ mới đi lạc một quãng ngắn khỏi bầy, vừa đủ để cảm nhận sự khắc nghiệt và đói khát của đồng vắng, thì đã bị bàn tay mạnh mẽ của người chăn bắt lấy và đem về trong vui mừng.
Ông tin mới mau chóng và đơn sơ làm sao! "Đức tin đến bởi sự người ta nghe"; ông đã nghe và đã tin, lấy lời Đức Chúa Trời làm thật, và tin chắc rằng Ngài chỉ phán sự thật, dù không có dấu hiệu nào được ban cho. Đức Chúa Trời đã phán; ông là ai mà dám nghi ngờ hay do dự, hay cho rằng trở về với Đức Chúa Trời ngay lập tức là sự liều lĩnh? Ngài phán quả có phần mờ mịt, không nghi ngờ gì; đó là một lời hứa rất ngắn gọn; thế mà ông thấy trong vài lời ấy tình yêu tự do của Đức Chúa Trời hay tha thứ, và thế là đủ. Ông nếm biết Chúa là nhân lành; và chén ân điển ấy hẳn đã ngọt ngào biết bao đối với đôi môi khô cháy của A-đam! Đức Chúa Trời đã phán một lần; nhưng một lần ấy là đủ, vì Đấng mà ông có việc phải đối diện là Đức Chúa Trời không hề nói dối. Chúng ta, với hàng ngàn lời hứa và sự bảo đảm về tình yêu, vẫn nghi ngờ và run sợ; A-đam, chỉ với một lời, không có dấu hiệu hay bảo chứng nào xác nhận, lại tin.
Nếu có ai cần một dấu hiệu, thì đó là A-đam. Nếu có ai có thể nói: "Tôi là một tội nhân quá lớn, tôi không dám tin ngay", thì đó là A-đam. Vì tội lỗi của ông quả thật sâu nặng: ông đã làm hư hỏng cả một thế giới; ông đã để cho cơn lũ của sự ác tràn vào trái đất; ông đã xua đuổi Đức Chúa Trời khỏi nó; ông đã giúp kẻ thù của Đức Chúa Trời đắc thắng; ông đã biết sự thánh khiết là gì, và vì thế biết tội lỗi là gì. Nếu có ai phải rụt rè không dám tin ngay, thì đó là A-đam. Thế mà ông đã tin, và điều đó được kể cho ông là sự công chính. Không những thế, ông không chỉ tin, mà còn "lấy miệng mình xưng ra"; ông làm chứng về đức tin mình; ông công bố niềm hy vọng chắc chắn của mình về sự sống đời đời.
Hỡi tội nhân, hãy đi và làm y như vậy! Hãy đi, và như một đứa trẻ tiếp nhận lời đơn sơ của Đức Chúa Trời, đang phán với ngươi trong tình yêu. Hãy đi và nhận lấy sự tha thứ từ tay Ngài, và địa vị làm con, và vương quốc, và sự vinh hiển. Đừng, trong sự kiêu ngạo và liều lĩnh của lòng ngươi, nói về sự không xứng đáng và bất xứng của mình, như thể ngươi muốn mình xứng đáng hơn hay đáng được hơn trước ân huệ của Đức Giê-hô-va. Hãy đi, và như ngươi vốn bởi sanh ra là con của A-đam, phản nghịch và lìa bỏ Đức Chúa Trời, thì hãy bởi sự tái sanh trở nên con của A-đam trở về và được hòa thuận. Hãy nắm lấy lời hứa sự sống của Đức Chúa Trời,—sự sống qua Đấng Sống,—dòng dõi của người nữ; hãy nắm lấy và được cứu, hãy nắm lấy và được phước; và khi ngươi đã tiếp nhận lời chứng của Đức Chúa Trời như vậy, hãy lấy miệng mình xưng ra, như tổ phụ đầu tiên của ngươi đã làm. Hãy tỏ ra ngươi là một người có đức tin; không phải một người nghi ngờ, không tin cậy, dao động, mà là một người có đức tin.
Câu 21. "Giê-hô-va Đức Chúa Trời lấy da thú kết thành áo dài cho vợ chồng A-đam, và mặc lấy cho." (Heb. and unto Adam)
Đức tin của A-đam, trong phạm vi của nó, là chân thật và vững chắc, nhưng còn mờ mịt. Ông không biết hết mức độ nhu cầu của chính mình. Ông không hiểu loại phương thuốc mà trường hợp của ông đòi hỏi. Ông không thể thấy trước con đường mà sự giải cứu đã hứa sẽ đến. Tất cả những gì ông biết cho đến lúc ấy là Đức Chúa Trời đã bày tỏ Ngài là Đấng đầy ân điển, và đã cam kết tình yêu của Ngài; vì vậy ông có thể tin cậy Ngài hoàn toàn, không chỉ để tỏ ân huệ cho tội nhân, mà còn để sắm sẵn một con đường trong đó ân điển và sự công chính có thể được hòa giải.
Tuy nhiên, A-đam sau khi đã long trọng xưng ra đức tin mình, Đức Chúa Trời tiến hành bước tiếp theo, qua đó một cái nhìn sâu hơn nữa về tiến trình của sự giải cứu sẽ được ban cho. A-đam đã tin ngay lập tức, không có dấu hiệu hay bảo chứng nào được bày ra, và Đức Chúa Trời tôn trọng đức tin của ông bằng một sự mặc khải thêm nữa về mục đích của Ngài, khiến ông biết rằng "phước cho kẻ chẳng từng thấy mà đã tin vậy"; rằng "ai đã có sẽ được cho thêm"; rằng "nếu ai muốn làm theo ý muốn của Đức Chúa Trời, thì sẽ biết đạo lý".
Trong tình trạng đầu tiên của A-đam không có sự hổ thẹn nào, nhưng ngay khi ông phạm tội, sự hổ thẹn bao phủ mặt ông. Ông đã tỏ điều này ra bằng việc chạy trốn vào các bụi rậm, và ông đã tỏ nó ra bằng những lá vả mà ông dùng để che mình. Giờ đây Đức Chúa Trời đối xử với ông như một người biết hổ thẹn, và là người có lý do chính đáng để hổ thẹn. Ngài coi sự hổ thẹn và ý thức về tội lỗi của A-đam là những điều đúng đắn, và Ngài tiến hành làm cho chúng sâu sắc hơn, khiến ông cảm nhận tội lỗi mình cay đắng hơn, phơi bày sự ác của tội lỗi, trải ra trước mặt ông những nhu cầu vô hạn mà tội lỗi đã gây ra, khiến ông hiểu ông phải mang ơn Đức Chúa Trời lớn lao và trọn vẹn biết bao, và dạy ông sự cứu chuộc ấy phải lớn lao biết bao, và Đấng Cứu Chuộc Đấng sẽ hoàn thành sự giải cứu của ông phải lớn lao biết bao.
Ngài bắt đầu bằng việc lột bỏ những lá vả của họ—vì chắc chắn hành động này là của Ngài—rồi ban cho họ những chiếc áo do chính tay Ngài làm ra, những chiếc áo bằng da để che thân họ. Khi làm như vậy, chẳng phải Ngài đang phán: "Hãy xem tội lỗi của ngươi; nó sâu xa và đen tối hơn ngươi tưởng nhiều, sâu và tối đến nỗi không lá vả nào có thể che đậy nó hay giấu sự hổ thẹn của ngươi; phải có một thứ gì khác cho thân thể ngươi ngoài những tấm che lấy từ cây cối trong vườn; một thứ mà chỉ một mình Ta có thể sắm sẵn và mặc lấy; không phải thứ mọc lên từ đồng ruộng như những lá vả này, mà là thứ có được bởi sự chết của sinh vật mà nó được lấy ra; một thứ phải trả giá bằng sự sống, một thứ chỉ về huyết và sự chết; một thứ sẽ liên tục nhắc nhở ngươi rằng tấm che của tội nhân phải là một thứ do Đức Chúa Trời hoạch định, do Đức Chúa Trời sắm sẵn, do Đức Chúa Trời làm ra, do Đức Chúa Trời mặc lấy, mà vẫn là một thứ thuộc về đất, không thuộc về trời, một thứ bề ngoài không đẹp đẽ hay rực rỡ, mà lại đắt giá, đắt giá đến nỗi ngay cả Đức Chúa Trời cũng chỉ có thể có được nó bằng cách lấy đi điều quý hơn vàng hay ngọc, tức là sự sống của tạo vật mà Ngài đã dựng nên"?
Như vậy con người được dạy rằng một điểm trọng yếu trong sự giải cứu sắp đến của mình sẽ là sự che phủ. Ông cần được che phủ, nếu không ông không thể ngước lên Đức Chúa Trời, Đức Chúa Trời cũng không thể đoái nhìn ông; phải, ông không thể nhìn chính mình mà không hổ thẹn. Một cảm giác kinh khiếp của tội nhân là mình trần truồng trước mặt Đức Chúa Trời, và cảm giác này được đáp ứng bằng tấm che mà Đức Chúa Trời sắm sẵn. Nhưng vì cảm giác hổ thẹn này là kết quả của tội lỗi và ý thức về tội lỗi, nên tấm che phải là tấm che bảo đảm cho ông sự tha thứ; vì nếu tấm che tự nó không công bố sự tha thứ, nó sẽ không cất đi cảm giác hổ thẹn. Nó đã làm điều này ngay cả trong hình bóng khi A-đam được mặc lấy da thú; nó càng làm điều này cách chân thật hơn khi chúng ta thấy trong đó sự công chính của Đấng đã bị phó cho vì tội lỗi chúng ta, và đã sống lại vì sự xưng công chính của chúng ta. Áo quần của con người chẳng làm được gì; sự tốt lành của ông, sự ăn năn của ông, những lời cầu nguyện của ông, những cảm xúc của ông, những điều này không thể che đậy tội lỗi, không thể giấu sự hổ thẹn, không thể tẩy sạch lương tâm; phải qua sự chết thì tất cả những điều này mới được hoàn thành.
Chính Đức Chúa Trời phải làm tất cả. Ngài chọn con sinh tế, Ngài giết nó, Ngài làm ra tấm áo, Ngài mặc nó lên. Từ đầu đến cuối, sự cứu rỗi thuộc về Đức Giê-hô-va! Đó là sự cứu rỗi bởi sự chết, bởi của lễ, bởi sự thay thế sự sống cho sự sống. A-đam hẳn không thể không nhận ra ở đây mối liên hệ giữa việc giết con vật mà tấm áo được làm từ da nó, và việc gót chân của dòng dõi người nữ bị giày đạp. Chiên Con bị giết ấy và gót chân bị giày đạp ấy đã được liên kết với nhau cách bí nhiệm nào đó. Thời gian sẽ phô bày mối liên hệ ấy; trong lúc này, con người suy ngẫm nó trong lòng khi ông nhìn tấm áo mình và nhớ lại nó đã được lấy từ đâu.
Câu 22, 23. "Giê-hô-va Đức Chúa Trời phán rằng: Nầy, về sự phân biệt điều thiện và điều ác, loài người đã thành một bực như chúng ta; vậy bây giờ, ta phải coi chừng, e loài người giơ tay lên cũng hái trái cây sự sống (Heb. the life) đặng ăn và được sống đời đời chăng: 23. Vậy, Giê-hô-va Đức Chúa Trời đuổi loài người ra khỏi vườn Ê-đen đặng cày cấy đất, là nơi có người ra."
A-đam giờ đây đã được mặc lấy tấm áo do Đức Chúa Trời sắm sẵn; không phải tấm áo như ông sẽ nghĩ ra hay cảm thấy mình được phép đề xuất,—tấm áo nhắc ông nhớ về tội lỗi mình, mà lại phô bày con đường của sự tha thứ và sự sống qua sự chết của Đấng thay thế. Ông đứng trước mặt Đức Chúa Trời như một người được chấp nhận, được che phủ bằng một tấm áo cất đi cảm giác hổ thẹn của ông, và giúp ông ngước lên Đức Chúa Trời mà không đỏ mặt hay muốn ẩn mình khỏi mặt Ngài; dạy chúng ta rằng những sự đối xử đầu tiên của Đức Chúa Trời với tội nhân luôn luôn xoay quanh vấn đề được chấp nhận, và vì vậy đây phải là điểm đầu tiên của chúng ta khi đến với Đức Chúa Trời.
Nhưng khi vấn đề được chấp nhận đã được giải quyết, thì vấn đề sửa dạy bắt đầu. A-đam giờ đây sắp bước vào điều này. Ông có nhiều điều phải bỏ đi cũng như nhiều điều phải học. Ông phải được dạy rằng, dù đã được tha thứ, giờ đây ông đứng trên một nền tảng khác với nền tảng ông đã đứng khi còn là một hữu thể thánh khiết, và vì vậy một đường lối đối xử mới phải được áp dụng. Ông có thể tưởng rằng, vì đã được phục hồi lại trong ân huệ, ông sẽ được tái lập trong những đặc ân trước kia của mình, ở lại trong Ê-đen, và được đến gần cây sự sống như trước. Tuy nhiên, điều này không thể được. Ông không được lập tức đặt lại trên nền tảng trước kia; ông không được tiếp tục ăn trái cây sự sống, để kéo dài ngày tháng mình và hưởng một sự bất tử trên đất. Ông đã phạm chính tội mà Đức Chúa Trời đã cảnh báo ông; ông đã đạt được "sự hiểu biết bị cấm bằng phương tiện bị cấm", và đến đây ông đã đạt được mục đích của mình; ông đã trở nên như Đức Chúa Trời, bằng cách ăn trái cây tri thức. Đức Chúa Trời đã tha thứ ông cách tự do và không dè giữ, thế mà giữa tình trạng quá khứ và tương lai của ông phải có một vực sâu lớn được đặt ra. Quả thật ông sẽ "sống đời đời", nhưng không phải cùng một loại sự sống, cũng không theo cùng một cách, như trước kia. Sự bất tử mà giờ đây ông được định cho phải đạt được, không phải bằng cách ăn trái cây sự sống, mà qua sự chết. Nó chỉ có thể đạt được bởi sự sống lại. Đó là mục đích của Đức Chúa Trời đối với ông và dòng dõi ông. Đó là một sự bất tử vinh hiển hơn sự bất tử mà ông đã mất mà giờ đây ông sẽ được dẫn đến, nhưng lối vào của nó là nấm mồ! Trong lúc này ông phải rời khỏi vườn Ê-đen và bị ngăn khỏi cây sự sống.
Bài học của Đức Chúa Trời cho A-đam lúc này là ông vẫn phải trở về bụi đất. Phần này của án phạt sẽ còn lại, không phải như một tàn dư của bản án ban đầu, mà như một sự sửa phạt, một phần kỷ luật cần thiết, và như lối đi tất yếu đến sự bất tử mới ở phía bên kia. Nếu Đức Chúa Trời cho phép A-đam đến gần cây sự sống, thì chẳng khác nào Ngài phán với ông: Ngươi sẽ không trở về bụi đất; hãy ăn trái cây sự sống và giữ lấy sự bất tử của ngươi tại đây, như nó vốn có trên trái đất nay đã bị tàn phá này. Để ngăn ông nuôi bất cứ ý nghĩ nào như thế, và để hướng mắt ông về sự sống lại, ông bị đuổi ra khỏi vườn Ê-đen để cày cấy đất mà ông đã được lấy ra, tức là Ê-đen. Ông bị quăng ra khỏi vòng trong vốn là nhà của ông, nơi mà sự màu mỡ đặc biệt hẳn đã khiến công việc canh giữ của ông trở thành nguồn vui thích; nhưng ông vẫn được phép ở lại trong vòng ngoài kém màu mỡ hơn, ở đó làm một người lao nhọc suốt mọi ngày đời mình.
Đó dường như là ý nghĩa thật của đoạn trên. Không có cơ sở nào để tin rằng nó được phán như một câu hỏi, càng không phải là lời mỉa mai. Có điều gì ít giống Đức Chúa Trời hơn là chế giễu các tạo vật của Ngài ngay lúc Ngài đang cúi xuống trên họ trong tình yêu chân thật sâu xa như thế? Điều này có giống Đấng "chẳng hề trách móc" không? Có giống Đấng đã "lấy làm đau đớn trong lòng" vì sự gian ác của loài người không? Chỉ có một hoặc hai lần Kinh Thánh nói cách mỉa mai, và đó là với kẻ vô đạo táo tợn, như với các thầy tế lễ của Ba-anh. Nhưng sự mỉa mai có hợp với một cảnh như thế này không? Đứng trên đống đổ nát của một thế giới vừa mới được dựng nên, vừa mới bị hủy hoại, vừa mới công bố cho con người ân điển của Ngài, và chỉ cho người Đấng Cứu Chuộc sắp đến, có thể nào Ngài lại thốt ra lời mỉa mai, và làm tổn thương vô cớ những đứa con đang khóc lóc của Ngài? Hơn nữa, những gì tiếp theo được diễn đạt cách long trọng ("e loài người giơ tay lên, và ăn, và được sống đời đời"), ngay trong sự đột ngột của nó cũng giống như lời thề long trọng của Đức Chúa Trời chống lại việc Y-sơ-ra-ên vào đất ("e chúng nó sẽ vào sự yên nghỉ ta"), đến nỗi chúng ta không thể chấp nhận sự mỉa mai trong trường hợp này chút nào. Có quá nhiều tình yêu sâu xa ở một bên, và sự đoán phạt nghiêm khắc ở bên kia, đến nỗi việc đưa sự mỉa mai vào đây sẽ hoàn toàn lạc điệu. Cũng sẽ không thấy cần thiết phải giả thiết như vậy, nếu sự giải thích trước đây của chúng ta về cây sự sống được nhớ lại.
Câu 24. "Vậy, Ngài đuổi loài người ra khỏi vườn Ê-đen, rồi đặt tại phía đông vườn Ê-đen các chê-ru-bim2 với thanh gươm lưỡi chói lòa, để giữ con đường đi đến cây sự sống." (Heb. and)
Tuy nhiên, dù miễn cưỡng, con người vẫn phải rời khỏi vườn Ê-đen. Cả mục đích lẫn danh dự của Đức Chúa Trời đều không cho phép ông ở lại. Chúng ta không thể nói ông có bị đuổi ra bằng vũ lực hay không, nhưng sự miễn cưỡng ra đi của ông dường như được hàm ý.
Sự trục xuất ông không nên được xem, như người ta thường làm, chỉ là sự đuổi ra khỏi một nơi ở hạnh phúc, ngôi nhà đặc biệt của ông, như thể đây là hình phạt của ông. Không, đó là sự đày ải khỏi Đức Chúa Trời và khỏi sự hiện diện của Ngài, đó mới là ý tưởng thật mà đoạn văn trình bày cho chúng ta. Vườn Ê-đen không phải là nhà của A-đam cho bằng là nơi ngự của Đức Giê-hô-va. Nó tương ứng với nơi chí thánh; nó là phòng của sự hiện diện của Vua vĩ đại. Và việc A-đam bị quăng ra khỏi đây tương ứng với việc Y-sơ-ra-ên bị giữ ở ngoài nơi rất thánh, không được phép vào sự hiện diện trực tiếp của Đức Chúa Trời, nơi Ngài ngự giữa các chê-ru-bim.2 Dù sự đày ải của A-đam phần nào mang tính chất của một hình phạt, mục đích chính của nó là công bố chân lý mà phải mất nhiều thời đại mới được phô bày, rằng có một trở ngại ngăn con người đến gần Đức Chúa Trời, rằng "đường vào nơi rất thánh chưa được tỏ ra".
Con người bị đày khỏi vườn Ê-đen, thế mà vẫn được để lại trong tầm nhìn của nó; ông được phép ở lại trong Ê-đen. Ông không bị đuổi vào một đồng vắng nào đó, như thể chẳng còn gì cho ông ngoài cơn thạnh nộ. Vẫn có ân huệ dành cho ông bất chấp tội lỗi ông; và sự trục xuất không hủy bỏ sự tha thứ ông đã nhận, hay hàm ý rằng Đức Chúa Trời đã bắt đầu cau mày. Nó chỉ tỏ rằng trước khi những hậu quả đầy đủ của ân huệ ấy có thể đến với con người, thời gian phải trôi qua, và các rào cản phải bị phá đổ. Đó không phải là "sự tối tăm bên ngoài", cũng không phải là ánh nắng đầy trọn, mà là nơi ông được đưa vào. Đó là lúc chạng vạng bao quanh ông; và lúc chạng vạng ấy bảo đảm cho ông về buổi trưa sắp đến.
Ông được để lại nấn ná nơi cổng, hay lang thang quanh những hàng rào thánh của mảnh đất bị cấm ấy. Vì vườn Ê-đen không bị quét sạch hay bị nuốt mất. Nó được để lại như đền thờ của Đức Chúa Trời, giờ đây đóng kín và trống rỗng, nhưng vẫn còn trong tầm mắt của con người. Có lẽ nó cũng chịu chung sự tàn phá của tạo vật; song, giống như con người nguyên thủy, nó mất lâu mới héo tàn; đến khi đã già cỗi và gần biến mất, cơn nước lụt đến và cuốn nó khỏi mặt đất. Nó còn lại như một mẫu vật của công trình nguyên thủy của Đức Chúa Trời, nhắc con người nhớ về vinh quang mà mình đã mất. Nó đứng như một đài kỷ niệm về những gì tội lỗi đã làm trong việc tàn phá tạo vật hoàn hảo của Đức Chúa Trời, và biến con người thành kẻ lưu đày. Nó tỏ Đức Chúa Trời đánh giá tạo vật vật chất như thế nào, và rằng vật chất không phải là điều ô uế và đáng ghét như một số người tưởng. Nó công bố rằng Đức Chúa Trời đã không hoàn toàn lìa bỏ trái đất, và rằng đến kỳ định của Ngài Ngài sẽ trở lại với nó; phải, rằng con người, dù một thời bị truất ngôi và bị đày ải, sẽ lại chiếm hữu trái đất làm vua và làm chúa. Như vậy Đức Chúa Trời, trong việc giữ vườn Ê-đen lại một thời, với con người lang thang bên ngoài cổng nó, đã công bố những chân lý này cho các thời đại mai sau,—những chân lý sau này được thể hiện trong các hình bóng và lời hứa, và được các tiên tri thánh của Ngài phô bày đầy đủ cho chúng ta. Vì các lời tiên tri của các thời đại sau chẳng qua là sự chuyển dịch thành lời nói của những sự kiện mà các cảnh nguyên thủy này đã trình bày trước mắt.
Trong khuôn viên thánh, về phía đông của nó, Đức Chúa Trời đặt, hay khiến ngự, "các chê-ru-bim". Từ này không được giải thích ở đây; nhưng từ cách nó được đưa vào, và từ mạo từ "các" đi trước, chúng ta kết luận rằng nó đã hoàn toàn quen thuộc với Môi-se, và rằng con cái Y-sơ-ra-ên hẳn sẽ lập tức hiểu nó chỉ cùng một điều mà họ được truyền phải đặt trong nơi chí thánh. Không một người Y-sơ-ra-ên nào hiểu nó là những hữu thể sống nào đó đi đi lại lại, mà là một hình tượng hay pho tượng mang tính biểu tượng, như pho tượng trong đền tạm của họ. Cũng như "các chê-ru-bim" sau này được đặt trong "nơi rất thánh", và vì cùng những mục đích biểu tượng, thì chúng cũng được đặt trong vườn Ê-đen. Không có gì hơn để khiến chúng ta cho rằng chúng là những hữu thể sống (như các thiên sứ) trong nơi ở trước kia của chúng trong vườn, hơn là trong nơi ở sau này trong đồng vắng. Trong cả hai nơi chúng đều là những biểu tượng.
Vậy chúng là biểu tượng của điều gì? Không có bằng chứng nào cho thấy chúng là đại diện của các thiên sứ, càng không phải của Ba Ngôi, như một số người đã nghĩ; không có đoạn nào nối kết các chê-ru-bim với điều này hay điều kia. Chúng luôn được đưa ra trong mối liên hệ với con người, và sự cứu chuộc của con người. Chúng được nhắc đến khoảng một trăm lần trong Cựu Ước, nhưng chỉ trong mối liên hệ trên. Trong Ê-xê-chi-ên (1:5, 8, 10) có chép chúng "có hình giống như người", và "tay người", và "mặt người". Trong Ê-sai, cũng vậy (6:2, 6), chúng có mặt, và chân, và tay,—rõ ràng là cùng một điều như trong Ê-xê-chi-ên, dù được gọi là sê-ra-phim. Rồi nữa, chúng ta thấy chúng được nối kết với các loài thấp hơn của tạo vật, với sư tử, và bò, và chim ưng,—những đại diện của các loài vật khác nhau (Ê-xê-chi-ên 1:10). Rồi chúng ta thấy chúng được liên kết với tạo vật thực vật,—"cây chà là" (Ê-xê-chi-ên 41:18, 20, 25), đại diện của loài tạo vật ấy, và là biểu tượng quen thuộc của sự đắc thắng và vui mừng, không chỉ trong trường hợp của Y-sơ-ra-ên (Giê-rê-mi 23:40) [NEEDS REVIEW: cành chà là trong trường hợp của Y-sơ-ra-ên được nhắc ở Lê-vi Ký 23:40; có thể nguyên bản in nhầm], mà còn của đoàn dân được cứu chuộc (Khải-huyền 7:9). Rồi chúng ta thấy chúng trong mối liên hệ với chính Đấng Christ (Xuất Ê-díp-tô Ký 25:19, 37:8), được "làm ra từ nắp thi ân;" hay, như sứ đồ giải thích, "Đấng làm nên thánh, và kẻ được nên thánh, đều bởi một", theo nghĩa đen, "ra từ một, được làm ra hay lấy ra từ một hữu thể hay một khối"; và trong sự mô tả của Ê-xê-chi-ên (1:26, 27) chúng ta nhận ra "một người", rõ ràng là chính Con nhập thể, trên ngôi ở trên các chê-ru-bim. Hơn nữa, chúng ta thấy chúng trong mối liên hệ gần gũi nhất với các biểu tượng của sự cứu chuộc (Xuất Ê-díp-tô Ký 37:1, 9). Chúng là một phần của nắp thi ân; chúng đứng trên nắp thi ân, chân chúng ở trên huyết mà nắp ấy được rảy (Lê-vi Ký 16:14), và tất nhiên, chính chúng cũng được rảy huyết; nơi ở của chúng là một căn phòng mà mọi phần đều được rảy huyết; chúng được bao phủ trong hương trầm bay lên từ bình hương của thầy tế lễ thượng phẩm trong ngày chuộc tội (Lê-vi Ký 16:12, 13); mắt chúng, cúi xuống, luôn chăm nhìn vào huyết của nắp thi ân. Và rồi, trong Khải-huyền, nơi những biểu tượng ấy tái hiện, chỉ là như trong Ê-sai và Ê-xê-chi-ên, đầy dẫy sự sống, thì không thể nhầm lẫn về những hữu thể được biểu thị, vì chúng hát bài ca cứu chuộc (Khải-huyền 5:9), "Ngài đã lấy huyết mình mà chuộc cho Đức Chúa Trời". Toàn cảnh đưa chúng ta trở lại với các biểu tượng Cựu Ước như đã được Môi-se, Ê-sai, và Ê-xê-chi-ên ban cho. Đó là những cánh, những mặt huyền nhiệm, hương trầm, huyết, ngôi, và cuối cùng, sự đắc thắng vinh hiển mà các cây chà là là biểu tượng, "Chúng tôi sẽ trị vì trên mặt đất" (Khải-huyền 5:10).
Việc các chê-ru-bim là biểu tượng của một sự cứu chuộc sắp đến, và báo trước sự tái nhập vào chính sự hiện diện của Đức Giê-hô-va mà con người vừa mới bị quăng ra khỏi, dường như là rõ ràng. Nhưng những hình dạng đặc biệt và các phụ kiện khác nhau thuộc về chúng cho thấy rằng có hơn cả con người liên quan đến sự phục hồi này. Những hình sư tử, và chim ưng, và cây chà là cho thấy toàn thể tạo vật sẽ dự phần trong phước lành. Biểu tượng không chỉ là biểu tượng của con người được cứu chuộc, mà là của một tạo vật được cứu chuộc, từ con người, là đầu, xuống đến những hình thức thấp nhất của hữu thể. Tất cả những gì Đức Chúa Trời đã dựng nên "tốt lành" như vậy được biểu thị là đang chờ đợi sự giải cứu trong ngày các con cái Đức Chúa Trời được tỏ ra; và như vậy ba thi thiên kết thúc, quá tỉ mỉ trong chi tiết ngợi khen, quá đầy tính tiên tri về vinh quang của tạo vật trong mọi phần của nó, và quá thường được hát trước mặt Đức Chúa Trời Đấng "ngự trên các chê-ru-bim", với những lời ha-lê-lu-gia mở đầu và kết thúc, sẽ được thấy hòa hợp cách kỳ diệu với tiếng ngợi khen phổ quát bùng lên từ "mọi vật dựng nên trên trời, dưới đất, bên dưới đất, trên biển" (Khải-huyền 5:13),—dâng "cho Đấng ngồi trên ngôi cùng Chiên Con cho đến đời đời".
Nhưng trong khi các biểu tượng của sự cứu chuộc được dựng lên trong vườn Ê-đen như vậy, chúng không được đến gần quá. Trước mặt chúng có đặt "một thanh gươm lưỡi chói lòa quay mọi phía;" hay, chính xác hơn, "ngọn lửa của thanh gươm tự quay". Ngọn lửa tự quay này là biểu tượng của Đấng là "lửa thiêu đốt;" của Đấng đã hiện ra như "lửa thiêu nuốt" trên Si-na-i (Xuất Ê-díp-tô Ký 24:17); của Đấng đã ban cho Y-sơ-ra-ên "lửa của luật pháp" từ tay hữu Ngài (Phục-truyền Luật-lệ Ký 33:2); của Đấng có ngôi như ngọn lửa hừng, và bánh xe Ngài như lửa cháy (Đa-ni-ên 7:9); của Đấng sẽ được "hiện đến từ trời giữa ngọn lửa hừng" (II Tê-sa-lô-ni-ca 1:8). Việc thanh gươm lửa này là một phần của, hay ít nhất có liên hệ với, sự vinh hiển She-ki-na, rõ ràng từ chương đầu của Ê-xê-chi-ên, là sự mô tả về sự vinh hiển She-ki-na.
Thanh gươm lửa này chiếm vị trí tại cổng vườn Ê-đen, để ngăn mọi lối vào của con người. Nó không chỉ, như bức màn trong đền tạm, ngăn cản lối vào của ông, mà còn đe dọa ông bằng sự chết nếu ông toan tính. Đó là sự cấm đoán kinh khiếp của Đức Chúa Trời đối với việc con người vào sự hiện diện của Đức Chúa Trời cho đến khi những trở ngại hiện có được cất đi. Cho đến khi dòng dõi của người nữ dấy lên, và bởi huyết của "gót chân bị giày đạp" của Ngài cất đi rào cản lửa ấy, con người phải ở bên ngoài. Từ ngọn lửa ấy đã đến ngọn lửa thiêu đốt của lễ trên bàn thờ, bàn thờ chắc chắn được dựng lên trước mặt vườn Ê-đen, dạy con người rằng chính qua bàn thờ, và của lễ, và huyết, con đường cuối cùng sẽ được mở ra, và vườn Ê-đen được chiếm lại trong phước hạnh và vinh hiển lớn hơn trước. Nhưng mãi đến khi bàn thờ thật được dựng lên, và của lễ thật bị giết, và huyết thật đổ ra, mới có thể dạn dĩ vào nơi rất thánh. Mãi đến lúc ấy mới có thể phán: "Chúng ta hãy lấy lòng thật thà với đức tin đầy dẫy trọn vẹn mà đến gần Chúa" (Hê-bơ-rơ 10:19–22).
"Cây sự sống" không bị nhổ lên ngay lập tức. Nó vẫn ở nơi nó đã được trồng lần đầu. Nhưng con người chưa được đụng đến nó. Ông có thể thấy nó từ xa, với thanh gươm lửa ở giữa, nhưng lối đến bị cấm. Trái nó không còn được nếm nữa. Ông sẽ sống, chứ không chết; ông sẽ được làm kẻ thừa hưởng một sự sống vinh hiển hơn sự sống ông đã có trước kia, nhưng không phải nhờ cây sự sống ấy. Sự sống mới của ông sẽ đến bằng một con đường khác, và qua một dòng khác, mà cây ấy chỉ là biểu tượng; qua Đấng là sự sống lại và sự sống. Đến nỗi dường như cây nay bị cấm ấy đang hướng mắt ông đến một điều gì vượt xa và cao hơn chính nó, phán rằng: Đừng nhìn ta, mà hãy nhìn Đấng mà ta chỉ là hình bóng.
Giờ đây con người phải thờ phượng bên ngoài vườn Ê-đen. Ân huệ của Đức Chúa Trời được ban cho cách tự do; nhưng sự tương giao, dù không bị từ chối, bị hạn chế. Giờ đây con người phải thờ phượng trong sân ngoài. Hy vọng được tái nhập được ban cho, nhưng thời gian bị hoãn lại vô định. Cây sự sống sẽ lại được mở ra cho ông trong hoàn cảnh phước hạnh hơn nhiều (Khải-huyền 2:7, 22:2), nhưng không có một lời nào cho biết điều gì ở giữa.
Bàn thờ của con người được dựng lên trước cổng vườn Ê-đen, đối diện thanh gươm lửa; và tại đó ông đặt của lễ mình, vừa nài xin được tái nhập, vừa dọn đường cho điều ấy. Các chê-ru-bim ở phía đông; cây sự sống ở "chính giữa;" ngọn lửa ở cổng; bên ngoài, bàn thờ! Đó là phác thảo đầu tiên của Đức Chúa Trời về một đền thờ; một phác thảo mà, dù thường được thay đổi trong dòng thời đại, vẫn giữ những nét chính suốt mọi thời. Từ ngày ấy đến nay chúng ta đã là những kẻ thờ phượng bên ngoài vườn Ê-đen. Đức tin đưa chúng ta vào nơi rất thánh: và theo nghĩa ấy chúng ta đã được tái nhập rồi, vì bức màn đã bị xé, và thanh gươm lửa đã được rút đi, hay đúng hơn đã bị dập tắt—bị dập tắt trong huyết của của lễ. Nhưng chúng ta vẫn chưa được thực sự cho vào. Chúng ta vẫn chờ đợi sự tái hiện của dòng dõi người nữ, và rồi không chỉ tổ phụ đầu tiên của chúng ta là A-đam, mà mọi dòng dõi được cứu, một đoàn dân đông đảo, trong một đoàn vinh hiển, sẽ tái nhập với bài ca và sự vui mừng đời đời trên đầu mình, không còn sợ hãi trước một lần bị đuổi và một lần lưu đày thứ hai.
Bấy giờ chúng ta sẽ được tự do vào một vườn Ê-đen tốt hơn vườn đầu tiên, và được đặc ân ăn trái cây sự sống, ở chính giữa vườn ấy. Bấy giờ những kẻ được cứu chuộc từ giữa loài người, các chê-ru-bim thật, mà mọi điều đã thấy cho đến nay chỉ là hình bóng, sẽ cư ngụ trong đền tạm thật mà Chúa đã dựng cho họ, nơi họ sẽ ở trong sự tương giao gần gũi nhất, thấy mặt đối mặt, và biết như mình đã được biết.
CHƯƠNG 4
Câu 1. "A-đam ăn ở với Ê-va, là vợ mình; người thọ thai sanh Ca-in và nói rằng: Nhờ Đức Giê-hô-va giúp đỡ, tôi mới sanh được một người."
Không còn là vườn Ê-đen đứng trước chúng ta nữa. Chúng ta rời bỏ nó và những cảnh đẹp của nó lại phía sau, không thấy chúng nữa cho đến khi các khải tượng của Bát-mô đem chúng ra trước chúng ta trong vinh quang hơn cả buổi ban sơ. Cổng được canh giữ, thanh gươm lửa, các chê-ru-bim, cây sự sống,—tất cả những điều này sẽ mất dạng một thời, và mắt chúng ta sẽ hướng về tiến trình kỳ diệu mà cơ nghiệp đã mất sẽ được chuộc lại, và con người được đặt vào sở hữu một ngôi nhà đẹp hơn ngôi nhà mình đã mất, mà vẫn mang tên không quên, vườn Ê-đen của Đức Chúa Trời. Dường như một đám mây hay bức màn được phủ trên Ê-đen, để mọi điều liên quan đến nó từ nay sẽ là những điều của đức tin đối với con người. Đám mây ấy vẫn bao phủ nó; nhưng kỳ hạn đầy đủ sẽ đến; đám mây sẽ rẽ ra, và, bay lên cao, phô ra trước mắt không chỉ vườn Ê-đen được chuộc lại, mà một điều gì xuất sắc và thiêng liêng hơn,—"cơ nghiệp không hư đi, không ô uế, không suy tàn". Cái nhìn cuối cùng của chúng ta về vườn Ê-đen là khi A-đam đầu tiên, cùng người bạn đời sầu khổ của ông, rời khỏi cổng nó, cổng đóng lại sau lưng họ; cái nhìn kế tiếp là khi A-đam thứ hai và Cô Dâu đắc thắng của Ngài đang bước vào những cổng mở rộng của nó, với bài ca và sự vui mừng đời đời trên đầu họ.
Chúng ta rời khỏi vườn Ê-đen, rồi, và theo A-đam đến ngôi nhà mới của ông bên ngoài cổng nó, mà vẫn không xa vinh quang còn thấy được của nó. Chúng ta đã thấy ông là người chồng đầu tiên: giờ đây chúng ta thấy ông là người cha đầu tiên. Chúng ta cũng thoáng thấy Ê-va, người vợ và người mẹ, giờ đây lần đầu nếm sự cay đắng của lời rủa sả mà tội lỗi đã giáng xuống bà. Chúng ta cũng học biết kết quả đầu tiên của mạng lịnh: "Hãy sanh sản, thêm nhiều;" và chúng ta thấy rằng, ít nhất cho đến đây, lời rủa sả đã được bãi bỏ hay đình chỉ, vì phước lành nguyên thủy, "Hãy sanh sản", vẫn còn hiệu lực. Tội lỗi đã không thắng thế để hủy bỏ phước lành, dù nó đã làm cho phước lành cay đắng và buồn rầu.
Dĩ nhiên, nhiều tháng đã trôi qua trước khi bà sanh Ca-in; và trong những tháng ấy bà hẳn đã được dẫn đến suy ngẫm nhiều về lời hứa. Dù bà chưa từng nhìn thấy mặt trẻ thơ, và chỉ thấy mối liên hệ giữa mẹ và con trong tạo vật thú vật quanh bà, sanh con cái chúng theo loại mình; thế mà bà không thể không có một ý niệm nào đó về điều sắp xảy ra, và không thể không trông đợi, không chỉ những cơn đau đã được báo trước, mà cả niềm vui theo sau, khiến bà quên hết những điều này trong sự vui vì một con người đã sanh ra trong thế gian.
Trong trái mong đợi của lòng dạ bà, bà có thể thấy gì khác ngoài dòng dõi đã hứa? Trừ khi điều ngược lại đã được mặc khải cho bà, dường như bà không thể trông đợi điều gì khác, nếu bà tin lời hứa; và, không nghi ngờ gì, với những khát khao lo lắng bà đã trông về ngày đứa con của lời hứa sẽ được sanh ra. Những tháng suy tư trang nghiêm, và tự hạ mình, và hy vọng tha thiết, và buồn rầu lẫn vui mừng đan xen ấy hẳn đã là những tháng nào! Ngày ấy cuối cùng đã đến, và trong giờ bà trở thành mẹ, đức tin của bà, nương dựa trên lời hứa, mà chỉ thấy mờ mịt cách nó sẽ được ứng nghiệm, đã bùng lên trong tiếng kêu đắc thắng: "Nhờ Đức Giê-hô-va giúp đỡ, tôi mới sanh được một người," gọi tên con là Ca-in, nghĩa là một sở hữu; như thể bà phán: "Đức Giê-hô-va đã ứng nghiệm lời hứa của Ngài; tôi đã được Đấng giải cứu: tôi sẽ gọi người là kẻ đã được,—sở hữu."
Đức tin và hy vọng của bà đã tỏ mình ra như vậy. Bà nhận biết Đức Giê-hô-va trong điều này. Chính Ngài đã ban cho bà niềm vui giữa sầu khổ; đến nỗi, dù mang gánh nặng ý thức kinh khiếp rằng mình đã làm hư hỏng một thế giới, giờ đây bà vui mừng trong ý nghĩ sanh ra Đấng giải cứu của thế gian. Bà thấy Đức Giê-hô-va đã nhớ đến lời hứa của Ngài như thế nào, và bà vui mừng, như thể giờ đây những hậu quả của tội lỗi bà sẽ được xóa sạch ngay lập tức. Ánh sáng của bà quả thật còn mờ mịt. Bà có ít điều để nương dựa; chỉ một lời hứa ngắn gọn. Thế mà đức tin, khi đơn sơ, biến những điều nhỏ bé thành lớn lao; và đức tin của Ê-va cũng vậy. Lời hứa đã như một hạt giống gieo trong đất. Bà đã trông xem nó nảy mầm; và giờ đây, khi những dấu vết đầu tiên của nó xuất hiện, bà thốt lên niềm vui mình. Bà cũng xem đó là ân huệ tỏ cho chính mình. Không thấy trước thanh gươm sẽ đâm thấu lòng mình, bà vui mừng vì Đức Chúa Trời đã đoái đến cảnh thấp hèn của bà, và bày tỏ tình yêu Ngài. Bà đã cảm nhận nét cau mày của Ngài khi Ngài công bố cho bà những sầu khổ chờ đợi bà làm mẹ; và giờ đây bà nếm nụ cười của Ngài, và nhận từ tay đầy ân điển của Ngài món quà của tình yêu cha;—tình yêu đã tự do tha thứ bà, và giờ đây đang đổ xuống trên bà những phước lành của sự ban cho rộng rãi tự nguyện của nó.
Chúng ta đã thấy đức tin của A-đam tỏ mình ra trong việc đặt tên cho vợ ông; giờ đây chúng ta thấy đức tin của Ê-va trong việc đặt tên cho con trai bà. Trong việc gọi vợ mình là Ê-va, A-đam đã nói như một người có đức tin; và trong việc đặt tên cho con đầu lòng mình là Ca-in, Ê-va nói như một người đàn bà có đức tin; như một người biết Đức Giê-hô-va, biết Ngài là Đức Chúa Trời mình, và tìm thấy trong ân điển và sự thành tín của Ngài nơi an nghỉ và niềm vui của mình; như một người đã hiểu lời hứa, và đóng ấn mình trên lời chắc chắn của Đấng Hứa vĩ đại. Không nghi ngờ gì bà đã nói trong nhiều sự dốt nát; nhưng đó vẫn là đức tin đang nói; và dù, trong những năm sau, khi bà nhận ra sai lầm buồn của mình, bà có thể than khóc về những hy vọng thất vọng, thế mà, nhìn lại ngày bà không còn nhớ đến sầu khổ mình vì vui mừng rằng một con người đã được sanh ra, bà vẫn có thể nói: "Tôi đã tin, nên tôi đã nói." Bà đã trông xem sự nảy mầm đầu tiên của hạt giống, và, đối với mắt chưa từng trải của bà, dường như nó đã nảy lên. Trong lần bùng lên đầu tiên của nó, bà không thể phân biệt sự khác nhau giữa dòng dõi của người nữ và dòng dõi của con rắn. Bà tưởng đó là dòng dõi trước; nhưng hóa ra là dòng dõi sau. Đức tin của bà vẫn được gọi ra; bà đã tin và đã nói; và dù sớm bị vỡ mộng, đức tin trong bà vẫn không kém là đức tin, dù lúc đầu nó không phân biệt được sự khác nhau giữa điều từ dưới lên và điều từ trên xuống.
Đức tin của chúng ta cũng nên đơn sơ như vậy,—nhìn thẳng vào Đức Chúa Trời, và nương cậy nơi các lời hứa của Ngài. Nó sẽ phạm nhiều sai lầm và gặp nhiều thất vọng, thế mà cuối cùng nó sẽ không mất phần thưởng của mình; vì Đấng mà nó nương dựa sẽ đến sau cùng, dù Ngài dường như chậm trễ lâu. Điều Đức Chúa Trời mong đợi nơi chúng ta không phải là một đức tin không có sai lầm, mà là một đức tin, bất chấp sai lầm và chậm trễ, nương dựa nơi chính Ngài và lời chắc chắn của Ngài, biết rằng mọi điều Ngài đã phán sớm muộn sẽ ứng nghiệm cách chắc chắn nhất.
Câu 2. "Ê-va lại sanh em Ca-in là A-bên; A-bên làm nghề chăn chiên, còn Ca-in thì nghề làm ruộng."
Không có bằng chứng nào cho thấy hai anh em là song sinh, dù một số người đã nghĩ vậy. Câu chuyện dường như bảo đảm cho ý tưởng thông thường, rằng có một khoảng cách; bao lâu, chúng ta không biết. Khoảng cách ấy đủ dài để Ê-va cảm nhận thế giới hư không và sầu khổ mà mình đang ở là thế nào; để tỏ bà là kẻ khách lạ trên đất; và, theo đó, bà trút ra những cảm xúc buồn rầu của lòng mình (như sau này mẹ của Gia-bết đã làm, I Sử-ký 4:4) [NEEDS REVIEW: mẹ của Gia-bết được nhắc đến ở I Sử-ký 4:9; có thể nguyên bản in nhầm] trong việc gọi con là A-bên, nghĩa là hư không. Trong tên của con đầu lòng, chúng ta thấy niềm vui bừng lên của lòng bà, như thể giờ đây điều sai trái bà đã gây ra sẽ được sửa lại; trong tên của con thứ hai, chúng ta nhận ra tiếng thốt của hy vọng bị hoãn lại, làm cho lòng đau ốm, mà vẫn nâng nó lên hướng về một điều gì trên những sự hư không của đất hư không này. Đó là lần thứ hai những cơn đau của người mẹ đã ở trên bà, và khi trải qua chúng bà được khiến cảm nhận rằng đây không phải là nơi an nghỉ của bà.
Hai cậu bé lớn lên, và Ca-in theo nghề của cha mình là A-đam, chắc chắn cảm nhận sức nặng của lời rủa sả trong sự lao nhọc và mồ hôi mà việc cày cấy đất đai tốn kém cho ông. Đến nỗi ông đặc biệt phải biết sự ác của tội lỗi, vì ông bị khiến, hơn em mình, phải chịu lời rủa sả. Việc ông đã không biết, chỉ tỏ ông đã làm cho lòng mình cứng cỏi cách tuyệt vọng chống lại những sự đối xử của Đức Chúa Trời, và từ chối những sự dạy dỗ mà Đức Thánh Linh đã tìm cách thuyết phục ông về tội lỗi. Hoàn cảnh trần gian của một người có thể dạy ông nhiều biết bao, nếu ông chịu lắng nghe tiếng Đức Chúa Trời trong đó! Nhưng ông không chịu, và như vậy lương tâm ông trở nên chai lì bởi chính sự kỷ luật vốn định làm cho nó mềm mại. A-bên là người chăn chiên; tìm thấy trong nghề này một điều gì hợp với tâm hồn mình hơn. Như vậy ông có một đời sống ít gồ ghề và lao nhọc hơn, cũng như một đời sống cho ông nhiều thì giờ nhàn rỗi và tĩnh lặng hơn, trong đó ông hẳn thường dự cảm những cảm xúc và bài ca của Đa-vít: "Đức Giê-hô-va là Đấng chăn giữ tôi." Và nếu nghề của Ca-in từng nhắc ông nhớ về lời rủa sả, và nói với ông về tội lỗi, thì nghề của A-bên đã tỏ cho ông thấy Chiên Con của Đức Chúa Trời, Đấng mà lời rủa sả sẽ giáng trên, và liên tục đưa vào tầm nhìn "sự không đoán phạt" mà ông đã học biết để vui mừng.
Câu 3, 4. "Vài ngày sau (Heb. at the division of days), Ca-in dùng thổ sản làm của lễ dâng cho Đức Giê-hô-va. 4. A-bên cũng dâng chiên đầu lòng trong bầy mình cùng mỡ nó."
Mỗi người đều dâng của lễ mình cho Đức Giê-hô-va; và điều này được làm vào lúc gọi là "sự phân chia các ngày", rất có thể là ngày Sa-bát. Hành động được nhắc đến ở đây rõ ràng không phải là một, mà là một loạt hành động, như thể đã chép: "họ quen dâng". Ở đây chúng ta hãy ghi nhận những điều như sau:—
1. Cả hai đều xưng mình thờ phượng cùng một Đức Giê-hô-va. Họ nhận Ngài là Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của họ.
2. Cả hai đều thờ phượng Ngài tại cùng một nơi. Rất có thể họ đã thờ phượng tại cổng vườn Ê-đen, và đem của lễ mình đến bàn thờ mà cha họ đã thờ phượng. Họ lui tới cùng một đền thờ (nếu chúng ta có thể nói vậy), và cúi mình tại cùng một bàn thờ.
3. Cả hai đều đến vào cùng những thời gian và mùa đã định. Họ tuân giữ mọi phần bề ngoài của sự thờ phượng này như nhau.
4. Cả hai đều đem một của lễ trong tay mình, qua đó nhận biết sự trung thành phải có đối với Đức Giê-hô-va.
Đến đây họ giống nhau. Nhưng ở đây sự giống nhau chấm dứt, và sự khác nhau bắt đầu. Sự khác nhau ấy lớn biết bao! Trong mắt con người, sự giống nhau thì lớn, và sự khác nhau thì nhỏ; trong mắt Đức Chúa Trời, thì ngược lại.
1. A-bên đến như một tội nhân, không có quyền đòi hỏi gì nơi Đức Chúa Trời, và cảm nhận rằng chỉ với tư cách một tội nhân Đức Chúa Trời mới có thể đối xử với ông. Ca-in đến gần chỉ như một tạo vật; không nhận tội, dù sẵn lòng thừa nhận những bổn phận của loài thọ tạo.
2. A-bên đến nhận biết sự chết là điều đáng cho mình; vì ông đem một con chiên, và giết nó trước mặt Chúa, làm Đấng thay thế cho chính mình. Ca-in không nhận biết án chết nào; ông chỉ đem những hoa quả của mình, như thể những trái nho hay trái vả của ông là tất cả những gì ông cho là Đức Chúa Trời có quyền đòi. Của lễ của ông có thể tốn của ông nhiều lao nhọc hơn của lễ của em mình, nhưng nó không nói về sự chết. Nó có ý phủ nhận những ý tưởng về tội lỗi và sự chết, và sự cứu rỗi bởi Đấng thay thế.
3. A-bên đến với huyết trong tay, cảm nhận rằng ông không dám ra mắt Đức Chúa Trời mà không có nó; rằng ông mạo hiểm đến gần sẽ không an toàn cho mình, Đức Chúa Trời tiếp nhận ông cách khác sẽ không tôn trọng Ngài. Chỉ có huyết trên lương tâm ông mới có thể ban cho ông sự dạn dĩ trước mặt Đức Chúa Trời. Ca-in không đem huyết,—chắc chắn khinh rẻ tôn giáo của em mình là "tôn giáo của lò mổ;" một tôn giáo làm tăng thêm thay vì cất đi những cơn đau của tạo vật.
4. A-bên đến nương dựa trên lời hứa,—lời hứa đã mặc khải và cam kết ân điển dư dật của Đức Chúa Trời. Ca-in đến như một người không cần lời hứa và không cần ân điển. Tôn giáo của ông là điều người ta gọi là "tôn giáo của thiên nhiên;" và trong tôn giáo ấy không có chỗ, không cần những điều này.
Trong sự thờ phượng của Ca-in chúng ta thấy mầm mống của tôn giáo loài người; một tôn giáo đã mang một ngàn hình thức đa dạng và tinh vi; một tôn giáo, trong những ngày sau rốt này, đang mang những hình thức càng đa dạng và tinh vi hơn. Dù chúng ta tìm thấy nó dưới hình thức nào, chúng ta thấy ít nhất hai điều luôn vắng mặt,—sự nhận biết ân điển thuần khiết của Đức Chúa Trời, và huyết của Đấng thay thế đem ân điển ấy đến gần. Đó là hai yếu tố mà tôn giáo của Ca-in gạt bỏ; và đó vẫn là hai yếu tố mà tôn giáo của loài người ghê tởm.
Tôn giáo của Đức Chúa Trời xoay quanh hai điều này; và những điều này từng là niềm vui và sự tin cậy của những người, như A-bên, đã học biết thờ phượng Đấng là Thần trong tâm thần và trong lẽ thật.
Câu 4, 5. "Đức Giê-hô-va đoái xem A-bên và nhận lễ vật của người: 5. Nhưng chẳng đoái đến Ca-in và cũng chẳng nhận lễ vật của người."
Đức Giê-hô-va chấp nhận người anh em này và từ chối người anh em kia. Ngài đã cho biết cách rõ ràng,—như, có lẽ, bằng lửa từ sự vinh hiển She-ki-na ngự giữa các chê-ru-bim giáng xuống, hay thanh gươm lửa vung vẩy tại cổng vườn Ê-đen,—sự đẹp lòng của Ngài đối với A-bên. Đối với Ca-in Ngài không đoái đến, bày tỏ cách rõ ràng nhất những ý tưởng của Ngài về hai anh em. Sự đẹp lòng và không đẹp lòng này, dĩ nhiên, là những điều rõ rệt—những điều A-bên biết và Ca-in biết, và cha mẹ họ biết. A-bên biết mình được chấp nhận; Ca-in biết mình bị từ chối;—Đức Chúa Trời, từ ban đầu, tỏ cho chúng ta như vậy rằng Ngài muốn chúng ta biết ngay tại đây khi nào chúng ta được chấp nhận, và khi nào chúng ta không được chấp nhận. Không có sự không chắc chắn nào về điều này hay điều kia. "Bởi đức tin, A-bên đã dâng cho Đức Chúa Trời một tế lễ tốt hơn của Ca-in;" và Đức Chúa Trời đã không để ông nghi ngờ về sự chấp nhận của lễ ấy. Ông đã được chứng rằng mình được xưng công chính (Hê-bơ-rơ 11:4), "Đức Chúa Trời làm chứng về lễ vật người"—tức là, ban một chứng cớ công khai nào đó về sự đẹp lòng của chúng, nhờ đó mọi người đều biết ân huệ của Đức Giê-hô-va đang ở trên ông. Mỗi ngày ông đến bàn thờ, với huyết trong tay, như một người có đức tin, và ông được chấp nhận. Đức Chúa Trời không giấu kín tình yêu Ngài dành cho ông; Ngài không để ông nghi ngờ về sự chấp nhận mình.
Câu 5. "Cho nên Ca-in giận lắm mà gằm nét mặt."
Cơn giận chiếm lấy lòng ông, và ngự trị ở đó (Truyền-đạo 7:9). Ông 'nổi giận dữ lắm:' đó là hiệu quả đầu tiên. Rồi 'nét mặt ông gằm xuống.' Không phải là tia chớp giận dữ chợt lóe làm nó bừng sáng, mà là bóng tối của ác ý âm ỉ, lặng lẽ, ăn sâu, bao phủ lấy nó. Các nét trên mặt ông cong xuống; ông bước đi cúi đầu; ông không chịu ngước mắt lên trời, vì Đức Chúa Trời đã cản trở ông; ông không chịu nhìn quanh người em mình, vì ông ghét em, như kẻ đã thay thế ông trong ân điển của Đức Chúa Trời. Ông ấp ủ nỗi oan ức và sỉ nhục tưởng tượng của mình, mưu tính trả thù, không chỉ chống lại A-bên, mà còn chống lại Đức Chúa Trời. Ông không được dẫn đến sự ăn năn, hay tự xét lòng mình về lý do Đức Chúa Trời lại phân biệt như vậy. Ông quá kiêu ngạo để chấp nhận ý nghĩ rằng lỗi có thể ở chính mình. Ông không chịu nổi ý nghĩ rằng Đức Chúa Trời lại ưu ái một người khác, mà lại là chính em ruột mình. Thay vì nói, Thôi, ta mừng vì A-bên được phước dầu ta không được, ông dập tắt mọi tình cảm tự nhiên, và cau có nhìn em trong cơn giận cay đắng. Ông cũng không thể chịu nổi khi nghĩ rằng một người khác lại được ưu ái trên căn cứ như thế,—sự khác biệt giữa hoa quả của đồng ruộng và con đầu lòng của bầy chiên! Giá như sự ưu ái xoay quanh bất cứ điểm nào khác, hẳn đã không có vẻ chọc tức đến thế; giá như vì Ca-in vô đạo đức còn A-bên đạo đức, hẳn đã không bị cảm nhận là sỉ nhục đến thế; nhưng sự ưu ái lại xoay quanh sự khác biệt giữa một chùm nho và một con chiên non của bầy, thì điều đó thật không thể chịu nổi. Những kẻ kế tục Ca-in, tức những người của thế gian này, vẫn còn những cảm xúc như thế. Họ giận dữ khi người khác được nhận; ghen tị với sự bình an của những người tin; không chịu nổi ý nghĩ về sự chắc chắn được tha thứ; nổi giận với Đức Chúa Trời vì Ngài ban ân điển cho một người bạn, hay người láng giềng, hay người em. Hỡi lòng người! Ngươi là gì? Là nơi ngự trị của mọi đam mê xấu xa, là nguồn của sự thù nghịch cả với loài người lẫn với Đức Chúa Trời.
Câu 6. 'Đức Giê-hô-va phán cùng Ca-in rằng: Cớ sao ngươi giận, và cớ sao nét mặt ngươi gằm xuống? Nếu ngươi làm tốt, há ngươi chẳng được nhận ư? Còn nếu ngươi làm chẳng tốt, thì tội lỗi rình đợi2 trước cửa. Nó thèm ngươi lắm; nhưng ngươi phải quản trị nó.'
Giê-hô-va giờ đây phán với Ca-in. Ngài đã tỏ ra những dấu hiệu rõ ràng về việc không nhận của lễ hoa quả của Ca-in; và điều đó đã kéo theo sự giận dữ và thái độ thách thức âm ỉ từ phía kẻ thờ phượng bị từ chối. Giờ đây Ngài phán với ông bằng tiếng nghe được, giống như Ngài đã phán sau này với Áp-ra-ham, với Môi-se, và với Y-sơ-ra-ên. Những lời phán ra có hình thức của một lời quở trách nhẹ nhàng. Trong đó không có cơn thịnh nộ, như chúng ta có thể đã mong đợi. Đó là tiếng của sự nhịn nhục lâu dài và lòng thương xót. Chính là ân điển đang xử lý với tội nhân; ân điển giống như ân điển đã xử lý với Giu-đa khi 'miếng bánh' được trao, dấu hiệu cuối cùng của sự nhẫn nhịn thân thiện. 'Sao ngươi lại trở nên giận dữ như thế? và sao nét mặt ngươi lại gằm xuống?' Há chẳng phải ngươi đang hành động hết sức vô lý cũng như tội lỗi, khi tỏ giận với Đức Chúa Trời ngươi,—giận mà không có cớ sao? Ta có đáng trách chăng? Ta há không được phép làm điều ta muốn với của riêng ta sao? Vả lại, há chẳng phải chính ngươi đã chuốc lấy điều này cho mình sao? Ta phải làm theo điều ngươi muốn sao? Ta phải tỏ ra yêu thương và ưu ái kẻ coi thường các mạng lệnh ta, cũng như kẻ tuân giữ các mạng lệnh ta, và tự chọn lấy các nghi thức riêng cho mình sao? Nếu ngươi làm tốt, há chẳng có sự nhận cho ngươi sao? và nếu ngươi làm chẳng tốt, thì có phương thuốc; của lễ chuộc tội rình đợi2 trước cửa; đến nỗi dầu quá khứ của ngươi đã phạm tội gì và đã khước từ đường lối đến gần ta thế nào, ngươi vẫn có thể hưởng ân điển ta, và quyền trưởng nam thuộc về ngươi với tư cách là anh cả sẽ không bị ảnh hưởng. Em ngươi sẽ vẫn hướng lòng về ngươi; nó sẽ vẫn ngước nhìn ngươi như bậc bề trên; và ngươi sẽ vẫn cai trị nó.
Đây là lời kêu gọi cuối cùng của Đức Chúa Trời đối với Ca-in về quyền trưởng nam. Vì chính mối đe dọa mất quyền này và việc nó được chuyển sang cho A-bên đã khiến ông phiền não đến thế, nên Đức Chúa Trời khiến lời kêu gọi của Ngài xoay quanh điểm này. Ngài chậm giận và đầy dẫy sự thương xót, và Ngài tỏ điều này ra trong cách Ngài xử lý với kẻ vô tín âm ỉ này. Ngài sẽ không lập tức loại bỏ. Ngài có lòng nhịn nhục lâu dài, và mong muốn đem kẻ phản nghịch đến sự ăn năn. Quyền trưởng nam thuộc về Ca-in với tư cách là con đầu lòng. Đó là luật của Đức Chúa Trời; vì luật trưởng nam kế tự không phải là hư cấu của loài người hay phát minh hiện đại. Đức Chúa Trời cũng sẽ không lìa khỏi luật này mà không có lý do, bất kể mục đích đời đời của chính Ngài là gì. Trước khi chuyển đặc quyền sang cho người em, Ngài sẽ làm cho sự công chính của sự thay đổi được tỏ ra. Ca-in bị từ chối vì ông khước từ đường lối Đức Chúa Trời đã định để đến gần Ngài. Đến phút cuối chúng ta thấy Đức Chúa Trời khiến sự nhận của Ca-in xoay quanh điều này,—'Ngươi sẽ chọn đường lối của ta hay đường lối của ngươi? Nếu ngươi chịu chọn đường lối của ta, thì ngay cả bây giờ mọi sự vẫn sẽ tốt đẹp. Các đặc quyền của ngươi sẽ không bị lấy khỏi ngươi. Các quyền của ngươi với tư cách là con trưởng nam sẽ được giữ vững.' Đây là lời kêu gọi của Đức Chúa Trời đối với sự vô tín. Sự vô tín ấy đã đáp lại lời kêu gọi ra sao, các câu tiếp theo cho chúng ta thấy. Như Ê-sau đã khinh dể quyền trưởng nam, Ca-in cũng vậy. Cả hai đều có cùng một sự vô tín; cùng một sự khước từ Đấng Mê-si và đường lối của Đức Chúa Trời để được nhận bởi huyết Ngài.
Câu 8. 'Ca-in thuật lại cho A-bên, em mình, biết; và khi hai người đang ở ngoài đồng, Ca-in bèn xông đến A-bên, em mình, và giết đi.'
Những lời yêu thương đều vô ích đối với ông. Những lời tử tế đều uổng công. Lời kêu gọi của Đức Chúa Trời thất bại. Có thể lời kêu gọi được ghi lại ấy đã được đưa ra, không phải một lần, mà nhiều lần; tất cả đều không có hiệu quả. Ông sẽ không nghe. Sự âm ỉ giận dữ của ông càng tăng. Ông quyết trả thù cả Đức Chúa Trời lẫn A-bên. Ông không thể trực tiếp với tới Đức Chúa Trời, nên ông trả thù Ngài bằng cách giết đứa con yêu dấu của Ngài, nhờ đó trút cơn ác ý bất lực của mình chống lại Đức Chúa Trời. Ông hy vọng làm hỏng mục đích yêu thương của Đức Chúa Trời đối với A-bên, và ngăn em hưởng ân điển của Đức Chúa Trời hay quyền trưởng nam. Đó cũng chính là cảm xúc đã rút ra tiếng kêu của các thời đại sau, 'Nầy là kẻ kế tự; hãy đến giết nó đi, thì gia tài sẽ về chúng ta;' ông hy vọng nhờ cách đó sẽ chiếm lấy gia tài khi A-bên đã mất. Thật là sự trả thù mù quáng, dù xét về Đức Chúa Trời, hay A-bên, hay chính mình! Và không chỉ trả thù, mà còn ghét điều thiện. Sứ đồ hỏi: Vì cớ nào người giết em mình? Vì việc làm của mình là dữ, còn việc làm của em mình là công bình. Ông là kẻ ghét, chứ không phải kẻ yêu điều thiện. Đây là sự thù nghịch của dòng dõi con rắn đối với dòng dõi người nữ,—sự thù nghịch mà không gì thỏa mãn được ngoài cái chết. Ghét Đấng Christ, ghét Đức Chúa Cha, ghét Hội Thánh,—đó là những cảm xúc sâu xa và bất biến của thế gian, được hoàn cảnh điều chỉnh hay kiềm chế, nhưng vẫn không thay đổi. Gốc rễ của mọi sự là ghét chính Đấng Christ; bất mãn với mục đích của Đức Chúa Trời khi lập Ngài làm đường lối duy nhất, và sự hy sinh của Ngài làm nền tảng duy nhất của sự nhận. Sự thù ghét của Ca-in đã được khuấy động như thế, và cũng thế với mọi con trai của Ca-in. 'Nếu họ đã ghét ta, thì cũng sẽ ghét các ngươi.' Rồi hãy để ý sự xảo quyệt cũng như ác ý của con rắn. Bằng những lời ngon ngọt Ca-in dụ A-bên ra cánh đồng vắng vẻ, và ở đó giết em. Ông đã quên Giê-hô-va toàn tri ở trên, hoặc quyết thách thức Ngài. Điều duy nhất ông quan tâm là tránh khỏi mắt loài người. Trong lòng ông đã đến gần kẻ vô thần biết bao, khi nói rằng 'Không có Đức Chúa Trời,' hoặc ít ra Đức Chúa Trời sẽ không thấy!
Câu 9. 'Đức Giê-hô-va hỏi Ca-in rằng: A-bên, em ngươi, ở đâu? Thưa rằng: Tôi không biết; tôi là người giữ em tôi sao?'
Đức Chúa Trời không để cho máu bị đổ ra như nước trên đất mà không tra xét. Ngài 'báo thù huyết' (Thi-thiên 9:12), đặc biệt là 'huyết vô tội.' Huyết ấy quý báu trước mắt Ngài (Thi-thiên 72:11).
Lương tâm của kẻ giết người hẳn không thể im lặng. Nó sẽ cháy như lò lửa. Nó sẽ chích như rắn hổ. Tuy nhiên, mắt chúng ta không hướng về điều đó, mà hướng về điều đáng sợ hơn,—hướng về chính Đấng Thẩm Phán; về Đấng 'có mắt như ngọn lửa.' Đức Chúa Trời ngự xuống, như Ngài đã làm trong vườn địa đàng với A-đam sau khi ông phạm tội. Có lẽ đó là ngay sau sự việc, vào lần dâng của lễ tiếp theo, và tại nơi dâng của lễ thường lệ mà Giê-hô-va đến. Ca-in ở đó như thường lệ, với nho và lựu của mình. Nhưng A-bên vắng mặt! Một tiếng phán ra từ 'sự vinh hiển.' Đó là tiếng của Giê-hô-va. Ngài phán như Đấng nhớ một kẻ thờ phượng; không, một đứa con yêu dấu; và Ngài phán với Ca-in như với người anh cả đáng lẽ phải chăm sóc em. 'A-bên, em ngươi, ở đâu?' Một câu hỏi thích hợp để đi thẳng vào lương tâm kẻ giết người, và cũng thích hợp không kém để khơi dậy lòng ghen tị giận dữ của ông, vì nó cho thấy A-bên thật là kẻ được yêu dấu dường nào. 'A-bên ở đâu,—em ngươi ở đâu,—kẻ là xương của xương ngươi? Ta nhớ nó, há ngươi không nhớ nó sao?'
Câu hỏi chỉ rút ra từ Ca-in một lời nói dối táo bạo và liều lĩnh; tội lỗi dẫn đến tội lỗi,—giết người, dối trá, trơ tráo, phạm thượng. Ông nói với Đấng Toàn Tri: 'Tôi không biết.' Ông có thể ngước mắt lên mặt Đức Chúa Trời mà nói: 'Tôi không biết.' Như thể ông muốn thêm: 'Ngài có thể biết, vì nó là kẻ Ngài yêu dấu, và Ngài phải trông nom nó.' Ông giống như kẻ ác được nói đến trong Thi-thiên thứ 10, kẻ nói: 'Đức Chúa Trời đã quên, Ngài ẩn mặt Ngài; Ngài sẽ không thấy.' Không, hơn nữa, ông 'phun ra sự xấu hổ của chính mình' trước mặt Đức Chúa Trời. Ông không sợ tỏ ra hỗn xược ngay cả với Đức Chúa Trời. 'Tôi là người giữ em tôi sao?' Ông khước từ những đòi hỏi tự nhiên của huyết thống và tình thương; ngay khi sợ thú nhận việc làm đen tối, ông lại không sợ nói như kẻ đã vứt bỏ mọi tình cảm tự nhiên. Thật là mâu thuẫn lạ lùng! Ông nhạo báng Đức Chúa Trời, ông thốt ra những lời dối trá trước mặt Ngài, ông hất tung những ràng buộc của tình anh em, thế mà ông lại không chịu thú nhận tội giết người! 'Ngài không thể nói tôi đã làm.' Lòng người trong sự ác của nó thật không dò được biết bao! 'Nó là dối trá hơn mọi vật, và rất là xấu xa.' Ca-in sẽ tiếp tục chất tội lên tội, nhưng lòng kiêu ngạo không cho phép ông thú nhận lời buộc tội. 'Tôi là người giữ em tôi sao?' như thể ông muốn nói: 'Tôi có liên quan gì đến nó? Ngài là người giữ nó; nó là kẻ Ngài yêu dấu; Ngài phải biết về nó hơn tôi; sao lại hỏi tôi câu hỏi như thế?' Ông nói như kẻ không chịu để mình bị tra hỏi ngay cả bởi Đức Chúa Trời; như kẻ phủ nhận quyền của Đức Chúa Trời được tra hỏi mình, kẻ nổi giận trước sự nghi ngờ bị đổ lên mình,—sự nghi ngờ mà lương tâm ông lập tức đáp ứng, trong khi môi ông khước từ. Loài người sẽ không làm gì Đức Chúa Trời? Có mức độ kiêu ngạo, hay dối trá, hay hỗn xược nào mà nó sẽ không đi tới chăng? Nhiều điều có thể kiềm chế nó, thế mà nó luôn sẵn sàng bung ra, và thách thức Giê-hô-va. Nó sẽ cúi mình trước một kẻ bề trên phàm hèn, nhưng sẽ sỉ nhục Đức Chúa Trời đã dựng nên nó.
Câu 10. 'Đức Giê-hô-va hỏi: Ngươi đã làm điều chi vậy? Tiếng của máu em ngươi từ dưới đất kêu thấu đến ta.'
Lời đáp của Đức Chúa Trời thật bình tĩnh, nhưng xuyên thấu cách đáng sợ. Không có cơn bùng nổ báo thù, cũng không có đòn thịnh nộ bất ngờ. 'Đây là việc làm kinh khiếp gì mà ngươi đã làm, và ngươi đang cố che giấu ta? Tiếng máu của em ngươi kêu đến ta từ dưới đất.' Trong phần đầu của lời đáp, Đức Chúa Trời đưa lời buộc tội về đến lương tâm tội nhân, và khiến ông cảm thấy nỗ lực trốn tránh hay che giấu việc làm của mình là vô ích dường nào. Trong phần thứ hai, Ngài đưa ra các nhân chứng. Tiếng của máu A-bên. Máu ấy kêu đến ta, Giê-hô-va phán. Nó không phát ra âm thanh mơ hồ hay ngẫu nhiên, mà kêu trực tiếp đến ta. Ca-in đã đổ máu ấy ra, và có lẽ đã giấu thi thể trong đất. Tiếng đã bị bịt; không thể có nhân chứng; kẻ giết người dường như an toàn. Ai có thể buộc tội ông? Nhưng từ chính mặt đất ấy, nơi ông đã chôn thi thể đẫm máu, có tiếng vang lên trong tai Đức Chúa Trời, buộc tội kẻ giết người, và nài xin báo thù. Từ chính nơi kín đáo mà ông đã hy vọng mãi mãi che giấu tội ác mình khỏi mọi mắt, tiếng ấy đã vang lên đến Đức Chúa Trời. Máu đã kêu cầu Giê-hô-va, và giờ đây Ngài đã ngự xuống để đáp lại lời kêu cầu ấy, và để tỏ ra huyết ấy quý báu trước mắt Ngài dường nào. Lúc ấy chưa có quan án loài người nào để xét tội. Chính Đức Chúa Trời phải làm việc đó.
Như vậy từ thời A-bên, máu của các thánh đồ đã kêu cầu:—'Lạy Chúa, Chúa không xét đoán và chẳng vì huyết chúng tôi mà báo thù cho đến chừng nào?' Như vậy tiếng ấy đã vang lên suốt các thời đại từ mặt đất, từ xà lim, từ hang đá, từ vầng đá, từ thung lũng, từ đồng hoang, từ cơn lũ, từ ngọn lửa, từ đoạn đầu đài. Có chỗ nào ở Âu châu, chưa kể những nơi khác, mà tiếng kêu này không vang lên? Từ đồng bằng Y-ta-li, từ thung lũng Pi-ê-mông, từ ngục tối Tây-ban-nha, từ đường phố Pa-ri, từ những viên đá ở Smithfield, từ cánh đồng Ái-nhĩ-lan, từ đồng hoang Tô-cách-lan; từ tất cả những nơi ấy tiếng kêu 'Cho đến chừng nào!' đã vang lên suốt các thời đại, tiếng kêu không bị bịt miệng và không được thỏa mãn; càng lúc càng sâu và càng vang dội khi các thời đại trôi qua; tiếng kêu sẽ chẳng bao lâu được đáp ứng trọn vẹn bởi sự đến của Đấng là Đấng báo thù huyết vĩ đại và là Đấng ban thưởng cho các thánh đồ Ngài.
Câu 11. 'Bây giờ, ngươi sẽ bị đất rủa sả (nguyên văn Hê-bơ-rơ: đất), là đất đã hả miệng chịu máu của em ngươi từ nơi tay ngươi.'
Đây là lời rủa sả trực tiếp đầu tiên trên loài người. Con rắn và đất đã bị rủa sả trước đây; nhưng A-đam và Ê-va thì chưa. Nhưng giờ đây Đức Chúa Trời, phán với một con người; con trai của một con người; một tạo vật của chính Ngài; phán rằng: 'Bị rủa sả là NGƯƠI.' Những lời đáng sợ, từ môi Đức Chúa Trời đi thẳng vào tai loài người, đang đứng trước mặt Đức Chúa Trời. Không tia chớp nào từ mây giáng xuống ông có thể kinh khiếp bằng một nửa. Phước lành bị thu hồi, và lời rủa sả ra đi. Đó là lời rủa sả vì huyết vô tội, như thể báo trước những lời rủa sả mà việc đổ huyết vô tội còn sẽ đem đến cho loài người. Lời rủa sả này được diễn tả như từ đất bốc lên, như thể mặt đất đã thấm đẫm máu sẽ là công cụ giáng lời rủa sả. Trong Ê-xê-chi-ên chúng ta đọc về 'các núi nuốt người ta' (36:12–14), và ở nơi khác về đất 'mửa ra' (Lê-vi Ký 18:28, 20:22); cũng vậy ở đây chính mặt đất thấm đẫm điều ác đối với Ca-in, và gửi lên những lời rủa sả không ngừng trên ông. Đất sẽ từ bỏ ông; trái đất sẽ ghê tởm ông; thiên nhiên vô tri, giàu lòng trắc ẩn hơn ông (vì nó đã uống lấy máu), sẽ quay mặt chống lại ông. Nó đã nhận huyết vô tội vào lòng mình, và nó sẽ không ngừng gửi lên kẻ giết người một lời rủa sả vô tận.
Câu 12. 'Khi ngươi trồng tỉa (hay sẽ trồng tỉa) đất, đất chẳng sẽ sanh hoa lợi cho ngươi nữa (nguyên văn Hê-bơ-rơ: đất sẽ không thêm mà sanh hoa lợi nó cho ngươi). Ngươi sẽ lưu lạc và phiêu lưu trên mặt đất' (nguyên văn Hê-bơ-rơ: lưu lạc và phiêu lưu ngươi sẽ ở trên 'đất'—không phải 'mặt đất').
Lời rủa sả này có hai mặt; nó sẽ ảnh hưởng đến đất, và nó sẽ ảnh hưởng đến chính ông. Nó sẽ giáng sự cằn cỗi lên đất, đến nỗi đất sẽ không tiếp tục sanh hoa lợi như trước kia cho việc trồng tỉa của ông; huyết vô tội đã làm nó cằn. Tội của A-đam đã kéo xuống đất lời rủa sả sinh hoa lợi trong điều ác (đoạn 3:18); tội của Ca-in kéo xuống đất lời rủa sả cằn cỗi trong điều thiện. Nhưng lời rủa sả ảnh hưởng đến chính ông cũng như đến đất. Nó sẽ không cho ông chỗ ở ổn định, cũng như không cho ông hoa lợi từ công lao; sự nuôi sống và sự định cư sẽ bị từ chối. Ông sẽ bị bật rễ khỏi đất và bị ném đi, bị cuốn qua lại, như chiếc lá khô. Bị đuổi khỏi sự hiện diện của Giê-hô-va, khỏi nơi vinh hiển ngự trị, và nơi bàn thờ đã dựng lên, ông sẽ trở thành kẻ lang thang khắp đất; tội lỗi ông, như một ác quỷ độc ác, đuổi theo ông, và không cho lòng bàn chân ông được nghỉ ngơi. Như Y-sơ-ra-ên, trong những ngày sau, đã trở thành kẻ lang thang giữa các dân vì huyết của Chúa vinh hiển đã đổ ra, Ca-in cũng vậy. Bị dày vò bên trong và bị rủa sả bên ngoài, ông sẽ mang gánh nặng máu của em mình đến bất cứ nơi nào ông đi. Bị lòng ghen tị xui khiến, ông đã giết người em thánh của mình, và giờ đây một điều gì đó khủng khiếp hơn và không dập tắt được chiếm lấy ông,—sự hối hận của linh hồn,—vết chích không chết của lương tâm. Ông đã giết em mình để ngăn em hưởng quyền trưởng nam, và để giữ phước lành cho mình; và giờ đây ông thấy mình đã gọi lên chống lại mình một lời rủa sả sẽ theo dõi bước chân ông khắp đất, và khiến chính sự sống ông thành gánh nặng và sầu khổ. TỘI LỖI là thế! Thật khủng khiếp, thật tàn phá, thật không khoan nhượng, thật được trang bị lời rủa sả của Đức Chúa Trời. Những trái của lòng ghen tị là thế. Gánh nặng chồng gánh nặng, đòn chồng đòn, sầu khổ chồng sầu khổ! Từ trên, từ dưới, và từ xung quanh, sự hành hạ, sự kinh khiếp, và sự cay đắng đổ vào. Kẻ ác không có bình an, không nghỉ ngơi, không định cư. Tội lỗi bật rễ và làm xáo trộn loài người dường nào, khiến con người chạy đây chạy đó, để trốn khỏi chính mình! Thật vô ích! Hỡi TỘI LỖI, tội lỗi! Thật là những điều ghê gớm biết bao được gói ghém ngay trong sự nuông chiều nhỏ nhất của nó! Một ý nghĩ không tử tế, một lời nói gay gắt, một cảm xúc ghen tị,—rồi âm ỉ, giận dữ, giết người—giết em mình! Chúng ta biết tội lỗi ít ỏi biết bao, hay tính toán hậu quả của nó, hay đo lường những trái sinh ra từ lòng nó!
Các câu 13, 14. 'Ca-in thưa cùng Đức Giê-hô-va rằng: Hình phạt tôi nặng quá, tôi mang không nổi. 14. Nầy, ngày nay, Chúa đã đuổi tôi ra khỏi đất nầy, tôi sẽ lánh mặt Chúa, sẽ đi lưu lạc và phiêu lưu trên đất; xảy có ai gặp tôi, họ sẽ giết đi.'
Cho đến lúc này kẻ giết người đã ngẩng cao đầu trước mặt Giê-hô-va. Nhưng bản án từ chính môi Đức Chúa Trời đã quật ngã ông. Nó đã đánh ông như tia sét. Ông không còn có thể thách thức Đức Chúa Trời, hay bất chấp cơn giận Ngài, hay đùa cợt với sự toàn tri của Ngài. Thật ra ông không bị hạ mình; sự ăn năn còn xa ông; nhưng ông bị bịt miệng, bị kết tội, bị đè bẹp. Như A-háp, trong thời đại sau, ông cúi mình trước một quyền năng mà ông không còn có thể đùa cợt; nhưng chỉ có thế. Như Giu-đa, ông bị sự hối hận cắn rứt, như khi kẻ phản bội kêu lên: 'Tôi đã phạm tội vì đã nộp huyết vô tội.' Giờ đây, lần đầu tiên, ông thú tội; nhưng chỉ có tội này,—không hơn,—là điều ông thú nhận. Trong sự cay đắng sắc bén của hối hận, ông chuyển từ chai lì sang tuyệt vọng. Vì ở đây không có ý thức đúng đắn về tội lỗi, mà chỉ là nỗi đau đớn của sự hối hận mù quáng, phát sinh từ phản ứng và sự đảo ngược của những đam mê giận dữ của ông, và ý nghĩ khủng khiếp rằng mình đang ở trong tay một Đức Chúa Trời giận dữ. Kẻ phạm tội, điều này có ích gì? Hối hận không phải là ăn năn. Kinh khiếp không phải là ăn năn. Tuyệt vọng không phải là ăn năn. Sự báo thù mà một lương tâm bị xúc phạm giáng trên loài người vì một việc làm đen tối nào đó không phải là ăn năn. Đó chỉ là những lời lảm nhảm âm ỉ của Ca-in, hay sự hoảng sợ của A-háp, hay sự tuyệt vọng của Giu-đa. Trong địa ngục cũng có những tiếng kêu như thế, với khóc lóc và than vãn, và nghiến răng; nhưng sự buồn rầu theo ý Đức Chúa Trời, những giọt nước mắt của tấm lòng tan vỡ, ở đâu?
Ca-in liệt kê những nguyên nhân của sự tuyệt vọng mình. Có ba điều,—ba khoản của bản án đã tuyên; rồi ông kết luận bằng một suy luận của riêng mình: 'Xảy có ai gặp tôi, họ sẽ giết đi.'
(1.) Nầy, ngày nay Chúa đã đuổi tôi ra khỏi (hay ra khỏi trên) mặt đất. Chúa đã đuổi tôi! Ông thấy đó là việc làm của chính Giê-hô-va. Đấng đã đuổi A-đam ra khỏi vườn địa đàng, giờ đây đuổi Ca-in ra khỏi Ê-đen. Tội của A-đam đem đến sự trục xuất khỏi vòng trong, tội của Ca-in đem đến sự trục xuất khỏi vòng ngoài. Ông sẽ bị quăng ra khỏi xứ nơi ông đã sinh ra, nơi là quê hương ông; khỏi mặt đất mà ông đã trồng tỉa. Giờ đây ông bị đày hai lần; bị buộc phải đi ra vào một miền vô định, không người dẫn đường, không lời hứa, không hy vọng.
(2.) Tôi sẽ lánh mặt Chúa. Mặt Đức Chúa Trời chắc chắn có nghĩa là Shekinah hay sự vinh hiển tỏ ra của Giê-hô-va tại cửa Ê-đen, nơi A-đam và Ê-va, cùng con cái họ, đã thờ phượng; nơi Đức Chúa Trời được họ thấy, nơi Ngài gặp họ, và phán với họ như từ nắp thi ân. Ca-in sẽ phải đi ra khỏi nơi hiện diện của Giê-hô-va này. Và điều này làm ông chán nản. Không phải ông thật sự quan tâm đến ân điển của Đức Chúa Trời, như kẻ 'được ơn Ngài thì được sự sống;' nhưng ông vẫn không thể chịu mất nó, nhất là khi những người khác được ở lại hưởng nó. Và mọi cảm xúc tôn giáo của ông, dù là gì, đều gắn liền với nơi đó.
(3.) Tôi sẽ đi lưu lạc và phiêu lưu trên đất. Bị tháo khỏi quê hương nguyên thủy, giờ đây ông sẽ trôi dạt qua lại, không biết đi đâu. Ông sẽ như chiếc lá bị gió cuốn qua lại, một con người không định cư, không nhà cửa. Tội nhân nghèo khổ, hoang vắng! Và tất cả điều này là do chính tay ngươi làm! Tội lỗi ngươi đã tìm ra ngươi. Những sự gian ác của chính ngươi đã bắt lấy ngươi, và ngươi bị trói buộc bởi dây tội lỗi mình (Châm-ngôn 5:22).
Ca-in giờ đây tóm tắt tất cả bằng cách rút ra suy luận buồn bã của riêng mình. Ông chắc chắn sẽ bị người đầu tiên gặp mình giết. Trong bản án không có điều gì như thế; nhưng một lương tâm có tội đã gợi ý điều đó. Ông thấy mình là một người bị đánh dấu. Sự chết bao quanh ông. Một kẻ giết người còn có thể mong đợi gì khác? Lương tâm của một kẻ giết người còn có thể báo trước điều gì khác?
Câu 15. 'Đức Giê-hô-va phán rằng: Bởi cớ ấy, nếu ai giết Ca-in, thì sẽ bị báo thù bảy lần. Đức Giê-hô-va bèn đánh dấu trên mình Ca-in, hầu cho ai gặp Ca-in thì chẳng giết.'
Giê-hô-va đáp lại sự tuyệt vọng của kẻ giết người bằng những lời và việc làm của ân điển. Những lời lảm nhảm âm ỉ của ông không rút ra cơn thịnh nộ nào. Đức Chúa Trời đã tuyên bố hình phạt, và sẽ không bị khiêu khích để vượt quá nó. Không, Ngài còn có biện pháp ngăn nó bị vượt quá. Không một giọt nào hơn sẽ được rót vào chén của ngay cả Ca-in ngoài điều chính Ngài đã định. Và Ca-in phải biết điều này, và phải được chắc chắn rằng không có gì vượt quá hình phạt đã định sẽ được phép giáng trên ông. Ân điển gặp gỡ kẻ giết người, và thay mặt Đức Chúa Trời ban cho ông sự bảo đảm này. Đức Chúa Trời sẽ không để ai ngoài chính Ngài xử lý Ca-in. 'Sự báo thù thuộc về ta, ta sẽ báo ứng, Giê-hô-va phán.' Nếu ai toan lấy mạng ông, sự báo thù sẽ giáng trên kẻ ấy bảy lần. Đức Chúa Trời ban cho Ca-in một dấu hiệu về điều này,—một dấu hiệu cho chính ông, rằng ông sẽ được giữ an toàn khỏi mọi mưu toan chống lại mạng sống mình, nhờ đó giải tỏa những lo sợ của ông, và về phương diện này giải cứu ông khỏi những nỗi kinh khiếp bao quanh ông; những nỗi kinh khiếp không giới hạn trong thời điểm hiện tại, mà là những nỗi kinh khiếp về những gì có thể xảy ra trong các thời đại nằm trước mặt ông trước khi ông trở về bụi đất.3
Nhưng tại sao Đức Chúa Trời lại lo lắng giữ Ca-in khỏi chết, và ban cho ông sự bảo đảm về sự an toàn này? Một số lý do là hiển nhiên, ngoài những lý do dẫn chúng ta thẳng lên đến quyền tể trị của Đức Chúa Trời. (1.) Đức Chúa Trời mong muốn tỏ ra sự giàu có của ân điển Ngài, và mức độ nhịn nhục của Ngài, và rằng Ngài không vui thích về sự chết của kẻ ác, mà muốn bởi sự nhịn nhục lâu dài của Ngài dẫn nó đến sự ăn năn. (2.) Sự chết hẳn đã không đáp ứng mục đích của Đức Chúa Trời chút nào. Cần thiết là Ca-in phải được giữ sống như một tượng đài ghê gớm về tội lỗi, một lời cảnh cáo chống lại việc đổ huyết loài người. Chúng ta thấy điều này đã không có hiệu quả; vì trong các thời đại sau chúng ta đọc rằng đất đã 'đầy dẫy sự hung bạo,' điều đã buộc Đức Chúa Trời phải can thiệp, bằng Cơn Đại Hồng Thủy; và chúng ta cũng thấy, rằng sau Cơn Đại Hồng Thủy, Đức Chúa Trời đã ban hành điều luật được nhắc đến ở trên để kìm hãm tội giết người, đặt vào tay loài người chính quyền năng mà trước đó Ngài đã giữ hoàn toàn trong tay Ngài. (3.) Ca-in cũng được tha, vì sự ăn năn một phần này. Đức Chúa Trời đã nhận sự ăn năn của A-háp (I Các Vua 21:29); dù nghèo nàn và rỗng tuếch đến đâu, Ngài cũng nhận sự ăn năn của Ca-in như vậy; vì Ngài đầy ân điển và thương xót, tìm kiếm dấu hiệu đầu tiên và mờ nhạt nhất của một tội nhân quay về cùng Ngài, sẵn lòng gặp nó ngay mà không trách móc, và giải thích mọi điều nó nói và làm theo cách tốt nhất có thể. Ân điển của Đức Chúa Trời chúng ta có thể đi xa đến mức nào! Tội lỗi đầy dẫy, nhưng ân điển càng đầy dẫy hơn. Giê-hô-va mong muốn không rủa sả, mà ban phước; không đánh, mà chữa lành; không hủy diệt, mà cứu rỗi, dường nào!
Câu 16. 'Đoạn, Ca-in đi ra khỏi mặt Đức Giê-hô-va (nguyên văn Hê-bơ-rơ: khỏi mặt Giê-hô-va), và ở tại xứ Nốt, về phía đông của Ê-đen.'
Ông không được nán lại lâu hơn trong phạm vi Ê-đen. Muốn hay không, ông phải đi. Như Giu-đa ra khỏi sự hiện diện của Chúa Giê-xu, Ca-in cũng ra khỏi mặt Đức Chúa Trời, khỏi nơi vinh hiển hữu hình của Đức Chúa Trời, Shekinah, có chỗ ngự. Một phần phiền não vì bị đày, một phần nhẹ nhõm vì thoát khỏi sự hiện diện gần gũi của Đấng Thánh, ông đi ra, một tội phạm bị đày, chân không còn được phép làm ô uế vòng tròn thánh của Ê-đen; một người bị khai trừ, không còn được thờ phượng với Hội Thánh của Đức Chúa Trời, quanh bàn thờ nguyên thủy. Ông đi ra, không như Áp-ra-ham đến xứ hứa, xứ đượm sữa và mật, mà đến xứ của lời đe dọa, xứ nơi không thấy sự hiện diện thiêng liêng nào, và trên đó không có vinh hiển nào chiếu rọi, và nơi không có chê-ru-bim sáng láng nào báo trước sự cứu chuộc, và rao truyền sự phục hồi về vườn địa đàng, và cây sự sống. Ông đi ra đến một miền vô định và chưa từng có dấu chân người; một miền mà, từ chính tính cách 'kẻ lang thang' của ông, trong những ngày sau đã nhận lấy tên Nốt. Ông đi ra, lưỡi gươm cháy phía sau ông, đuổi ông ra khỏi quê hương, và cấm ông trở về.
Một người bị đày, một kẻ thờ phượng bị khai trừ (bản án khai trừ do chính Đức Chúa Trời tuyên bố)—kẻ 'bị phó cho Sa-tan' (I Ti-mô-thê 1:20), ông lấy xứ Nốt làm chỗ ở. Ở đó ông 'ngồi xuống,' không phải như nghỉ ngơi, vì ông có liên quan gì đến sự nghỉ ngơi? Đám mây có thể nghỉ chăng? Biển có thể nghỉ chăng? Lương tâm có tội có thể nghỉ chăng? Ông ngồi xuống tại Nốt, nhưng không phải để nghỉ, chỉ để dìm sự bồn chồn của mình trong những mưu đồ lao động. Ông đi về phía mặt trời mọc. Ông và dòng dõi ông lan về phía đông, cũng như Sết và dòng dõi ông lan về phía tây. Hai gia đình lớn tách ra, chỉ để gặp lại nhau trong các thời đại sau, khi sự gian ác tràn lan đã xóa nhòa đường phân cách, và một sự vô đạo chung đã làm họ nên một.2
'Đường lối của Ca-in'—đó là gì? (Giu-đe 11.) Sứ đồ nói về nó như điều gì đó khủng khiếp, và điều sẽ được biểu lộ đặc biệt trong những ngày sau rốt. 'Khốn nạn thay cho chúng nó, vì đã theo đường Ca-in!' Đường ấy bắt đầu trong sự vô tín, trong sự khước từ đường lối của Đức Chúa Trời về 'sự cứu rỗi qua sự đổ huyết.' Nó kết thúc trong sự thế tục trọn vẹn và vô tín; trong sự nuông chiều không kiềm chế của dục vọng xác thịt, dục vọng của mắt, và sự kiêu ngạo của đời. Đó là đường lối được Sứ đồ Phao-lô đánh dấu rõ bằng những đặc điểm của những thời kỳ nguy hiểm trong những ngày sau rốt (II Ti-mô-thê 3:1). Trong đó chúng ta thấy sự ích kỷ, ghen tị, thù ghét, giết người, giả hình, dối trá, kiêu ngạo, độc lập, phản nghịch, tham vọng, tất cả cặp đôi hay che đậy bằng 'hình thức của sự tin kính.' Sự khước từ dòng dõi người nữ, và đường lối của Đức Chúa Trời để được nhận qua dòng dõi ấy—đó là đặc điểm chính, đặc điểm chi phối mọi điều còn lại. Không có Đấng Christ cho hắn! Không có gót chân bị giày đạp cho hắn! Không có sự đổ huyết cho sự tha tội! Không có sự công chính của Đấng thay thế để hắn đứng trước mặt Đức Chúa Trời! 'Đường lối của Ca-in!' Nó vẫn còn tồn tại. Nó chưa bị cày xới đến mức trở nên không nhận ra được. Nó vẫn còn thấy được, và nó càng lúc càng được ngưỡng mộ khi lương tâm loài người bị chai lì, và khi sự tự mãn kiêu ngạo của nó biểu lộ ra. Không của lễ, không đấng thay thế, không sự công chính được kể, không sự đổ huyết, không 'tôn giáo của lò mổ' cho chúng ta!
Và đường lối như thế có phải là đường lối của sự thánh khiết chăng? Một tôn giáo như thế có dẫn loài người đến yêu thương và hiền lành, và lòng nhân từ anh em chăng? Một đức tin như thế có tạo nên một vương quốc hạnh phúc và một trái đất phước hạnh, đem đến triều đại của bình an và vui mừng chăng? Những kẻ say mê của nó nói như vậy, được giải phóng, như chúng tưởng, khỏi những xiềng xích của các tín điều cũ, và khỏi ảnh hưởng dã man của những bàn thờ dính đầy máu. Thần học triết lý thời nay nói như vậy. Thi ca của thời đại nói như vậy.
Nhưng hãy nhìn Ca-in. Đó là đường lối của ông. Ông khước từ huyết chuộc tội, quay lưng khỏi 'tôn giáo của lò mổ,' để đến với sự hiền lành dịu dàng của một sự thờ phượng trong đó không có sự sống nào bị lấy đi, không có máu nào bị đổ, và không có sự đau đớn nào bị gây ra. Tôn giáo hiền hòa và ôn hòa này của ông có dẫn đến một đời sống yêu thương, hiền lành chăng? Không. Kẻ có quá nhiều e ngại về việc đổ máu của một con chiên vô tội, lại không có e ngại nào về việc lấy mạng sống của một người em thánh khiết và vô tội. Kẻ quá thanh sạch và tinh tế trong những ý tưởng tôn giáo của mình đến nỗi không làm ô uế bàn thờ mình bằng cách biến nó thành 'lò mổ,' trong khi đó lại bận rộn chuẩn bị những 'lò mổ' của riêng mình, nơi, để thỏa mãn ác ý, thù ghét, ghen tị, và trả thù, cùng mọi đam mê địa ngục, hắn có thể, bằng chính tay mình, giết một người em vì em công chính hơn mình.
Câu 17. 'Đoạn, Ca-in ăn ở cùng vợ mình, nàng thọ thai và sanh được Hê-nóc; Ca-in bèn xây một cái thành đặt tên là Hê-nóc, theo tên con trai mình.'
Ca-in có lẽ đã cưới vợ trước khi phạm tội, nhưng chưa có con. Vợ ông cùng ông ra khỏi Ê-đen, và tại xứ đày của ông, nàng sanh một con trai, được đặt tên là Hê-nóc; cùng tên với người con thánh của Sết trong thời đại sau, nhưng tính cách khác hẳn. Chính Ca-in sinh ra trong miền nguyên thủy nơi A-đam ở; nhưng con cái ông sẽ không sinh ra ở đó. Quê hương của chúng sẽ là miền của kẻ lang thang bị đày, như thể Đức Chúa Trời, ngay trong điều này, muốn vạch đường phân cách giữa dòng dõi người nữ và dòng dõi con rắn.
Tại xứ mới ông đã bắt tay xây một cái thành, và vì con trai ông sinh ra trong khi ông đang bận xây nó, ông đặt tên thành theo tên con trai mình. Ông không đặt tên thành theo tên mình. Ông cho rằng tốt hơn là tên mình nên được giấu, không công bố,—bị quên lãng, không được lưu truyền. Nhưng ông tìm cách gắn cái thành với một tên họ, dầu không phải tên mình. Thật giống những kẻ vô đạo mà Đa-vít nói đến: 'Chúng nó lấy tên mình đặt cho đất ruộng mình'! (Thi-thiên 49:11.) Giờ đây ông đang an định trong sự thế tục, và cố quên Đức Chúa Trời giữa sự náo động, chuyển động, và vui thú. Ông tham vọng được nhớ đến trên đất. Danh tiếng sau khi chết là điều ông mong muốn. Ông mong muốn không chỉ là người lập một gia đình, mà là người xây một cái thành. Ông tìm cách nhờ đó xoa dịu lương tâm có tội của mình, dìm sự hối hận, chôn vùi khỏi tầm mắt và khỏi ký ức quá khứ kinh khiếp. Ông là bức tranh chân thật của một tội nhân cố chạy trốn khỏi chính mình và trốn khỏi Đức Chúa Trời. Nhưng không thể được! Khoảng trống bên trong vẫn còn chưa được lấp đầy! Lương tâm vẫn còn cắn rứt. Quá khứ, như một bóng ma đen, cau mày hay rên rỉ phía sau ông, và tương lai quăng bóng lạnh lẽo của nó lên ông, chỉ về phía trước đến nỗi sầu vô tận. Tội nhân có thể làm gì? Trở về cùng Đức Chúa Trời là 'cơ hội' duy nhất của nó, như loài người nói; hay, như Phúc Âm bảo nó, là hy vọng chắc chắn và vui mừng của nó.
Câu 18. 'Hê-nóc sanh Y-rát; Y-rát sanh Mê-hu-gia-ên; Mê-hu-gia-ên sanh Mê-tu-sa-ên; Mê-tu-sa-ên sanh Lê-méc.' [NEEDS REVIEW: nguyên văn "Irad begai Mehujael" — "begai" có vẻ là lỗi đánh máy của "begat"; đã dịch theo nghĩa "sanh".]
Như vậy con trai nối tiếp con trai sinh ra. Thế gian cứ chạy. Các gia đình nó nhân lên: và tên này thêm vào tên kia. A-bên bị quên lãng, và tiếng của máu em bị bịt,—ít ra nó không còn quấy rầy các thế hệ con cháu thịnh vượng của Ca-in này. Hê-nóc đánh mất việc sát hại người chú thánh của mình khỏi tầm mắt trong niềm đắc thắng vì có một cái thành mang tên mình. Tội của Ca-in phai khỏi ký ức. Lời rủa sả của Đức Chúa Trời trên kẻ giết người bị coi nhẹ. Bỏ lều của kẻ khách lạ sang một bên, và xây thành cho các thời đại, như thể họ sẽ ở đây đời đời, giờ đây là mục đích của những người Ca-in này. 'Thế gian' giờ đây đang nhanh chóng phát triển thành 'thế gian.' Có 'ăn uống, cưới gả;' và điệp khúc của các thời đại sau bắt đầu được tiếp nhận: 'Ngày mai sẽ như ngày nay, và trọng thể bội phần.'
Câu 19. 'Lê-méc cưới hai vợ; một người tên là A-đa, một người tên là Si-la.'
Ở đây bắt đầu câu chuyện ngắn về Lê-méc kẻ đa thê,—câu chuyện về dục vọng, đổ máu, và sự cứng cỏi thách thức. Ông là người đầu tiên vi phạm luật hôn nhân nguyên thủy của Đức Chúa Trời; và sự vi phạm này sớm dẫn đến những tội khác. Trong Ca-in chúng ta đã thấy con người của bạo lực. Trong Lê-méc chúng ta thấy con người của dục vọng. Từ hai nguồn của điều ác này, biết bao sự gian ác đã tuôn ra trên đất! Và, như trong những ngày sau rốt chúng ta thấy loài người trở lại 'đường lối của Ca-in,' chúng ta cũng thấy họ trở lại đường lối của Lê-méc,—'bước theo xác thịt, ham mê sự ô uế, khinh dể quyền phép, tự đắc, buông tuồng' (II Phi-e-rơ 2:10). Mọi tội lỗi của thế gian cũ được lặp lại và tăng cường trong thế hệ cuối cùng, ngay trước khi Đấng mà Hê-nóc đã nói tiên tri đến (Giu-đe 14).
Các câu 20–22. 'A-đa sanh Gia-banh; Gia-banh là tổ phụ của các dân ở trại và nuôi bầy súc vật. 21. Em người là Giu-banh, tổ phụ của những kẻ gảy đờn và thổi sáo. 22. Còn Si-la cũng sanh Tu-banh Ca-in là tổ sư của các thợ rèn đồng rèn sắt. Em gái của Tu-banh Ca-in là Na-a-ma.'
Thế gian vẫn cứ đi. Đức Chúa Trời để cho loài người đi theo đường lối mình. Quên Đấng mà trong Ngài họ sống, họ tiến bước, mỗi người theo đường lối riêng và theo sự thỏa mãn những sở thích riêng. Mọi thứ nghề nghiệp, công việc, và nghệ thuật được đưa vào. Con người tự nhiên thật phong phú trong mọi điều thuộc về thế gian gian ác hiện tại này; và Sa-tan, chúa của thế gian này, mài sắc và kích thích sự khéo léo và tài năng của nó.
1. Các nghề chăn nuôi tiến triển. Gia-banh là tổ phụ của những kẻ ở trại và nuôi bầy súc vật (câu 20). Gia-banh đi đầu với tư cách là người chăn chiên vĩ đại của thời ông,—có lẽ hiền lành hơn, và bình an hơn trong bản tính,—giống A-bên hơn trong tính tình. Đức Thánh Linh ở đây không quở trách những nghề nghiệp như thế, như thể có tội trong chúng. Ngài chỉ chỉ ra những con cái Ca-in này như những kẻ an định thỏa mãn với đất, và đắm chìm trong những theo đuổi của nó. Chính là tinh thần của sự thế tục nghiêm túc và đắm chìm mà Ngài muốn phơi bày; tinh thần theo đuổi những nghề nghiệp hợp pháp đến mức cực đoan của sự đắm chìm, đến nỗi bởi quá độ chúng trở thành bất hợp pháp. Những con cái Ca-in này dường như đã tránh việc trồng tỉa. Họ hẳn đã phải trồng tỉa một thứ đất bị rủa sả,—một thứ đất bị rủa sả vì tội của cha họ (câu 12). Họ hẳn đã phải lao động với tội lỗi của cha họ treo lơ lửng trên đầu,—trán đẫm mồ hôi, chân tay mỏi mệt, và những mưu đồ thất bại của họ, nhắc họ rằng họ đang lao động dưới một lời rủa sả kép—lời rủa sả của Ca-in thêm vào lời rủa sả của A-đam; rằng họ đang trồng tỉa mặt đất mà Ca-in đã làm cằn bằng máu của em mình,—máu vẫn còn kêu từ mọi cục đất và luống cày. Do đó họ dường như đã từ bỏ nghề gốc của cha mình, và trở thành kẻ chăn bầy, không phải kẻ trồng tỉa đất. Đất quá đầy kinh khiếp, cũng như đầy lao nhọc, đến nỗi họ không dám thử trồng tỉa nó. Tội lỗi của một con người tìm ra nó dường nào! Nó lần theo nó đến bất cứ nơi nào nó đặt chân! Nó ám ảnh ngày đêm nó, đứng chắn đường nó như thiên sứ trước Ba-la-am, để rẽ nó ra khỏi đường, và buộc nó phải tìm những đường khác, và những nghề khác, nơi nó có thể không bị bóng tối kia, hay đúng hơn bóng ma sống kia, đeo đuổi dai dẳng!
2. Các Nghệ Thuật Tinh Tế.—Gia-banh có một người em tên là Giu-banh, người chuyên về đờn và sáo. Phải,—âm nhạc,—thế gian phải xoa dịu nỗi sầu hay dìm những lo âu của mình bằng âm nhạc! Thế gian phải lừa dối những giờ phút của mình bằng âm nhạc! Thế gian phải phổ nhạc cho những dục vọng của mình! Đờn và sáo,—chúng phải được dùng để ru lương tâm ngủ, để phục vụ vui thú, để dìm những nỗi sầu của đất, để lừa linh hồn khỏi quyền trưởng nam đời đời của nó! Gióp mô tả những gia đình Ca-in này như vậy:—'Con cái chúng nó nhảy múa; chúng nó hứng lấy trống nhỏ và đờn, và vui mừng theo tiếng sáo' (Gióp 21:12). Thế mà, những âm thanh ngọt ngào không phải là không thánh. Không có tội trong những giai điệu phong phú nhất của âm nhạc. Và Đức Chúa Trời, bằng cách đem vào đền thờ Ngài mọi thứ nhạc cụ du dương, và dùng chúng trong sự ngợi khen Ngài, đã tỏ điều này. Nhưng những người Ca-in này làm thứ âm nhạc của loài tắc kè. Đức Chúa Trời không ở trong mọi giai điệu của họ. Chính là để loại Ngài ra mà họ chế ra đờn và sáo. Thế mà những phát minh này sau này Ngài dùng cho chính Ngài; dùng những người này như kẻ đốn củi và xách nước cho đền thờ Ngài. Họ chế tạo và tạo hình các nhạc cụ cho vui thú và hoan lạc của riêng mình; và Đức Chúa Trời lấy chúng khỏi tay họ, và đặt chúng vào tay các tôi tớ Ngài, đem ra từ chúng âm nhạc thiêng liêng, cho sự phục vụ của đền thờ Ngài, và cho sự ngợi khen vinh hiển Ngài. Khi chúng ta được bảo: 'Vậy, cả Y-sơ-ra-ên đều thỉnh hòm giao ước của Đức Giê-hô-va lên với tiếng reo mừng, tiếng kèn, tiếng chập chỏa, đàn sắt, đàn cầm vang vầy' (I Sử-ký 15:28), chúng ta được đưa trở lại Giu-banh, và được thấy Đức Chúa Trời có thể dùng sự khôn ngoan của thế gian này cho mục đích riêng Ngài thế nào, sự khéo léo và khoa học tự nhiên mà những người của đất theo đuổi để thỏa mãn những dục vọng xác thịt của mình.
3. Các Nghệ Thuật Cơ Khí.—Si-la sanh Tu-banh Ca-in cho Lê-méc; và Tu-banh Ca-in này là tổ sư của các thợ rèn đồng rèn sắt. Các nghệ thuật thịnh vượng dưới dòng dõi Ca-in. Họ có thể thịnh vượng mà không cần Đức Chúa Trời, và giữa những kẻ trong lòng không có sự kính sợ Ngài. Đức Chúa Trời chịu để họ cứ quên Ngài, và bận rộn với những nghề nghiệp đắm chìm này. Ngài cho phép họ phô bày tài năng và thiên tài đến tột cùng, tạo hình cho mình mọi thứ dụng cụ lạ lùng hay hữu ích để trang sức, để trồng tỉa, để chiến tranh, cho mọi mục đích khác nhau mà đồng và sắt được đúc bởi những thợ thủ công của thời xưa hay thời nay. Ngài không can thiệp; và điều này không chỉ vì Ngài nhịn nhục lâu dài, mà vì một trong những mục đích lớn của Ngài là, loài người sẽ có đầy đủ phạm vi để phát triển chính mình về trí tuệ, đạo đức, và thể chất. Loài người đã xé mình ra khỏi Đức Chúa Trời; và Đức Chúa Trời sẽ để cho thấy cành cây có thể xòe lá và kết trái thế nào, hay đúng hơn nó có thể sinh ra loại lá và trái nào khi bị cắt lìa khỏi Ngài như vậy. Đức Chúa Trời sẽ để thế gian lăn theo đường lối riêng nó, để thấy nó là một thế gian thế nào. Ngài sẽ để tội lỗi bày ra trong mọi biểu hiện khác nhau của nó, để bản chất thật của nó được phơi bày, cũng như bản chất thật của nguồn mà tại đó nó đã tập trung,—một tấm lòng loài người. Không có tội trong việc làm đồng và sắt, hay trong việc đạt đến tài năng cao nhất trong việc đó; nhưng có tội trong sự thế tục, sự ích kỷ, sự quên Đức Chúa Trời, nảy sinh từ việc thực hành tài năng ấy trong những người Ca-in này.
Loài người đang cố gắng trang bị và tô điểm thế gian, để họ có thể hoàn toàn không cần Đức Chúa Trời trong đó. Cuộc thí nghiệm đang được thực hiện, xem họ có thể thoải mái và an toàn trong một thế gian không có Đức Chúa Trời, như trong một thế gian mà Ngài là tất cả trong mọi sự chăng. Họ trồng tỉa đất; họ mặc cho nó vẻ xanh tươi xinh đẹp trên đồi và thung; họ phủ lên nó những sinh vật mà Đức Chúa Trời đã dựng nên cho nó; và bầy súc vật trên ngàn đồi phô bày sự sống và sự sung túc mà họ đã làm cho nó đầy dẫy; họ đào vào chính lòng nó để lấy sắt và đồng, từ đó chế tạo những nhạc cụ để lấp đầy không khí nó bằng giai điệu, hay những công cụ để trồng tỉa những cây trái khác nhau của nó, hay những vũ khí để tự vệ chống lại điều ác, hay những đồ trang sức để làm đẹp chỗ ở; họ cũng kêu gọi sự giúp đỡ của những nét quyến rũ của người nữ; vì Na-a-ma, con gái Si-la, và em gái Tu-banh Ca-in, dường như được nhắc đến chính vì mục đích gợi ý điều này; mọi điều mà tài năng, nghệ thuật, trang sức, rực rỡ, hài hòa, và duyên dáng nữ tính có thể làm để biến đất thành vườn địa đàng đều được thử. Tội nhân đáng thương! Nó đã nỗ lực biết bao để hủy bỏ lời rủa sả mà chính tội lỗi nó đã giáng trên tạo vật! Nó đã đau đớn biết bao để làm cho thế gian này có thể ở được và dễ chịu; để làm cho chính nó và con cái nó độc lập với Đức Chúa Trời về hạnh phúc, hay sức khỏe, hay an toàn, hay phước lành! Nhưng vô ích; sẽ không thành. Hình thức của thế gian này qua đi; vẻ đẹp nó phai tàn, và những hình thức đáng yêu nhất của nó chỉ là những cầu vồng hoàng hôn, làm sáng những hơi nước, mà trong một giờ sẽ tan biến hay trở nên tối tăm.
Trái đất không có Đức Chúa Trời đã dựng nên nó, hay Đấng Christ mà bởi Ngài nó còn sẽ được làm mới, là gì? Các nghệ thuật và khoa học; âm nhạc, hội họa, điêu khắc là gì? Trí khôn, tài năng, năng lực, quyền năng, thiên tài của nòi giống, được phát triển trọn vẹn, là gì? Những nguồn lực của trí tuệ, sự đầy dẫy của tấm lòng, quyền năng uyển chuyển của thân thể, sức mạnh của người nam hay vẻ đẹp của người nữ, lòng nhiệt thành của tuổi trẻ hay sự khôn ngoan tóc bạc của tuổi già là gì? Tất cả những điều này trong một thế gian mà Đấng Tạo Hóa nó đã bị đày; một thế gian mà sự khôn ngoan của nó không phải là sự hiểu biết về Đấng Christ, và ánh nắng của nó không phải là tình yêu của Đức Chúa Trời, là gì?
Các câu 23, 24. 'Lê-méc bèn nói với hai vợ mình rằng: Hỡi A-đa và Si-la! hãy nghe tiếng ta; này, vợ Lê-méc, hãy lắng tai nghe lời ta nói: Vì ta đã giết một người, bởi làm thương ta, và giết một người trai trẻ, bởi làm vít ta. 24. Nếu Ca-in được báo thù bảy lần, thì Lê-méc sẽ được báo thù bảy mươi bảy lần.'
Nội dung của câu chuyện ngắn gọn và lạ lùng này có thể được tóm tắt như sau: Lê-méc đã dính vào một việc đổ máu,—mà có lẽ chế độ đa thê của ông đã dẫn đến. Từ vụ giết người này gia đình ông lo sợ những hậu quả tệ hại nhất cho chính ông. Để xoa dịu nỗi sợ của họ, ông nói với các vợ mình,—
'Hỡi A-đa và Si-la! hãy nghe tiếng ta;
Hỡi vợ Lê-méc, hãy lắng tai nghe lời ta!
Quả thật ta đã giết một người, bởi làm thương ta,
Và một người trai trẻ, bởi làm vít ta.
Quả thật nếu Ca-in được báo thù bảy lần,
Thật Lê-méc sẽ được báo thù bảy mươi bảy lần.'
Như thể ông đã nói: 'Thật ta đã giết một người, nhưng đó là tự vệ, và khi làm vậy ta đã bị thương; ta đã giết một người trai trẻ, và khi làm vậy ta đã bị bầm dập; nhưng chắc chắn ta ít có lý do để sợ hơn Ca-in: nếu ông ta được báo thù bảy lần, thì ta có thể tin chắc mình sẽ được báo thù bảy mươi bảy lần.'
Đó là lập luận mà Lê-méc dùng để xoa dịu nỗi lo sợ của các vợ mình. Và trong điều này chúng ta thấy con người ông. Chúng ta biết được tính cách ông, và cũng biết được tình trạng của thời đại. Dường như đó là một thời đại của dục vọng và đổ máu. Lê-méc là hình mẫu của nó. Đó là sự mở đầu cho thời kỳ đen tối hơn, khi sự gian ác đã dâng đến tột cùng, Đức Chúa Trời buộc phải can thiệp và quét sạch những kẻ phạm tội khỏi đất. Cảnh tượng trong nhà Lê-méc là một mẫu của thời đại,—những thời đại như được mô tả trong Thi-thiên 11 và 52, hay trong Ê-sai 5 (đặc biệt câu 18), như được Phao-lô tiên báo (II Ti-mô-thê 3:1; II Phi-e-rơ 2:2, 3:1, 2), và bởi Giu-đe trong suốt thư của ông. Đó là bức tranh đen tối của một thời kỳ đen tối; loài người lao đầu theo đường lối Ca-in, bẻ gãy mọi ràng buộc anh em, thách thức Đức Chúa Trời, và không kể đến lợi ích nào ngoài lợi ích riêng mình. Đó là một cảnh tượng sẽ còn được mở rộng ra những chiều kích lớn hơn nhiều trong những ngày sau rốt, khi điều ác sẽ bao phủ đất, và khi 'kẻ ác,' tàn nhẫn hơn Ca-in, đê tiện hơn Lê-méc, và tham vọng hơn Nim-rốt, sẽ đổ huyết loài người như suối, và ngạo mạn tin chắc mình sẽ thoát khỏi tay Đức Chúa Trời.
Nhưng chúng ta hãy nhìn Lê-méc kỹ hơn. Ông đứng trước chúng ta trong những khía cạnh như sau:—
1. Là kẻ đầu tiên vi phạm luật hôn nhân nguyên thủy của Đức Chúa Trời.—Luật ấy nghiêm nhặt nhất truyền một vợ; và chắc chắn đã được tuân giữ cho đến thời Lê-méc. Ông thách thức nó. Luật ấy là nền tảng của xã hội. Nó là nền tảng của bình an gia đình, của tôn giáo chân thật, của trật tự xã hội, của chính quyền đúng đắn trong quốc gia. Lấy đi nền tảng này, hay đặt hai thay vì một, thì toàn bộ công trình rung chuyển, quốc gia sụp đổ tan tành. Không chỉ lò sưởi gia đình bị phá hủy, mà ngai của Vua cũng bị đào xới. Những ràng buộc thiêng liêng và cần thiết nhất Lê-méc bẻ gãy. Luật cổ xưa và đáng kính nhất trên đất ông giày đạp. Dục vọng đã thắng thế trong ông. Ông là hình mẫu chân thật của những 'kẻ nằm mơ ô uế' 'làm ô uế xác thịt mình' (Giu-đe 8); của những kẻ trong những ngày sau rốt sẽ 'bước theo xác thịt, ham mê sự ô uế, mắt đầy dâm dục' (II Phi-e-rơ 2). Và như tội của Lê-méc đã mở toang các cửa lũ của sự dâm đãng, những tội của những kẻ trong thời nay đang bước theo dấu chân ông cũng có thể đang mở toang những cửa lũ ấy, và làm chín muồi thế gian cho sự phán xét của ngày vĩ đại.
2. Như một kẻ giết người.—Dục vọng đã dẫn đến tội ngoại tình, và tội ngoại tình đã dẫn đến bạo lực và giết người. Chúng ta không được cho biết tên của người mà ông ta đã giết. Điều đó không quan trọng. Ông ta là một kẻ giết người,—kẻ thật sự theo Ca-in,—hậu duệ thật sự của con rắn, của kẻ 'từ ban đầu đã là kẻ giết người' (Giăng 8:44). Hãy ghê tởm tâm hồn của La-méc như chúng ta ghê tởm tâm hồn của Sa-tan. Hãy tránh xa sự giận dữ, cơn nóng giận, sự trả thù,—tránh xa mọi thứ dù xa xôi đến đâu cũng dẫn đến việc đổ máu. Trong Ca-in, đó là sự ghen tị; trong La-méc, đó là dục vọng. Hãy tránh xa cả hai.
3. Như một kẻ khoe khoang về những việc ác của mình.—Ông ta gây ra việc đổ máu, và ông ta không hổ thẹn về nó; không, ông ta còn vinh vang về nó,—không, còn vinh vang về nó trước chính các vợ mình. Ở đây không có sự xưng tội, không có sự ăn năn, thậm chí không có sự hạ mình một phần như của Ca-in. Như vậy, sự gian ác ngẩng cao đầu và trở nên trơ tráo trước mặt, thách thức Đức Chúa Trời và khoe khoang trước mặt loài người, như thể việc làm đó là một việc danh dự chứ không phải ô nhục. 'Những kẻ khoe khoang' sẽ nổi lên trong những ngày sau rốt (II Ti-mô-thê 3:2), đặc biệt là những kẻ khoe khoang về điều ác, như La-méc. Loài người sẽ 'khoe khoang về sự dữ' (Thi-thiên 52:7). Kẻ ác sẽ 'tự khoe về lòng tham muốn của mình' (Thi-thiên 10:3).
4. Như một kẻ nương náu trong tội ác của người khác.—Ông ta lấy Ca-in không phải làm lời cảnh báo, mà làm gương mẫu. Ông ta xuyên tạc ý định của Đức Chúa Trời khi tha mạng Ca-in, và lấy can đảm trong điều ác từ gương của Ca-in. Ông ta 'đi theo đường của Ca-in' (Giu-đe 11), và không kể gì đến những bia đá kinh khủng của Đức Chúa Trời về cơn thạnh nộ chống lại tội lỗi. Ông ta phạm tội vì Ca-in đã phạm tội! Ông ta tưởng mình có quyền phạm tội, vì Ca-in đã phạm tội! Ôi, sự ngoan cố tuyệt vọng của lòng người! Có điều gì nó sẽ không lấy làm cớ để phạm tội? Ấy thế mà nó luôn cố tìm một cớ hoặc một gương mẫu, như thể sợ hãi và xấu hổ không dám phạm tội trừ khi có một lý do nào đó, hoặc có một gương mẫu nào đó trước mặt!
5. Như một kẻ xuyên tạc sự nhịn nhục của Đức Chúa Trời.—Ông ta đùa giỡn với tội lỗi, vì Đức Chúa Trời đã tỏ sự thương xót cho người khác. Ông ta giày đạp sự công chính, vì nó được điều hòa bởi ân điển. Ông ta coi sự báo thù như không có, vì Đức Chúa Trời chậm giận. Thay vì nói, 'Đức Chúa Trời đầy lòng yêu thương đến nỗi tôi không dám phạm tội;' ông ta nói, 'Đức Chúa Trời đầy lòng yêu thương đến nỗi tôi sẽ cứ tiếp tục phạm tội không giới hạn.' Lòng thương xót của Đức Chúa Trời không có tác dụng làm mềm sự cứng cỏi của ông ta; nhưng 'bởi lòng ngươi cứng cỏi, không ăn năn, thì tự chất chứa cho mình sự giận trong ngày thạnh nộ và bày tỏ sự phán xét công bình của Đức Chúa Trời' (Rô-ma 2:5). Như vậy loài người vẫn biến ân điển của Đức Chúa Trời thành sự dâm đãng, và lấy Christ làm đầy tớ của tội lỗi!
6. Như một kẻ nhạo báng.—Ông ta không tin có sự phán xét, và coi nhẹ sự báo trả của tội lỗi. Lời nói của ông ta rõ ràng là lời của một kẻ nhạo báng, và của một người không tin có cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời chống lại những kẻ làm điều gian ác. Ông ta nói như những kẻ nhạo báng trong những ngày sau rốt, 'Lời hứa về sự đến của Ngài ở đâu? Vì từ khi tổ phụ chúng ta qua đời rồi, muôn vật vẫn y nguyên như lúc ban đầu của sự sáng thế' (II Phi-e-rơ 3:1–3). Chẳng phải đây là sự chế nhạo mà chúng ta nghe khắp mọi nơi sao? Không có ngày phán xét, không có sự báo thù công chính chống lại tội lỗi, không có sự đoán phạt kẻ vi phạm! Đức Chúa Trời đã chịu đựng thế gian lâu rồi, Ngài sẽ còn chịu đựng lâu hơn nữa! Ngài có thể làm điều gì đó để làm khô đi vết thương đang chảy mủ của những đau khổ của nó; nhưng về tội lỗi của nó, Ngài sẽ không kể đến, vì 'Đức Chúa Trời là sự yêu thương'! Nhưng như vậy thì luật pháp ra sao, hay sự công chính ra sao, hay sự khác biệt giữa điều thiện và điều ác ra sao? Và như vậy thì những lời công bố luật pháp trong quá khứ của Đức Chúa Trời ra sao, những biểu hiện sự công chính của Ngài ra sao, những lời tuyên bố ghê tởm mọi tội lỗi của Ngài ra sao? Việc A-đam bị đuổi khỏi vườn địa đàng chỉ là nỗ lực chữa lành một căn bệnh, chứ không phải sự đoán phạt tội lỗi của ông ta sao? Trận lụt lớn chỉ là việc làm khô đi vết thương đang chảy mủ của sự khốn khổ của thế gian, để nó có thể bắt đầu lành mạnh và cường tráng trên một hành trình mới, thay vì là sự bày tỏ sự đánh giá của Đức Chúa Trời về tội lỗi của loài người, và quyết định của Ngài ngăn cản loài người tưởng tượng rằng Ngài thờ ơ với điều ác của tội lỗi, và, như Đức Chúa Trời của tình yêu, rằng Ngài chỉ có thể đối xử với nó như một nỗi bất hạnh đáng buồn, chứ không phải như một tội ác vô hạn và không thay đổi chống lại tình yêu, và sự oai nghi, và lẽ thật, và sự cai trị, và sự thánh khiết sao?
Câu 25. 'A-đam lại ăn ở cùng vợ mình; nàng sanh được một con trai, đặt tên là Sết (tức là đặt để, hay chỉ định), vì nàng rằng: Đức Chúa Trời đã cho tôi một dòng dõi khác thay cho A-bên mà đã bị Ca-in giết.'
Với lịch sử của La-méc, bản ghi chép được linh cảm về dòng dõi Ca-in kết thúc. Họ qua đi, và không còn được thấy nữa. Ký ức của họ mục nát, và tên tuổi của họ bị lãng quên. Không ai viết câu chuyện của họ, hay dựng đài tưởng niệm cho họ. Với những lời khoe khoang giết người của La-méc, những âm thanh của sự không tin kính kiêu ngạo của họ tắt lịm trong tai chúng ta. Giọng nói của ông ta là giọng cuối cùng chúng ta nghe được về con cái của Ca-in. Ca-in đầu tiên, La-méc cuối cùng, là những đại diện của dòng giống ấy,—an-pha và ô-mê-ga của nó. Tóm tắt ngắn gọn nhưng khủng khiếp về sự thù nghịch của thế gian đối với Đức Chúa Trời, và sự nổi loạn chống lại hạt giống đã được hứa! Đủ để cho chúng ta thấy dòng dõi của con rắn là gì; lòng người là gì; thế gian là gì, với tất cả nghệ thuật, và khoa học, và giai điệu, và vẻ đẹp của nó. Nó đã lấy điều ác làm điều thiện; nó đã gọi sự tối tăm là sự sáng; nó đã tạo ra cho sự thờ phượng của chính nó những thần của trí tuệ, những thần của xác thịt, mà một mình nó quỳ lạy, từ chối Đức Chúa Trời thật, khước từ mọi lòng trung thành với Ngài, trục xuất Ngài khỏi trái đất, và tìm cách tự tạo cho mình một ngôi nhà trên bề mặt của nó mà không có Ngài,—một vòng tròn cho những niềm vui của nó di chuyển mà không có tình yêu của Ngài.
Nhưng giờ đây cảnh tượng thay đổi. Một khải tượng, sáng sủa dù ngắn ngủi, lướt qua trước mặt chúng ta, như một tia nắng bất chợt bừng sáng trên một mặt biển tối tăm xao động. Chúng ta được thoáng thấy gia đình thánh, hộ gia đình của những người được cứu chuộc và được phân cách, là những người, giữa một thế gian nơi điều ác đang tràn lan, vẫn trung thành với Đức Chúa Trời, và tin vào hạt giống đã được hứa.
Chúng ta được đưa trở lại với A-bên và ngôi mộ đẫm máu của người. Người,—Y-sác của nhà A-đam, niềm hy vọng của cha người và niềm vui của mẹ người, nơi lời hứa về sự cứu chuộc dường như sắp được ứng nghiệm,—đã bị cắt đứt, như một bông hoa lúc bình minh. Có vẻ như, với người, hy vọng của cha mẹ người bị chôn vùi, và viễn cảnh của dòng giống bị héo tàn. Không chỉ tình cảm của họ bị xé nát, mà đức tin của họ, giống như của Áp-ra-ham, bị thử thách đến cùng cực. Nhưng giờ đây, Đức Chúa Trời sẽ thăm viếng họ trong tình yêu dịu dàng. Ngài không chỉ lấp đầy khoảng trống trong vòng gia đình, và đổ sự an ủi vào tâm hồn bị thương của họ, mà Ngài còn nâng đức tin rũ rượi của họ lên và ban cho nó một nền tảng mới để nương cậy. Ê-va sanh một con trai thứ ba; và cậu bé đến với họ như món quà của tình yêu và sự bảo chứng của hy vọng. Ê-va đặt tên cho cậu là Sết, nghĩa là 'đặt để' hay 'được đặt' hay 'được chỉ định,' như được ban cho bà một cách đặc biệt thay cho A-bên mà Ca-in đã giết. Trong điều này đức tin của bà lại bộc lộ; vì trong trường hợp ba con trai của bà, chính bà là người đặt tên, và trong các tên ấy bà bày tỏ đức tin của mình. Trong Ca-in, đó là đức tin đơn sơ và đắc thắng, chưa bước vào xung đột, cũng chưa biết thử thách và thập tự giá là gì. Trong A-bên, đó là tiếng nói của hy vọng bị trì hoãn, làm cho lòng đau đớn, và nhận ra sự xa lạ trên đất và 'sự hư không' trong cõi thọ tạo. Và giờ đây, trong Sết, đó là đức tin được trấn an và được an ủi, được đưa vào nghỉ ngơi trong Đức Chúa Trời, như Đấng có thể làm trọn đến cùng mọi điều Ngài đã hứa.
(1.) Bà nhận ra Đức Chúa Trời trong việc này. Đây không phải là 'luật của tự nhiên' đơn thuần; đây là Chúa. Chính trong sự ứng nghiệm của ý định tối cao của Ngài mà Ngài đang làm việc này.
(2.) Bà đặt một cái tên bày tỏ đức tin của mình. Bà gọi đứa trẻ sơ sinh của mình là kẻ được chỉ định, kẻ được thay thế. Bà thấy Đức Chúa Trời bù đắp sự mất mát của mình, lấp đầy khoảng trống, cung ứng một dòng dõi, mà qua đó Đấng Giải Cứu đã được hứa sẽ đến.
(3.) Bà trìu mến nhớ đến người con tử đạo của mình. Cách bà làm điều này cho thấy nỗi khao khát trong lòng bà đối với người đã bị cất đi, như thể chỗ của người là chỗ cần được lấp đầy, như thể có một khoảng trống trong lòng bà mà chỉ mình Đức Chúa Trời biết cách lấp đầy. Chắc hẳn bà đã học được rằng 'phước thay cho những người chết là chết trong Chúa từ bây giờ;' nhưng tâm hồn bà vẫn trìu mến hướng về đứa con yêu dấu, và bà không thể được an ủi cho đến khi có một người giống như người để lấp đầy chỗ của người. Đây không phải là sự ủy mị; đây là đức tin. Đây không chỉ là tình mẫu tử; đây là đức tin, đức tin bám chặt vào ký ức về người con thánh của bà, như một người không chỉ được chính bà yêu thương, mà còn được Đức Chúa Trời của bà yêu thương.
Câu 26. 'Sết cũng sanh được một con trai, đặt tên là Ê-nót. Từ đây, người ta bắt đầu cầu khẩn danh Đức Giê-hô-va.'
Chúng ta còn được thoáng thấy thêm nữa về dòng dõi thánh, gia đình thiên thượng, không chỉ đi qua như những người khách lạ, mà còn chiếu sáng như những ngọn đèn trong thế gian. Đức Chúa Trời đã dành riêng cho Ngài không phải một gia đình, mà nhiều gia đình, trong thời đại này—và những người này đang để ánh sáng của mình chiếu ra. Những chứng nhân của Đức Chúa Trời dường như không ít, mà nhiều. Một con trai sanh ra cho Sết, và dù tên của cậu không hàm chứa điều gì vĩ đại theo xác thịt; thế nhưng dường như cậu không chỉ thuộc dòng dõi của những người tin kính, mà chính cậu cũng là một người có đức tin; không, một người mạnh mẽ trong lời nói và việc làm vì Đức Chúa Trời. Vì trong những ngày của cậu, và có lẽ qua ảnh hưởng của cậu, một công việc vĩ đại và đầy phước dường như đã được hoàn thành, và giờ đây loài người công khai hiệp nhau lại để thờ phượng Đức Giê-hô-va, tụ họp quanh bàn thờ nguyên thủy tại cổng vườn địa đàng, và tại đó, trên sinh tế đẫm máu, kêu cầu danh Chúa.
Trong Ê-nót—'kẻ phàm hèn yếu,' như tên của cậu hàm chứa, cây sậy bị giập, người không có lòng tin cậy nơi xác thịt—chúng ta thấy một chứng nhân trung thành cho Đức Chúa Trời,—một người quy tụ những gia đình tản lạc của những người tin lại thành một, và hiệp họ lại trong sự thờ phượng Đức Chúa Trời hằng sống.
Như vậy thủy triều của sự sống thiên thượng trên đất cứ rút rồi lại dâng. Như vậy công việc của Đức Chúa Trời đã được tiến hành,—không phải tiến triển đều đặn, mà thường bị đẩy lùi, và các thánh đồ bị thu hẹp lại chỉ còn một nhóm nhỏ; rồi một lần nữa được phục hưng, và những người tin được thêm vào Hội Thánh đông đảo. Từ ngày của Sết trở đi, công việc đã tiến hành theo cách này, và sẽ cứ như vậy cho đến khi Chúa đến. Chúng ta đừng nản lòng; nhưng cũng đừng tìm kiếm những điều lớn lao cho chính mình; mà chỉ đơn giản làm công việc của Chúa trong ngày của chúng ta, và đạt đến phần thưởng.
Rạng Đông Của Đất
CHƯƠNG V
Câu 1, 2. 'Nầy là sách chép dòng dõi của A-đam. Ngày mà Đức Chúa Trời dựng nên loài người, thì Ngài làm nên loài người giống như Đức Chúa Trời; 2. Ngài dựng nên người nam cùng người nữ, ban phước cho họ, và trong ngày họ được dựng nên, đặt tên họ là A-đam.'
Chương này đứng một mình. Nó là chương của những tên và những niên đại; một chương gia phả, một trang niên biểu thời kỳ đầu. Nó chiếm một khoảng rộng hơn chúng ta mong đợi; nhưng về tầm quan trọng của nó, chúng ta không phải là những thẩm phán có thẩm quyền. Đức Thánh Linh đã viết nó, và đặt nó trong quyển sách của Ngài, cho mọi thời đại đọc. Do đó nó hẳn phải chứa đựng lẽ thật quan trọng, cả cho thế gian lẫn cho Hội Thánh, dù chúng ta có thể chưa thấy hay chưa đánh giá đúng. Nó đã phục vụ những mục đích vĩ đại trong các thời đại đã qua, vì nó đã cung cấp cho lịch sử thân chính của cây niên biểu của nó; và nó còn có thể phục vụ những mục đích không kém vĩ đại trong các thời đại sắp đến; vì trong những ngày cuối cùng của thế gian, loài người sẽ bị ném trở lại với những ngày đầu của nó nhiều hơn họ muốn tin. Chúng ta hẳn đã thích một bản ghi chép về lời nói và việc làm của các tổ phụ hơn là những danh sách tên và năm như thế; và chúng ta có thể không hoàn toàn thấu hiểu lý do của Đức Chúa Trời khi ban cho chúng ta những câu có vẻ khô khan, như chúng ta hay nghĩ. Nhưng điều chúng ta không biết bây giờ, chúng ta sẽ biết sau này. Lịch sử Kinh Thánh được viết theo nguyên tắc tóm tắt và chọn lọc. Chính Đức Chúa Trời là Đấng tóm tắt và chọn lọc. Ngài đã viết câu chuyện về thế gian của Ngài theo cách của Ngài, và theo kế hoạch của Ngài, giữ những điều này trong tầm nhìn—(1) điều gì sẽ làm vinh hiển Ngài nhất; (2) điều gì sẽ ích lợi nhất cho Hội Thánh nói chung; (3) điều gì sẽ đánh dấu rõ ràng các giai đoạn dẫn đến sự Nhập Thể của Con Ngài; (4) điều gì sẽ chứng minh nhân tính thật của Đấng Mê-si-a như dòng dõi của người nữ, và như vậy là sự thể hiện của ân điển và lẽ thật được gói ghém trong lời hứa đầu tiên cho loài người. Câu đầu tiên đưa chúng ta trở lại các chương trước, và lặp lại lời tuyên bố đã được ban về sự sáng tạo loài người theo hình ảnh của Đức Chúa Trời. Rõ ràng từ đó Đức Chúa Trời muốn chúng ta nhìn vào và suy ngẫm những điều như thế này—(1) sự sáng tạo loài người bởi Đức Chúa Trời; (2) sự sáng tạo loài người theo hình ảnh của Đức Chúa Trời; (3) sự sáng tạo loài người, nam và nữ; (4) việc họ được Đức Chúa Trời 'ban phước,' và họ bước vào thế gian này như những hữu thể được phước, hoàn toàn không ở dưới sự rủa sả; (5) việc họ nhận tên A-đam, hay loài người, từ chính Đức Chúa Trời, như thể Đức Chúa Trời đặc biệt dành riêng quyền đặt tên cho Ngài. Đức Chúa Trời hẳn phải coi trọng những điều này biết bao khi Ngài lặp lại chúng trong một khoảng ngắn như vậy! Ngài không lặp lại cách vô ích. Mỗi lời của Đức Chúa Trời đều 'trong sạch,' và đầy ý nghĩa, dù chúng ta có thể chưa thấy hết bây giờ. Nó không phải chỉ là một hạt hay một nguyên tử; nó là một hạt giống,—một cái rễ.
Câu 3–5. 'A-đam được một trăm ba mươi tuổi, sanh một con trai giống như hình ảnh mình, đặt tên là Sết. 4. Sau khi A-đam sanh Sết rồi, còn sống được tám trăm năm, sanh con trai con gái. 5. Vậy, A-đam hưởng thọ được chín trăm ba mươi tuổi, rồi qua đời.'
Đây là tổng kết cuộc đời của A-đam! Ông sống, ông sanh một con trai, ông chết! Thật ngắn gọn và trần trụi! Nhưng đó là phác thảo cuộc đời con người như được nhìn bởi mắt Đức Chúa Trời, và từ quan điểm mà Đức Chúa Trời chiếm giữ. Hồi ký của chúng ta về một người thọ bảy mươi tuổi chất đầy sách vở; hồi ký của Đức Chúa Trời về một người thọ chín trăm ba mươi tuổi chỉ chiếm ba câu. Chúng ta khao khát biết bao được thoáng thấy cuộc đời của A-đam, được biết điều gì đó về lời nói và việc làm của ông! Nhưng không một lời nào được lưu lại!
Trong câu thứ ba, chúng ta được cho biết tuổi của A-đam khi ông sanh Sết,—một trăm ba mươi tuổi,—cho chúng ta thấy Đức Chúa Trời tiến hành một cách điềm tĩnh như thế nào trong việc thực hiện các lời hứa của Ngài. Ngài không 'vội vàng,' nhưng tất cả đều chắc chắn. Dòng dõi của người nữ sẽ đến đúng kỳ. Sự trì hoãn có thể xảy ra, trở ngại có thể xen vào, A-bên có thể bị cắt đứt, Sết có thể đến chậm; nhưng lời hứa sẽ không thất bại.
Nhưng con trai này theo hình ảnh và ảnh tượng của chính A-đam. A-đam được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời, Sết theo hình ảnh của A-đam; nhưng A-đam không còn như xưa nữa. Đó là hình ảnh của một người sa ngã, nhăn nheo và méo mó vì tội lỗi. 'Hễ chi sanh bởi xác thịt là xác thịt.' Cây gai không thể sinh ra trái nho, cây tật lê không thể sinh ra trái vả; một suối đắng cũng không thể tuôn ra dòng nước ngọt.
Sau khi Sết ra đời, A-đam sống 800 năm, sanh con trai con gái; như vậy ông sống chung với tất cả các tổ phụ của thời kỳ đầu, cho đến năm thứ 308 của Hê-nót, và 57 năm trước khi ông được cất lên; gần như đến tận những ngày của Nô-ê; cả thảy 930 năm. Đó là tuổi thọ dài của A-đam,—một tuổi thọ, dù dần dần giảm xuống đến bảy mươi năm, nhưng sẽ được phục hồi trong những ngày nghìn năm, khi, như có chép, 'những ngày của dân ta sẽ như những ngày của cây' (Ê-sai 65:22).
Rồi ông chết! Ông, kẻ mà qua đó sự chết đã vào, cuối cùng đã ngã dưới nó. Ông trở về bụi đất. Tội lỗi của ông đã tìm ra ông, sau một cuộc truy đuổi dài 930 năm, và hạ ông xuống. A-đam thứ nhất chết! Cây chà là cao nhất, tốt đẹp nhất của vườn địa đàng nguyên thủy bị đốn ngã. A-đam thứ nhất chết; trong sự sống hay trong sự chết, ông không truyền lại cho chúng ta điều phước nào. Ông chết như người đi trước của chúng ta; ông, kẻ đã mở đường đến mồ. A-đam thứ nhất chết, và chúng ta chết trong ông; nhưng A-đam thứ hai chết, và chúng ta sống trong Ngài! Ngôi mộ của A-đam thứ nhất chỉ rao báo sự chết; ngôi mộ của A-đam thứ hai loan báo sự sống,—'Ta là sự sống lại và sự sống.' Chúng ta nhìn vào ngôi mộ của người nầy, và chúng ta chỉ thấy sự tối tăm, sự hư nát, và sự chết; chúng ta nhìn vào ngôi mộ của người kia, và chúng ta chỉ thấy sự sáng, sự không hư nát, và sự sống. Chúng ta nhìn vào ngôi mộ của người nầy, và chúng ta thấy ông vẫn còn đó, bụi của ông vẫn hòa lẫn với bụi chung quanh; chúng ta nhìn vào ngôi mộ của người kia, và thấy Ngài không còn ở đó, Ngài đã sống lại,—sống lại như người đi trước của chúng ta vào vườn địa đàng thiên thượng, quê hương của những kẻ đã sống lại và được cứu chuộc. Chúng ta nhìn vào ngôi mộ của A-đam thứ nhất, và thấy trong ông trái đầu mùa của những kẻ đã chết, hàng triệu người đã xuống nhà tù mà cổng của nó ông đã mở; chúng ta nhìn vào ngôi mộ của A-đam thứ hai, và chúng ta thấy trong Ngài trái đầu mùa của những kẻ sẽ sống lại; trái đầu mùa của đoàn người sáng láng ấy, ban vinh hiển ấy, là những người sẽ ra khỏi ngục tối ấy, chiến thắng sự chết, và sống lại trong sự sống bất diệt; không phải qua cây mọc trong vườn địa đàng dưới đất, mà qua Đấng mà cây ấy đã tiền trưng—qua Đấng đã chết và đang sống, và hằng sống đời đời, và cầm chìa khóa của âm phủ và sự chết.
Câu 6–8. 'Sết được một trăm lẻ năm tuổi, sanh Ê-nót. 7. Sau khi Sết sanh Ê-nót rồi, còn sống được tám trăm lẻ bảy năm, sanh con trai con gái. 8. Vậy, Sết hưởng thọ được chín trăm mười hai tuổi, rồi qua đời.'
Mắt xích đầu tiên trong chuỗi vĩ đại của sự nhập thể là A-đam. Mắt xích thứ hai dường như lúc đầu là Ca-in. Ít nhất Ê-va đã nghĩ vậy; nhưng chẳng bao lâu người ta thấy ông là mắt xích đầu tiên của một chuỗi khác,—dòng dõi của con rắn, mà mắt xích cuối cùng không phải là Đấng Christ, mà là kẻ địch lại Đấng Christ. Rồi có vẻ như mắt xích thứ hai sẽ là A-bên; nhưng đột nhiên nó bị bẻ gãy, và lời hứa trông như sắp thất bại. Nhưng khi Chúa đã thử đức tin của A-đam, như Ngài đã thử Áp-ra-ham, Ngài bước vào và tạo ra một mắt xích khác, không thất bại cũng không bị bẻ gãy. Sết đứng trước chúng ta như mắt xích vĩ đại thứ hai của chuỗi kỳ diệu. Trong ông lời hứa sẽ được bảo đảm. Ông thật sự là 'Sết'—kẻ được thay thế, được đưa vào để lấp chỗ của người anh em và làm phần việc của người anh em, cả cho gia đình bị đánh và cho Hội Thánh của Đức Chúa Trời, mà hy vọng của họ dường như bị cắt đứt. Ông không, như A-bên, bị để cho làm nạn nhân của sự ghen tị của Ca-in, mà lớn lên đến tuổi trưởng thành, tuổi trưởng thành nguyên thủy,—tuổi trưởng thành của cả một thế kỷ. Năm 105 tuổi ông sanh Ê-nót, như vậy bảo đảm một mắt xích nữa, và dấy lên một chứng nhân nữa, bên cạnh việc chính ông là một chứng nhân cao quý cho Đức Chúa Trời. Sau đó ông sống 807 năm, và sanh con trai con gái, mà về họ, chúng ta không biết gì. Họ có thể là những người theo cha mình, hoặc có thể giống như chú Ca-in của họ; chúng ta không biết. Đức Chúa Trời chỉ nêu tên một người, để những người còn lại không được nghe đến cho đến ngày vĩ đại sẽ tỏ ra mọi tên. Sết cả thảy sống 912 năm,—ngắn hơn A-đam 18 năm, nhưng sống lâu hơn ông 112 năm; không, sống lâu hơn Hê-nót, và có lẽ đã chứng kiến sự cất lên của ông.
Rồi ông chết! Ông cũng vậy, như A-đam, đã trả hình phạt, và từ bỏ mạng sống đã bị mất. Đó không phải là món nợ của tự nhiên, như loài người vẫn nói cách vô ích, mà ông đã trả; đó là hình phạt của luật pháp công chính. Ông chết. Bụi trở về bụi, và thần linh trở về Đức Chúa Trời là Đấng đã ban nó. Ông, kẻ mà qua đó Chúa của sự sống sẽ đến, đã chết; và trong gần 5000 năm nay ông đã nghỉ ngơi trong mồ. Ông, và A-đam, và A-bên đã có một giấc ngủ dài. Của chúng ta sẽ ngắn hơn; vì Chúa đã gần; và, thay vì 5000 năm, có thể còn chưa đến năm năm. Khi Sết xuống mồ, nó mới nhận được ít người ở; nhưng giờ đây họ đông không đếm xuể; và chính khi đất đã quá đầy, quá chật những người ở, như thể không thể chứa thêm nữa, thì các cửa mồ vỡ tung ra, và những người được chuộc đứng dậy.
Câu 9–11. 'Ê-nót được chín mươi tuổi, sanh Kê-nan. 10. Sau khi Ê-nót sanh Kê-nan rồi, còn sống được tám trăm mười lăm năm, sanh con trai con gái. 11. Vậy, Ê-nót hưởng thọ được chín trăm lẻ năm tuổi, rồi qua đời.'
Ba câu chứa đựng tiểu sử của Sết. Đức Chúa Trời cho thế là đủ, và đi tiếp. Ê-nót đến kế tiếp, và ba câu khác tóm tắt cuộc đời của ông. Ông là mắt xích thứ ba của chuỗi kỳ diệu mà qua đó lời hứa truyền xuống. Ông là một người tội lỗi, như những người còn lại; không, như tên ông hàm nghĩa, một người yếu đuối, nghèo hèn, phải chết; nhưng vẫn là một trong dòng dõi được phước mà qua đó Đấng Vô Tội sẽ đến; Đức Chúa Trời bởi đó cho thấy Ngài vẫn dành riêng cho Ngài quyền đem vật sạch ra khỏi vật không sạch. Ê-nót sống chín mươi năm, và sanh Kê-nan, như vậy gắn chặt một mắt xích nữa của chuỗi vinh hiển. Sau đó ông sống 815 năm, sanh con cái; cả thảy 905; như vậy đi vào những ngày của Nô-ê, và tiến gần đến trận lụt. Rồi bụi trở về bụi. Người ta thấy ông không phải là 'Đấng Sống,' mà là người thừa kế của sự chết, một người con thật sự của kẻ mà qua đó sự chết đã vào thế gian. Đức Chúa Trời thành tín với những lời đe dọa của Ngài biết bao! Không một chấm một nét nào trong chúng sẽ thất bại. Cụm từ được lặp đi lặp lại trong chương này, 'rồi qua đời,' là lời chứng về sự thành tín của Đức Chúa Trời trong án lệnh của Ngài trên A-đam, và là lời công bố sự dối trá của Sa-tan, khi nó nói, 'Hai ngươi chẳng chết đâu.' 'Rồi qua đời' là tiếng chuông tang long trọng của các tổ phụ. Nó làm chúng ta khao khát 'kèn của Đức Chúa Trời' biết bao, khi tất cả điều này sẽ được đảo ngược, và người ta sẽ nói về mỗi người, 'người sống,' không còn chết nữa! Thật là một sự tương phản giữa chương này và I Cô-rinh-tô 15! Trong chương nầy, sự chết nuốt sự sống; trong chương kia, sự sống nuốt sự chết; không, sự chết bị nuốt mất trong sự thắng. Sáng-thế-ký quả thật là sách của SỰ CHẾT.
Câu 12–20. 'Kê-nan được bảy mươi tuổi, sanh Ma-ha-la-le. 13. Sau khi Kê-nan sanh Ma-ha-la-le rồi, còn sống được tám trăm bốn mươi năm, sanh con trai con gái. 14. Vậy, Kê-nan hưởng thọ được chín trăm mười tuổi, rồi qua đời. 15. Ma-ha-la-le được sáu mươi lăm tuổi, sanh Giê-rết. 16. Sau khi Ma-ha-la-le sanh Giê-rết rồi, còn sống được tám trăm ba mươi năm, sanh con trai con gái. 17. Vậy, Ma-ha-la-le hưởng thọ được tám trăm chín mươi lăm tuổi, rồi qua đời. 18. Giê-rết được một trăm sáu mươi hai tuổi, sanh Hê-nót. 19. Sau khi Giê-rết sanh Hê-nót rồi, còn sống được tám trăm năm, sanh con trai con gái. 20. Vậy, Giê-rết hưởng thọ được chín trăm sáu mươi hai tuổi, rồi qua đời.'
Mắt xích thứ tư của chuỗi vĩ đại là Kê-nan. Ông dường như trưởng thành sớm hơn những người khác, vì ở tuổi 70 ông sanh Ma-ha-la-le. Sau đó ông sống 840 năm; cả thảy 910. Rồi ông trở về bụi đất, và xuống mồ của tổ phụ mình. Án lệnh vẫn còn hiệu lực. Sự chết vẫn thắng thế, ngay cả trên những người mà qua đó Chúa của sự sống sẽ đến.
Mắt xích thứ năm là Ma-ha-la-le. Tuổi trưởng thành của ông còn chín sớm hơn. Ở tuổi 65 ông sanh Giê-rết, sau đó sống 830 năm; cả thảy 895; rồi, như tổ phụ mình, ông qua đời. Chuông tang của các tổ phụ lại rung lên; nhưng ông đã sống xa vào những ngày của Nô-ê; chắc hẳn là một chứng nhân chống lại sự không tin kính ngày càng gia tăng của thế gian, và một người phản đối sự pha trộn giữa điều thiên thượng và điều thuộc đất, giữa các con trai của Đức Chúa Trời và các con gái của loài người.
Mắt xích thứ sáu là Giê-rết. Ông không chín sớm như vậy, nhưng kết quả của tuổi trưởng thành muộn của ông là một sự ra đời kỳ diệu. Ở tuổi 162 ông sanh Hê-nót. Có lẽ đức tin của ông đã bị thử, như của Áp-ra-ham; phải lâu như vậy đứa con của lời hứa mới đến; nhưng, khi cậu đến, cậu là một Y-sác biết bao! Thật là một đứa con của sự vui mừng! Và cha cậu hẳn đã vui mừng về một người con như vậy biết bao,—vui mừng ngay cả khi từ biệt cậu, lúc cậu lên một quê hương ở trên, qua lối mở đầu tiên đã được mở ra trên các tầng trời nầy để đón người thăng thiên. Nhưng, sau một cuộc đời dài,—962,—dài thứ hai trong các bản ghi, 'ông qua đời.' Chuông lại rung, và lẽ thật của Đức Chúa Trời lại được chứng minh chống lại lời dối trá của ma quỷ. Án lệnh đi đúng đường của nó, và ông, cha của một người sẽ không nếm sự chết, chính mình phải chết.
Câu 21–24. 'Hê-nót được sáu mươi lăm tuổi, sanh Mê-tu-sê-la. 22. Sau khi Hê-nót sanh Mê-tu-sê-la rồi, đồng đi cùng Đức Chúa Trời trong ba trăm năm, sanh con trai con gái. 23. Vậy Hê-nót hưởng thọ được ba trăm sáu mươi lăm tuổi. 24. Hê-nót đồng đi cùng Đức Chúa Trời, rồi mất biệt, vì Đức Chúa Trời rước người đi.'
Tuổi trưởng thành của Hê-nót đến sớm, như thể những người chín sớm là những người được cất đi sớm. Ông sanh Mê-tu-sê-la khi 65 tuổi. Người thánh đặc biệt này có con trai con gái, như để cho chúng ta thấy không có sự thánh khiết đặc biệt nào trong tình trạng độc thân. 'Cấm cưới gả' là điều chưa hề biết trong những ngày của Hê-nót. Ông 'đồng đi cùng Đức Chúa Trời' như một người chồng và một người cha. Ông 'đồng đi cùng Đức Chúa Trời' như một người được yêu và yêu; như một người biết Đức Giê-hô-va, và đã trở nên thân mật với Ngài đến nỗi ông được mô tả là 'người đồng đi cùng Đức Chúa Trời.' Chính đức tin, như sứ đồ cho chúng ta biết (Hê-bơ-rơ 11:5, 6), đã bắt đầu cuộc đồng đi này, và chính đức tin đã duy trì nó. Chính điều này đã đưa ông đến gần trước hết, và sau đó giữ ông ở gần. Như vậy sự giao thông mật thiết, tin cậy, vui vẻ của ông với Đức Chúa Trời đã được bắt đầu và tiếp tục. Trong 300 năm ông đã đồng đi cùng Đức Chúa Trời như vậy, như chồng và cha, trước mặt gia đình mình, nêu gương cho con cái mình; nêu gương cho thời đại.
Ông làm đẹp lòng Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời vui thích nơi ông. Ông ở giữa các tổ phụ như Đa-ni-ên ở giữa các tiên tri, và như Giăng ở giữa các môn đồ. Ông là người được yêu mến cách lớn lao. Và Đức Chúa Trời đã không giấu kín niềm vui thích của Ngài nơi ông. Ngài đã, bằng cách nào đó không được kể, ban những dấu hiệu rõ ràng về điều này, vì 'trước khi được rước đi, người đã được chứng rằng mình ở vừa lòng Đức Chúa Trời' (Hê-bơ-rơ 11:5).
Đức Chúa Trời đã rước ông đi. Ở tuổi 365 ông lên để ở với Đức Chúa Trời của mình, không nếm sự chết đang hạ gục mọi người chung quanh. Ông không héo tàn như những cây nguyên thủy còn lại. Ông được cấy ngay từ sa mạc dưới nầy lên vườn địa đàng trên kia. Ông đã sống và thờ phượng trong tầm nhìn của vườn địa đàng dưới nầy, và ông được cất lên ngay vào vườn địa đàng tốt hơn. Và ở đó ông đã ở gần 5000 năm rồi. Không chỉ trong linh hồn, như các thánh khác, mà trong thân thể; được vinh hiển và không hư nát, như con cái của sự sống lại, hay như những người sẽ còn sống khi Chúa trở lại. Đó là tình yêu của Đức Chúa Trời dành cho Hê-nót; đó là lòng mong muốn của Ngài đưa ông ra khỏi một thế gian tội lỗi, giật ông khỏi điều ác sắp đến; đó là lòng mong muốn của Ngài ban thưởng và ban phước cho ông bằng khải tượng gần hơn về vinh hiển của Ngài; đó là lòng mong muốn của Ngài có ông ở gần Ngài, như thể Ngài không thể chịu được sự vắng mặt của ông lâu hơn, cũng không đợi đến kỳ đã định của sự chết; nhưng đã đem ông đi trong vòng tay từ phụ của Ngài, để ở với Ngài trong vinh hiển của Ngài.
Như vậy Đức Chúa Trời cho thấy rằng, dù sự chết là luật, Ngài vẫn có thể tạo ra ngoại lệ; và những ngoại lệ này chỉ ra bản chất và mức độ của sự giải cứu mà Đức Chúa Trời đang chuẩn bị cho loài người. Nó sẽ không dừng lại cho đến khi nó đã làm vinh hiển ngay cả thân thể của loài người, và ban cho ông một quê hương ở trên, một cơ nghiệp trên các tầng trời, điều gì đó tốt hơn và vinh hiển hơn vườn Ê-đen dưới đất. Cho đến nay loài người đã ngước từ đất lên trời; ông được dạy rằng chẳng bao lâu ông sẽ nhìn từ trời xuống đất. Mối liên hệ giữa ông và quê hương đất của ông sẽ không bị cắt đứt, mà được thiết lập trên một nền tảng mới, theo sự phân biệt sau nầy được bày tỏ đầy đủ hơn, giữa điều thuộc đất và điều thuộc trời, 'vật thuộc đất' và 'vật thuộc trời.'
Các tổ phụ khác được cất đi khỏi điều ác sắp đến bởi sự chết, và 'được giấu trong mồ,' trong khi cơn thạnh nộ đang đi qua đất; nhưng ông được nhấc lên, và được giấu trong đền tạm của chính Đức Giê-hô-va. Ngay cả Nô-ê, là người cũng 'đồng đi cùng Đức Chúa Trời,' cũng chỉ được đưa qua cơn bão, được che chở trong tàu, nơi ông nghe sự dữ dội của nó đập mọi phía; nhưng Hê-nót được cất lên khỏi nó,—được biến hóa và được cất lên,—hình bóng của những người sẽ được cất lên khỏi những sự phán xét bằng lửa của những ngày sau rốt, và được đưa vào các phòng hoàng gia, ở đó hoàn thành lễ cưới với Chiên Con; và từ đó ra đi, 'khi Chúa đến VỚI mười ngàn thánh của Ngài để thi hành sự báo thù' trên một thế gian không tin kính. Vì điều đáng chú ý là lời tiên tri của Hê-nót, như Giu-đe đã lưu lại cho chúng ta, không phải về sự đến của Chúa vì các thánh của Ngài, mà về sự đến của Ngài với họ. Hê-nót nói nhân danh những người đã được cất lên cùng với ông, và là những người đến cùng với Ngài để 'phán xét các thiên sứ,' để 'phán xét thế gian,' để chia sẻ vinh dự kinh khủng là hoàn thành ý định của Cha về sự báo trả công chính trên một thế gian đã từ chối Con Ngài, và coi thường ân điển của Ngài (Thi-thiên 149:9).
Tuy nhiên trong sự cất đi của Hê-nót, không có điều gì được nói để chỉ ra rằng nó gây ấn tượng mạnh hay kinh khủng cho thế gian. Không có dấu hiệu nào được ban,—không có tiếng kèn nào triệu tập thế gian để chứng kiến sự thăng thiên của ông. 'Ông mất biệt;' 'người ta không thấy người nữa.' Đó là tất cả những gì chúng ta biết. Ông biến mất khỏi giữa con cái loài người. Ông đã đồng đi cùng Đức Chúa Trời ba thế kỷ; và giữa cuộc đồng đi êm đềm này ông đi lên, như bởi một cái thang vô hình, vào sự hiện diện của Đức Chúa Trời mình! Thật phước hạnh, thật hòa hợp, sự kết thúc này của một đời đồng đi cùng Đức Chúa Trời! Thật tự nhiên sự chuyển tiếp từ sự thông công dưới nầy đến sự gần gũi hơn ở trên! Như trong trường hợp của Ê-li, người ta có thể tìm ông, nhưng 'người ta không thấy người nữa.' Không có giường bệnh, hay giường hấp hối; không có những đau đớn hay suy yếu của tuổi già, trong sự sung mãn của tuổi trưởng thành nguyên thủy, ông lên hưởng cơ nghiệp ở trên. Đó sẽ là phần phước hạnh của các thánh đang chờ đợi khi Chúa trở lại. Chúng ta hãy tỉnh thức với lưng thắt lại. Nguyện đời sống chúng ta là cuộc đồng đi của Hê-nót với Đức Chúa Trời.
Câu 25–27. 'Mê-tu-sê-la được một trăm tám mươi bảy tuổi, sanh Lê-méc. 26. Sau khi Mê-tu-sê-la sanh Lê-méc rồi, còn sống được bảy trăm tám mươi hai năm, sanh con trai con gái. 27. Vậy, Mê-tu-sê-la hưởng thọ được chín trăm sáu mươi chín tuổi, rồi qua đời.'
Mắt xích thứ tám của chuỗi là Mê-tu-sê-la. Tuổi trưởng thành của ông chín chậm, và ông sống lâu. Mãi đến 187 tuổi ông mới sanh Lê-méc. Sinh ra từ một người cha đã lên trời, và chính mình là người sống lâu nhất trên đất, ông chắc chắn không phải là người tầm thường. Nhưng, dù Hê-nót là cha ông, và dù ông chống cự sự chết đến tuổi 969, ông vẫn đầu hàng cuối cùng. Kẻ thù cuối cùng chiến thắng. Người của một ngàn năm chết. Ông dường như được ban cho chúng ta như hình bóng của dòng giống trong thời nghìn năm, khi 'những ngày của họ sẽ như những ngày của cây' (Ê-sai 65:22), như cha ông là hình bóng của Hội Thánh được vinh hiển. Hai hạng người riêng biệt, nhưng liên hệ mật thiết với nhau; hạng nầy, như thể, là con cháu của hạng kia,—điều thuộc đất là con cháu của điều thuộc trời.
Câu 28–32. 'Lê-méc được một trăm tám mươi hai tuổi, sanh một con trai, 29. đặt tên là Nô-ê, mà nói rằng: Đứa nầy sẽ an ủi chúng ta về công việc và về sự nhọc nhằn mà đất bắt tay chúng ta phải làm, là đất Đức Giê-hô-va đã rủa sả. 30. Sau khi Lê-méc sanh Nô-ê rồi, còn sống được năm trăm chín mươi lăm năm, sanh con trai con gái. 31. Vậy, Lê-méc hưởng thọ được bảy trăm bảy mươi bảy tuổi, rồi qua đời. 32. Còn Nô-ê, khi được năm trăm tuổi, sanh Sem, Cham và Gia-phết.'
Mắt xích thứ chín là Lê-méc. Ông sanh Nô-ê ở tuổi 182, nhưng sống ngắn hơn hầu hết những người khác,—chỉ 777. Rồi ông qua đời. Án lệnh đã đi đúng đường của nó trên ông. Bụi trở về bụi. Có vẻ như lời rủa sả nguyên thủy trên đất bắt đầu được cảm thấy nặng nề hơn. Dân số gia tăng, và phương tiện sinh sống trở nên khó khăn hơn cho loài người, là những người biết ít về việc cày cấy đất, và có lẽ ngại việc cày cấy một đất bị rủa sả như vậy, dồn công sức của họ nhiều hơn vào các nghề chăn nuôi. Bên cạnh đó, có lẽ, họ đã, thời đại nầy qua thời đại khác, trông đợi Đấng Giải Cứu, mà Ngài vẫn chưa đến. Hy vọng bị trì hoãn đã làm lòng họ đau đớn, và công việc của họ nặng nhọc hơn. Lời tiên tri của Hê-nót, về Đấng Giải Cứu sắp đến cũng sẽ khơi dậy hy vọng đang chìm của họ, và làm họ tin chắc rằng ngày nghỉ ngơi khỏi công việc của họ đã gần. Do đó Lê-méc, trong sự mong đợi đầy đủ rằng đúng là như vậy, đã đặt tên con mình là Nô-ê,—tiên đoán sự nghỉ ngơi trong ngày của con, nếu không phải từ con, như dòng dõi đã được hứa của người nữ. Ông đã không đọc đúng các dấu hiệu của thời đại. Ông đã không thấy rằng điều ác, chứ không phải điều thiện, đang ở cửa. Ông đã thất vọng. Nhưng chúng ta vẫn thấy trong ông người có đức tin, trông đợi sự nghỉ ngơi, và nhận ra nó đang đến bằng cách nầy hay cách khác từ dòng dõi của người nữ. Loài người đã cảm thấy nhu cầu nghỉ ngơi và an ủi của mình sâu sắc biết bao! Ông đã thông cảm sâu xa với những tiếng rên của một cõi thọ tạo đang quặn đau biết bao! Ông đã khao khát được giải cứu khỏi lời rủa sả nặng nề biết bao! Sự giải cứu ấy đã không đến trong ngày của ông, nhưng ông đã không chờ đợi và hy vọng cách vô ích. Và dù Chúa không đến trong ngày của chúng ta, nhưng nếu chúng ta trông đợi Ngài, chúng ta sẽ không mất phần thưởng của mình.
Chỉ năm năm trước trận lụt, Lê-méc qua đời. Ông hẳn đã là một người đồng rao giảng sự công chính cùng với con trai mình,—một chứng nhân đồng thời trong 120 năm làm chứng,—một người đồng đóng tàu; cha và con cùng chiến đấu các trận chiến của Chúa, và khích lệ nhau trong công việc và sự chịu khổ của họ,—rồi vị thánh già được cất đi khỏi điều ác sắp đến, sau khi đã thấy tàu hoàn toàn sẵn sàng, và nghe những lời bảo đảm của Đức Chúa Trời ban cho con trai mình, rằng mọi sự sẽ tốt đẹp với con, dù sự nghỉ ngơi trông đợi đã không đến trong ngày của ông.
Mắt xích thứ mười là Nô-ê. Về ông hiện tại chúng ta không biết gì, ngoại trừ ông đã 500 tuổi mới sanh ba con trai. Điều gì xảy đến cho ông và họ chúng ta sẽ biết sau nầy. Câu cuối cùng của chương nầy dường như là một loại lời dẫn nhập cho những gì tiếp theo trong chương sau.
Đó là mười mắt xích tiền hồng thủy trong chuỗi vĩ đại, mà mắt xích cuối cùng là Con Đức Chúa Trời. Đó là mười chứng nhân đầu tiên cho Đức Chúa Trời. Họ đã sống, đã làm chứng, và đã chết. Một chương duy nhất chứa đựng mười tiểu sử. Đó là sự đánh giá của Đức Chúa Trời về loài người, và tầm quan trọng của loài người! Thật khác với sự đánh giá của loài người về chính mình! Thật khác những tiểu sử chứa trong chương nầy với những pho tiểu sử mà trên đó câu chuyện của một đời người được trải ra! Đây chẳng phải là sự thờ phượng con người, sự thờ phượng anh hùng sao? Và chẳng phải để ngăn ngừa điều này mà Đức Chúa Trời đã giấu khỏi chúng ta các chi tiết của lịch sử nguyên thủy,—mọi thứ sẽ tôn cao con người và việc làm của con người sao? Cũng như Ngài đã cẩn thận ngăn ngừa những sự thờ hình tượng thô thiển hơn là thờ mặt trời và thờ các ngôi sao, bằng cách bày tỏ các thiên thể nầy trong chương đầu tiên như công việc tay Ngài; thì trong chương thứ năm nầy Ngài đã tìm cách đoán trước và ngăn ngừa sự thờ hình tượng tinh vi hơn không chỉ của các thời đại đã qua, khi loài người công khai và thô thiển thần thánh hóa con người, mà của những ngày sau rốt nầy, khi loài người đang thờ phượng con người bằng cách tinh vi nhất, và nhân lên những câu chuyện về sự khôn ngoan, hay sức mạnh, hay sự tốt lành của con người, để che giấu Đức Chúa Trời khỏi mắt chúng ta, và ban cho con người một vị trí và tầm quan trọng độc lập, mà Đức Chúa Trời đã cẩn thận loại trừ ông khỏi đó. Chúng ta cũng có thể nói rằng chương nầy là sự phản đối của Đức Chúa Trời chống lại sự phát triển đặc biệt của sự thờ phượng anh hùng, sẽ được bày tỏ trong kẻ địch lại Đấng Christ cuối cùng, khi Đức Chúa Trời sẽ bị gạt sang một bên, và con người được tôn lên làm tất cả.
Tầm quan trọng gắn với những tên được ghi lại nầy chính là điều nầy, rằng chúng thuộc về dòng dõi của người nữ. Chính điều này đã làm chúng đáng được nhớ. Chuỗi mà một viên ngọc quý được gắn vào, chủ yếu đáng chú ý vì viên ngọc mà nó treo. Những bậc thang dẫn lên đền thờ chủ yếu quan trọng vì đền thờ mà chúng dẫn đến. Cũng vậy, chính sự liên hệ của mười bậc đáng kính nầy của thời kỳ đầu của thế gian với Đấng Sắp Đến vĩ đại, đã ban cho họ tầm quan trọng của họ. Đứng nơi chúng ta đang đứng bây giờ, xa xuống các thời đại, và nhìn lại những người của những ngày đầu, chúng ta giống như một người lần theo một dòng sông lớn trở về nguồn xa xôi của nó giữa những ngọn đồi cô tịch. Những vẻ đẹp đa dạng của bờ sông, dù lớn lao đến đâu, vẫn rút ra sức hấp dẫn và sự thích thú chính của chúng từ thành phố hùng vĩ được dựng lên trên bờ của nó, tại một khúc quanh nào đó của dòng chảy xa phía dưới, và từ những bậc vĩ nhân mà thành phố ấy đã sinh ra. Chính Bết-lê-hem đã ban cho dòng sông mọi sự thích thú của nó, mà những khởi đầu của nó chương nầy lần theo; hay đúng hơn, chính Đấng đã được sanh ra ở đó bởi một người nữ,—Chúa Giê-xu con của Áp-ra-ham, con của A-đam. Ngoại trừ trong mối liên hệ của chúng với Ngài, những tên nầy có vẻ vô nghĩa biết bao! Không phải chỉ trong các sinh tế, hay các lời hứa, hay các hình bóng, chúng ta mới tìm Chúa Giê-xu, mà ngay cả trong những gia phả khô khan như những gia phả trước chúng ta nầy. Chính Ngài là Đấng ban sự đầy đủ và sự thích thú cho tất cả chúng. Chính từ Ngài chúng rút ra mọi sự sáng láng mà, đối với mắt tự nhiên, hoàn toàn vô hình. Và từ chúng chúng ta vui mừng học biết rằng Chúa Giê-xu của Bết-lê-hem thật sự là Con của A-đam như Ngài là Con của Đức Chúa Trời.
Tất cả những người nầy đều đã chết. Họ đã chết. Và sự chết đã truyền đến mọi người từ đó, tin kính hay không tin kính. Chúng ta được đưa đến cùng một ngôi nhà mà các tổ phụ, người nầy tiếp người kia, đã xuống. Chúng ta được đặt nằm cạnh A-đam, và Sết, và Lê-méc, và Nô-ê. Nhưng hy vọng của chúng ta cháy sáng hơn bây giờ. Chúng ta sẽ không phải ngủ lâu như họ đã ngủ. Họ được đặt ngủ ngay khi đêm đang buông xuống, và họ đã phải ngủ suốt những giờ tối tăm. Nhưng buổi sáng đã gần. Ngày sẽ sớm ló rạng. Chúng ta sẽ không phải ngủ lâu. Có thể một số người trong chúng ta vừa mới đặt đầu và tay chân mệt mỏi xuống, thì tiếng của thiên sứ trưởng sẽ đánh thức chúng ta. Rồi người ta sẽ không viết về chúng ta, 'ông đã chết;' mà về mỗi người trong chúng ta, khi chúng ta thức dậy, người ta sẽ nói, 'ông đã sống lại.'
CHƯƠNG VI
Câu 1, 2. 'Khi loài người bắt đầu sanh sôi nảy nở nhiều trên mặt đất (hay trên khắp) (tiếng Hê-bơ-rơ: mặt đất hay đất đai), và sanh được những con gái, 2. thì các con trai của Đức Chúa Trời thấy con gái loài người là tốt đẹp, bèn cưới người nào vừa lòng mình làm vợ.'
Luật gia tăng nguyên thủy vẫn còn hiệu lực. Tội lỗi đã không hủy bỏ hay làm yếu nó. Án chết chống lại loài người không can thiệp vào nó; không, dường như còn ban cho nó xung lực mới,—như thể cõi thọ tạo, bị đe dọa bởi sự chết, thúc đẩy mọi tiến trình của sự sống để ngăn sự tuyệt chủng của chính nó; hay đúng hơn, như thể Đức Chúa Trời, Đấng không thích thấy công việc của Ngài bị hủy diệt, và Đấng có một ý định vinh hiển trong tầm nhìn, đang thúc nhanh các bước khác nhau, để những ngày của điều ác có thể được rút ngắn.
Loài người sinh sôi trên khắp đất, dù có lẽ, với tốc độ chậm hơn bây giờ. Toàn thể dòng giống bây giờ đã trở nên gian ác, đến nỗi tên 'loài người' đã trở thành, như từ 'thế gian' trong những ngày sau nầy, một cách diễn đạt cho kẻ không tin kính. Đất đang trở thành điều mà Đa-vít sau nầy đã cảm thấy, khi ông thấy kẻ trung tín 'đã mất khỏi giữa con loài người' (Thi-thiên 12:1), đến nỗi hầu như không còn ai trên đất ngoại trừ 'con loài người;' hay khi, thấy mình bị bao quanh bởi một thế hệ gian ác, ông nói, 'Ôi! sự nhân từ của Chúa thật lớn lao thay, mà Chúa đã dành cho kẻ kính sợ Chúa, và đã thi hành trước mặt con cái loài người cho những kẻ nương náu mình nơi Chúa!' (Thi-thiên 31:19); hay khi ông nói về 'công việc loài người' (Thi-thiên 17:4); hay khi ông nói về 'linh hồn tôi ở giữa các sư tử, tức là ở giữa con loài người' (Thi-thiên 57:4). Như vậy chúng ta thấy (ngay trong chương nầy) rằng các từ 'loài người,' và 'xác thịt,' và 'thế gian,' vốn tự chúng không phải là tên của điều ác, đang trở thành đồng nghĩa với sự không tin kính.
Cho 'loài người' những con gái được sanh ra. Dĩ nhiên, con trai cũng như con gái được sanh ra; nhưng các con gái được đặc biệt nhắc đến, vì phần chúng đóng trong cảnh tiếp theo. Đó là một cảnh là sự tổng kết và kết quả tự nhiên của điều đã bắt đầu trong La-méc, khi vẻ đẹp của người nữ dẫn đầu trong việc quyến rũ loài người lìa khỏi Đức Chúa Trời. Chính trong lãnh vực của cái đẹp mà Sa-tan đặt những cạm bẫy tinh vi nhất của nó. Nó kết hợp trong một sự ham muốn của xác thịt và sự ham muốn của mắt. Chính sự duyên dáng của người nữ đã ban xung lực mới cho sự không tin kính của đất.
Đất là một cảnh vui chơi và dục vọng. 'Loài người' và các con gái của nó tràn ngập nó. Đối với mắt xác thịt, đó là một sự phô bày sáng sủa về sự hoàn hảo của đất. Bài hát và điệu nhảy, và y phục đẹp, và châu báu quý, và tiếng cười vang,—những điều nầy tạo nên tổng số của 'phép thuật của hạnh phúc' nầy, mà trong đó thế gian đang say sưa.
Tiếng tăm của những 'con gái của vẻ đẹp' nầy lan ra. Những con mắt bị thu hút đến chúng mà lẽ ra không nên nhìn chúng; và những tấm lòng bị quyến rũ bởi chúng mà lẽ ra nên kháng cự những bước tiến của chúng. Nhưng như chính vẻ đẹp của các con gái Mô-áp đã bẫy Y-sơ-ra-ên, và dẫn đến sự gian ác đã kéo cơn đánh phạt của Đức Chúa Trời xuống, thì những sự hấp dẫn của các con gái loài người nầy đã trói buộc những người đã đứng, trong mối liên hệ với Đức Chúa Trời trước trận lụt, như Y-sơ-ra-ên trong những ngày sau nầy.
Vì vẫn còn một số người 'ở riêng một mình,' và không bị pha trộn với kẻ không tin kính. Họ ít, nhưng thời đại nầy qua thời đại khác họ giữ vững đức tin ban đầu. A-đam là đầu của họ; vì lâu dài ông đã ở giữa họ; và ông được biết như con của Đức Chúa Trời (Lu-ca 3:38). Sết và Ê-nót, và đoàn các tổ phụ, được gọi bằng tên của A-đam; và ngay cả sau khi ông chết, họ và con cái họ vẫn bám vào đức tin của A-đam, và thờ phượng Đức Chúa Trời của A-đam. Khi Ca-in và dòng dõi của ông lan ra khắp đất, A-đam và Sết, và dòng dõi của họ, vẫn quây quần quanh quê hương nguyên thủy, và thờ phượng tại cổng vườn địa đàng, trong tầm nhìn của gươm lưỡi lửa và các chê-ru-bim bên trong. Vùng nầy đối với họ như Ca-na-an đối với Y-sơ-ra-ên; và như Y-sơ-ra-ên trong những ngày sau nầy được gọi là các con trai của Đức Chúa Trời, thì những người nầy trong thời kỳ đầu cũng vậy; vì tên của những người được cứu chuộc đã là một trong suốt—'các con trai của Đức Chúa Trời.' Được đồng nhất với Đấng là Con Đức Chúa Trời, và được rửa trong huyết Ngài, họ nhận được tên của Ngài.
Những con trai của Đức Chúa Trời nầy, dù trong nhiều thời đại ở riêng một mình, cuối cùng đã tiếp xúc với kẻ không tin kính. Thủy triều của dân số thế gian dần dần dâng lên cho đến khi nó chạm đến biên giới của Ê-đen, và ở đó nó ném lên bờ những viên ngọc lấp lánh của nó, mà chẳng bao lâu đã thu hút mắt của cư dân vùng thánh. Họ nhặt chúng lên, trang sức mình bằng chúng, và chẳng bao lâu đường phân cách giữa hai vùng biến mất. Các con trai của Đức Chúa Trời bị vẻ đẹp của các con gái loài người nầy mê hoặc, và bước vào hôn nhân với họ. Như vậy kẻ tin kính bị vướng mắc và bị hư hoại. Như vậy kẻ không tin kính càng trở nên không tin kính hơn. Hàng rào hoàn toàn bị phá đổ giữa dòng dõi của người nữ và dòng dõi của con rắn. Như vậy không chỉ một cá nhân bị hủy hoại, như trong trường hợp của Sam-sôn; không chỉ một dân tộc, như trong trường hợp của Y-sơ-ra-ên; mà cả một thế gian bị hủy diệt. Đó là những điều ác chảy ra từ sự ham muốn của xác thịt và của mắt! Chúng ta đã thấy nó trong trường hợp của La-méc; chúng ta thấy nó trong trường hợp trước chúng ta trên một quy mô lớn hơn; chúng ta thấy nó trong các thời đại sau nầy trong Sô-đôm, trong Y-sơ-ra-ên, trong Sam-sôn, trong Đa-vít, trong Sa-lô-môn. Biết bao điều ác vô tận đã chảy ra từ những ham muốn ô uế! Thật là sự hư hoại của lòng tin kính; thật là những tranh chấp, và thù hận, và chiến tranh! Một trong những dấu hiệu của những ngày sau rốt là 'không tiết độ;' và cả Phi-e-rơ lẫn Giu-đe đều đã để lại những lời cảnh báo cho Hội Thánh về những tội đặc biệt nầy. Chúng ta cũng hãy đánh dấu sự nguy hiểm của những cuộc hôn nhân không xứng hiệp. 'Chỉ trong Chúa' là quy tắc của sứ đồ; và khi điều này bị cố ý bỏ qua,—khi vẻ đẹp và sự giàu có, thay vì lòng tin kính, được ưa thích,—thì có tội nào, có sự nguy hiểm nào, cho linh hồn cá nhân, cho gia đình, cho Hội Thánh, cho xứ sở! Xem Sáng-thế-ký 36:35; I Các Vua 11:1–6; E-xơ-ra 9:12; Nê-hê-mi 13:23–28; Ma-la-chi 2:11; I Cô-rinh-tô 7:39; II Cô-rinh-tô 6:14.
Câu 3. 'Đức Giê-hô-va phán rằng: Thần ta sẽ chẳng hằng ở trong loài người luôn; trong điều lầm lạc, loài người chỉ là xác thịt; đời người sẽ là một trăm hai mươi năm mà thôi.'
Có lẽ những lời này đã được phán ra từ môi miệng của Nô-ê. Chính như thế, với tư cách là người rao giảng sự công chính của Đức Chúa Trời, ông đã đoán xét thế gian (Hê-bơ-rơ 11:11), nói với thế hệ đó, trong danh của Giê-hô-va, cả về ân điển lẫn sự công chính, cả về sự nhẫn nhục của Ngài đối với tội nhân, lẫn về sự ghét bỏ tội lỗi của Ngài. Ông nói về Đức Thánh Linh; về Đấng đã "vận hành trên mặt nước" lúc ban đầu, và nay được thấy đang vận hành trên mặt nước đục ngầu hơn của thế gian vô đạo. Chính Ngài là Đấng mà Đức Chúa Trời gọi tại đây, cũng như ở những nơi khác (Châm-ngôn 1:23; Ê-sai 42:1; Ê-xê-chi-ên 39:29; Giô-ên 2:28; A-ghê 2:5; Xa-cha-ri 4:6; Ma-thi-ơ 12:18), là "Thần của ta;" — của ta, đối lập với thần của loài người, với Sa-tan, với xác thịt. Sự "tranh đấu" được nói đến ở đây hàm ý sự xung đột giữa Đức Chúa Trời và tội nhân, thậm chí cũng hàm ý "sự phán xét," như từ ngữ dường như chỉ ra, — Đức Chúa Trời tranh luận với loài người trong tình yêu công chính, — ngồi đoán xét tội lỗi của họ, song vẫn tìm cách chinh phục chính họ. Nhưng tất cả tình yêu này đều vô ích. Sự tranh đấu thất bại. Loài người, như Y-sơ-ra-ên, chống cự và làm buồn Đức Thánh Linh. Họ từ chối để được chinh phục. Họ giành lấy chiến thắng kinh khiếp này trên Đức Chúa Trời, — chiến thắng mà chiến lợi phẩm chính là sự hư mất của họ. Tên mà Đức Chúa Trời đặt cho sự bại hoại của loài người là "xác thịt," — xác thịt đó mà trong đó "chẳng có điều thiện nào cư trú." Các từ "loài người," "thế gian," và "xác thịt," nguyên thủy không mang ý nghĩa xấu. Nhưng khi sự vô đạo tràn ngập đã đổ đầy tội lỗi vào loài người, vào thế gian, và vào xác thịt, thì những từ này trở nên đồng nghĩa với điều ác thuần khiết và không pha trộn. Thần của Đức Chúa Trời đã tranh đấu lâu dài với loài người; nhưng phải có một giới hạn cho điều này; và khi loài người đã chạm đến giới hạn này, — khi họ đã trở thành một khối tội lỗi trọn vẹn, — thì Thần của Đức Chúa Trời rút lui, và họ bị phó cho tâm trí hư đốn. Tuy nhiên, khi quyết định để mặc loài người, hầu cho họ chín muồi cho sự phán xét, Đức Chúa Trời ban một thời gian hoãn lại, — một trăm hai mươi năm. Quả là một ngày dài của ân điển! Đức Chúa Trời sẽ không lợi dụng loài người theo bất cứ cách nào. Ngài ban cho họ đầy đủ thời gian để quay lại. Ngài nhẫn nhục đến cùng. Lòng thương xót của Ngài lớn lao biết bao! Sự chẳng muốn đánh phạt của Ngài vĩ đại biết bao! Tình yêu nhẫn nại của Ngài vô hạn biết bao!
Câu 4. 'Trong đời đó và đời sau, có những người khổng lồ trên mặt đất (tiếng Hê-bơ-rơ: the Nepheelim were on the earth in those days); vì con trai của Đức Chúa Trời ăn ở cùng con gái loài người mà sanh con cái; đây là những người mạnh dạn ngày xưa, là tay danh tiếng.'
Sự gian ác của trái đất từ lâu đã gia tăng. Đã có những người mạnh dạn (như La-méc trước kia, và như Nim-rốt sau này) trên mặt đất; nhưng sự kết hợp buồn thảm này đem lại một động lực mới cho sự vô đạo, và dấy lên một dòng giống mới của những tội nhân khổng lồ. Sự kết hợp giữa Hội Thánh và thế gian đã dẫn đến sự cải thiện về thể chất; đến một sự hoàn hảo cao hơn trong mọi điều thuộc về xác thịt, sức mạnh thân thể, những tài năng tự nhiên, và mọi điều mà loài người gọi là "tiến bộ." Nhưng điều đó đã khiến dòng lũ của điều ác dâng cao nhanh hơn, khi cửa sổ trên trời và các nguồn của vực lớn hòa trộn kho dự trữ hùng vĩ của chúng, như thể báo trước cơn lụt nước sắp đến, và hai nguồn của sự tràn ngập ấy, một từ trên, một từ dưới. Đấng còn cầm giữ cứ cầm giữ, cho đến khi được cất đi khỏi đường; và khi Đấng phân rẽ nước trên với nước dưới bị cất đi, thì các dòng thủy triều hòa vào nhau, dòng lũ của tội lỗi dâng lên, "kẻ nghịch cùng luật pháp" bị tỏ ra, là kẻ mà Chúa đã quét sạch bằng nhát gươm hủy diệt tràn ngập của Ngài, để lại Nô-ê công chính làm chủ trái đất thay cho những kẻ đã lâu nay tiếm quyền thống trị.
Câu 5. 'Đức Giê-hô-va thấy sự hung ác của loài người trên mặt đất rất nhiều, và các ý tưởng của lòng họ chỉ là xấu luôn.'
Cảnh tượng này được trình bày như đặc biệt đến dưới con mắt của Đức Chúa Trời. Ngài từ trời nhìn xuống, và thấy! (Sáng-thế-ký 18:21; Thi-thiên 14:2.) Còn cần gì nhân chứng nữa? Đây là một Đấng tốt hơn cả ngàn nhân chứng loài người. Ngài đã thấy, và không thể nhầm lẫn. Ngài đã thấy, và sẽ không trình bày sai. Năm chương trước, chúng ta được biết rằng Đức Chúa Trời thấy mọi sự đều tốt lành; nay Ngài thấy mọi sự đều gian ác. Chẳng có gì ngoài điều ác đến trước mắt Ngài, trong thế giới bên ngoài lẫn thế giới bên trong của loài người. Ngài đã dựng nên thế gian này chưa đầy một ngàn năm trăm năm trước; lúc ấy nó thánh khiết và được phước, xứng đáng làm nơi cư ngụ cho chính Ngài và mọi loài thánh. Nay không còn một dấu vết nào của sự tuyệt hảo ấy. Mọi sự đều gian ác. Có "sự hung ác:" nó ở "trên mặt đất," chính đất của Ngài; nó là sự hung ác của "loài người," chính loài mà Ngài đã dựng nên theo hình ảnh của Ngài; nó "rất nhiều." Và chắc chắn điều mà Đức Chúa Trời gọi là "sự hung ác rất nhiều" hẳn phải thật sự rất nhiều. Nhưng không chỉ thế giới bên ngoài gian ác. Thế giới bên trong còn tệ hơn. Nguồn suối đã trở nên ô uế hoàn toàn. "Lòng" của loài người gian ác; "ý tưởng" của lòng họ gian ác; "sự tưởng tượng" của ý tưởng lòng họ gian ác; thậm chí, "mọi sự tưởng tượng" của ý tưởng lòng họ đều gian ác; thậm chí, "chỉ là xấu," và lại "luôn luôn." Đó là bức tranh của Đức Chúa Trời về lòng người! Nay còn khác biệt gì giữa loài người và ma quỷ? Trái đất nay có đẹp đẽ hơn địa ngục chăng? Đó là dòng giống loài người khi đã chín muồi cho sự phán xét. Vậy, sự phán xét ấy há chẳng công chính sao? Có lạ gì khi Đức Chúa Trời quét sạch một dòng giống như thế? Không, há chẳng lạ sao khi Ngài chịu đựng nó lâu đến thế, và chẳng muốn hủy diệt nó đến nỗi phải hoãn đòn đánh của Ngài suốt một trăm hai mươi năm, và suốt thời gian ấy vẫn đối xử với nó bằng lòng thương xót nhẫn nại, khắc khoải vì nó với tình yêu không hề tắt?
Câu 6. 'Đức Giê-hô-va lấy làm ăn năn đã làm nên loài người trên mặt đất, và buồn rầu trong lòng.'
Trong khi mô tả tội lỗi của loài người như thế, Đức Chúa Trời vẫn nhận họ là công trình của tay Ngài. Ở đây chúng ta đọc, không phải loài người "đã được dựng nên," mà là "Ngài đã dựng nên loài người." Đức Chúa Trời không che giấu sự thật rằng, loài đã trở nên gian ác trọn vẹn chính là loài người mà Ngài đã dựng nên. Không hề che đậy sự thất bại bề ngoài này của chương trình Ngài. Kinh Thánh chép rằng Ngài đã "ăn năn" vì đã dựng nên loài người; và dầu theo một nghĩa Đức Chúa Trời không thể "ăn năn" (Dân-số Ký 23:19), song theo một nghĩa khác Ngài có ăn năn; Ngài cũng chẳng ngần ngại nói về những "sự ăn năn" của Ngài (Ô-sê 11:8). Vì dầu Ngài là Đấng không hề thay đổi, song sự không thay đổi ấy không phải là điều tùy tiện hay vô lý, như thể không hoàn cảnh thay đổi nào có thể khiến Đức Chúa Trời đổi ý. Đó sẽ là sự không thay đổi của sự dại dột, chứ không phải của sự khôn ngoan. Hơn nữa, hãy nhớ rằng điều chúng ta quy cho Đức Chúa Trời như sự hoàn hảo của Ngài là sự không thay đổi về mục đích, chứ không phải sự không thay đổi về cách thức hành động. Không, chính nhờ sự biến đổi trong cách thức hành động mà Ngài thực hiện mục đích không hề thay đổi của mình. Nhưng lại thêm rằng, "Ngài buồn rầu trong lòng." Cách diễn đạt mạnh đến nỗi gây sửng sốt. Nó khiến chúng ta phải hỏi: Nói về Đức Chúa Trời như thế có đúng không? Nói như thế là đúng; vì chính Đức Chúa Trời đã nói về chính Ngài như thế. Và sự thấu suốt sâu xa biết bao mà Ngài ban cho chúng ta vào lòng Ngài; sự tỏ bày kỳ diệu biết bao mà Ngài tỏ cho chúng ta về những khắc khoải của Ngài đối với loài người phản loạn! Đó là cùng một từ mà Ngài dùng trong Thi-thiên 78:40, khi Ngài nói về việc Y-sơ-ra-ên "làm buồn" Ngài trong đồng vắng; và trong Ê-sai 63:10, khi Ngài nói về việc họ làm buồn Đức Thánh Linh của Ngài. Chỉ có điều nó mạnh hơn những chỗ ấy, vì đó là, "Ngài buồn rầu (hay đau đớn) trong lòng."
Không phải vì một cơn khủng hoảng bất ngờ đã xảy ra. Không phải vì mục đích của Đức Chúa Trời bị thất bại. Không phải vì Đức Chúa Trời cũng bị chi phối bởi những tình cảm như chúng ta. Không phải vì cuối cùng Ngài đã thôi quan tâm đến công việc của tay mình, và ước gì chúng chưa từng hiện hữu. Nhưng Đức Chúa Trời ở đây đang nói theo cách của loài người. Ngài nhìn các sự kiện đúng như chúng là, không liên hệ đến quá khứ hay tương lai. Ngài tách riêng hay phân cách chúng ra, và nhìn chúng như chúng đứng một mình, Ngài tuyên bố điều Ngài nghĩ và cảm. Các mục đích đời đời của Đức Chúa Trời cũng không thay đổi sự đánh giá của Ngài về các biến cố. Mục đích của Đức Chúa Trời là Đấng Christ phải bị nộp và bị giết; song điều đó không thay đổi sự đánh giá của Đức Chúa Trời về tội ác ấy. Mỗi hành động của loài người, theo một phương diện, là một mắt xích cần thiết trong mục đích vĩ đại của Đức Chúa Trời, song mỗi hành động vẫn phải được cân nhắc và đo lường riêng rẽ. Đức Chúa Trời đang nhìn cảnh tượng đúng như một người sẽ nhìn, và diễn đạt bằng ngôn ngữ như loài người đã dùng trong hoàn cảnh như thế. Ngài thấy mọi nỗi khốn khổ và sự tàn phá hiện tại mà cảnh tượng bày ra, và chúng thật sự tác động đến Ngài đúng theo bản chất của chúng; và khi chúng tác động đến Ngài thế nào, Ngài cũng nói ra bằng lời của loài người như thế. Cảnh tượng tác động đến Đức Chúa Trời đúng như nó đã tác động đến một người cha khôn ngoan, công chính nhưng đầy lòng nhân từ; và lời Ngài tương ứng với điều đó. Những cảm xúc được gieo vào loài người, ở một mức độ nào đó, hẳn phải giống với những cảm xúc hiện hữu trong Đức Chúa Trời. Vì loài người được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời về mặt cảm xúc cũng thật như về mặt trí tuệ. Lòng người là bản đối chiếu của lòng Đức Chúa Trời. Do đó Đức Chúa Trời thường dùng ngôn ngữ của cảm xúc loài người khi nói về chính Ngài. Tình yêu, sự ghét, cơn thịnh nộ, lòng thương xót, nỗi buồn của Đức Chúa Trời, đều là thật; và chúng tương ứng với những cảm xúc mà Ngài đã gieo vào loài người; chỉ khác một điều, là trong Đức Chúa Trời không có sự pha trộn của tội lỗi.
Phải, Đức Chúa Trời "buồn rầu trong lòng." Đó là chính lời Ngài. Chúng ta chớ giải thích chúng đi. Ngài buồn vì sự biến đổi mà tội lỗi đã gây ra trong công việc của tay Ngài. Ngài buồn vì sự sỉ nhục đã giáng trên chính Ngài. Ngài buồn vì nỗi khốn khổ và sự tàn phá của loài người, — thật kinh khiếp, thật đời đời! Ngài buồn vì chính Ngài phải là Đấng tuyên án cho loài người, là Đấng giáng hình phạt cho loài người. Đức Chúa Trời mà chúng ta phải giao thiệp thật đầy ân điển không thể tả xiết biết bao! Ngài chẳng muốn hủy diệt biết bao, Ngài sẵn lòng ban phước và cứu rỗi biết bao! Với tình yêu khắc khoải dường nào Ngài cúi xuống trên loài người phản loạn!
Câu 7. 'Đức Giê-hô-va phán rằng: Ta sẽ hủy diệt khỏi mặt đất loài người mà ta đã dựng nên, từ loài người cho đến loài súc vật, loài côn trùng, loài chim trời; vì ta lấy làm ăn năn đã làm nên các loài nầy.'
Có lẽ những lời này đã được phán cho Nô-ê, "người rao giảng sự công chính," hay cho một vài tổ phụ công chính khác bấy giờ còn sống trên đất, để họ công bố sứ điệp về sự phán xét. Những lời mở đầu, "Và Đức Giê-hô-va phán," thật không phải không có ý nghĩa đặc biệt. Ngài cất tiếng và công khai tuyên bố mục đích phán xét của Ngài, để loài người được cảnh báo đầy đủ; để khi sự tàn phá đến, họ biết rằng đó không phải là cơn bùng nổ thình lình của sự báo thù, mà là sự hiện ra hay sự thi hành của một mục đích bình tĩnh và đã suy xét kỹ.
Lời tuyên bố của Đức Chúa Trời là, "Ta sẽ hủy diệt loài người!" Ngài đã định ý, và ai sẽ cãi lại Ngài, hay hủy bỏ mục đích của Ngài? Ngài sẽ "xóa bỏ" loài người, — Ngài sẽ quét họ đi như người ta quét bỏ điều mình ghê tởm. Khi Ngài "xóa bỏ" tội lỗi chúng ta, lúc chúng ta tin nhận lời chứng về ân điển Ngài, Ngài xóa chúng hoàn toàn, cất chúng khỏi chúng ta xa như phương đông cách xa phương tây; cũng thế Ngài sẽ "hủy diệt" loài người trọn vẹn như Ngài cất đi tội lỗi; Ngài sẽ "xóa bỏ" những tội nhân của thế gian vô tín trọn vẹn như Ngài "xóa bỏ" tội lỗi của Nô-ê tin kính và con cháu ông.
Chính loài người mà Ngài đã dựng nên là loài mà Ngài sắp "xóa bỏ" như thế. Như Ngài xóa bỏ tội lỗi mà Ngài chẳng hề dựng nên, Ngài cũng xóa bỏ tội nhân mà Ngài đã dựng nên. Ngài chẳng tiếc công trình của tay mình. Lời lẽ thật đầy kinh khiếp sâu xa! "Ta sẽ hủy diệt loài người mà ta đã dựng nên." Lời cảnh cáo và quở trách nghiêm trọng cho những kẻ khinh suất chế nhạo chúng ta vì tin vào sự đoán phạt đời đời của kẻ vô đạo, và nói rằng, "Ồ! Đức Chúa Trời chẳng dựng nên loài người để hủy diệt họ." Đúng, Ngài chẳng dựng nên họ để hủy diệt họ; nhưng Ngài sẽ làm điều đó! Ngài chẳng dựng nên họ cho sự tối tăm, nhưng cho sự sáng; song sự tối tăm đời đời sẽ là phần của họ. Ngài chẳng muốn kẻ có tội phải chết, song nó sẽ chết. Ngài chẳng dựng nên loài người cho địa ngục, cũng chẳng dựng địa ngục cho loài người, song kẻ ác sẽ bị quăng vào địa ngục. "Ta sẽ hủy diệt loài người mà ta đã dựng nên." Chính Ngài sẽ làm điều đó; bằng chính tay Ngài, Ngài sẽ hủy diệt công trình của mình. Ngài sẽ không để mặc nó tự rã ra, cũng chẳng chỉ khiến lương tâm nó làm kẻ hành hạ nó, như một số người nói; chính Ngài sẽ thi hành sự phán xét. Và tất cả điều này vì Ngài là "Đức Chúa Trời công chính, Đấng yêu sự công chính."
Ngài sẽ hủy diệt họ "khỏi mặt đất." Trái đất sẽ không bị hủy diệt trong cơn tàn phá này. Nó sẽ không phải nhận thêm lời rủa sả nào vì tội lỗi của loài người; không, nó sẽ được giải thoát khỏi một gánh nặng, một khối ô uế không thể chịu nổi đã tích tụ suốt mười lăm thế kỷ. Dầu Đức Chúa Trời đã rủa sả đất, song Ngài luôn tỏ ra rằng đó là vì cớ loài người, chứ không phải vì chính nó. "Muôn vật đã bị bắt phục sự hư không, chẳng phải tự ý mình" (Rô-ma 8:20). Không, chúng ta có thể nói rằng ở đây có một mục đích của ân điển được hé lộ về trái đất, khi sự phán xét được công bố chống lại cư dân của nó. Mục đích của Đức Chúa Trời qua cơn lụt nước là tẩy sạch đất khỏi sự ô uế, cũng như sau này Ngài sẽ luyện sạch nó bằng lửa, cất đi trong ngày ấy không chỉ sự gian ác đang đè nặng, mà còn đốt cháy lời rủa sả khỏi huyết mạch của nó. Nước có thể làm điều trước; nhưng cần có lửa cho điều sau.
Nhưng dầu chính trái đất sẽ không chung phần tàn phá với loài người, các loài thú, loài chim và loài bò sát phải bị quét sạch cùng với họ. Chúng phải chung phần định mệnh với họ, vì liên hệ với họ mật thiết hơn là đất vật chất. Vậy, tội lỗi hẳn phải là gì trong mắt Đấng Thánh, khi nó kéo theo sau nó sự tàn phá vô biên như thế? Bất cứ điều gì liên hệ mật thiết nhất với loài người, kẻ có tội, đều phải hư mất với họ. Tội lỗi đầu tiên của loài người đã đem lời rủa sả vào, nhưng nó không hủy diệt các loài thọ tạo; nay, tội lỗi đã dâng cao, đã trỗi dậy và tràn ngập cả tạo vật đến nỗi sự công chính của Đức Chúa Trời đòi phải thi hành án ngay cả trên tạo vật vô tri, để Ngài công bố trước cả vũ trụ, bằng tiếng của cơn lụt nuốt trọn mọi sự, rằng Ngài ghét cay ghét đắng điều loài người đã làm.
Rồi lời tuyên bố của câu thứ sáu được lặp lại: "Vì ta lấy làm ăn năn đã làm nên các loài nầy." Sự nhắc lại ý định của Đức Chúa Trời này giáng xuống tai chúng ta nghiêm trọng biết bao! Ngài cảm nhận sâu xa biết bao về tội lỗi, về sự sai trái, về sự sỉ nhục mà loài người đã gây ra! Lòng thương xót những tội nhân mà, trong sự công chính của Ngài, Ngài bị buộc phải quét sạch, sâu thẳm biết bao! Cảnh tượng bày ra trước mắt Ngài hẳn đã kinh khiếp biết bao, khi sau khi xem xét nó, Ngài bị thôi thúc phải phán, về các loài thọ tạo mà Ngài đã dựng nên, "Ta lấy làm ăn năn đã làm nên các loài nầy"! Có sự dốt nát nào — có sự điên rồ nào vượt quá những kẻ xem nhẹ tội lỗi, coi nó như một cơn bệnh thoáng qua, đang trong dòng thời gian tự đào thải khỏi hệ thống, và chẳng bao lâu sẽ qua đi? Vị trí của ngươi sẽ kinh khiếp biết bao, hỡi loài người, khi Đức Chúa Trời đến và phán điều này về ngươi! Sẽ đủ kinh khiếp khi ngươi bị đưa đến chỗ phải cảm thấy, "Ôi, ước gì ta chưa từng được dựng nên!" nhưng sẽ còn choáng ngợp hơn khi Đức Chúa Trời đến và phán, "Ôi, ước gì ta chưa từng dựng nên ngươi!"
Câu 8. 'Nhưng Nô-ê được ơn trước mặt Đức Giê-hô-va.'
Có một ngoại lệ. Dòng giống sẽ không bị quét sạch hoàn toàn. Có một phần sót lại theo sự lựa chọn của ân điển. Đức Chúa Trời thương xót kẻ Ngài thương xót (Rô-ma 9:15). Mục đích của Đức Chúa Trời sẽ đứng vững, bất chấp tội lỗi của thế gian. Về bản chất chẳng cao hơn mức của một thế gian vô tín, Nô-ê nhờ ân điển mà đứng vững. "Chẳng phải bởi việc làm, nhưng bởi Đấng kêu gọi." Ông trỗi dậy khi những kẻ khác sa ngã. Ông càng trỗi cao hơn, khi những kẻ còn lại càng chìm sâu hơn. Vì Giê-hô-va đã nắm lấy ông; và Giê-hô-va nâng đỡ ông. Cũng chẳng phải vì ông tốt hơn những kẻ còn lại mà sự lựa chọn của Đức Chúa Trời giáng trên ông; nhưng ông đã trở nên tốt hơn là hậu quả của sự lựa chọn ấy. Và người tin kính nào lại chẳng truy nguyên đức tin, tình yêu, và toàn bộ sự biến đổi của mình về cùng một nguồn mạch đời đời ấy?
Vậy, sự mô tả của Đức Chúa Trời về một thánh đồ, là một người đã được ơn trước mắt Ngài. Và đây cũng là lời tự thuật của chính thánh đồ về mình — "Bấy giờ tôi ở trước mắt Ngài như một người được ơn" (Nhã-ca 8:10). Đây là tất cả những gì ông có thể nói về mình, — tất cả những gì ông có thể kể về nguồn gốc của địa vị làm con, về nguyên nhân của sự biến đổi thuộc linh của mình. Thật phước hạnh biết bao khi có thể đơn sơ truy nguyên mọi điều tốt lành trong chúng ta thẳng về ý muốn và tình yêu tối thượng của Giê-hô-va!
Câu 9. 'Nầy là dòng dõi của Nô-ê. Nô-ê trong đời mình là một người công chính và trọn vẹn, đồng đi cùng Đức Chúa Trời.'
Lời chứng chung về Nô-ê là, ông "đã được ơn trước mặt Đức Chúa Trời." Nay lời chứng đầy đủ và riêng biệt tiếp theo. Đó là ý kiến của chính Đức Chúa Trời về thánh đồ của Ngài. Nó nêu lên ba đặc điểm.
1. Ông là một người công chính, — một người được Đức Chúa Trời kể là công chính. Dường như chính vì cách diễn đạt này mà sứ đồ gọi ông là "người hưởng kế nghiệp của sự công chính bởi đức tin" (Hê-bơ-rơ 11:7). Có sự công chính ở trên ông và ở trong ông; và Đức Chúa Trời công nhận cả hai. Sự công chính bảo lãnh của Con Đức Chúa Trời đặt ông vào địa vị của một người công chính; và sự công chính bên trong của Đức Thánh Linh ban cho ông bản chất của một người công chính. Ông nổi bật trước mắt chúng ta, thánh khiết giữa một thế hệ vô thánh, được xưng công chính giữa một thế gian bị đoán xét.
2. Ông trọn vẹn trong đời mình. Ông nổi bật "đầy đủ" như một người của Đức Chúa Trời, trong mọi đặc điểm cấu thành bản chất ấy; như sứ đồ nói khi ông cho biết sự xứng hợp của lời Đức Chúa Trời để khiến "người thuộc về Đức Chúa Trời được trọn vẹn và sắm sẵn để làm mọi việc lành" (II Ti-mô-thê 3:17). Ông không phải là người không có tội; vì "chẳng có người công chính trên đất nào làm lành mà không phạm tội" (I Các Vua 8:46; II Sử-ký 6:36; Truyền-đạo 7:20); nhưng ông trọn vẹn về mặt lương tâm, và trong mọi phần của bản chất và đời sống, ông mang dấu ấn của sự công chính, — như có chép về Xa-cha-ri và Ê-li-sa-bét rằng, "Cả hai đều là công chính trước mặt Đức Chúa Trời, vâng giữ mọi điều răn và lễ nghi của Chúa một cách không chỗ trách được" (Lu-ca 1:6). Phải, ông "trọn vẹn trong đời mình." Ông đứng một mình; song ông vẫn đứng. Ông giữ mình xa khỏi điều ác xung quanh. Ông chẳng nhiễm lấy chút ô uế nào đang đầy dẫy. Ông nắm chặt trong một thời đại tội lỗi vô song, khi ông chẳng có ai đứng cùng mình ngoài Đức Chúa Trời.
3. Ông đồng đi với Đức Chúa Trời. Từ ngữ mạnh mẽ và đặc biệt, biểu thị sự lặp lại và năng lực của hành động. Ông đi và đi mãi; phải, bước đi với năng lực sốt sắng và không mệt mỏi. Trải qua nhiều thế kỷ ông cứ sống, đồng đi với Đức Chúa Trời, như Hê-nóc đã làm trước ông; không, trong một phần thời gian, với Hê-nóc ở bên cạnh ông; vì chỉ hai người này được dùng cách diễn đạt ấy. Dường như Đức Chúa Trời đã xuống đất và bước đi qua nó, với Hê-nóc một bên, và Nô-ê một bên. Về Áp-ra-ham có chép, "Hãy đi ở trước mặt ta, làm một người trọn vẹn;" nhưng dường như sự đồng đi của Hê-nóc và Nô-ê này còn gần gũi và phước hạnh hơn điều ấy.
Câu 10. 'Nô-ê sanh ba con trai là Sem, Cham và Gia-phết.'
Người thánh này là một người chồng và một người cha. Vì mối dây hôn nhân là thánh, không, "đáng tôn trọng trong mọi sự" (Hê-bơ-rơ 13:2), và mối quan hệ cha con thật tuyệt hảo và được phước. Chẳng bao lâu nữa toàn thể nhân loại sẽ được thu hẹp lại trong các thành viên của gia đình Nô-ê. Đó là eo đất hẹp giữa thế giới cũ và thế giới mới; đó là phần sót lại mà Hội Thánh của Đức Chúa Trời được thu về. Sa-tan sẽ đắc thắng biết bao trước viễn cảnh cắt đứt dòng dõi của người nữ; không, ép buộc Đức Chúa Trời (xin tha cho cách diễn đạt này) phải tự tay cắt đứt dòng dõi ấy, và như thế phá vỡ lời hứa đầu tiên của Ngài, cũng như hủy diệt niềm hy vọng duy nhất của thế gian! Dòng dõi của người nữ đang nhanh chóng tuyệt diệt. Lời hứa treo trên một sợi chỉ. Niềm hy vọng của Hội Thánh thu hẹp lại trong một thánh đồ duy nhất. Như thế Đức Chúa Trời để mọi sự đi đến chỗ khủng hoảng, — chỗ cùng cực, — để sự khôn ngoan và quyền năng của chính Ngài được tỏ ra, và sự kiêu ngạo bị giấu khỏi loài người. Mọi sự đều bởi Đức Chúa Trời.
Sem được nêu tên đầu tiên trong danh sách này, dầu Gia-phết là anh cả (Sáng-thế-ký 10:21). Như Giu-đa, ông sẽ được sự ưu tiên, — quyền trưởng nam; và điều này không bởi bất cứ quyền tự nhiên nào, mà hoàn toàn bởi sự lựa chọn của Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời thường dạy chúng ta trong lời Ngài biết bao rằng mọi sự tôn trọng đều bởi Ngài, và sự ưu tiên cao nhất mà Ngài có thể ban cho một người là khiến người ấy thành một mắt xích trong dòng dõi của Đấng Mê-si-a. Sự liên hệ với Đấng Christ, ngay cả trước khi Ngài đến, là huy hiệu quý tộc của Đức Chúa Trời — ngôi sao danh dự của Ngài. Ngày nay vẫn thế. Sự liên hệ với Đấng Christ, qua đức tin nơi lời chứng của Đức Chúa Cha về Ngài, là sự tôn trọng chân thật và cao quý nhất của loài người, hoặc nay trên đất hoặc sau này trong Nước Đức Chúa Trời.
Các câu 11, 12. 'Thế gian bấy giờ đều bại hoại trước mặt Đức Chúa Trời (tiếng Hê-bơ-rơ: And, or Now, the earth); và đất đầy dẫy sự hung ác. 12. Nầy, Đức Chúa Trời nhìn xem thế gian, thấy đều bại hoại, vì hết thảy xác thịt làm cho đường mình trên đất phải bại hoại.'
"Nó đã bại hoại." Nó đã trở thành một xác chết đang rữa và gớm ghiếc; ô uế và đáng ghét; hoàn toàn trái ngược với điều Đức Chúa Trời đã dựng nên. Vì dầu nó chẳng được dựng nên, như cơ nghiệp tương lai, là "không hề hư nát," song nó vốn "không hư nát." Chẳng có tì vết nào trên nó; không tội lỗi; không ô uế; không vết nhơ.
Nó bại hoại "trước mặt Đức Chúa Trời." Ngay trước mắt Ngài và dưới con mắt Ngài, nó say sưa trong sự đê tiện của mình. Sự gian ác của nó táo tợn, và tăm tối trong sự thách thức Đức Chúa Trời. Ngài tuyên bố điều này không như một người thuật lại điều nghe đồn, mà như người kể lại điều đã đến dưới mắt mình. Phải, Ngài đã nhìn xem nó. Ngài ghét tội lỗi; song Ngài đã chịu đựng lâu dài với nó. Lòng thương xót của Ngài là thế!
"Đất đầy dẫy sự hung ác." Bất công, tàn nhẫn, cướp bóc, gian ác, — đó là toàn bộ câu chuyện của nó. Như một biển cả hùng vĩ, sự hung ác đã dâng lên, cho đến khi mọi đồng bằng và thung lũng đều ngập lụt. Nó đã đẫm mình trong tội lỗi trước khi bị dìm trong nước.
Trái đất là thế! Biến đổi từ thiên đàng thành tệ hơn cả đồng hoang; từ chỗ ngự của Đức Chúa Trời thành như Ba-by-lôn, nơi ở của ma quỷ, của những kẻ khổng lồ, kẻ giết người, và mọi loài ô uế gớm ghiếc. Tội lỗi đã làm gì! Nó còn có thể làm gì! Nó có thể nhanh chóng làm trống rỗng một linh hồn hay một thế giới khỏi mọi điều tốt, và đổ đầy mọi điều ác vào chúng! Sương giá mùa đông cũng chẳng hủy hoại cây non như tội lỗi hủy hoại linh hồn hay thế giới mà nó len vào.
Nhưng lời mô tả kinh khiếp được lặp lại trong câu tiếp theo, và chính Đức Chúa Trời được tuyên bố là nhân chứng của điều ác. Đức Chúa Trời đã nhìn xem trái đất. Ngài đã xem xét nó, để không có sự nhầm lẫn nào; và để không ai nói rằng Ngài đoán xét vội vàng hay không đúng. Ngài sẽ không đoán xét sai các loài thọ tạo của Ngài; Ngài cũng sẽ không để chúng tưởng rằng Ngài đang làm thế. Nầy, nó đã bại hoại. Không thể có sự nhầm lẫn. Con mắt thần thánh không thể bị lừa dối. Mọi xác thịt đều đã làm bại hoại đường mình trên đất. Toàn thể dòng giống đã đi lạc, và trở nên đê tiện. Bên ngoài cũng như bên trong, mọi sự đều gian ác. Như thế tội lỗi lan rộng và lan xa, cũng như ăn sâu. Nó không có hồi kết. Nó chẳng bao giờ tàn lụi, cũng chẳng mất đi sự gớm ghiếc. Đức Chúa Trời chịu đựng lâu dài với nó. Ngài để điều ác cũng như điều thiện chín muồi. Ngài sẽ không hái trái ác còn xanh, cũng như trái thiện còn xanh. Mãi đến khi "nho đã chín hoàn toàn" thì các chùm nho của đất mới được thu hoạch (Khải-huyền 14:18). Mỗi tội lỗi đang khiến trái đất chín muồi hơn cho cơn thịnh nộ cuối cùng, và sửa soạn nó cho dòng lũ lửa.
Câu 13. 'Đức Chúa Trời bèn phán cùng Nô-ê rằng: Kỳ cuối cùng của mọi xác thịt đã đến trước mặt ta; vì cớ loài người mà đất phải đầy dẫy điều hung ác; vậy, ta sẽ diệt trừ họ cùng đất.'
Chính với Nô-ê, mặt đối mặt, Đức Chúa Trời nay phán. Những lời phán trước, dầu có lẽ được phán qua ông, là những lời công bố chung, dành cho mọi người. Ngài cho ông biết rằng nay sự nhẫn nhục lâu dài của Ngài đã cạn, và kỳ cuối cùng của mọi xác thịt đã đến trước mặt Ngài. Nó đã bị trì hoãn lâu, nhưng cuối cùng cũng đến; — kỳ cuối cùng của mọi xác thịt; — kỳ cuối cùng của ngày họ trên đất; và cùng với kỳ cuối cùng của ngày ấy, là kỳ cuối cùng của ân điển, kỳ cuối cùng của hy vọng, khởi đầu của cơn thịnh nộ và sự khốn khổ đời đời! Đức Chúa Trời phán đơn sơ biết bao, mà nghiêm trọng biết bao! Không trong cơn giận, song với quyết định kinh khiếp! Sự phán xét của ngày lớn sẽ như thế.
Đức Chúa Trời không đoán xét vội vàng, hay với tinh thần báo thù, đối với loài người tội lỗi đáng thương. Ngài có lý do cho điều Ngài làm, và những lý do ấy xứng với chính Ngài. Không đòn đánh nào đến cách ngẫu nhiên. Mọi sự được phán cách bình tĩnh, và được làm cách bình tĩnh. Và điều này, hỡi tội nhân, há sẽ chẳng làm trầm trọng thêm nỗi buồn vô tận của ngươi sao? Ngươi không thể tự an ủi bằng ý tưởng rằng mình đang chịu khổ cách bất công, hay là nạn nhân của một bản án vội vàng. Sự khôn ngoan và sự công chính của tiến trình sẽ rõ ràng ngay cả với chính ngươi. Điều này cũng khiến trường hợp của ngươi thật vô vọng. Nếu lý do cho sự đoán phạt ngươi yếu ớt hay thiên vị, ngươi còn có thể hy vọng sự đảo ngược quyết định; nhưng chúng khôn ngoan, tốt lành, thánh khiết đến nỗi sự đảo ngược là đời đời không thể. Trong trường hợp trước mắt, lý do của Đức Chúa Trời là sự bại hoại hoàn toàn đường lối của loài người, và việc họ làm đất đầy dẫy sự hung ác. Họ không chỉ để điều ác len vào, mà còn khiến nó tràn ngập; họ đã làm đất đầy dẫy nó. "Đất bị ô uế bởi dân cư nó" (Ê-sai 24:5). Không phải một tội lỗi đem cơn phán xét xuống; không, cũng chẳng phải nhiều tội lỗi. Chính là sự cố chấp trong tội lỗi cho đến khi những kẻ khác bị làm hư hỏng, đất bị ô uế, và Đức Thánh Linh bị làm buồn mà lìa đi. Đức Chúa Trời ghét ngay cả một tội lỗi; nhưng Ngài chậm trừng phạt. Mãi đến khi tội lỗi trở thành dòng lũ tràn ngập, Ngài mới đánh phạt. Nhưng khi Ngài phán xét, đòn đánh kinh khiếp biết bao! Đức Chúa Trời nay cũng đang chờ đợi trong tình yêu nhẫn nại của Ngài. Đất đầy dẫy tội lỗi, nhưng Ngài chờ đợi. Ngài sẽ không quăng nó vào bàn ép rượu của cơn thịnh nộ Ngài cho đến khi nho của nó chín hoàn toàn (Khải-huyền 14:18). Dòng lũ nước đã chờ cho đến khi sự gian ác làm đất đầy dẫy. Dòng lũ lửa cũng vậy; nó chờ cho đến khi sự gian ác của những ngày cuối cùng đạt đến đỉnh điểm. Rồi sự phán xét ngồi vào; và người ta thấy rằng tội lỗi chẳng phải chỉ là một cơn bệnh cần được chữa lành, mà là tội đáng trách, chỉ có thể được xử lý tại một tòa án công lý bởi Đấng Phán Xét vĩ đại của muôn loài. Vì Đấng giáng hình phạt chính là Đức Chúa Trời: "Ta sẽ diệt trừ họ cùng đất." Họ đã làm đất bại hoại; ta sẽ làm họ bại hoại cùng đất mà họ đã làm bại hoại. Họ và đất của họ sẽ bị hủy diệt cùng nhau; vì bản án được phán ra chống lại cả hai. Sự hủy diệt này không hàm ý sự tiêu diệt của loài người hay của đất. Sứ đồ Phi-e-rơ, khi nói về thế giới cũ "bị hủy hoại," cũng không có ý là tiêu diệt. Cũng vậy, khi đất này được nói là bị lửa thiêu đốt, chúng ta chớ hiểu là tiêu diệt. Nó đi qua lửa, chỉ để được luyện sạch; và như thế, được tẩy sạch xỉ bã bởi lửa của Đấng Luyện, nó hiện ra là một thế giới vinh hiển hơn trước.
Các câu 14–16. 'Ngươi hãy đóng một chiếc tàu bằng cây gô-phe, đóng có từng phòng, rồi trét chai bề trong cùng bề ngoài. 15. Vậy, hãy làm theo thế nầy: Bề dài tàu ba trăm thước, bề ngang năm mươi thước, bề cao ba mươi thước. 16. Trên tàu ngươi sẽ làm một cửa sổ, bề cao một thước, và chừa một cửa bên hông; ngươi sẽ làm một từng dưới, một từng giữa và một từng trên.'
"Làm sao ai có thể thoát được?" hẳn là cảm nghĩ của Nô-ê, khi nghe bản án của Đức Chúa Trời chống lại thế gian. Không chút chậm trễ, Đức Chúa Trời tỏ ra sự dự bị phải làm cho sự giải cứu của số ít. Sự giải cứu ấy bởi Đức Chúa Trời trực tiếp như sự hủy diệt vậy. Song loài người phải làm chiếc tàu của sự giải cứu. "Hãy đóng cho mình," là mạng lệnh rõ ràng và khẩn thiết. Sự giải cứu đã được Đức Chúa Trời bảo đảm và dự bị, song mọi sự đều tùy thuộc vào việc loài người dùng phương tiện đã định, cũng như trong trường hợp Phao-lô được giải cứu khỏi đắm tàu.
Chiếc tàu được hoạch định khéo, cân đối khéo; thích ứng tuyệt vời cho mục đích của nó; không phải để dong buồm, mà để nổi, không phải để trang trí, mà để an toàn. Đức Chúa Trời biết cách giải cứu những kẻ thuộc về Ngài, song Ngài làm điều đó bằng phương tiện, dầu những phương tiện ấy đôi khi xem ra khá mong manh. Việc Ngài dự bị phương tiện, và đặt chúng trong tầm tay chúng ta, hàm ý lời hứa rằng khi dùng chúng chúng ta sẽ đạt được điều chúng được định để dẫn đến. Đức Chúa Trời không chế nhạo chúng ta. Ngài không đặt một chiếc thang lên trời, mà lại không có ý cho chúng ta leo lên. Ngài không dự bị một Đấng Cứu Thế chỉ để trêu chọc hay chế nhạo. Ngài dự bị một Chiếc Tàu, và Ngài mở một cánh cửa trong đó, để chúng ta bước vào và được cứu. Ngài dự bị sự yên ủi cũng như sự an toàn; ánh sáng trong Chiếc Tàu này, để chúng ta không đi mù quáng về thiên đàng, hay trong bóng tối; không chỉ được chứa cách an toàn, mà được đưa qua với sự yên ủi và vui mừng. Và cũng như sự giải cứu của Hội Thánh là chắc chắn, sự hủy diệt của thế gian cũng vậy. Dòng lũ lửa sẽ không tha ai. Song cánh cửa mở của Chiếc Tàu chúng ta chào đón mọi người. Và chúng ta biết rằng Chiếc Tàu của chúng ta vừa đủ vừa thích hợp. Đấng Christ chính là Đấng Giải Cứu như chúng ta cần. Và chúng ta phải tiếp nhận Ngài như thế, không tự đóng một chiếc tàu cho mình, hay tự tạo một Đấng Christ cho mình; nhưng tiếp nhận chính Đấng Christ mà Đức Chúa Cha dự bị tại đây.
Câu 17. 'Còn phần ta, nầy, ta sẽ dẫn nước lụt khắp trên mặt đất, đặng tuyệt diệt các xác thịt có sanh khí ở dưới trời; hết thảy vật chi ở trên mặt đất đều sẽ chết hết.'
Nay, lần đầu tiên, bản chất của sự hủy diệt sắp đến được công bố. Đó sẽ là một cơn lụt nước; và đó sẽ không phải là một sự bùng nổ ngẫu nhiên, mà do chính Đức Chúa Trời giáng xuống trên đất. Chính Ngài sẽ là Đấng làm trọn mọi sự. Mục đích của Ngài là hủy diệt mọi xác thịt có hơi thở của sự sống, "khỏi dưới trời," để những tầng trời xanh này không còn cúi xuống trên một khối gian ác như thế, và mặt trời không còn nhìn xuống những tội ác như thế. Rồi, để tỏ sự hủy diệt này sẽ trọn vẹn kinh khiếp dường nào, có chép rằng, "Hết thảy vật chi ở trên mặt đất đều sẽ chết hết." Đức Chúa Trời quét một nhát phán xét rộng biết bao khi Ngài khởi sự! Những lời này giống những lời công bố sự kinh khiếp của ngày cuối cùng biết bao, "Họ sẽ không tránh khỏi đâu!" (I Tê-sa-lô-ni-ca 5:3; Giê-rê-mi 11:11.) Ngày của Nô-ê, và ngày của Con Người, giống nhau không chỉ ở sự thình lình, mà còn ở sự dữ dội của sự phán xét. Có chép rằng, "Nước lụt đến hủy diệt hết thảy" (Lu-ca 17:27); và lại rằng, "Trong ngày Con Người hiện ra cũng sẽ như vậy" (Lu-ca 17:30). Sự gian ác gia tăng đã kết thúc bằng sự phán xét tràn ngập trong cả hai.
Các câu 18–21. 'Nhưng ta sẽ lập giao ước cùng ngươi, rồi ngươi và vợ, các con và các dâu ngươi, đều hãy vào tàu. 19. Về các loài sinh vật, ngươi hãy đem vào tàu mỗi loài một cặp, có đực có cái, có trống có mái, hầu cho ở cùng ngươi đặng giữ tròn sự sống; 20. chim tùy theo loại, súc vật tùy theo loại, côn trùng tùy theo loại, mỗi thứ hai con, sẽ đến cùng ngươi, để ngươi giữ tròn sự sống cho. 21. Lại, ngươi hãy lấy các thứ đồ ăn, đem chứa trong tàu, đặng dùng làm lương thực cho ngươi và các loài đó.'
Có một ngoại lệ cho sự hủy diệt này; Nô-ê, và mọi kẻ mà Đức Chúa Trời sẽ đối xử như một với ông, và tha cho vì cớ ông. Ngoại lệ này được thực hiện trên nền tảng của một giao ước, hay đúng hơn là giao ước. Sự ám chỉ dường như hướng về một giao ước trước, đã được biết rõ và công nhận. Giao ước này đã "sụp đổ," và dường như sắp hoàn toàn thất bại. Nếu mọi xác thịt đều bị cắt bỏ, thì giao ước sẽ được thực hiện thế nào? Đức Chúa Trời biệt riêng Nô-ê, khiến ông thành mắt xích mà nhờ đó chuỗi được giữ không đứt. Mọi lời hứa trước đều tập trung nơi ông. Qua ông dòng giống loài người sẽ được duy trì, để nhờ đó "Dòng Dõi của người nữ" cuối cùng sẽ đến. Dầu giao ước được "lập" với Nô-ê về thực chất là lời hứa cũ đã ban cho A-đam, song nó hiện ra trước mắt chúng ta trong một phương diện mới, và với những điều phụ thêm mới. Nó nối kết Nô-ê cách cá nhân với chính nó, và sự bảo tồn ông với sự hoàn thành cuối cùng của nó. Nó được ném ra như chiếc phao cứu sinh cho Nô-ê giữa dòng lũ cuồn cuộn. Nó được khiến bao quanh chiếc tàu bằng đai chắc chắn của nó, để sự bảo đảm được ban rằng mọi sự rồi sẽ tốt đẹp, bất chấp sự vô đạo tuyệt vọng của loài người. Điều ác có thể đầy dẫy, sự thù ghét có thể vây hãm kẻ được chọn, nước có thể bao phủ ông, lửa có thể quấn quanh ông, nhưng giao ước giữ chặt ông — chắc hơn bất cứ chiếc neo nào. Ông không thể chìm hay trôi dạt, hay bị hủy diệt, vì mục đích đời đời của Đức Chúa Trời đã ngự trong ông, và mục đích ấy phải thất bại trước khi ông có thể bị lật đổ.
Giao ước dự bị không chỉ rằng sẽ có một chiếc tàu, mà còn rằng sẽ có một số người bước vào; không, nó định rõ những kẻ sẽ bước vào. Cũng vậy, về Đấng Christ và sự cứu rỗi của Ngài, tình yêu đã hoạch định một giao ước, tình yêu đã dự bị một chiếc tàu; nhưng tình yêu còn làm hơn thế — nó bảo đảm sự bước vào của ít nhất một số người. Nó thấy rằng sẽ chẳng ai bước vào nếu bị bỏ mặc cho chính mình, và nó đã nắm lấy một số người và kéo họ vào.
Đức Chúa Trời dự bị cho thú đồng và chim trời. Chúng sẽ được cứu; và, để điều này xảy ra, chúng sẽ được khiến bước vào. Trong một câu có chép, "Ngươi hãy đem vào," và trong một câu khác, "Chúng sẽ bước vào," tỏ ra phần của Nô-ê và phần của Đức Chúa Trời trong việc ấy. Nô-ê sửa soạn chiếc tàu; Đức Chúa Trời khiến chúng khuynh hướng bước vào. Nhưng hơn nữa, — Đức Chúa Trời hẳn phải cho tất cả những loài ấy ăn cũng như che chở; và Nô-ê được dạy phải đem lương thực theo cho loài người và loài thú. Đức Chúa Trời không bỏ sót điều gì. Ngài chăm sóc mọi công việc của Ngài; Ngài mặc cho hoa huệ, Ngài nuôi các dòng sông, Ngài xem chừng con chim sẻ sa xuống, Ngài đếm tóc trên đầu chúng ta [NEEDS REVIEW: nguyên văn "bur head" có lẽ là lỗi in/OCR của "our head"]. Sự chân thật và ân điển ở với Ngài. Lòng thương xót dịu dàng của Ngài ở trên mọi công việc Ngài. Chiếc tàu rao giảng cho chúng ta một Phúc Âm nào! — những tin vui của ân điển, mà sự tiếp nhận chúng liền nối chúng ta với Đức Chúa Trời của mọi ân điển.
Như thế Giê-hô-va có thì giờ và cách thức của Ngài để giáng sự phán xét, cũng như có thì giờ và cách thức của Ngài để dự bị sự giải cứu. Ngài hoàn toàn tối thượng trong sự đối xử với trái đất và cư dân của nó; tối thượng trong ân điển, tối thượng trong sự phán xét. Ngài lập giao ước Ngài với bất cứ ai đẹp lòng Ngài; ban phước cho Nô-ê trong tình yêu tự do của Ngài, và vì cớ ông mà cứu gia đình ông; không, cứu cả loài thú và tha cho trái đất, vốn đã, gần mười sáu thế kỷ, bị ô uế bởi tội ác của loài người.
Câu 22. 'Nô-ê làm các điều nầy y như lời Đức Chúa Trời đã phán dặn.'
Ông đã lắng nghe Đức Chúa Trời và vâng lời trong đức tin, không bỏ sót điều gì, cũng như chúng ta đọc về Môi-se đối với đền tạm (Xuất Ê-díp-tô Ký 40:16). Ông chẳng hề nao núng vì vô tín, nhưng tin rằng Đức Chúa Trời biết điều phải làm hơn ông nhiều. Đức tin dẫn đến sự vâng lời; đức tin càng đơn sơ, sự vâng lời càng mau mắn và tuyệt đối. Dầu đức tin cần thiết cho thời chúng ta biết bao, chắc chắn sự vâng lời cũng không kém. Thời chúng ta là thời của sự bất tuân cũng như của sự vô tín; của ý riêng, không kém gì của sự thù nghịch và nghi ngờ.
Buổi sáng của trái đất
GHI CHÚ
I
NGÀY SA-BÁT
ĐỨC CHÚA TRỜI, ngay từ buổi đầu của lịch sử thế giới, đã vạch ra sự phân biệt giữa làm việc và nghỉ ngơi. Ngay cả đối với chính Ngài, sự khác biệt này cũng phải được lưu ý. Làm việc không phải là nghỉ ngơi, và nghỉ ngơi không phải là làm việc, ngay cả đối với Đấng Toàn Năng.
Trong cả công việc của chính Ngài lẫn sự nghỉ ngơi của chính Ngài, Ngài được vinh hiển, dầu mỗi sự có vinh quang riêng của nó. Ngài trông đợi cả hai thứ từ chúng ta; và do đó Ngài đã nêu gương cho chúng ta ngay từ ban đầu. Trong sự làm việc chúng ta tôn vinh Ngài, và trong sự nghỉ ngơi chúng ta tôn vinh Ngài; nhưng vinh quang mà Ngài nhận từ sự làm việc của chúng ta là một điều, và vinh quang mà Ngài nhận từ sự nghỉ ngơi của chúng ta là một điều khác.
Hai điều này cũng chớ bị lẫn lộn. Chúng khác biệt trong chính chúng, và khác biệt trong ảnh hưởng của chúng đối với cách ăn ở và sự phục vụ của chúng ta tại đây trong thời đại này.
Có những người lẫn lộn hai điều này, và bỏ qua không chỉ sự có thể tách rời của chúng trong chính chúng, mà cả sự phân tách thực sự và rõ ràng của chúng bởi Đức Chúa Trời. Những kẻ nối lại điều Đức Chúa Trời đã phân rẽ không phủ nhận rằng chúng ta phải tôn vinh Đức Chúa Trời dầu làm việc hay nghỉ ngơi; nhưng họ trộn lẫn sự làm việc và sự nghỉ ngơi với nhau, và nghĩ rằng điều Đức Chúa Trời muốn là một thứ vinh quang pha trộn nào đó dâng lên từ cả hai điều ấy hợp lại, và hòa tan thành một, thay vì một vinh quang riêng biệt và phân minh từ mỗi điều; một vinh quang không thể bị trộn lẫn như thế mà không bị tổn hại và bị tước đi bản chất rõ ràng và dứt khoát mà Ngài muốn nó phải có. Mục đích của Ngài là, Ngài sẽ nhận một vinh quang nào đó từ sự làm việc, và một vinh quang khác từ sự nghỉ ngơi; và chúng ta là ai mà dám, bởi những lý thuyết của riêng mình, tìm cách chống lại mục đích của Giê-hô-va, hay cướp khỏi Ngài vinh quang hai phần mà Ngài đang trông đợi nơi tay chúng ta?
Không phải vô cớ mà Ngài đã đặt ra cách rõ ràng, ngay từ đầu quyển sách của Ngài, đường lối hay phương pháp hành động hai phần của chính Ngài, nếu chúng ta có thể nói như thế; phần chủ động và phần thụ động, sự làm việc và sự ngưng làm việc. Cũng không phải không có mục đích mà, khi trong dòng thời gian sự phân biệt có thể đang trải qua một quá trình bị xóa nhòa, Ngài đã nêu nó lên và công bố cho Y-sơ-ra-ên. Vì điều Ngài đã làm, cả trong thiên đàng lẫn trong đồng vắng, không chỉ là ban ra một sự định đặt tùy ý về một ngày nào đó; nhưng là nêu bật một sự phân biệt vĩ đại, mà rất nhiều điều sẽ tùy thuộc vào trong các thời đại sau, cả về vinh quang của chính Ngài lẫn sự phục vụ đúng đắn của loài người.
Nếu quả thế, thì rõ ràng sự phân biệt giữa sáu ngày và ngày thứ bảy sâu xa hơn nhiều so với chúng ta thường nghĩ. Đó không phải là sự phân biệt dựa trên ngày thứ bảy hay ngày đầu tuần. Ngày cụ thể tương đối ít quan trọng, và chỉ đến trước mắt chúng ta trong sự liên hệ với những biến cố quá khứ mà nó được nối kết như một đài kỷ niệm, hay trong sự liên hệ với những biến cố tương lai, mà nó được nối kết như một hình bóng hay bảo chứng. Đó là sự phân biệt dựa trên sự khác nhau giữa làm việc và nghỉ ngơi, và trên vinh quang đặc biệt mà Đức Chúa Trời sẽ nhận từ điều này và điều kia. Dầu chúng ta có thể hiểu thấu lý do của sự phân biệt này hay không, cũng chẳng hệ gì. Nó ở đó. Những sự kiện nguyên thủy ở ngay mặt tiền của Kinh Thánh. Những hành động của chính Đức Chúa Trời ở đó, và những lời tuyên bố và mạng lệnh của Ngài về cách Ngài trông đợi chúng ta hành động ở đó; trong đó Ngài trông đợi mọi người hành động, những ai, với Kinh Thánh trong tay, tin rằng "Đức Chúa Trời đã dựng nên trời và đất," và rằng "vào ngày thứ bảy Ngài nghỉ mọi công việc Ngài đã dựng nên và đã làm."
Trong số những kẻ xem ngày Sa-bát như một sự giới hạn tự do của loài người, một sự rút ngắn thú vui của họ, chúng ta không thể trông đợi tìm thấy sự đồng cảm nào với sự phân biệt trên. Họ phủ nhận ngày Sa-bát vì nó là một sự mệt nhọc, và vì Chúa của ngày Sa-bát không phải là Chúa của họ.
Nhưng có một hạng khác mà chúng ta có thể trông đợi một vài sự đồng cảm, dầu họ đã loại bỏ ngày Sa-bát như một luật lệ của Đức Chúa Trời. Có một hạng cho rằng mỗi ngày đều nên là ngày Sa-bát, và do đó, không nên có sự khác biệt như chúng ta cho là bắt buộc. Họ khác với những người kia ở điểm này. Những người kia loại bỏ ngày Sa-bát bằng cách hạ nó xuống ngang hàng với mọi ngày khác; trong khi họ gạt nó sang một bên bằng cách nâng mọi ngày lên ngang hàng với ngày Sa-bát. Nay, dầu cho điều sau này là khả thi, — mà, theo cấu trúc hiện tại của thế giới Đức Chúa Trời, thì không, — nó cũng không phải là thực hiện ý định nguyên thủy của Đức Chúa Trời. Nó trông rất hay; nó nghe rất cao siêu; nó mang dấu ấn của sự thuộc linh vượt trội; đến nỗi khi chúng ta nghe một người nói, "Ồ, tôi làm mỗi ngày thành ngày Sa-bát!" chúng ta có thể bị dẫn đến nghĩ ông ta là một người rất thánh, và đời sống ông ta rất thiên thần, và toàn bộ hệ thống của ông ta rất cao vời và mở rộng.
Nhưng nếu chính người rất thánh này có được mọi sự thánh khiết của mình từ việc khôn ngoan hơn Đức Chúa Trời thì sao? Đây là một câu hỏi nghiêm trọng.
Đức Chúa Trời biết điều gì tốt nhất cho chúng ta. Ngài biết điều gì tốt nhất cho loài người chưa sa ngã, và Ngài chẳng hề bảo họ rằng mỗi ngày đều nên là ngày Sa-bát. Nếu A-đam đã lý luận như nhiều người trong thời chúng ta, và quyết định làm mỗi ngày thành ngày Sa-bát, há Đức Chúa Trời chẳng đã đoán xét mảnh thờ phượng theo ý riêng này sao? và A-đam, khi nghĩ ra nó, há đã ít phạm tội coi thường mục đích thần thánh, hơn là nếu ông đã loại bỏ ngày Sa-bát hoàn toàn sao? Đức Chúa Trời biết điều gì tốt nhất cho loài người đã sa ngã, và từ Sáng-thế-ký đến Khải-huyền, không nơi nào Ngài hé lộ về sự đáng ao ước, hay sự thích hợp, hay lợi ích của việc làm mỗi ngày thành ngày Sa-bát.
Khi cố gắng khôn ngoan hơn Đức Chúa Trời như thế, và vạch ra một lối đi cao hơn điều Ngài đã chỉ ra, chúng ta chắc chắn sẽ sa vào một thứ tôn giáo không lành mạnh; không nhất thiết là một tôn giáo u ám, nhưng chắc chắn, nếu không u ám, thì ít nhất là một thứ tôn giáo của tình cảm, và èo uột, và thiếu nam tính. Không tôn giáo nào có thể lành mạnh hay mạnh mẽ mà lại lìa khỏi những sự sắp đặt của Đức Chúa Trời, và cố nâng mình lên bằng cách thay đổi tỷ lệ thời gian mà Đức Chúa Trời đã thiết lập. Thiên Chúa giáo đã được gì nhờ những ngày lễ thánh vô tận của nó, hay những người thuộc Giáo hội Cao nhờ "năm Cơ-đốc" của họ? Những cố gắng, dầu do người Tin Lành hay người Công giáo thực hiện, để nâng ngày thường của chúng ta lên thành ngày Sa-bát chỉ có thể kết thúc, như chúng vẫn luôn thế, trong việc lật đổ ngày Sa-bát, và đánh bại ý định đầy ân điển của Đức Chúa Trời khi ban nó.
Sự phân biệt nguyên thủy, do chính Đức Chúa Trời lập ra, và dựa trên cả bản tính Ngài lẫn bản tính chúng ta, giữa làm việc và nghỉ ngơi, phải được ghi nhớ; và chúng ta chớ cố lẫn lộn chúng, hay cho rằng, miễn là chúng ta cố tôn vinh Đức Chúa Trời trong mọi sự, thì chẳng hệ gì việc chúng ta có đặt hai điều khác nhau ấy rõ ràng trước mắt mình hay không; tức là vinh quang mà chúng ta phải dâng Ngài trong sự làm việc, và vinh quang mà chúng ta phải dâng Ngài trong sự nghỉ ngơi. Khi cố làm mỗi ngày thành ngày Sa-bát, chúng ta đang làm điều chúng ta có thể để xóa nhòa sự phân biệt thần thánh này. Và sự phân biệt ấy có thể bị xóa nhòa mà không phạm tội, không tổn hại linh hồn, không gây hại cho cả Hội Thánh lẫn thế gian, cho cả người Giu-đa lẫn người ngoại sao? Không thể; vì như thế Đức Chúa Trời không nhận được vinh quang mà Ngài ao ước. Ngài không nhận được những vinh quang riêng biệt mà chúng ta đã nói, mà chỉ là một hợp chất nhân tạo của cả hai, — mơ hồ, không rõ ràng, pha loãng, — một điều chẳng tôn vinh Ngài, chẳng ích lợi cho các thánh đồ Ngài, cũng chẳng làm chứng cho thế gian.
Khi Đức Chúa Trời bước vào sự nghỉ ngơi của Ngài, Ngài đã dựng một đài kỷ niệm về nó; một đài kỷ niệm về cả công việc Ngài lẫn sự nghỉ ngơi Ngài, vì sự nghỉ ngơi sẽ là đài kỷ niệm của công việc. Đài kỷ niệm này, thích hợp ngay cả với loài người chưa sa ngã, lại đặc biệt cần thiết cho loài người đã sa ngã trong một thế giới sa ngã. Đức Chúa Trời đã dựng cột chứng này; Ngài cũng chưa hề dỡ nó xuống. Nó được dựng lên đầu tiên trong thiên đàng, rồi trong đồng vắng, rồi được dời sang Gô-gô-tha, và tại đó nó còn lại đến ngày nay.
Chỉ trong một điều có sự khác biệt. Ngày thứ bảy đã trở thành một khoảng trống, vì Con Đức Chúa Trời, trong ngày ấy, nằm dưới quyền của sự chết, vinh quang đặc biệt của nó đã chuyển sang ngày tiếp theo, đến nỗi ngày đầu tuần, trong khi giữ lại mọi ý nghĩa trước kia, được trình bày cho chúng ta như một đài kỷ niệm đầy đủ hơn về quá khứ, — công việc sáng tạo và sự nghỉ ngơi sáng tạo, — và đồng thời là một hình bóng hoàn hảo hơn về công việc phục sinh và sự nghỉ ngơi phục sinh.
Chúng ta có thể nói bấy nhiêu về những nguyên tắc chung mà chế độ Sa-bát được xây dựng trên. Chúng ta hãy xem xét vấn đề kỹ lưỡng hơn một chút; vì, nếu những nguyên tắc này đúng, thì chủ đề là một điều có tầm quan trọng sâu xa.
Không ai nghĩ đến việc phủ nhận rằng luật về ngày Sa-bát được viết rộng rãi và rõ ràng trong Cựu Ước; đến nỗi cho đến khi Đấng Christ đến, nó không thể bị tranh cãi. Đức Chúa Trời đã đặt tay Ngài trên phần thứ bảy của thời gian loài người, và nhận nó làm của riêng Ngài. Đã được dự bị rằng, trong một ngày trên bảy ngày, mặt trời sẽ mọc lên chiếu sáng trên một thế giới đang nghỉ ngơi; đài kỷ niệm của điều nó được định để trở thành; di tích của điều nó đã từng là; hình bóng của điều nó sẽ còn là sau này, khi mọi sự được làm mới.
Nay, luật này chưa hề bị hủy bỏ. Điều răn thứ tư đã được chính ngón tay Đức Chúa Trời cẩn thận chèn vào Thập Điều, và nó phải được chính ngón tay đã đặt nó vào đó lấy ra và xóa đi cách rõ ràng. Điều đó đã xảy ra chưa? Các điều răn đã bị giảm từ mười xuống chín chưa? Đấng Christ đến để phá hủy luật pháp, chứ không phải để làm trọn sao? Những kẻ phủ nhận thẩm quyền của ngày Sa-bát nay phải đảm nhận chứng minh những điều sau đây:—
1. Rằng Mười Điều Răn, tức luật pháp, không còn ràng buộc nữa; hoặc ít ra một trong Mười Điều Răn không còn ràng buộc. Và nếu một người hủy bỏ điều răn thứ tư, thì người khác — ví như người theo Giáo hội Rô-ma — há chẳng có quyền hủy bỏ điều răn thứ hai sao? Nếu người nầy được tự do xóa bỏ một chấm một nét nầy, thì người khác cũng có thể làm như vậy với một điều khác, cho đến khi toàn bộ đã bị bãi bỏ, — bị bãi bỏ bởi loài người, chứ không phải bởi Đức Chúa Trời, — bị bãi bỏ đơn giản vì việc tuân giữ luật pháp là một điều bất tiện và mệt mỏi.
2. Rằng Đấng Christ đến để làm giảm bớt kho phước hạnh của chúng ta trong kỳ hiện tại; — rằng Ngài đã thu hẹp thay vì mở rộng các đặc ân của chúng ta: dường như Ngài đã tuyên bố, 'Dân Y-sơ-ra-ên được ban phước với ngày Sa-bát, nhưng ta hủy bỏ phước hạnh ấy; dân Y-sơ-ra-ên có các đặc ân và niềm vui của ngày Sa-bát, ta xóa sạch chúng; dân Y-sơ-ra-ên được kêu gọi dâng một phần bảy thì giờ cho Đức Chúa Trời, nhưng ta giải phóng các ngươi khỏi mọi ràng buộc như vậy, để các ngươi tùy ý sử dụng thì giờ mình.' Như vậy, theo những người nầy, chúng ta có ít đặc ân hơn, ít phước hạnh hơn dân Y-sơ-ra-ên. Và phải chăng đó là điều Đấng Christ đến để làm? Há phải vì điều đó mà Con Đức Chúa Trời đã mang lấy xác thịt và chịu chết sao?
3. Nếu họ rụt rè trước điều nầy, thì họ phải khẳng định rằng ngày Sa-bát không phải là một phước hạnh; — rằng đó là một sự kiềm chế không lành mạnh, phi tự nhiên, không thể chịu nổi; — một sự mệt mỏi, một sự nô lệ, một sự rủa sả. Và quả thật, đó là nền tảng và xu hướng của các lập luận của họ, nếu các lập luận ấy có ý nghĩa gì. Những người nầy rõ ràng mang cảm nghĩ kín đáo rằng ngày Sa-bát không phải là phước hạnh, rằng đó là một sự kiềm chế, — một sự kiềm chế đối với tính thế tục của họ, những điều phù phiếm, những món lợi, những công việc làm ăn của họ. Do đó họ hăng hái chứng minh rằng ngày Sa-bát không tồn tại, rằng nó đã bị bãi bỏ. Ước muốn là cha đẻ của tư tưởng, lòng ham muốn là cha đẻ của kết luận. Họ ước ao không có ngày Sa-bát, và với sự phạm thượng táo tợn, họ gán việc bãi bỏ nó cho Đấng đến không phải để phá hủy luật pháp, mà để làm trọn luật pháp. Đến nỗi, theo họ, một trong những lợi ích chính mà Cơ Đốc giáo đã ban cho nòi giống chúng ta là nó đã xóa bỏ ngày Sa-bát. Về thực chất, mười tám thế kỷ trước, nó đã làm chính xác điều mà cuộc Cách mạng Pháp đã làm tám mươi năm trước, — nó đã xóa bỏ ngày Sa-bát. Như vậy, điều chính mà thế gian phải ngợi khen Đấng Cứu Thế, theo họ, là Ngài trước hết đã tháo bỏ xiềng xích Sa-bát của nó, và bảo nó hãy đi, được tự do khỏi các bổn phận Sa-bát; — không, có lẽ điều duy nhất mà một số người trong bọn họ nghĩ mình phải cảm tạ Chúa của ngày Sa-bát, là Ngài đã bãi bỏ nó! Họ có dám khẳng định điều nầy không? Thế mà họ phải làm vậy, nếu họ muốn thành thật và nhất quán thực hiện lập luận của mình cho đến cùng. Lòng thù ghét ngày Sa-bát sẽ xô đẩy một con người đến cực đoan nào!
4. Rằng ngày Sa-bát chỉ là một thể chế riêng của người Do-thái, và do đó đã sụp đổ khi đạo Do-thái sụp đổ. Về việc có nhiều nghi thức Do-thái gắn liền với ngày Sa-bát trong dân Y-sơ-ra-ên, chúng ta không nghi ngờ. Nhưng khi các nghi thức ấy sụp đổ, ngày Sa-bát có sụp đổ theo không? Việc chúng qua đi có kéo ngày Sa-bát ngã xuống không? Không. Khi bức màn bị xé, và đạo Do-thái vỡ vụn thành từng mảnh, ngày Sa-bát vẫn đứng thẳng, nguyên vẹn giữa những đổ nát ấy. Nó đã không dấy lên cùng với đạo Do-thái, và nó cũng không ngã xuống cùng với đạo Do-thái. Nó được dựng nên cho loài người, chứ không phải cho người Do-thái. Nó là một thể chế cổ như công cuộc sáng tạo, và vì vậy, nói đúng ra, nó chẳng liên quan gì đến đạo Do-thái. Đó là một thể chế mà dân Y-sơ-ra-ên rõ ràng đã biết trước khi nó được công bố từ núi Si-na-i; vì vừa khi họ bước vào đồng vắng, và còn lâu mới đến Si-na-i, ma-na đã rơi xuống, và Chúa phán với họ như vầy: 'Ngày mai là ngày nghỉ, tức là ngày sa-bát thánh cho Đức Giê-hô-va. Trong sáu ngày, các ngươi hãy thu hoạch; nhưng ngày thứ bảy là sa-bát, sẽ chẳng có đâu' (Xuất Ê-díp-tô Ký 16:23, 26). Từ đó rõ ràng dân Y-sơ-ra-ên đã biết rõ ngày Sa-bát trước khi nó được công bố từ Si-na-i, và khi được kêu gọi 'hãy nhớ' ngày ấy, họ được kêu gọi nhớ lại điều mà họ và tổ phụ họ đã biết; một điều cổ hơn Môi-se, cổ hơn Áp-ra-ham, cổ hơn Nô-ê, cổ như A-đam và vườn Ê-đen.
5. Rằng mọi ngày đều nên là ngày Sa-bát, và do đó không cần ngày Sa-bát nữa. Khi lập luận nầy phát ra từ môi miệng của một người thế tục; — một người chưa bao giờ dành một giờ quỳ gối cầu nguyện, và chẳng biết gì về sự thông công với Đức Chúa Cha và Đức Chúa Con, thì đó là sự phạm thánh; — là sự giả hình. Nhưng ngay cả khi nó phát ra từ môi miệng của một người dường như sống vượt trên thế gian, và trân quý sự tương giao với Đức Chúa Trời, chúng ta cũng phải thú nhận nó có vẻ lạ lùng và đáng ngờ. Há mọi ngày đã chẳng nên là ngày Sa-bát đối với A-đam sao? Thế mà ngay trong vườn Ê-đen, ông đã được truyền phải giữ một ngày Sa-bát cho Chúa. Há mọi ngày đã chẳng là ngày Sa-bát đối với Chúa Giê-xu khi Ngài còn trên đất sao? Thế mà Ngài đã giữ ngày Sa-bát, và luôn bày tỏ lòng tôn kính của Ngài đối với ngày ấy bằng cách bênh vực chính Ngài khỏi lời buộc tội phạm ngày Sa-bát, và cho thấy rằng các việc thương xót có thể làm trong ngày ấy. Nhưng ngoài điều nầy ra, chúng ta không thích và nghi ngờ tình cảm nầy ngay cả khi nó phát ra từ môi miệng của những người tin kính. Họ xưng rằng mình nâng mọi ngày lên ngang tầm ngày Sa-bát; nhưng thực tế luôn thấy rằng, họ hạ ngày Sa-bát xuống ngang tầm mọi ngày. Cách đây vài năm, chúng ta đã nghe nói về một số cá nhân vốn tin kính và thuộc linh. Họ bị đặt giữa sự thế tục, đối diện với những cuộc vui ngày Sa-bát, những buổi tiệc Sa-bát, những bữa ăn Sa-bát, những thú vui Sa-bát, tuần nầy qua tuần khác. Linh hồn họ nặng nề, và mỗi tối Sa-bát họ đi nghỉ với lương tâm bị thương và tấm lòng nặng trĩu. Sau một thời gian, họ không còn bị cắn rứt trong lòng như vậy nữa, mà hoàn toàn yên ổn. Há phải họ đã thoát khỏi đám bạn thế tục kia không? Không. Há phải họ đã mạnh dạn làm chứng cho Đấng Christ và cho ngày Sa-bát của Ngài giữa họ không? Không. Họ đã được dẫn đến chỗ thấy rằng 'đối với một Cơ Đốc nhân, mọi ngày đều nên là ngày Sa-bát.' Do đó lương tâm họ không còn cáo trách họ nữa, ngay cả khi suốt ngày hòa mình vào xã hội của thế gian. Than ôi! họ đang tự lừa dối mình bằng giáo điều rằng mọi ngày đều nên là ngày Sa-bát. Thế mà họ đã chẳng nâng mỗi ngày lên đến tầm cao của ngày Sa-bát. Không, rõ ràng họ đã hạ ngày Sa-bát xuống ngang tầm của ngày thế tục và phù phiếm nhất.
6. Rằng các lý do cho việc giữ ngày Sa-bát không còn tồn tại nữa. Các lý do ấy là: (1) Nhu cầu nghỉ ngơi của con người. Lý do nầy đã mất rồi sao? Con người không còn cần nghỉ ngơi nữa sao? Thế gian bây giờ đã là một cảnh tượng bình lặng, và đất đã là một vùng thanh thản đến nỗi không cần ngày nghỉ thứ bảy nữa sao? Nếu không, nếu lý do ấy vẫn còn, thì ngày ấy há chẳng phải vẫn còn sao? Thể chế có thể bị xóa bỏ khi lý do của nó vẫn còn, chẳng những mạnh như xưa mà còn mạnh hơn xưa, trong những ngày nầy của sự thế tục nhiệt thành, của sự náo động, và của sự chạy qua chạy lại hay sao? (2) Thì giờ để thông công không bị ngăn trở với Đức Chúa Trời. Há không còn cần điều nầy nữa sao? Há không cần hơn bao giờ hết, trong thời đại nầy của thương mại và doanh nghiệp sao? A-đam trong vườn Ê-đen, dân Y-sơ-ra-ên trong đồng vắng, khi không có sự ồn ào, không có thế gian quyến rũ chung quanh, đã cần một ngày Sa-bát để thông công và thờ phượng. Và trong những ngày bận rộn nầy, chúng ta lại không cần sao? Và nếu lý do còn, thể chế phải còn. (3) Một kỷ niệm về công cuộc sáng tạo. Trong bốn ngàn năm, Đức Chúa Trời đã duy trì kỷ niệm nầy về công cuộc sáng tạo như một điều cần thiết; và lời tuyên bố của Ngài ở đâu, rằng công cuộc sáng tạo giờ đây không cần kỷ niệm nữa? Ôi! chúng ta há chẳng cảm thấy cần phải đề cao ngày Sa-bát dường nào trong những ngày nầy, khi loài người đang toan chứng minh từ khoa học rằng thế gian tự tạo nên chính nó? Chúng ta há chẳng nên trân quý ngày Sa-bát như lời chứng vững chắc của Đức Chúa Trời chống lại chủ nghĩa vô thần, — như tiếng phán yêu thương của chính Đức Chúa Trời, 'Ta đã dựng nên tất cả điều nầy từ hư vô,' — như nhân chứng do Đức Chúa Trời chỉ định về một vũ trụ do chính Ngài dựng nên, chống lại thuyết vô thần về một vũ trụ tự tạo nên chính nó hay sao? (4) Một kỷ niệm về sự sống lại. Ngày Sa-bát giờ đây đã trở thành một kỷ niệm kép, tức là về công cuộc sáng tạo và về sự sống lại. Nếu vậy, trước kia nó đã thánh, thì nay nó thánh gấp đôi. Và nói rằng ngày Sa-bát đã chấm dứt vì Cơ Đốc giáo đã dấy lên, chẳng qua là nói thế nầy: chừng nào chúng ta chỉ có một lý do cho kỷ niệm nầy, chúng ta vẫn giữ nó; nhưng nay khi chúng ta có hai lý do, chúng ta phải san bằng và xóa bỏ nó. (5) Một hình bóng về sự yên nghỉ hay ngày Sa-bát còn lại cho dân sự của Đức Chúa Trời. Một hình bóng phải đứng vững cho đến khi được hình bóng thật thay thế. Hình bóng thật ấy, sự yên nghỉ ấy, vẫn chưa đến. Và cho đến khi nó đến, ngày Sa-bát phải được duy trì. Như vậy, dù bạn nhìn về quá khứ, đến công cuộc sáng tạo cũ, hay nhìn về tương lai, đến công cuộc sáng tạo mới, — nhìn về quá khứ đến sự sống lại, hay nhìn về tương lai đến sự phục hồi muôn vật, — bạn đều thấy các lý do cho sự thánh khiết và trường tồn của nó hoàn toàn không hề bị đụng chạm, không, hoàn toàn bất động. Cho đến khi các lý do ấy bị quét sạch, ngày Sa-bát phải đứng vững. Trừ phi bạn có thể nói rằng con người không cần nghỉ ngơi, không cần thông công với Đức Chúa Trời, — trừ phi bạn có thể quét sạch công cuộc sáng tạo, sự sống lại, và niềm hy vọng về sự yên nghỉ sắp đến, bạn không thể hủy bỏ ngày Sa-bát, cũng không thể gạt bỏ bổn phận và thẩm quyền của nó.
Đặc tính của một chính nghĩa thường được biết qua đặc tính của bạn bè và kẻ thù của nó. Không ai phủ nhận rằng đại đa số những người tin kính đều ủng hộ ngày Sa-bát, và đại đa số những kẻ vô đạo đều chống lại nó. Chủ nghĩa Giáo hoàng là kẻ thù của ngày Sa-bát; và ở đâu chủ nghĩa Giáo hoàng thịnh vượng, ở đó ngày Sa-bát suy tàn. Chủ nghĩa vô tín là kẻ thù của ngày Sa-bát; và ở đâu chủ nghĩa vô tín thịnh vượng, ở đó ngày Sa-bát suy tàn. Nước Tây Ban Nha theo Giáo hội Rô-ma không có ngày Sa-bát, nước Pháp vô tín không có ngày Sa-bát; nước Anh theo Tin Lành, nước Mỹ theo Tin Lành, và nước Xcốt-len theo Tin Lành, vẫn còn giữ ngày Sa-bát. Và chúng ta há chẳng nên kết luận tốt đẹp về chính nghĩa mà chủ nghĩa Giáo hoàng và chủ nghĩa vô tín liên minh như một người để chống lại sao? Chúng ta há chẳng nên nghĩ tốt về thể chế bén rễ sâu nhất, và xòe cành rộng nhất, trong những dân tộc tin kính và kính sợ Đức Chúa Trời nhất trên đất sao?
Những kẻ chống đối ngày Sa-bát đang đứng ở vị trí của những người thù nghịch với một trong những phước hạnh sáng ngời nhất và gia nghiệp quý báu nhất mà một dân tộc có thể sở hữu. Họ đừng lấy làm lạ khi chúng ta cảm thấy sâu sắc về vụ cướp mà họ đang toan thực hiện. Họ đang cướp của chúng ta và con cháu chúng ta điều quý hơn cả kho báu của một vương quốc, và chúng ta sẽ không buông nó ra mà không tranh đấu. Và chính họ, nếu là những người thành tâm, cũng nên cảm thấy tính nghiêm trọng của lập trường mình đã chọn. Nếu họ thành tâm, hẳn họ đã phải chịu nhiều đau đớn trước khi đi đến kết luận rằng không có ngày Sa-bát. Khi tranh luận với người vô thần, kẻ phủ nhận Đức Chúa Trời, chúng ta có thể nói với hắn: Nếu anh thành tâm, hẳn anh đã phải với nỗi buồn sâu thẳm mà đi đến kết luận rằng không có Đức Chúa Trời, không có điều thiện vô hạn, không có Đấng của tình yêu vô hạn. Khi lý luận với kẻ vô tín, kẻ gạt bỏ Kinh Thánh, chúng ta có thể nói: Nếu anh thành tâm, hẳn anh đã phải chịu nỗi đau khôn tả để đi đến kết luận rằng không có Kinh Thánh, không có sách của sự khôn ngoan và chân lý thiên thượng. Và các anh, hơn ai hết, phải là những người nghiêm túc, trang trọng, bị đè nặng bởi xác tín về một khoảng trống vô hạn như vậy. Cũng vậy, khi lý luận với những kẻ chống đối ngày Sa-bát, chúng ta kêu gọi họ và nói: Nếu các anh là những người thành tâm, hẳn các anh đã phải với nỗi buồn cay đắng nhất mà đi đến kết luận rằng không có ngày Sa-bát, — không có ngày nghỉ thánh, không có ngày thông công với Đức Chúa Trời, không có kỷ niệm về công cuộc sáng tạo, không có bảo chứng về vinh quang sắp đến. Các anh hẳn đã phải cân nhắc chứng cớ kỹ lưỡng trước khi đi đến một kết luận buồn thảm như vậy, và các anh hẳn phải sẵn lòng nghe chứng cớ ủng hộ điều mà, nếu chúng ta có thể chứng minh, sẽ là tin tốt lành và đáng biết ơn. Giá như các anh chịu lắng nghe các lập luận của chúng tôi với một tinh thần như vậy, giá như các anh chịu tin chúng tôi khi chúng tôi nói với các anh rằng biết bao sự an nhàn tạm thời của chính các anh, biết bao quyền lợi bất diệt của chính các anh, đều gắn chặt với việc giữ ngày nầy, — một ngày tự nó rao giảng cho các anh Phúc Âm về Đấng đã chết, đã sống lại, đã thăng thiên, đang sống, đang cầu thay, và sẽ trở lại trong vinh quang, — thì các anh hẳn đã do dự trước khi toan xóa bỏ sự phân biệt cổ xưa nhất trong mọi sự phân biệt giữa ngày nầy với ngày khác; các anh hẳn đã cố gắng giữ gìn và duy trì lời chứng của nó về công cuộc sáng tạo, về sự cứu chuộc, về sự sống lại, về vinh quang của Nước Đức Chúa Trời, và về sự chắc chắn của sự yên nghỉ còn lại cho dân sự của Đức Chúa Trời.
II
SA-TAN
Về sự sáng tạo của Sa-tan, chúng ta chẳng biết gì. Rằng hắn được dựng nên thánh khiết, chúng ta không thể nghi ngờ, vì Đức Chúa Trời không phải là tác giả của sự không thánh khiết, mà là của sự thánh khiết.
Về thời điểm hắn được dựng nên, chẳng có gì được tỏ ra; cũng chẳng có gì về việc hắn đã đứng vững bao lâu; cũng chẳng có gì về cách hắn sa ngã. Theo những gì chúng ta biết, hắn có thể đã đứng vững không lâu hơn A-đam, hoặc có thể đã đứng vững qua nhiều thời đại. Chúng ta chỉ muốn nói điều nầy: dường như một tạo vật, đứng một mình, chỉ trong sức mạnh của tạo vật, không thể đứng vững được bao lâu, dù ngắn đến đâu.
Điều gì đã dẫn đến sự sa ngã của hắn, chúng ta không biết. Hắn 'đã không giữ địa vị đầu tiên của mình, mà lìa bỏ chỗ ở riêng của mình.' Đó là tất cả những gì chúng ta được cho biết, — dường như hắn đã bất mãn với địa vị ấy, và ra đi tìm một chỗ ở khác.
Hắn đã liên hệ với trái đất nầy như thế nào thì hoàn toàn không được tỏ ra. Đây có phải là 'địa vị đầu tiên' của hắn, — vương quốc của hắn, — và hắn đã bất mãn với nó, hay một hành tinh khác là vương quốc của hắn, và vì bất mãn với nó, hắn đã đến tìm một nơi ở khác trên trái đất nầy, — đó là những câu hỏi chúng ta có thể hỏi, nhưng không thể trả lời. Chắc chắn sự liên hệ của hắn với thế gian chúng ta là một sự kiện huyền bí. Việc hắn được tìm thấy ở đây, — và được tìm thấy ở đây đúng vào thời điểm con người được dựng nên, — là điều hoàn toàn không thể giải thích. Chúng ta đã quen xem hắn như gắn liền với trái đất và lịch sử của nó đến nỗi chúng ta không còn thấy sự huyền bí của sự khởi đầu của mối liên hệ nầy. Tại sao, trong hàng triệu ngôi sao, nơi nầy lại là chỗ hắn xuất hiện? Hắn đã tìm đường đến quả cầu nầy bằng cách nào, nếu trước đó hắn không ở đây? Điều gì đã đưa hắn đến đây? Há phải chỉ với tư cách là kẻ cám dỗ mà Đức Chúa Trời cho phép hắn đến? Hay hắn đang lang thang như một vị vua bị truất ngôi, tìm cách giành lại vương trượng đã mất, và một lần nữa làm vua của hành tinh đã mất nầy của hắn?
Chúng ta không bận tâm giải thích sự xuất hiện đột ngột của hắn trên quả cầu nầy vào thời điểm con người được dựng nên, cũng không trả lời bất kỳ câu hỏi nào trên đây. Chúng ta thỏa lòng nhận lấy các sự kiện đơn sơ của Kinh Thánh, và học từ chúng về bản tính và việc làm của hắn.
Hắn được đưa ra trước chúng ta dưới nhiều nhân cách, hay đúng hơn, chúng ta có thể nói, bản tính của hắn được đưa ra trước chúng ta dưới nhiều khía cạnh, — tất cả đều tối tăm, ghê tởm, kinh khiếp. Chẳng có gì trong chúng mang vẻ hùng vĩ và cao thượng mà Min-tơn đã gán cho hắn. Ông nói với chúng ta rằng
'Hình dạng của hắn vẫn chưa mất hẳn
mọi vẻ sáng láng nguyên thủy, cũng chẳng kém
một thiên sứ trưởng sa ngã, và vẻ dư thừa
của vinh quang bị che khuất.'
Kinh Thánh chẳng gán cho hắn điều gì ngoài sự ác, — sự ác thuần túy, sự thù nghịch với Đức Chúa Trời và loài người, sự thù nghịch đặc biệt với Đấng Christ và Hội Thánh của Ngài.
Chúng ta thấy hắn được bày tỏ cho chúng ta dưới những tên gọi hay khía cạnh như sau: —
1. Kẻ Cám Dỗ (I Tê-sa-lô-ni-ca 3:5). — Chính dưới nhân cách nầy mà hắn lần đầu xuất hiện trước chúng ta trong vườn Ê-đen, — cám dỗ người nữ, và xui giục bà không tin, nghi ngờ, và phản loạn.
2. Kẻ Lừa Dối (I Ti-mô-thê 2:14; Khải-huyền 20:3, 8, 10). — Hắn không chỉ là kẻ cám dỗ, mà còn là kẻ lừa dối. Hắn đã lừa dối Ê-va bằng sự xảo quyệt của hắn, và mục đích của hắn từ đó đến nay là thực hành sự dối gạt trên con cái loài người, — không, là biến mình thành thiên sứ sáng láng, — và bằng mưu chước của hắn mà lừa dối, nếu có thể được, chính những người được chọn.
3. Kẻ Nói Dối (Giăng 8:44). — Hắn đã cám dỗ Ê-va bằng một lời dối; hắn đã lừa dối bà bằng một lời dối; hắn vẫn tiếp tục các sự cám dỗ và dối gạt của mình bằng một lời dối! Hắn đã nói dối từ ban đầu; hắn vẫn đang nói dối; hắn là kẻ nói dối; hắn là cha của sự nói dối, và bằng những lời dối của mình, hắn đang tìm cách bao phủ cả trái đất.
4. Kẻ Giết Người (Giăng 8:44). — Từ ban đầu, toàn bộ mục đích của hắn là giết hại loài người, cả linh hồn lẫn thể xác. Hắn đã vui thích hành hạ thân thể loài người, như chúng ta thấy trong trường hợp Gióp, và trong trường hợp những kẻ bị quỷ ám thời Chúa chúng ta. Hắn mang lòng ác độc chết người chống lại cả nòi giống, và đặc biệt chống lại dòng dõi người nữ, điều mà hắn đã thực hiện qua sự bắt bớ và giết hại, thời đại nầy qua thời đại khác; đến nỗi tên hắn thật đúng là A-ba-đôn, hay A-bô-ly-ôn, 'kẻ hủy diệt.' Chính hắn đã nhiều lần rút gươm chống lại những người tin kính, và đổ máu các thánh đồ. Chính hắn đã nhập vào Giu-đa, và dẫn hắn giao nộp Thầy mình cho những kẻ giết Ngài. Chính hắn sẽ là kẻ tập hợp đạo quân Ha-ma-ghê-đôn vĩ đại, để đánh trận với Đức Giê-hô-va trong những ngày sau rốt.
5. Đao Phủ (Hê-bơ-rơ 2:14). — Hắn được nói là có 'quyền của sự chết,' dường như hắn là đao phủ của Đức Chúa Trời; dường như chính qua hắn mà bệnh tật đánh vào chúng ta, và sự chết cuối cùng được thi hành. Hắn là thiên sứ của sự chết! Tên gọi kinh khiếp! Hắn đã có quyền của sự chết như thế nào, hay gươm của sự chết được đặt vào tay hắn khi nào, chúng ta không biết. Nhưng hắn đứng đó, thi hành chính án phạt mà hắn đã xảo quyệt tuyên bố với người nữ rằng sẽ không xảy ra, — 'Hai ngươi chẳng chết đâu.' Vào lúc hắn thốt ra những lời ấy, hắn đã cầm gươm trong tay; hắn đứng chờ con mồi, sẵn sàng chụp lấy nạn nhân ngay khi, bởi sự bất tuân, bà tự đặt mình vào quyền lực của hắn.
6. Kẻ Nghịch (I Phi-e-rơ 5:8). — Hắn là kẻ thù lớn của Hội Thánh, rình rập để hủy diệt, như một thú dữ rình quanh bầy chiên để chụp lấy nạn nhân. Sự thù nghịch nầy chính là điều lời hứa đầu tiên đã tiên báo: sự thù nghịch giữa dòng dõi người nữ và dòng dõi con rắn; nhưng là sự thù nghịch có giới hạn, sự thù nghịch mà Đức Chúa Trời kiềm chế, và không thể đi xa hơn gót chân, hoặc trong trường hợp của Đấng Christ hoặc của Hội Thánh Ngài.
7. Hắn là Kẻ Kiện Cáo (Khải-huyền 12:10). — Tên hắn, ma quỷ hay διάβολος, có nghĩa là điều nầy, cũng như Sa-tan có nghĩa là kẻ nghịch. Không nghi ngờ gì, sau khi lừa dối tổ phụ đầu tiên của chúng ta, hắn đã đi thẳng và kiện cáo họ với Đức Chúa Trời, điều mà dường như hắn luôn có quyền làm, và do đó hắn được gọi là 'kẻ kiện cáo anh em chúng ta.' Hắn đã chứng tỏ mình xứng đáng với tên gọi một cách kinh khiếp biết bao! Hắn đã chẳng tung ra bao nhiêu báo cáo xấu chống lại các thánh đồ! Hắn đã chẳng bịa đặt bao nhiêu lời dối! Hắn đã chẳng chất lên họ bao nhiêu lời vu khống! Cả trước Đức Chúa Trời lẫn trước loài người, hắn đều đã chứng minh sự thật của tên gọi, 'kẻ kiện cáo anh em chúng ta.'
8. Hắn là chúa đời nầy (II Cô-rinh-tô 4:4). — Tên nầy dường như tương ứng với tên mà Chúa chúng ta gán cho hắn, 'vua chúa thế gian nầy' (Giăng 14:30), và với tên mà sứ đồ gán cho các quyền cai trị và thế lực, 'những vua cầm quyền chốn tối tăm nầy.' Hắn đã nắm quyền thống trị trên đất. Thế gian vâng phục hắn. Hắn đã bao phủ nó bằng sự tối tăm, và sự tối tăm ấy hắn cai trị hay sử dụng tùy ý. Và sau nầy hắn sẽ xui cả thế gian kinh ngạc mà theo kẻ đại diện của hắn, 'con thú;' không, để cho đóng ấn tên nó trên trán mình; không, để sấp mình thờ lạy nó.
Hắn còn có những tên tương tự khác, như Bê-ên-xê-bun, con rắn xưa, con rồng, kẻ ác. Tất cả những tên nầy đều chỉ cùng một đặc tính của sự gian ác tột cùng và sự phản loạn chống lại Đức Chúa Trời và Đấng Christ của Ngài.
Các đặc tính nầy đã được bày tỏ trong mỗi thời đại và mỗi miền của thế gian nầy. Truy tìm các việc làm của hắn trên đất sẽ dẫn chúng ta vào một cánh đồng rộng hơn cánh đồng chúng ta hiện có thể chiếm; tuy nhiên, chúng ta có thể nói điều nầy, rằng hắn đã không ngừng làm việc trong thế gian chúng ta từ ban đầu cho đến nay. Bằng các đạo quân thiên sứ ác, hắn thực hiện các mưu đồ của mình trong mọi vương quốc và mọi tấm lòng. Hắn không bỏ sót nơi nào không tấn công, không tấm lòng nào không cám dỗ, trong chừng mực Đức Giê-hô-va cho phép hắn. Vì chúng ta hãy nhớ rằng hắn không phải là toàn năng, cũng không được tự do làm mọi điều hắn ao ước hay toan tính, không bị kiềm chế. Nhưng trong chừng mực sự cho phép thiên thượng ấy cho phép hắn, hắn làm việc không ngừng ở khắp mọi nơi.
Hắn cũng không làm việc bừa bãi. Rõ ràng hắn đã có một kế hoạch đều đặn và nhất quán từ đầu để thực hiện. Được phú cho sự khôn ngoan lớn lao, hắn không phung phí nỗ lực một cách vô ích. Hắn vạch kế hoạch và thi hành với tất cả kỹ năng siêu nhân mà hắn được phú cho, vốn là một thiên sứ sáng láng, trổi hơn về sự khôn ngoan cũng như về sức mạnh. Mọi sự sai lầm đều đến từ hắn, mọi sự bội đạo, mọi sự thờ hình tượng, mọi sự chối bỏ Đấng Christ. Hắn luôn rình rập để gài bẫy và bắt những kẻ không cảnh giác làm tù binh.
Mưu chước lớn nhất của hắn là mưu chước về kẻ địch lại Đấng Christ. Hắn đã xây dựng và làm cho nó chín muồi trong các thế kỷ qua; và hắn vẫn đang bận rộn với nó trong những ngày sau rốt nầy. Đây là mưu đồ trung tâm chính của hắn, nơi hắn dốc hết mưu chước và sức mạnh. Và trong một thời gian hắn thành công. Hắn đã dẫn loài người vào những vướng mắc và gớm ghiếc của chủ nghĩa Giáo hoàng; và hắn còn sẽ thành công phổ quát hơn bằng những cách khác, khi hắn lừa dối cả thế gian, và khiến nó kinh ngạc mà theo và thờ lạy con thú. (Xem Khải-huyền 13)
Thay vì mất đất, hắn lại được đất trong dòng các thời đại. Hắn xuống, có cơn giận lớn, vì biết mình chẳng còn bao nhiêu thì giờ. Hắn bắt bớ các thánh đồ; hắn giết các nhân chứng; hắn đánh trận với Chiên Con; hắn đặt kẻ địch lại Đấng Christ lên ngai, và khiến cả thế gian thờ lạy hắn. Vì cũng như hắn đã cám dỗ Đấng Christ bằng cách dâng cho Ngài mọi nước trên thế gian, hắn cũng cám dỗ kẻ địch lại Đấng Christ, và thắng thế. Kẻ địch lại Đấng Christ thờ lạy hắn, và đến lượt mình, hắn khiến cả thế gian thờ lạy kẻ địch lại Đấng Christ. Cho đến cuối cùng, hắn vẫn được thấy giữ các đặc tính cũ của mình. Hắn là kẻ lừa dối, kẻ nói dối, kẻ giết người, chúa đời nầy, và vua cầm quyền chốn không trung, cho đến tận cuối cùng. Sự thù nghịch của hắn với dòng dõi người nữ không hề giảm bớt cường độ hay sự hung dữ. Cuộc chiến của hắn tiếp tục không khoan nhượng và đẫm máu như khi hắn xúi giục Ca-in giết em mình. Trận Ha-ma-ghê-đôn hoàn toàn do hắn tổ chức. Và các đoạn sau đây mô tả hành động thù nghịch cuối cùng của hắn, Khải-huyền 17:14; 19:19.
Và điều gì tiếp nối sau cơn bùng nổ cuối cùng nầy của cơn thịnh nộ Sa-tan chống lại Chiên Con và những kẻ theo Ngài? Há phải hắn tập hợp các đạo quân tan tác của mình cho một cuộc xung đột khác, và ra trận cho một Ha-ma-ghê-đôn thứ hai kinh khiếp hơn sao! Không; đoạn 20 cho biết kết quả. Hắn chẳng những bị chế ngự và các đạo quân của hắn bị tan rã, mà còn bị bắt và bị trói. Một thiên sứ mạnh mẽ giáng xuống, và triều đại của hắn chấm dứt; kẻ cướp bị cướp; kẻ hủy diệt bị hủy diệt; kẻ đã bắt người làm phu tù nay đi làm phu tù; kẻ giam cầm các thánh đồ bị dẫn vào ngục, và bị trói bằng xiềng quá mạnh cho cả địa ngục không bẻ gãy nổi.
Và điều gì tiếp nối sau việc Sa-tan bị trói? Các thánh đồ ngồi lên những ngai đã hứa cho họ từ lâu; triều đại công chính của Đấng Christ bắt đầu; trái đất được quét sạch khỏi sự ô uế lâu đời; các kỳ phục hồi muôn vật nay diễn tiến; 'sự tối tăm của thế gian nầy' được đổi lấy ánh sáng của thế gian sắp đến; vì kẻ cai trị sự tối tăm lâu đời đã bị đuổi khỏi ngôi mình, và vinh quang của Con Đức Chúa Trời chiếm lấy chốn không trung nơi Sa-tan đã ở, và nơi hắn đã thi hành quyền lực mình trên đất.
Và biến cố lớn nào chấm dứt triều đại của Sa-tan và bắt đầu triều đại của các thánh đồ? Sự đến của Chúa! Để chứng minh điều nầy, chúng ta chỉ cần xem phần cuối của đoạn trước. Tại câu 11, một cảnh mới mở ra. Các thánh đồ đã được cất lên giữa đám mây để gặp Chúa mình, và tiệc cưới Chiên Con được mô tả như đang diễn ra lúc ấy. Rồi trời mở ra; chính Chúa hiện ra. Con thú bị bắt, cùng tiên tri giả, và bị quăng vào hồ lửa. Rồi tiếp theo là cảnh trong đoạn 20, về việc Sa-tan bị trói, và triều đại của các thánh đồ trong thời gian hắn bị trói.
Rõ ràng rằng, cho đến thời điểm nầy, Sa-tan đã có quyền thống trị trên đất. Trong thời gian quyền thống trị ấy, không thể có thiên niên kỷ. Để chấm dứt quyền thống trị của Kẻ Ác nầy, bằng cách hủy diệt con thú mà Sa-tan đã dựng lên, và trói chính Sa-tan, Chúa đến cách cá nhân. Và nay vinh quang được bày tỏ. Không thể có thiên niên kỷ trước khi Đấng Christ đến. Ngay khi Ngài đến, nó bắt đầu.
Vào câu hỏi trọng đại về quyền lực của Sa-tan, chúng ta chưa bước vào. Đó là một câu hỏi đòi hỏi sự chú ý trang nghiêm nhất của chúng ta, và là một câu hỏi nhất thiết sẽ tự ép mình vào sự lưu ý của Hội Thánh khi những ngày sau rốt đến gần. Mọi độc giả Kinh Thánh hẳn đều thấy rõ rằng hắn có quyền lực lớn hơn nhiều so với quyền lực chúng ta thường gán cho hắn, ít ra là trong những năm gần đây. Tổ phụ chúng ta đã đến gần sự thật hơn chúng ta về điểm nầy. Sự khai sáng hiện đại đã nổ tung các ý tưởng cổ xưa về hoạt động của Sa-tan. Sự khai sáng nầy có thể tuyên bố là thuộc Kinh Thánh đến đâu, chúng ta không nói bây giờ.
Một tác phẩm mới xuất bản của ông Smith đề cập đến chủ đề nầy theo cách mà ít sử gia nào dám làm. Tác phẩm có nhan đề The Gentile Nations, xuất bản cách đây vài năm, và là phần kết luận của bộ Sacred Annals của ông. Chúng ta không thể kết luận các nhận xét của mình tốt hơn bằng cách trích một vài đoạn, có thể giúp độc giả chúng ta theo đuổi chủ đề nầy dài hơn.
Nguồn gốc của sự thờ hình tượng được ông Smith truy nguyên đến Sa-tan như sau: —
'Nguồn gốc của sự thờ hình tượng sẽ không bao giờ được hiểu trong khi cuộc điều tra còn bị giới hạn trong bản tính của tâm trí loài người hay lịch sử của nòi giống loài người, mà không có sự nhìn nhận rõ ràng về việc con người bị ảnh hưởng và tấn công của Sa-tan. Toan viết một lịch sử nước Anh mà bỏ qua cuộc Chinh phục của người Norman, hay một hệ thống vật lý mà không nói đến lực hấp dẫn, cũng hợp lý như việc đưa ra một lời giải thích nhất quán và hợp lý về nguồn gốc của sự thờ hình tượng mà không hề nói đến Sa-tan, tác giả và đối tượng thật của nó. Có thể nói, 'Điều nầy không khoa học và không triết học.' Nhưng há chẳng hoàn toàn phù hợp với khoa học thuần khiết nhất, và triết học lành mạnh nhất, khi áp dụng mọi chân lý vào các mục đích hữu ích, và bằng sự thích ứng khôn ngoan các nguyên tắc đã xác lập vào các chủ đề tương đồng, để giải quyết các huyền bí dường như có, gỡ rối các khó khăn, và làm cho điều trước kia rối rắm và tối tăm trở nên rõ ràng và sáng tỏ sao? Vậy thì tại sao cách tiến hành nầy lại bị cấm đối với các chân lý của Kinh Thánh bởi những người thừa nhận nguồn gốc thiên thượng của chúng? Những kẻ hoài nghi và vô tín có thể từ chối một phương pháp như vậy: đó là thói quen nhất quán của họ. Nhưng tại sao những người lấy chân lý chắc chắn của Lời thánh của Đức Chúa Trời làm nền tảng cho những hy vọng cao nhất và những quyền lợi thân yêu nhất của mình, lại do dự áp dụng sự dạy dỗ của nó vào các vấn đề lớn do mọi khía cạnh của tôn giáo thế gian đặt ra?'
'Khi điều tra nguồn gốc và bản tính của sự thờ hình tượng, sự giúp đỡ nầy là thiết yếu. Ngay khi chúng ta bước vào việc nghiên cứu nầy, chúng ta gặp những câu hỏi như: 'Nguồn gốc và mục đích của các của lễ đẫm máu là gì? Tại sao chúng lại phổ biến, trong khi những nhà hiền triết sâu sắc nhất cũng không biết nguồn gốc và mục đích của chúng? Tại sao hình con rắn, hơn mọi hình khác, lại được biệt riêng ra để tôn lên tột đỉnh và tôn vinh?' Những câu hỏi nầy và nhiều câu hỏi khác không thể giải quyết bằng bất kỳ việc nghiên cứu bản tính loài người hay lịch sử loài người nào. Không có cuộc nghiên cứu sâu xa nào về thần thoại cổ đại, không có cuộc thám hiểm công phu nào vào thi ca hay tôn giáo của các dân tộc nguyên thủy, sẽ đưa ra một câu trả lời thỏa đáng. Để hiểu nguồn gốc, mục đích, và bản tính của sự thờ hình tượng, chúng ta phải vượt qua ánh hoàng hôn của trí tuệ và suy luận thuần túy của loài người, và, đứng trong vinh quang trọn vẹn của chân lý được tỏ ra, chiêm ngưỡng tình trạng nguyên thủy và lịch sử ban đầu của nhân loại. Ở đây chúng ta học biết nguồn gốc vinh quang của mình, và các cơ quan hùng mạnh mà bản tính chúng ta, lúc khởi đầu sự nghiệp, đã tiếp xúc; đánh dấu sự biến đổi kinh khiếp đã xảy ra trong bản tính đạo đức của con người, và theo dõi các kết quả khủng khiếp của nó cho đến khi chúng ta thấy hắn quay lưng khỏi Đức Chúa Trời của sự sống mình, và cúi mình thờ lạy cách ô uế trước những hiện thân dơ dáy nhất của kẻ hủy diệt đê hèn của mình.'
'Dưới ánh sáng nầy, chúng ta thấy kẻ thù không đội trời chung của Đức Chúa Trời và loài người đã không buông con mồi, khi nó đã bị bao phủ bởi tội lỗi, và bị liên lụy trong sự định tội. Có thể công bằng mà hỏi rằng liệu có biến cố nào trong các công việc của nòi giống loài người lại mang vẻ hùng vĩ kinh khiếp hơn biến cố nầy không. Ở đây chúng ta thấy, rằng khi sự thương xót thiên thượng can thiệp bằng mưu đồ cứu chuộc để cứu loài người, kẻ thù cả thể chẳng những chống đối các nguyên tắc và sự tiến triển của nó bằng một loạt rộng các nỗ lực ác độc; mà, bằng một cách vừa táo tợn vừa xảo quyệt, hắn đã nghĩ ra sự thờ hình tượng, và thành công đưa nó vào thế gian, như một phương tiện để giật lấy quyền thống trị thuộc linh của nhân loại khỏi tay Đấng Trung Bảo — Đức Chúa Trời, và lập mình làm 'chúa đời nầy.' Đây là cơ quan mà dưới đó sự thờ hình tượng được đưa vào, và dấy lên thành ảnh hưởng và quyền lực; và suốt phạm vi phát triển gần như vô hạn của nó, bản tính ác và đê hèn của tác giả nó được in rõ ràng trên mọi thần tượng, giáo lý, nghi thức, và sự tuân giữ tôn giáo vô số của nó.'
Việc sự thờ hình tượng bắt nguồn, trong sự xuyên tạc chân lý thiên thượng bởi Sa-tan, được trình bày như sau: —
'Khi đã xác lập như vậy, bằng phép quy nạp chắc chắn, được xác nhận bởi chứng cớ Kinh Thánh, về thời kỳ và nơi chốn mà sự thờ hình tượng bắt nguồn, chúng ta có thể tiến thêm một bước, và rút ra từ các nguyên tắc lớn và chung của mọi thần thoại ngoại giáo một ý niệm nào đó về các yếu tố chủ đạo của tình cảm không thánh và trí tưởng tượng bại hoại, đã sinh ra sự ác mà chúng ta đang nói đến. Trong nỗ lực nầy, điều quan trọng là chúng ta phải nhìn nhận sự kiện quan trọng nầy: rằng trong mọi thời đại, sự sai lầm của Sa-tan đã thành công nhất khi được trình bày cho tâm trí loài người như một sự xuyên tạc chân lý. Faber nhận xét đúng đắn: 'Tâm trí loài người hiếm khi chịu đựng những thay đổi lớn nếu chúng bạo liệt và đột ngột, đặc biệt trong các vấn đề tôn giáo. Dường như tự nhiên mà cho rằng sự bội đạo lớn nầy không phải là một sự gạt bỏ chân đạo cách bạo liệt và đột ngột; rằng nó không phải là một cú nhảy đột ngột từ sự thờ phượng Đức Giê-hô-va vào sự thô tục của sự thờ hình tượng trắng trợn. Tôi cho rằng, nó hẳn đã bắt đầu bằng một sự xuyên tạc chân lý nghe có vẻ hợp lý, và bằng một sự chấp nhận bề ngoài sùng kính các nghi thức, lễ nghi, và cách diễn đạt đã được chuẩn nhận.' Sự phán đoán của một nhà văn kinh nghiệm và uyên bác, người đã cẩn thận điều tra chủ đề nầy, có thể được chấp nhận một cách an toàn như một nguyên tắc lành mạnh, có ích quan trọng trong việc theo đuổi cuộc điều tra nầy.'
Mục đích của Sa-tan trong các hệ thống thờ hình tượng nầy — để đánh bại mưu đồ cứu chuộc của Đức Chúa Trời — sau đó được ghi nhận vắn tắt, cùng với sự bỏ qua chung đối với sự kiện kinh khiếp nầy trong việc nghiên cứu thần thoại ngoại giáo. Thanh niên chúng ta được dạy thần thoại, nhưng không như họ đáng được dạy. Họ không được dạy nhìn nó với sự ghê tởm, như mưu đồ của Sa-tan để chống đối sự cứu chuộc; họ lại được khiến xem nó như một sự bày tỏ đẹp đẽ và kỳ diệu của trí tuệ loài người!
Rồi những nỗ lực của Sa-tan để khiến mình được thờ lạy dưới hình con rắn, được phác họa như sau: —
'Việc kẻ thù ác độc lặp lại cuộc tấn công của hắn vào hạnh phúc loài người sau lời hứa về sự cứu chuộc, chẳng có gì lạ. Việc hắn đã bền bỉ trong sự hung hăng của mình, có thể suy ra từ sự xảo quyệt và ác độc của hắn. Nhưng khó ai tin được rằng, ngay cả Sa-tan cũng chẳng những đã nhắm cao đến mức truất ngôi Đức Chúa Trời đáng tôn thờ và đời đời khỏi đối tượng thờ phượng của loài người, mà còn dám đưa mình ra làm đối tượng thờ phượng tối cao, và thách thức sự tôn thờ của thế gian dưới chính hình dạng mà hắn đã thành công thực hiện sự hủy hoại nòi giống. Thế mà sự thật là vậy. Hình con rắn rất có thể đã đến gần sự tôn thờ phổ quát hơn bất kỳ hình nào khác.'
'Một tác giả uyên bác, người đã điều tra chủ đề nầy với công phu và nghiên cứu lớn, đảm bảo với chúng ta rằng ông đã 'truy tìm sự thờ lạy con rắn từ Ba-by-lôn, về phía đông và phía tây, qua Ba-tư, Ấn Độ, Trung Hoa, Mê-hi-cô, Anh quốc, Xcan-đi-na-vi, Ý, Y-lơ-ri-côm, Thờ-ra-xơ, Hy Lạp, Tiểu Á, và Phê-ni-xi. Lại nữa, chúng ta đã quan sát cùng một sự thờ hình tượng ấy thịnh hành về phía bắc và phía nam, qua Xít-thi về một phía, và Phi châu về phía kia. DO ĐÓ SỰ THỜ LẠY CON RẮN LÀ PHỔ QUÁT. Vì chẳng những con rắn thánh đã đi vào sự phục vụ tượng trưng và nghi thức của mọi tôn giáo công nhận MẶT TRỜI, mà chúng ta còn thấy nó ở những xứ mà sự thờ mặt trời hoàn toàn không được biết đến, như ở Xạc-ma-ti, Xcan-đi-na-vi, và ở Bờ Biển Vàng của Phi châu. Trong mọi xứ đã biết của thế giới cổ đại, con rắn là một nét nổi bật trong sự thờ phượng thường lệ, và chiếm một vị trí không nhỏ trong các sách Hagiographa của họ, đi vào cả thần thoại truyền thuyết lẫn thần thoại thiên văn.'
' "Vậy thì, sự thờ hình tượng DUY NHẤT PHỔ QUÁT nầy bắt nguồn từ đâu? Việc nó có trước đa thần giáo, được chỉ ra bởi việc gán danh hiệu OPS, và việc biệt riêng con rắn tượng trưng, cho rất nhiều thần tượng ngoại giáo. Danh hiệu OPS được ban cho Terra, Vesta, Rhea, Cybele, Juno, Diana; và ngay cả Vulcan cũng được Cicero gọi là Opas.'
' "Trong thần thoại Hy Lạp, con rắn tượng trưng là thánh đối với Saturn, Jupiter, Apollo, Bacchus, Mars, Æsculapius, Rhea, Juno, Minerva, Diana, Ceres, và Proserpine; nghĩa là, con rắn là một biểu tượng thánh của gần như mọi nam thần và nữ thần.'
' "Nhận xét tương tự có thể mở rộng đến các thuyết thần của Ai Cập, Ấn Độ, và Mê-hi-cô, trong tất cả chúng ta đều thấy con rắn mang tính biểu tượng, không phải của một thần, mà của nhiều thần.'
' "Vậy thì, kết luận là gì? Rằng con rắn là thần ngoại giáo cổ xưa nhất.' '
Việc sự thờ lạy con rắn nầy, hay đúng hơn, sự thờ lạy Sa-tan nầy, đã phát triển cách lạ lùng ở các nơi khác nhau như thế nào, được đề cập như sau: —
'Như vậy, chân lý lớn lao và kinh khiếp đứng được chứng thực rõ ràng, chẳng những bởi Lời Đức Chúa Trời, mà bởi các sử liệu đáng tin của mọi dân tộc cổ đại, rằng con rắn xưa là ma quỷ, kẻ đã quyến rũ tổ phụ đầu tiên của chúng ta lìa bỏ lòng trung thành, đã thành công lập mình, dưới chính hình dạng mà hắn đã thực hiện chiến thắng chết người đầu tiên của mình, làm đối tượng gần như phổ quát của sự thờ phượng loài người — 'chúa đời nầy.' Phải, và khi trí tưởng tượng bại hoại và các suy đoán rối rắm đa dạng hóa các cách thờ phượng, và nhân lên các hình thức và đối tượng tôn thờ, linh ác nầy, như để khẳng định quyền tối cao phổ quát của mình, và duy trì tên và ảnh hưởng của mình trên khắp thế giới của bản tính loài người, đã đóng ấn tên con rắn trên mọi thần tượng, và hình con rắn trên mọi nghi thức. Dùng ngôn ngữ hùng hồn của tác giả vừa trích, 'Con rắn huyền bí đã đi vào thần thoại của mọi dân tộc; biệt riêng gần như mọi đền thờ; tượng trưng gần như mọi thần tượng; được tưởng tượng trên các tầng trời, được đóng ấn trên đất, và cai trị trong các cõi của nỗi buồn đời đời. Sự xảo quyệt của nó đã nâng nó lên thành biểu tượng của sự khôn ngoan; do đó nó được vẽ trên khiên của Minerva, và đội trên mũ trụ của bà. Sự hiểu biết về tương lai mà nó đã bày tỏ trong vườn Ê-đen đã nâng nó lên thành biểu tượng của sự tiên tri; do đó nó là đấng sấm truyền, và trị vì tại Delphi. Việc 'mở mắt' của tổ phụ bị lừa dối đầu tiên của chúng ta đã đem cho nó một bàn thờ trong đền thờ của thần chữa bệnh; do đó nó là bạn đồng hành thường xuyên của Æsculapius. Trong việc phân phối các phẩm chất của nó, thiên tài của thần thoại cũng chẳng che đậy các thuộc tính ác độc của nó. Sự mê hoặc mà nó đã làm say đắm linh hồn của những kẻ phạm tội đầu tiên, tước đoạt họ một lúc cả sự trong sạch lẫn sự bất tử, cả hình ảnh của Đức Chúa Trời lẫn sự sống của các thiên sứ, đã được ghi nhớ cách tượng trưng và cử hành cách chết người trong các cuộc truy hoan của Bacchus, nơi các con rắn đội trên đầu các nữ tín đồ Bacchus, và chén poculum boni dœmonis lưu hành dưới sự bảo trợ của hình khắc rắn ophite hierogram, chạm trên vành chén. Nhưng sự ghi nhớ đáng chú ý nhất về con rắn vườn Ê-đen được bày tỏ trong vị trí mà nó giữ trong Tartarus. Một con Cerberus cunodracontic canh giữ các cổng; các con rắn cuộn quanh bánh xe chiến xa của Proserpine; các con rắn lát vực thẳm của sự hình phạt; và ngay cả các con rắn cũng cấu thành cây gậy caduceus của Mercury, bùa hộ mệnh mà hắn cầm khi đưa linh hồn đến Tartarus. Hình ảnh con rắn được đóng ấn trên mọi truyện thần thoại liên quan đến các cõi của Pluto.'
'Đến một mức độ kinh khiếp như vậy, sự hiện diện và hình ảnh của Sa-tan kẻ hủy diệt được in sâu trên phạm vi rộng của sự thờ hình tượng! Bản tính mà hắn đã thấm nhuần vào nó cũng chẳng kém phần chắc chắn so với biểu tượng mà dưới đó nó được bày ra cho thế gian. Thiên tài của sự thờ hình tượng ngoại giáo hoàn toàn là ma quỷ.'
Trong một trang sau, ông đề cập đến câu hỏi Sa-tan thật sự đã làm việc trong các đền sấm ngoại giáo đến đâu, và hắn được phép truyền đạt sự hiểu biết siêu nhiên cho nhân loại đến đâu: —
'Câu hỏi quan trọng sau đó được gợi lên: Bản tính thật của các đền sấm nầy là gì? Chúng có phải là kết quả của sự gian lận và mưu chước khéo léo kết hợp không? Hay chúng đã phát ra từ, và được duy trì bởi, ảnh hưởng của Sa-tan ở một mức độ nào? Khi giải quyết câu hỏi nầy, các học giả của nước chúng ta cũng như của các nước khác rất bất đồng với nhau. Giám mục Sherlock tin chắc về bản tính Sa-tan của các đền sấm ngoại giáo đến nỗi ông không ngần ngại tuyên bố rằng ông xem những kẻ phủ nhận rằng ma quỷ đã ban các lời sấm cho thế gian ngoại giáo, như bày tỏ một 'mức độ vô tín' khiến họ mất mọi quyền tranh luận các câu hỏi loại nầy; trong khi, về phía khác, Tiến sĩ Middleton nhận mình có tội về mức độ vô tín nầy, và khẳng định rằng các đền sấm nầy 'đều chỉ là những trò lừa bịp, hoàn toàn do mưu chước loài người bịa đặt và duy trì, không hề có sự giúp đỡ hay can thiệp siêu nhiên nào.' Khi các thần học gia như vậy đối lập nhau, chẳng thể hy vọng gì về thẩm quyền. Nguồn duy nhất của chúng ta, do đó, là tự mình điều tra chủ đề, dưới sự hướng dẫn của những sự giúp đỡ mà bản tính của nó cung cấp.'
'Có thể nhận xét, ngay từ đầu (in limine), rằng một sự phản đối đã được nêu ra đối với sự can thiệp siêu nhiên về các đền sấm, dường như rất không vững và không hợp lý. Người ta đã khẳng định rằng có nhiều bằng chứng về sự gian lận, dối trá, và bại hoại, trong cơ quan mà qua đó chúng được quản trị: và từ đó người ta lập luận rằng chúng không thể phát ra từ ảnh hưởng ma quỷ. Khó mà tưởng tượng một kết luận thiếu logic hơn. Nếu người ta đã cáo buộc rằng các đền sấm nầy là kết quả của sự tiền tri thiên thượng, thì bằng chứng về sự gian xảo và gian ác tích cực trong các tác nhân có thể được xem là đủ để bác bỏ lời tuyên bố. Nhưng chắc chắn không có sự đối kháng rõ ràng nào giữa ảnh hưởng Sa-tan, và sự gian lận, dối trá, và gian ác, đến nỗi sự hiện diện của điều nầy nhất thiết phải chứng minh sự vắng mặt của điều kia. Về phía khác, tôi sẵn lòng thú nhận rằng sự gian xảo và gian lận được cáo buộc nầy, thay vì bác bỏ sự hiện diện của ảnh hưởng Sa-tan, lại khiến tôi suy ra sự vận hành của một cơ quan như vậy.'
Ông Smith tiếp theo đề cập đến các thí dụ lịch sử xác nhận các lời tuyên bố của ông. Ông đưa ra thí dụ sau đây từ Kinh Thánh: —
'Bỏ qua các trường hợp khác còn nghi ngờ hơn, tôi xin chú ý ở đây đến một trường hợp rõ ràng và không thể chối cãi về sự truyền đạt sự hiểu biết siêu nhân bởi cơ quan ma quỷ. Trường hợp tôi nói đến đã được ghi nhận cho một mục đích khác trong một chú thích; đó là trường hợp người đàn bà bị quỷ Phi-tôn ám tại Phi-líp. Ở đây chúng ta có (Công-vụ các Sứ-đồ 16:16–19) một bằng chứng không thể chối cãi về sự truyền đạt sự hiểu biết siêu nhân như vậy. Trước hết có thể nhận xét rằng từ ngữ được tác giả thánh dùng để mô tả nghề nghiệp của người đàn bà nầy, μαντεύομαι, và các dịch giả của chúng ta đã dịch là 'bói toán,' có nghĩa là 'tiên báo, bói, nói tiên tri, BAN LỜI SẤM.' Đó chính là từ mà Hê-rô-đô-tô dùng khi nói đến sự bói toán của người Xít, và cũng được ông dùng khi nói về đền sấm nổi tiếng tại Delphi. Do đó trường hợp nầy hoàn toàn đúng điểm.'
'Trong trường hợp nầy, rõ ràng một tà linh đã ban cho người đàn bà quyền năng thực hiện các sự truyền đạt siêu nhân, hay các lời sấm. Sự hiện diện và quyền năng của linh nầy tuyệt đối cần thiết để tạo ra các kết quả nầy: vì khi quỷ bị đuổi ra, các chủ của bà 'thấy sự trông cậy về lợi đã mất,' và sự buồn bực và giận dữ của họ đã dẫn đến một cuộc bắt bớ dữ dội. Thật vô ích khi thúc ép rằng đây chỉ là một việc thương mại, và không thể cho rằng ảnh hưởng Sa-tan sẽ được phép trong một trường hợp như vậy. Đức Thánh Linh đã tuyên bố đó là một sự kiện. Bất kỳ sự gian lận hay gian ác nào có thể đã được dùng liên quan đến việc nầy, thì do đó đó là một chân lý được mọi tín đồ tin vào sự tỏ ra thừa nhận, rằng các câu trả lời sấm truyền thông sự hiểu biết siêu nhân trong trường hợp nầy đã được ban bởi cơ quan ma quỷ.'
Sau đó ông luận đặc biệt về các đền sấm ngoại giáo, đề cập đến câu hỏi về khả năng gian lận và lừa bịp: —
'Điều quan trọng là phải xét sự kiện rằng các đền sấm nầy được duy trì trong uy tín cao, và được tin cậy với lòng tin tuyệt đối, bởi những chính trị gia và vua chúa khôn ngoan nhất của các dân tộc cổ đại nổi tiếng nhất về trình độ văn minh cao. Điều nầy chẳng những tiếp tục trong những hoàn cảnh đặc biệt, và trong một mùa hay một thời đại, mà còn kéo dài qua nhiều thế kỷ liên tiếp. Đây là một lập luận mà mọi tâm trí ngay thẳng đều đã cảm nhận. Do đó học giả Banier hỏi: 'Vậy thì có đáng tin không, rằng nếu các đền sấm chẳng qua là con đẻ của sự mưu chước của các thầy tế lễ, dù người ta có nghĩ họ đã dùng những phương pháp xảo quyệt nào, và dù thành công trong việc moi ra các bí mật và mưu đồ của những kẻ đến cầu hỏi; tôi nói, có đáng tin không, rằng các đền sấm ấy đã tồn tại lâu như vậy, và duy trì mình với bao nhiêu huy hoàng và danh tiếng, nếu chúng chỉ do sự giả mạo của các thầy tế lễ? Sự lừa bịp tự tố cáo mình, sự dối trá không bao giờ bền lâu. Ngoài ra, có quá nhiều nhân chứng, quá nhiều kẻ tò mò rình mò, quá nhiều người mà quyền lợi của họ là không bị lừa dối. Người ta có thể lừa một số ít người riêng tư, bị lòng cả tin tràn ngập, trong một thời gian, nhưng không thể lừa cả các dân tộc trong nhiều thời đại. Một số vua chúa đã bị chơi xỏ bởi những câu trả lời mơ hồ, — một mánh khóe một khi bị phát hiện, — sự tò mò trần trụi của một kẻ tự do tư tưởng, — bất kỳ điều nào trong số nầy, nói tóm lại, cũng đủ để thổi tung toàn bộ điều huyền bí, và lập tức khiến uy tín của các đền sấm sụp đổ. Biết bao người, bị lừa dối bởi những câu trả lời đáng ghét, đã quan tâm xét xem có thật là các thầy tế lễ đã quyến rũ họ không! Nhưng tại sao? Há phải khó tìm một trong chính các thầy tế lễ, có thể bị mua chuộc để phản bội phe của đồng bọn mình, bởi những lời hứa đẹp đẽ và những món quà thực chất hơn của những kẻ không bỏ qua phương tiện nào để được thông tin thấu đáo trong một vấn đề quan trọng như vậy sao?'
'Lemprière lặp lại cùng lập luận, và nói: 'Sự lừa bịp và giả mạo không thể thịnh vượng lâu dài, và sự dối trá trở thành kẻ hủy diệt chính nó.' Thế mà đó là một sự kiện không thể phủ nhận rằng, 'trong thời kỳ tốt nhất của lịch sử họ, người Hy Lạp, nói chung, chắc chắn có một đức tin chân thành nơi đền sấm, các lời khuyên và chỉ dẫn của nó.' Do đó Lucan, người đã viết bộ Pharsalia của mình chỉ ba mươi năm sau khi Chúa chúng ta chịu đóng đinh, than khóc, như một trong những tai họa lớn nhất của thời đại, rằng đền sấm Delphi đã trở nên im lặng. Từ uy tín chung mà các đền sấm đã duy trì trong một thời đại khai sáng, và trong một thời gian rất dài, điều cực kỳ không chắc là chúng chẳng qua là những kết quả đê hèn của sự gian lận và bịa đặt.'
Thí dụ sau đây từ lịch sử ngoại giáo được đưa ra để minh họa các lời tuyên bố của tác giả: —
'Tôi xin nói đến trường hợp Cơ-rê-sơ, vua xứ Ly-đi, và đền sấm Py-thi. Hê-rô-đô-tô cho chúng ta biết rằng vị vua nầy, lo sợ trước quyền lực đang lớn mạnh của Si-ru, vua Ba-tư, và đang toan tấn công lãnh thổ của ông, trước hết muốn cầu hỏi các đền sấm nổi tiếng nhất về kết quả của một việc trọng đại như vậy, trước khi dấn thân vào nó. Tuy nhiên, trước khi trình lên đền sấm câu hỏi quan trọng mà số phận ông tùy thuộc, ông quyết định đưa ra một câu hỏi giúp ông, như ông nghĩ, thử sự tiền tri của đền sấm. Theo đó ông sai sứ giả đến Delphi; và sau khi cẩn thận tính toán thời gian cần cho cuộc hành trình, và cho họ dư dả thì giờ, ông truyền cho họ vào giờ đã định phải trình diện trước nữ tiên tri Py-thi, và đưa ra câu hỏi nầy: 'Cơ-rê-sơ, con trai A-ly-át, hiện đang làm gì?' Họ phải cẩn thận ghi lại câu trả lời, và gửi về cho ông. Câu trả lời đại ý như sau: —'
'Ta đếm cát, ta đong biển;
kẻ câm lặng và kẻ điếc được ta nghe.
Ngay lúc nầy, mùi hương xông lên mũi ta,
một con rùa đang luộc cùng một con chiên,
nơi đồng ở dưới và đồng ở trên nó nằm.'
'Sự thật là, Cơ-rê-sơ, quyết tâm bận rộn theo cách không chắc và không xứng vua nhất, lúc ấy đang luộc thịt một con rùa và một con chiên chung trong một cái vạc đồng có nắp.'
Các kết luận sau đây sau đó được rút ra từ các lời tuyên bố trên. Chúng đáng suy ngẫm: —
'Thứ nhất, không thể phủ nhận rằng câu trả lời đầu tiên, nói đến việc làm lạ lùng của Cơ-rê-sơ lúc ấy, bày tỏ sự chính xác đáng chú ý. Chúng ta có thể tưởng mình rất khôn ngoan khi gạt bỏ một trường hợp như vậy bằng tiếng kêu 'mánh khóe và lừa đảo;' nhưng đáng ngờ rằng bằng cách xử sự như vậy chúng ta chẳng bày tỏ sự dại dột lớn sao. Vua xứ Ly-đi là một người có năng lực và trí tuệ lớn: do đó ông có đủ khả năng phán đoán các cơ hội lừa bịp, và đề phòng chúng, hơn chúng ta hiện nay có thể tưởng tượng nhiều. Thế mà ông, bằng việc dâng các lễ vật trị giá gần một triệu bảng Anh, đã đưa ra bằng chứng đầy đủ rằng ông xem toàn bộ như một giao dịch thật. Vậy thì há chẳng hợp lý khi hỏi: 'Nữ tiên tri tại Delphi đã có thể đưa ra một câu trả lời như vậy bằng phương tiện nào? Nữ tế lễ tại Delphi đã có thể biết vua xứ Ly-đi đang làm gì vào một giờ nhất định, trong cung điện của ông tại Sạc-đe, cách xa hàng trăm dặm, khi ông đã quyết tâm dùng hết sự cẩn thận và khéo léo để thử khả năng của bà, bằng phương tiện nào?' Không có sự càu nhàu bắt bẻ nào hay sự chế nhạo vô nghĩa nào sẽ đáp ứng được trường hợp nầy. Đây là một sự kiện lịch sử không thể chối cãi, mà, tôi dám nói, không thừa nhận một giải pháp thỏa đáng nào, ngoại trừ trên nguyên tắc của cơ quan ma quỷ. Nhưng trên nguyên tắc nầy mọi sự đều rõ ràng: khó khăn, vốn không thể vượt qua, lập tức biến mất.'
'Nhưng rồi câu hỏi được đặt ra bằng giọng điệu đắc thắng nhất: "Tại sao mọi lời đáp lại không được phán bằng ngôn ngữ rõ ràng và dễ hiểu như nhau? Tại sao các lời đáp khác lại có nghĩa hai mặt và lấp lửng như vậy?" Thật đáng kinh ngạc khi thấy niềm tin chắc chắn mà người ta đưa ra sự phản đối này, trong khi nó có thể được giải đáp bằng một cách thức hết sức đơn giản và hợp lý. Có thể dễ dàng hình dung rằng sự tác động của ma quỷ có thể giúp cho nữ đồng bóng Py-thi đưa ra một câu trả lời rõ ràng và dứt khoát về những gì đang diễn ra tại thời điểm đó ở một nơi xa, điều mà đối với mọi trí khôn thuần túy của loài người hẳn hoàn toàn không thể dò xét được. Nhưng còn lâu mới chắc chắn rằng sự tác động ấy có thể tháo gỡ được mầu nhiệm của những biến cố tương lai còn phụ thuộc. Đây là thuộc tính độc quyền của Đức Giê-hô-va: Ngài tuyên bố quyền năng này chỉ thuộc về riêng Ngài: "Ta là Đức Chúa Trời, chẳng có ai khác; Ta là Đức Chúa Trời, chẳng có ai giống như Ta, là Đấng tuyên bố sự cuối cùng từ buổi đầu tiên" (Ê-sai 46:9, 10); còn với các thần tượng và kẻ thờ lạy chúng, Ngài phán: "Hãy trình cớ của các ngươi, Đức Giê-hô-va phán; hãy đưa ra những lý lẽ mạnh mẽ của các ngươi, Vua của Gia-cốp phán. Hãy khiến chúng đưa ra và cho chúng ta biết những sự sẽ xảy đến: hãy cho chúng ta biết những sự trước kia là gì, hầu cho chúng ta suy xét chúng và biết sự cuối cùng của chúng; hoặc tỏ cho chúng ta những sự sắp đến. Hãy tỏ những sự sẽ xảy đến sau nầy, hầu cho chúng ta biết các ngươi là thần" (Ê-sai 41:21–23). Vì vậy, sự giúp đỡ của ma quỷ, dù có thể ban cho sự hiểu biết siêu nhiên về các biến cố đang diễn ra, và đem lại phương tiện suy đoán vượt xa mọi sự khôn ngoan của loài người về tương lai, cũng không thể truyền đạt quyền năng báo trước những biến cố tương lai còn phụ thuộc. Những lời lẽ mơ hồ, phỏng đoán và đầy bí ẩn, trong sự truyền đạt các sấm ngôn, do đó cũng cần thiết dưới sự tác động ấy như khi không có nó.
'Kết quả của cuộc tìm hiểu của chúng ta do đó là,—
'1. Rằng chúng ta thấy các sấm ngôn ngoại giáo duy trì một uy tín cao và niềm tin chung, đến một mức độ và trong một thời gian, vượt xa những gì có thể sinh ra từ sự gian lận và dối trá thuần túy của loài người kéo dài liên tục.
'2. Những lời phán được công nhận của các sấm ngôn này biểu lộ một mức độ hiểu biết về các biến cố đang diễn ra, và sự khôn khéo về tương lai, vượt xa mọi điều mà sự khéo léo hay mưu mẹo thuần túy của loài người có thể tạo ra.
'3. Tuy nhiên, tất cả điều này được thấy kết hợp với sự gian ác, gian lận và thối nát, đến mức chứng tỏ rõ ràng rằng nếu có sự hiểu biết siêu nhiên nào liên quan đến các sấm ngôn, thì đó hẳn là của ma quỷ.
'Đó là một sự thật chắc chắn, dựa trên thẩm quyền của sự mặc khải Tân Ước, rằng sự tác động của ma quỷ đã được dùng trong thời xưa, nhằm mục đích đưa ra những lời đáp sấm ngôn siêu nhiên.
'Từ mọi tiền đề này, chúng ta kết luận rằng sự khôn khéo và uy tín chung của các sấm ngôn ngoại giáo trong một số trường hợp là do sự tác động của ma quỷ.'
Toàn bộ chủ đề về nhân vị và sự tác động của Sa-tan đòi hỏi sự nghiên cứu trang nghiêm nhất của chúng ta. Nó đã bị bỏ qua quá nhiều,—trong nhiều trường hợp bị tránh né và chối bỏ. Viễn cảnh của Hội Thánh trong những ngày sau rốt này kêu gọi Hội Thánh cân nhắc vấn đề này. Có nhiều điều trong đó liên quan đến Hội Thánh hơn những gì Hội Thánh dường như ý thức được. Về cá nhân, chúng ta có một kẻ thù siêu nhiên phải đối diện; và về tập thể, Hội Thánh cũng vậy. Hãy để chúng ta biết những gì Đức Chúa Trời đã bày tỏ về mưu chước và quyền lực của nó, hầu cho chúng ta biết dùng vũ khí nào để chiến đấu, và nhờ sức lực nào mà chúng ta sẽ chiến thắng.
Xu hướng của thời đại là phớt lờ điều siêu nhiên. Sự khôn ngoan của thế gian này loại bỏ ý tưởng về một giống loài khác, hoặc tốt hoặc xấu, nhờ đó những việc được thực hiện cho loài người và thế giới của loài người, mà loài người không thể tự mình làm được hay bằng quyền lực của chính mình. Ước muốn này muốn loại khỏi vòng tròn của sự tác động mọi loài ngoài chính loài người, và mọi luật ngoài luật tự nhiên, thật là đáng giật mình. Việc tập trung mọi hành động vào chính mình, và mọi quyền năng hành động vào những phương tiện hữu hình và sờ mó được mà khoa học đã khám phá,—đó là mục đích của loài người. Như vậy Đức Chúa Trời bị loại ra khỏi như một quyền năng trực tiếp, và mọi loài vô hình bị gạt sang một bên như những tác nhân. Đối với những loài này, và những loài như thế, loài người từ chối biết bất cứ điều gì. Trong sự khôn ngoan của mình, loài người đang nhanh chóng trở thành kẻ vô thần, hoặc người Sa-đu-sê, hoặc cả hai. Vì vậy, bổn phận càng cấp bách, nhu cầu càng khẩn thiết, phải làm nổi bật cách nhấn mạnh những điều Kinh Thánh bày tỏ về các loài và các sự tác động thuộc về vòng tròn bên ngoài, vòng tròn bao quanh loài người mọi phía và chạm đến loài người ở mọi điểm, tác động mạnh mẽ nhất, dù không thấy không nghe, trên thể chất và đời sống thuộc linh của loài người. Kinh Thánh công nhận, với sự rõ ràng đáng sợ, kẻ là 'vua của quyền lực chốn không trung;' và thật đáng buồn nó cho thấy sự tự mãn, triết học hư không, sự cứng cỏi, chủ nghĩa Sa-đu-sê hời hợt của thời đại, khi khinh thường, hay thậm chí bỏ qua, những điều Đức Chúa Trời đã bày tỏ về nhân vị và các hành động của một loài mà sự thù ghét ác độc chống lại Hội Thánh chỉ ngang bằng với quyền năng bí ẩn của nó; và sự gần gũi kỳ lạ cùng sự hiện diện của nó ở giữa chúng ta khiến nó trở thành kẻ quyến rũ thành công nhất, cũng như kẻ thù nguy hiểm nhất.
Niên sử của thế giới chúng ta là những bản ghi chép về tội lỗi và muôn vàn biểu hiện của nó. Trái đất của chúng ta, về phương diện thuộc linh, không phải như mặt trời, toàn là sáng với vài đốm đen, mà đúng hơn là một thể toàn là đen, với vài vệt sáng đứt quãng đây đó.
Nhưng trong câu chuyện đen tối này có một tính hai mặt, một sự song trùng xuyên suốt, khiến chúng ta kinh ngạc một cách kỳ lạ. Điều được trình bày cho chúng ta không phải là hai tội hay hai tội nhân, mà là hai loại tội và hai loại tội nhân; một hữu hình, một vô hình; một loài người, một siêu nhiên; hai loại hành động một cách bí ẩn cùng nhau, mà không có giao ước công khai; loại vô hình và siêu nhiên tác động trên loại hữu hình và loài người, và cả hai cùng nhau chống lại Đức Chúa Trời.
Dường như ý định của Đức Chúa Trời là bày tỏ trọn vẹn sự gian ác của tội lỗi theo hai cách này, và triển khai nó từ hai trung tâm này,—trải ra tấm màn đen tối của sự ác từ hai phương tiện này, nhờ đó cho chúng ta biết rằng nếu không có sự hai mặt và sự kết hợp hay liên minh ấy, thì toàn bộ sự mỏng giòn và sự hư hoại của tạo vật không thể được bày tỏ. Vì ý định của Đức Chúa Trời trong thời kỳ hiện tại rõ ràng là phát triển và bày tỏ, một lần đủ cả, sự bất lực của tạo vật đối với điều thiện, và sự có thể của tạo vật đối với điều ác. Ngài lấy hai bậc của tạo vật có trí khôn, trước hết liên tiếp rồi sau đó cùng nhau, và đặt chúng trong những hoàn cảnh mà trong đó mọi sự tốt lành, quyền năng và sự vững bền trong chúng có thể được phép phát triển trọn vẹn; và trong đó, mặt khác, mọi sự ác, sự yếu đuối và bất ổn cũng có thể được bày tỏ.
Các thiên sứ được dựng nên và đặt trong điều kiện có khả năng nhất để lôi ra và duy trì mọi điều tốt trong chúng, và điều mà bản chất hữu hạn của chúng có thể chứa đựng. Chúng đã không giữ địa vị ban đầu của mình, mà lìa bỏ chỗ ở riêng của mình, và điều đáng lẽ là một sự biểu hiện của sự tốt lành đã trở thành một sự bộc lộ của sự ác; không chỉ đơn thuần là không-tốt-lành, mà là sự ác tích cực, sự vi phạm, sự phản nghịch, sự thù ghét Đức Chúa Trời.
Loài người tiếp theo được dựng nên và đặt ở đây trong một thiên đàng thánh, trong những hoàn cảnh thích hợp nhất để phát triển và làm chín muồi mọi điều tuyệt vời đã được đặt trong bản chất hữu hạn của loài người, với số cám dỗ ít nhất có thể, và lượng sức mạnh lớn nhất mà loài người có thể có. Loài người đã buông tay Đức Chúa Trời và tình yêu của Ngài, sa ngã khỏi sự trọn vẹn của mình, và sinh ra sự ác—chỉ là sự ác, từ giờ đó cho đến nay;—sự ác đã tràn ngập đất bằng tội ác và kinh hoàng trong sáu ngàn năm, và sẽ làm đầy địa ngục đến đời đời bằng khóc lóc, than van và khốn khổ.
Nhưng hai hình thức của tạo vật này (và chúng ta không biết hình thức thứ ba) liên tiếp và đơn lẻ không thể bày tỏ trọn vẹn sự gian ác tột cùng của tội lỗi, và quyền năng của tạo vật đối với sự ác. Chúng phải được đưa lại với nhau và được phép hoạt động kết hợp. Và chính liên minh này của sự ác, và sự phản nghịch, và sự vô luật, và sự thù nghịch với Đấng Tạo Hóa, đã biểu lộ trên đất trong toàn bộ thời kỳ lịch sử đen tối của nó. Không phải sự ác đơn, mà là sự ác kép; không phải sự ác của một tội nhân, mà của hàng triệu; không chỉ là sự ác của hàng triệu, mà là sự ác của hai hạng tội nhân liên minh; mỗi hạng gồm hàng triệu; mỗi hạng bày tỏ sự ác đặc thù riêng của hạng và loại mình; nhưng cũng là sự ác còn tồi tệ hơn do sự kết hợp của chúng sinh ra. Tất cả điều này, hết thảy điều này, đã được bày tỏ trong lịch sử quá khứ của thế giới, và sẽ còn được bày tỏ khủng khiếp hơn trong những cảnh cuối cùng của sự nghiệp gian ác của nó, khi liên minh của hai hạng sẽ còn chặt chẽ và thân mật hơn, và những trái của liên minh đó, hình thức hay những hình thức đen tối nhất của sự ác mà tạo vật từng bày tỏ, hay thế giới từng thấy.
Đứng đầu của điều tôi có thể gọi là tạo vật vô hình hay phi vật chất là Sa-tan, và đằng sau nó là một đạo quân các thần sa ngã, tất cả đều là tôi tớ của sự ác. Kinh Thánh nói về chúng như 'Sa-tan và các thiên sứ của nó.' Tuy nhiên, chủ yếu về chính Sa-tan là điều chúng ta phải nói bây giờ. Và trước hết, hãy để chúng ta đọc các tên của nó như được viết trong lời Đức Chúa Trời.
1. Sa-tan (Gióp 1:6; I Sử-ký 21:1; Xa-cha-ri 3:1; Ma-thi-ơ 4:10, 12:26). Điều này có nghĩa là Kẻ Thù Nghịch. Chắc chắn đây là tên do Đức Chúa Trời đặt; vì ai có thể đặt tên đúng cho nó ngoài Đức Chúa Trời. Chính như kẻ thù nghịch của loài người và Đức Chúa Trời mà nó xuất hiện lần đầu.
2. Ma quỷ (Ma-thi-ơ 4:1, 25:41; Giu-đe 9). Từ Hy Lạp có nghĩa là kẻ tố cáo, và chính như vậy mà nó diễn ra nhân cách của mình.
3. A-ba-đôn (Khải-huyền 9:11). Kẻ Hủy Diệt. Trong tiếng Hê-bơ-rơ là A-ba-đôn; trong tiếng Hy Lạp là A-pô-ly-ôn, nhưng có cùng một nghĩa. Nó là kẻ hủy diệt, kẻ tàn sát loài người, kẻ bắt bớ Hội Thánh.
4. Con Rắn Xưa (II Cô-rinh-tô 11:3; Khải-huyền 12:9, 20:2). Việc nó được chỉ bằng con rắn xưa, là rõ ràng từ lời của hai đoạn sau, 'con rắn xưa, tức là ma quỷ và Sa-tan.' Và tên này nối nó với sự cám dỗ đầu tiên của loài người trong thiên đàng.
5. Con Rồng (Khải-huyền 12:7, 20:2). Đây là một loài quái vật thần bí nào đó thuộc giống rắn, mà người xưa cho là được phú cho quyền năng hủy diệt. Như vậy con rắn và con rồng được phân biệt; loài trước là biểu tượng của sự xảo quyệt, loài sau của quyền lực.
6. Bê-li-an (II Cô-rinh-tô 6:15). Điều này có nghĩa là sự vô giá trị và ác độc, nhưng nó đã được dùng như tên của Sa-tan, như trong đoạn trên, vì nó là hiện thân của mọi sự ác.
7. Bê-ên-xê-bun (Ma-thi-ơ 12:24). Tên của một thần ngoại giáo, nhưng được người Do Thái áp dụng cho Sa-tan, và được Chúa chúng ta công nhận là một trong các tên của nó, khi Ngài hỏi, Sa-tan làm sao đuổi được Sa-tan?
8. Chúa của đời này (II Cô-rinh-tô 4:4). Kẻ mà thế gian hiện tại (thời đại này) thờ lạy và vâng phục; tin vào sự cám dỗ và lời hứa của nó, 'Ta sẽ cho ngươi mọi điều này nếu ngươi sấp mình xuống thờ lạy ta.'
9. Kẻ cai trị sự tối tăm của thế gian này (Ê-phê-sô 6:12). Kẻ cư ngụ trong sự tối tăm; kẻ tạo ra sự tối tăm; kẻ ngồi như vua trên nó; cai trị nó vì mục đích riêng của mình, đối nghịch với Đấng là sự sáng của thế gian.
10. Vua của quyền lực chốn không trung (Ê-phê-sô 2:2). Nó là kẻ cư ngụ nơi cao, và như vậy nó là vua có thẩm quyền trong không trung, và từ ngai thẩm quyền đó, nó tác động trên cư dân của đất.
11. Vua của thế gian này (Giăng 14:30). Kẻ cai trị thế gian này (κόσμος), và được nó công nhận là vua, đối nghịch với Đấng là Vua của các vua trên đất, Vua trên muôn vua.
Ngoài những tên lớn nổi bật này, nó còn được gọi là 'kẻ ác' (Ma-thi-ơ 13:38); một 'kẻ giết người' (Giăng 8:44); một 'kẻ nói dối,' 'cha của sự nói dối;' một kẻ bắt bớ, vì có chép rằng, 'Ma quỷ sẽ quăng một vài người trong các ngươi vào ngục' (Khải-huyền 2:10); một kẻ cám dỗ; một kẻ lừa dối; một kẻ tố cáo; kẻ giáng bệnh tật (Gióp 2:7; Lu-ca 4:6); kẻ có quyền của sự chết (Hê-bơ-rơ 2:14): Chúng ta cũng đọc về ngai hay ngôi của Sa-tan; 'hội của Sa-tan;' chỗ ở của Sa-tan; 'những sự sâu nhiệm của Sa-tan' (Khải-huyền 2:24); 'mưu chước của ma quỷ' (Ê-phê-sô 6:11); 'bẫy của ma quỷ' (II Ti-mô-thê 2:26); 'công việc của ma quỷ' (I Giăng 3:8).
Những tên và danh xưng khác nhau này cho thấy những điều sau đây:—
1. Nhân vị của nó. Nó không chỉ là một lý tưởng của tội lỗi, hay nguyên tắc của sự ác, hay hình bóng của sự gian ác loài người; như khi đôi khi chúng ta, vì hiệu quả trong viết lách hay nói năng, nhân cách hóa tội lỗi, hay dục vọng, hay kiêu ngạo. Nó hoàn toàn thật và có nhân vị; thật như chúng ta vậy. Loài người có thể chế nhạo nó, và lấy cớ giễu cợt từ việc làm của nó, hay điểm lời thề của họ bằng tên nó, hay chế giễu địa ngục của nó, nhưng nó vẫn là thật bất chấp mọi sự chế giễu của họ.
2. Sự ác độc của nó chống lại Đức Chúa Trời, và Christ, và các thánh đồ. Nó ghét những đấng này hoàn toàn, và báo thù trên họ. Nó cắn gót dòng dõi người nữ, và nó đang làm điều tương tự với mọi thánh đồ. Về sự tàn ác, nó không có đối thủ.
3. Sự xảo quyệt của nó. Nó là con rắn, kẻ nói dối, kẻ cám dỗ, kẻ lừa dối; và như vậy, cùng với các thiên sứ của nó, nó đang làm công việc hằng ngày của mình giữa con cái loài người. Nó là bậc thầy của mọi bùa mê và mưu chước. Không có bẫy nào xảo quyệt và thành công như bẫy của nó.
Trận chiến của Hội Thánh thật đáng sợ dường nào; với quyền năng như thế, sự ác độc như thế, sự xảo quyệt như thế, dàn trận chống lại Hội Thánh! Chúng ta cần sức mạnh nào, sự khôn ngoan nào, sự tỉnh thức nào!—sức mạnh, sự khôn ngoan, sự tỉnh thức, vượt xa những gì chúng ta sở hữu. Vì chúng ta chỉ là loài người, còn nó là siêu nhiên; và loài người yếu đuối, sa ngã làm sao có thể chiến đấu với siêu nhiên, với vô hình; với quyền năng và sự khôn ngoan của thiên sứ; nếu không nhờ sự sở hữu điều vượt trên loài người và siêu nhiên,—vượt trên thiên sứ và tạo vật,—điều không được dựng nên và thuộc về Đức Chúa Trời? 'Hãy mạnh mẽ trong Chúa, và trong quyền năng sức lực của Ngài.' 'Hãy được đầy dẫy Đức Thánh Linh.'
Nhưng bây giờ chúng ta hãy tiến thẳng hơn đến lịch sử của nó.
Nguyên thủy nó là gì, chỗ ở đầu tiên của nó ở đâu, khi nào và bằng cách nào nó sa ngã, chúng ta không biết. Mọi điều được bày tỏ về những điểm này chứa trong các đoạn sau:—'Nó không đứng trong lẽ thật' (Giăng 8:44), ngụ ý rằng nó đã từng đứng trong lẽ thật (các câu 32 và 36); 'các thiên sứ không giữ địa vị ban đầu (hay quyền cai trị, quyền chúa, ἀρχή), nhưng lìa bỏ chỗ ở riêng (đúng hay nguyên thủy) của mình' (Giu-đe 6); 'Đức Chúa Trời đã chẳng tiếc các thiên sứ đã phạm tội' (II Phi-e-rơ 2:4), hay khi chúng phạm tội, dù tội của chúng là gì thì không nói. Những đoạn này chỉ ra (1) một tình trạng trọn vẹn nguyên thủy, cho cả Sa-tan lẫn các thiên sứ này; (2) một thời điểm khi chúng sa ngã; (3) sự sa ngã của chúng là do từ chối 'lẽ thật;' (4) sự mất mát phẩm vị và quyền năng của chúng—tức là điều đã tạo nên chúng thành các quyền cai trị và các thế lực nơi các nơi trên trời; (5) việc chúng bị quăng xuống địa ngục (theo nghĩa đen, Tạt-ta-rút), trong xiềng xích và tối tăm.
Một số người cho rằng có hai hạng thiên sứ sa ngã; hạng do Sa-tan cầm đầu, lang thang khắp đất và cư ngụ trong không trung; hạng kia bị trói trong xiềng, trong tối tăm của Tạt-ta-rút. Nhưng dù trong Kinh Thánh không có gì hoàn toàn chống lại ý kiến này, nó dường như không được các đoạn trích dẫn để ủng hộ nó chứng minh. Chúng có thể bị xiềng, hay bị kiềm chế, so với sự tự do trước kia của tình trạng chưa sa ngã, mà vẫn đi qua đi lại trên đất; hoặc những lời này có thể không có nghĩa là bị giữ trong xiềng (hiện tại), mà là dành cho xiềng tương lai,—xiềng hay dây xích nói đến trong chương 20 của Khải-huyền; và sự tối tăm được nói đến có thể là sự tối tăm tương lai của vực sâu không đáy, hoặc có thể là điều mà sứ đồ ám chỉ khi nói về 'kẻ cai trị sự tối tăm của thế gian này.' Chúng ta không bàn về câu hỏi có hai hạng hay không; nhưng chắc chắn, về ý kiến cho rằng một trong hai nhóm này được nói đến trong chương 6 của Sáng-thế-ký như 'các con trai của Đức Chúa Trời,' chúng ta có thể nói điều này, rằng trong khi một mặt nó hoàn toàn chưa được chứng minh, mặt khác nó lại gắn liền với những điều rất khó tin.
Liên quan đến lịch sử ban đầu của Sa-tan, chúng ta đọc câu chuyện về sự cám dỗ trong thiên đàng. Chúng ta tự hỏi một cách tự nhiên, Làm sao Sa-tan lại ở đó? và làm sao nó lại ở đó đúng vào lúc loài người được dựng nên? Chúng ta sẽ không ngạc nhiên khi thấy một thiên sứ tốt ở đó, được sai đi trong một sứ mạng tốt lành nào đó đến với cư dân mới được dựng nên; nhưng sự hiện diện của Sa-tan thì không dễ giải thích như vậy. Chúng ta hỏi, với sự suy ngẫm đầy ngạc nhiên, Phải chăng đây đã từng là thế giới của Sa-tan? Phải chăng nó là thiên sứ hộ vệ hay là vua của thế giới ấy? Và chúng ta có thấy nó, như Ma-ri-uýt, ngồi giữa đống đổ nát của cung điện xưa của mình, hay, như một thú dữ săn mồi, rình rập quanh chỗ ở của chủ sở hữu mới không? Có phải vì mối liên hệ nguyên thủy của nó với trái đất chúng ta mà nó vẫn là vua của quyền lực chốn không trung; bị truất ngôi, bị tước đoạt, mà vẫn được phép hoạt động và mưu mô ở đây chống lại Đức Chúa Trời, chống lại Christ của Ngài,—A-đam thứ hai,—chống lại Hội Thánh của Ngài, và liên minh với loài người để thực hiện các mục đích gian ác của nó? Có phải nó là đấng được nói đến trong lời tiên tri kỳ diệu và bí ẩn của Ê-xê-chi-ên về Ty-rơ, và 'vua của Ty-rơ,' 'vua Ty-rơ'? vì chắc chắn nhân vật được nói đến ở đây dường như hơn cả phàm nhân; trông như một thần hay thiên sứ sa ngã, mà Ty-rơ là sự hiện thân và chỗ ở. Những ám chỉ trong đoạn ấy về 'sự khôn ngoan' cho thấy rằng đấng được nói đến là thiên tài, hay thần, hay chủ sở hữu của mọi sự khôn ngoan trần thế; kẻ đã cám dỗ loài người bằng mồi của sự khôn ngoan được hứa ban, bằng hy vọng được khôn ngoan như Đức Chúa Trời; kẻ đã chiếm lấy con rắn như loài khôn ngoan hay xảo quyệt nhất trong các loài thọ tạo. 'Hãy nói với vua Ty-rơ rằng, Ngươi khôn ngoan hơn Đa-ni-ên: … Ngươi đã dùng sự khôn ngoan của mình mà được của cải.… Ngươi đã đặt lòng mình như lòng Đức Chúa Trời.… Ngươi là ấn tín của sự trọn vẹn, đầy sự khôn ngoan, và trọn vẹn trong vẻ đẹp. Ngươi đã ở trong Ê-đen, vườn của Đức Chúa Trời; mọi thứ đá quý đều là áo xống của ngươi: đá hồng ngọc, đá hoàng ngọc, và kim cương, đá lục ngọc, đá mã não, và đá bích ngọc, đá lam ngọc, đá ngọc lục bảo, đá hồng lựu, và vàng.… Ngươi là chê-ru-bim được xức dầu che phủ; và Ta đã đặt ngươi như vậy: ngươi ở trên núi thánh của Đức Chúa Trời; ngươi đã đi qua đi lại giữa những hòn đá lửa. Ngươi trọn vẹn trong các đường lối ngươi từ ngày ngươi được dựng nên, cho đến khi sự gian ác được thấy trong ngươi' (Ê-xê-chi-ên 28, nơi Ty-rơ hữu hình và một loài vô hình nào đó được trộn lẫn với nhau).
Nhưng bất luận nguyên nhân nào khiến Sa-tan hiện diện trong thiên đàng, hay mối liên hệ của nó với Ê-đen, chúng ta thấy nó ở đó lúc loài người được dựng nên. Nó ở đó để mưu hại loài người. Để tác động trên loài người, nó cần chiếm lấy một loài xác thịt nào đó mà các cơ quan của nó nó có thể dùng để nói với loài người. Nó nhập vào con rắn như loài khôn ngoan và xảo quyệt nhất trong mọi thú đồng; và qua nó, nó bắt đầu công việc khủng khiếp của mình, như kẻ giết người, kẻ nói dối, kẻ lừa dối, kẻ vu khống. Nó mồi lưỡi câu của địa ngục bằng 'sự khôn ngoan,' và nó thành công. Các ngươi sẽ như 'Đức Chúa Trời,' nó nói với loài người, và loài người tin nó. Nó đã bắt đầu bằng cách làm lung lay lòng tin của loài người vào sự tốt lành và chân thật của Đức Chúa Trời; và đã thành công trong điều này, phần còn lại theo sau một cách tất yếu. Lời hứa về tri thức,—tri thức như của Đức Chúa Trời,—là không thể cưỡng lại. Vì loài người sẽ không cho điều gì để đổi lấy tri thức? Quyền lực, đế quốc, danh vọng, vinh quang quân sự, sự phô trương, vàng, dục vọng, sắc đẹp và tình yêu của người nữ,—tất cả những điều này là những đối tượng mà loài người đã thèm khát, và vì đó đã vứt bỏ ân huệ của Đức Chúa Trời. Nhưng, hơn tất cả những điều này, tri thức là tham vọng của loài người—tham vọng của mọi tham vọng! Loài người đã không cho điều gì, đã không liều điều gì, đã không vứt bỏ điều gì, để giành được tri thức? Núi nào mà loài người chưa leo; hang nào mà loài người chưa thâm nhập; đáy biển nào mà loài người chưa lặn xuống, để giành được tri thức? Qua lao khổ, qua hiểm nguy, qua tội lỗi, và bất chấp cả địa ngục, loài người đã theo đuổi nó. Và chính tri thức về sự ác cũng như sự thiện là điều mà lòng loài người đã đặt vào. Phạm vi và lãnh vực của sự ác đối với loài người lạ lùng hấp dẫn, một phần vì nó quá đa dạng và vô biên, và một phần vì nó bị cấm. Để biết vượt trên những gì loài người biết, hay đáng lẽ phải biết; những gì Đức Chúa Trời biết; và, trong sự theo đuổi điều này, để đạp đổ các rào cản của sự tốt lành, hay luật pháp, hay lòng nhân từ, đó là mục đích của loài người. Đứng trên đỉnh cao nhất của đất, và nhìn quanh sự vô biên của vũ trụ, đó là tham vọng của loài người. Chất độc của cây tri thức vẫn còn trong huyết quản của loài người, thúc đẩy loài người không ngừng tiến bước trong sự theo đuổi tri thức, tri thức không có Đức Chúa Trời.
'Khao khát muốn biết, cơn khát không cùng,
Mà ngay cả khi được làm dịu cũng bừng tỉnh dậy,
Và trở nên hoặc phước lành hoặc rủa sả
Tùy theo nguồn suối mà nó tìm đến,
Vẫn thúc giục tôi tiến bước, với lòng khát khao
Không sao thỏa mãn muốn khám phá, tìm tòi
Bất cứ điều kỳ diệu nào có thể là
Đã đánh thức mỗi sự thờ hình tượng mới—
Nguyên nhân, mục đích, nguồn gốc của chúng, từ đâu chúng đến,
Quyền năng thầm kín nhất của chúng, như thể đối với tôi
Sự tồn tại treo trên tri thức ấy.'
Về tri thức này, Sa-tan là vua, là thầy tế lễ cả, là tổng thiên sứ. Như vậy nó xuất hiện lần đầu trước loài người,—bạn của loài người, cố vấn của loài người,—một thiên sứ sáng láng, hứa dẫn loài người vào ánh sáng và sự tự do, và tỏ ra quan tâm sâu sắc và trìu mến đến phúc lợi của loài người. Nhưng như Giu-đa đã phản bội A-đam thứ hai, thì nó phản bội A-đam thứ nhất, bằng một cái hôn. Nó được phép thành công; loài người trở thành nạn nhân của nó; có một ngày lễ trong địa ngục mừng sự đổ nát của tạo vật.
Cái nhìn thoáng qua tiếp theo về lịch sử Sa-tan là khi chúng ta thấy nó đứng, cùng với người nam và người nữ, để nhận bản án của mình. Nó im lặng bây giờ. Những lời nịnh hót của nó đã chấm dứt. Những lời dối trá của nó đã bị phơi bày. 'Giê-hô-va Đức Chúa Trời phán với con rắn rằng, Vì ngươi đã làm điều này, ngươi bị rủa sả hơn mọi loài gia súc,' v.v.; 'và Ta sẽ đặt sự thù nghịch giữa ngươi và người nữ, giữa dòng dõi ngươi và dòng dõi người nữ; dòng dõi ấy sẽ giày đạp đầu ngươi, và ngươi sẽ cắn gót chân người.' Đây là sự kết án của nó; một lời báo trước về sự rủa sả đời đời, và về 'lửa đã sắm sẵn cho ma quỷ và các thiên sứ của nó.' Đó là sự tỏ ra của Đức Chúa Trời cho trời và đất, cho thiên sứ và ma quỷ, cũng như cho chính loài người, rằng Đức Chúa Trời đã can thiệp giữa loài người và kẻ thù của loài người, rằng Sa-tan chỉ thành công một phần, và sự thành công của nó sẽ là sự hủy diệt cuối cùng của nó. Đó là tin vui cho loài người về tình yêu nhưng không của Đức Chúa Trời; tin vui về một Đấng giải cứu sắp đến, về đấng sẽ giày đạp Sa-tan dưới chân Ngài, đấng sẽ đuổi vua của thế gian này ra.
Cái nhìn thoáng qua thứ ba về Sa-tan là trong lịch sử Gióp, trong thời các tổ phụ. Chắc chắn nó đã hoạt động trong thế gian trước điều này. Chính nó, như kẻ giết người, đã xui Ca-in giết người. Chính nó đã dẫn dắt thế gian xưa trong tội lỗi, dục vọng, hư không, và sự thách thức Đức Chúa Trời, làm dâng trào cơn lụt của sự ác cho đến khi cơn lụt nước cuốn trôi chúng. Nhưng, ở đầu sách Gióp, Đức Chúa Trời đã cho chúng ta một sự thấu hiểu đầy đủ hơn về việc làm của Sa-tan so với trước đây. Nó được thấy ở đó, như được phép, bằng một cách bí ẩn nào đó, ra mắt trước Đức Chúa Trời. Nó được thấy như đi qua đi lại trên đất, rình xem các thánh đồ, giáng bệnh tật, và, nếu được phép, sự chết; nhưng tất cả đều dưới sự kiềm chế của Đức Chúa Trời, và đơn thuần như một kẻ được Đức Chúa Trời cho phép, vì một mục đích và một mùa, làm trên đất một ít công việc của địa ngục, đặc biệt chống lại Hội Thánh của Đức Chúa Trời.
Trong nhiều thời đại sau điều này, chúng ta không nghe gì về nó cho đến khi, trong đời Đa-vít, chúng ta bất ngờ gặp nó như kẻ cám dỗ. Thật vậy, chỉ như vậy trong những cái nhìn thoáng qua mà chúng ta thấy điều gì về nó trong Kinh Thánh. Nó bất ngờ xuất hiện tại một thời điểm đặc biệt nào đó, rồi biến mất trong nhiều thời đại; rồi lại xuất hiện, vung gươm hay giăng bẫy của địa ngục, và tỏ mình là kẻ giết người, kẻ nói dối, kẻ lừa dối, kẻ cám dỗ; rồi lại biến khỏi tầm mắt chúng ta một mùa để tiếp tục công việc của nó trong bí mật. Chúng ta đọc (I Sử-ký 21:1), 'Và Sa-tan dấy lên nghịch cùng Y-sơ-ra-ên, và giục Đa-vít đếm dân Y-sơ-ra-ên.' Chính trong cơn giận của Đức Chúa Trời mà nó được phép làm như vậy (II Sa-mu-ên 24:1), nhưng không vì thế mà không phải thật là công việc của Sa-tan; công việc của nó như kẻ giết người, công việc của nó như kẻ thù của Y-sơ-ra-ên và của Hội Thánh.
Nó lại xuất hiện trước chúng ta trong cảnh tượng đáng chú ý, tương tự như trong Gióp, mà Mi-chê đã cho chúng ta trong lịch sử A-háp (II Sử-ký 18:18–22). Đức Giê-hô-va được thấy trên ngai Ngài, và các đạo binh của Ngài đều ở chung quanh Ngài; và câu hỏi được đặt ra, Ai sẽ dụ A-háp vua Y-sơ-ra-ên, hầu cho người đi lên và ngã chết tại Ra-mốt Ga-la-át? Người này nói, và người khác, cho đến cuối cùng một người bước ra với đề nghị, Tôi sẽ dụ người. Tôi sẽ làm một thần nói dối trong miệng mọi tiên tri của người. Và ai có thể là kẻ này ngoài Sa-tan?—kẻ, kẻ nói dối và kẻ giết người từ ban đầu. Như vậy nó lại dấy lên, rồi biến mất một mùa.
Lại nữa, trong cảnh tượng đáng chú ý mà Xa-cha-ri mô tả, nó lại xuất hiện. Giô-suê thầy tế lễ cả đứng trước thiên sứ của Đức Chúa Trời, và Sa-tan đứng bên hữu người để chống cự người (Xa-cha-ri 3:1). Ở đây chính Sa-tan tranh chiến chống một thánh đồ để cám dỗ hay chống đối; nhưng ở nơi khác nó chống kẻ phản bội để hủy diệt. Thi-thiên 109:6, 'Hãy để Sa-tan đứng bên hữu nó.'
Có lẽ cái nhìn thoáng qua bí ẩn nhất vào địa vị và các hoạt động của Sa-tan là trong sách Đa-ni-ên. Một góc của bức màn che giấu thế giới vô hình được vén lên, và chúng ta thấy nó và các thiên sứ của nó, hay 'các vua,' đang hoạt động, liên quan đến các vương quốc của đất. Trong đoạn đã trích từ Ê-xê-chi-ên, chúng ta đã thấy một số cơ sở để nghĩ rằng chính Sa-tan, hay một trong các 'quyền lực' của nó, là đấng được nói đến như vua của Ty-rơ. Đa-ni-ên, trong đoạn sau, dùng cùng một từ vua liên quan đến Phe-rơ-sơ và Hy Lạp:—'Vua của nước Phe-rơ-sơ đã chống cự ta hai mươi mốt ngày: nhưng, nầy, Mi-ca-ên, một trong các vua cả, đã đến giúp ta; và ta ở lại đó với các vua Phe-rơ-sơ.… Ngươi có biết tại sao ta đến cùng ngươi chăng? và bây giờ ta sẽ trở lại đánh với vua Phe-rơ-sơ: và khi ta đi ra, nầy, vua Hy Lạp sẽ đến. Nhưng ta sẽ tỏ cho ngươi điều đã ghi chép trong sách chân thật; và chẳng có ai giúp ta trong những điều này, chỉ có Mi-ca-ên, vua của các ngươi.… Trong lúc đó, Mi-ca-ên sẽ dấy lên, là vua lớn đứng bênh vực con cái của dân ngươi' (Đa-ni-ên 10:13–20, 12:1). Từ những đoạn này chúng ta biết rằng Mi-ca-ên tổng thiên sứ là thiên sứ hộ vệ của Giu-đê và của người Do Thái; và một đấng khác, gọi là vua Phe-rơ-sơ, là thiên sứ hộ vệ hay cai quản nước đó; và một đấng khác, gọi là vua Hy Lạp, là thiên sứ cai quản vương quốc đó. Hai đấng sau này, vì chống đối và đánh với Mi-ca-ên, hẳn là các thiên sứ ác, một số trong các quyền cai trị và các thế lực, những kẻ cai trị sự tối tăm của thế gian này. Đây là một chủ đề trang nghiêm, mà ít điều được bày tỏ, và vì vậy tôi nói một cách thận trọng và tôn kính; nhưng dường như không chỉ có các thiên sứ tốt như các thần hầu việc cho từng kẻ thừa kế sự cứu rỗi, mà còn có một số, như Mi-ca-ên, được đặt trên các vương quốc; và ai biết được nhưng rằng bây giờ, kể từ khi chức vụ của người ở Giu-đê đã chấm dứt một mùa, nó có thể đã được chuyển sang Anh Quốc? Cũng dường như, như có các thần ác chiếm hữu cá nhân, thì cũng có một số trong chúng (những kẻ lớn hơn và cao hơn) cai quản, phải, chiếm hữu các vương quốc. Và bốn đế quốc lớn của đất mà Đa-ni-ên mô tả há chẳng phải đặc biệt được cai trị và linh cảm như vậy, bị 'chiếm hữu' như vậy; dây cương đế quốc trong chúng do những bàn tay vô hình nắm giữ; quyền lực, thiên tài, văn học, nghệ thuật, thương mại của các dân tộc này bị các năng lực địa ngục điều khiển; luật pháp, đạo đức, tôn giáo được linh cảm bởi các tác nhân của kẻ đã là kẻ giết người, kẻ nói dối, kẻ lừa dối từ ban đầu, và kẻ đã khoe khoang ngay cả với chính Vua của các vua trên đất, rằng nó là chúa của các vương quốc trên đất? Và chúng ta há chẳng thể nói một cách chân thật về các đế quốc bị ma quỷ chiếm hữu của Ba-by-lôn, và Phe-rơ-sơ, và Hy Lạp, và La Mã? Và chúng ta có cần ngạc nhiên về sự thờ hình tượng, sự phạm thượng, và sự bắt bớ của chúng; sự thù ghét ánh sáng, và sự chống cự thập tự giá? Chúng ta có cần đọc với sự hoài nghi bức tranh khủng khiếp mà, trong chương 1 của Rô-ma, sứ đồ vẽ về ngoại giáo,—tên thật của nó là Sa-tan giáo,—khi chúng ta biết rằng sự linh cảm hướng dẫn nó là từ bên dưới; và rằng những kẻ cai trị và dạy dỗ vô hình của các dân tộc nó, những kẻ xúi giục và chủ tọa bí mật của các triều đình và nội các của nó, là các vua thuộc dòng dõi hoàng tộc của địa ngục?
Đây là những chỗ nói đến Sa-tan chính trong Cựu Ước. Những cái nhìn thoáng qua về lịch sử và việc làm của nó thật ngắn gọn và ít ỏi; nhưng tất cả đều làm chứng về nhân cách của nó như Kẻ Ác, kẻ thù của Christ và của Hội Thánh.
Những chỗ nói đến Sa-tan trong Tân Ước thì nhiều hơn; và chúng càng lúc càng đen tối hơn khi cơn khủng hoảng lớn và sự kết thúc đến gần. Chúng ta gặp nó, trước hết, trong sự cám dỗ của Chúa, nơi ba lần nó tấn công Con Đức Chúa Trời, cám dỗ Ngài nghi ngờ tình yêu của Cha Ngài và địa vị làm Con của chính Ngài; và ba lần nó bị đánh bại bởi gươm của Đức Thánh Linh, dù mọi lợi thế đều về phần nó, và mọi bất lợi về phần A-đam thứ hai này, kẻ mà nó tìm cách quyến rũ trong đồng vắng như nó đã quyến rũ A-đam thứ nhất trong vườn. Nhưng mưu chước hay tên lửa nào có thể làm gì được Đấng biết rõ cách vung gươm của Đức Thánh Linh và thuẫn của đức tin?
Chúng ta lại gặp nó;—và bây giờ không đơn độc, mà cùng với các đạo binh của nó;—cư ngụ trong thân thể loài người, và hành hạ họ bằng sự tàn ác địa ngục của nó. Chúng ta thấy nó chiếm hữu một số người trực tiếp; chúng ta thấy nó làm một người khòm lưng vì bệnh tật; chúng ta thấy nó xé một người khác; chúng ta thấy nó với bảy quỷ trong Ma-ri Ma-đơ-len; chúng ta thấy nó trong bầy heo; chúng ta thấy nó muốn sàng sảy Phi-e-rơ; chúng ta thấy nó nhập vào lòng Giu-đa. Tất cả những điều này là bằng chứng rằng những ngày chức vụ của Chúa chúng ta trên đất là những ngày bận rộn với Sa-tan, những ngày của sự biểu hiện hữu hình và sự chiếm hữu trực tiếp hơn: dòng dõi người nữ và dòng dõi con rắn giờ đây đối mặt nhau; các đạo quân của trời và của địa ngục được tập hợp, dưới các tướng lĩnh tương ứng của chúng, để giao chiến khốc liệt. Những chỗ nói đến Sa-tan trong lịch sử Christ trên đất thật thường xuyên dường nào! và những lời của chính Christ, phán hoặc với nó hoặc về nó, thật nổi bật dường nào! 'Hỡi Sa-tan, hãy lui ra!' (Ma-thi-ơ 4:10); 'Nếu Sa-tan đuổi Sa-tan, thì nước nó làm sao còn đứng được?' (12:26); 'Hỡi Sa-tan, hãy lui ra đằng sau ta' (16:23); 'Rồi Sa-tan đến, và cất đạo khỏi' (Mác 4:15); 'Ta đã thấy Sa-tan từ trời sa xuống như chớp' (Lu-ca 10:18); 'Người mà Sa-tan đã trói buộc, nầy, mười tám năm nay' (Lu-ca 13:16); 'Si-môn, Si-môn, Sa-tan đã đòi sàng sảy ngươi như lúa mì' (Lu-ca 22:31); 'Ma quỷ đem Ngài lên thành thánh' (Ma-thi-ơ 4:5); 'Ma quỷ đem Ngài lên núi rất cao' (4:8); 'Kẻ thù gieo chúng nó tức là ma quỷ' (13:39); 'Chúa Giê-xu quở trách quỷ' (17:18). Từ những ám chỉ này chúng ta biết Sa-tan đã cảnh giác trọn vẹn dường nào trong những ngày của Christ; phạm vi rộng lớn nào đã được cho phép nó; và những cơ hội nổi bật nào nó đã có để tỏ mình; quyền năng nào để giáng bệnh tật; để chiếm lấy thân thể loài người; để tác động trên tâm trí họ; để dùng cơ quan phát ngôn của họ; để thiêu đốt dục vọng của họ; để thực hiện, các mục đích gian ác của nó qua họ, và cùng với họ; bằng những cách mà, một mình, nó không thể hoàn thành. Chúng ta có thể không quá quả quyết khi khẳng định rằng nó đã được phép đến gần Chúa chúng ta trong những giờ cuối cùng của Ngài, và rằng các 'sứ giả' của nó đã được thả ra để 'đánh' Ngài; nhưng có những lời trong các thi thiên dường như ngụ ý điều này. Chắc chắn nó là con sư tử gầm thét, và các đạo binh của nó là những con bò đực Ba-san, mà Thi-thiên 22 nói đến: 'Có nhiều bò đực bao quanh tôi; những bò đực mạnh mẽ của Ba-san đã vây phủ tôi; chúng há miệng nghịch cùng tôi, dường như sư tử hay cắn xé và gầm thét.… Hãy cứu tôi khỏi hàm sư tử' (Thi-thiên 22:12, 13, 21). Nếu vậy, thì không chỉ cơn thịnh nộ của đất bao quanh thập tự giá của Ngài, mà còn cả của địa ngục; không chỉ tiếng la hét của đám đông rơi vào tai hấp hối của Ngài, và quấy rầy giờ hấp hối của Ngài; mà còn tiếng của con sư tử gầm thét, khi nó nhảy xổ vào con mồi, và hoàn thành mảnh ác độc cuối cùng mà mục đích kiềm chế của Đức Chúa Trời cho phép nó,—'Ngươi sẽ cắn gót chân người.'
Trong Hội Thánh đầu tiên chúng ta thấy Sa-tan hoạt động. Nó đã đầy dẫy lòng A-na-nia để nói dối Đức Thánh Linh; nó được quyền sửa phạt các thánh đồ bị Hội Thánh phó cho nó vì tội của họ (I Cô-rinh-tô 5:5). 'Kẻ mà ta đã phó cho Sa-tan, hầu cho chúng học không nói phạm thượng nữa' (I Ti-mô-thê 1:20). Nó cám dỗ các thánh đồ vì sự không tiết độ (I Cô-rinh-tô 7:5); nó thắng hơn họ (II Cô-rinh-tô 2:11); nó biến thành thiên sứ sáng láng (II Cô-rinh-tô 11:14); nó sai các sứ giả đến đánh ngay cả các sứ đồ (II Cô-rinh-tô 12:7); nó có một hội trên đất (Khải-huyền 2:9); nó có một ngai, hay ngôi (Khải-huyền 2:13); nó dùng mưu chước của nó, và bắn tên lửa của nó (Ê-phê-sô 6:11); nó gài bẫy và tấn công chúng ta (II Ti-mô-thê 2:26; Gia-cơ 4:7); nó quăng vào ngục (Khải-huyền 2:10); nó lừa dối các dân (Khải-huyền 22:2). Chính chống lại các quyền cai trị và các thế lực của nó mà chúng ta phải vật lộn.
Những hoạt động của nó trong và chống lại Hội Thánh trong thời các sứ đồ là như vậy; những hoạt động của nó ngày nay vẫn như vậy. Chính kẻ đã chiến đấu chống Con Đức Chúa Trời, là kẻ chiến đấu chống Hội Thánh của Đức Chúa Trời. Đôi khi nó là kẻ bắt bớ và kẻ giết người; đôi khi là kẻ lừa dối và kẻ quyến rũ; đôi khi là kẻ cám dỗ vào tội lỗi công khai; đôi khi là kẻ dụ dỗ vào những hư không có vẻ tốt đẹp; đôi khi là kẻ thuyết phục vào sự sai lầm; đôi khi là thiên sứ sáng láng; đôi khi là vua của sự tối tăm;—vua của quyền lực chốn không trung, thần hiện đang hành động trong con cái của sự không vâng phục.
Chúa chúng ta nói về Sa-tan sa từ trời như chớp; và, trong Khải-huyền, chúng ta có sự mô tả về trận chiến lớn giữa ma quỷ và các thiên sứ của nó với Mi-ca-ên và các thiên sứ của người. Vào chi tiết của trận chiến này chúng ta không đi sâu; nhưng có điều gì đó trang nghiêm một cách đáng sợ về nó, và điều gì đó kinh hoàng về kết quả của nó; ma quỷ bị quăng xuống đất, và được đưa vào sự gần gũi hơn với các dân tộc của nó; phải, và có cơn giận lớn vì nó biết rằng nó chỉ còn ít thì giờ.
Rồi đến biến cố lớn mà Hội Thánh trông đợi một cách thiết tha,—sự trói buộc Sa-tan, lúc Chúa tái lâm lần thứ hai. Trong nhiều thời đại nó đã thực hiện các công việc gian ác của nó chống Hội Thánh; nó đã linh cảm các tôn giáo giả của đất; cuối cùng nó đã dấy lên tác nhân và công cụ lớn nhất của nó, kẻ đại diện chân thật nhất của nó, Kẻ Chống Christ; nó đã làm cho con thú và tiên tri giả được linh động; nó đã tôn vinh chính nó trong Ba-by-lôn lớn. Nhưng bây giờ, tất cả đã qua. Thiên sứ Mạnh mẽ giáng xuống với dây xích, bắt lấy, trói buộc, quăng nó vào vực sâu hay hố không đáy, một ngàn năm, để không lừa dối các dân nữa cho đến khi ngàn năm đã xong.
Rồi đất được nghỉ ngơi; con rắn xưa bị quăng ra; Kẻ Chống Christ đã diệt vong; Đấng Mê-si-a trị vì; vinh quang của Chúa bao phủ đất;—mọi sự đều được làm mới. Nhưng đất chưa xong với Sa-tan, Sa-tan cũng chưa xong với đất. Ngàn năm trôi qua. Sa-tan được thả ra, và lại đi ra lừa dối. Nó tập hợp các dân, đem chúng lên như đám mây nghịch cùng trại quân của các thánh đồ và thành yêu dấu. Nhưng lửa từ trời giáng xuống, và thiêu nuốt các đạo binh của Sa-tan. Chính nó bị quăng không còn vào hố không đáy, mà vào nơi hình phạt khủng khiếp hơn, hồ lửa, nơi con thú và tiên tri giả đã ở đó một ngàn năm.
Như vậy kết thúc lịch sử của Sa-tan như được chép trong Kinh Thánh; một lịch sử không được ban cho chúng ta để suy đoán hay tò mò, mà để cảnh cáo. Sự tỉnh thức nào, sự trang nghiêm nào, sự kính sợ thánh nào phải thuộc về chúng ta, với một kẻ thù như vậy ở mọi phía! Chúng ta vật lộn chẳng phải cùng thịt và huyết, bèn là cùng các quyền cai trị, cùng các thế lực, cùng các vua của sự tối tăm thế gian này, cùng các thần dữ ở các miền trên trời.
Hãy để chúng ta ghi nhận trong những ngày của chúng ta, nó hoạt động, cám dỗ, và thịnh nộ như thế nào:—
Nó đến như thiên sứ sáng láng, để dẫn lạc, mà giả vờ dẫn dắt; để làm mù, mà xưng là mở mắt; để che tối và làm rối trí, mà xưng là soi sáng và hướng dẫn. Nó đến gần chúng ta với những lời tốt đẹp trên môi: sự khoan dung, sự tiến bộ, văn hóa, sự tự do, sự mở rộng, sự nâng cao, khoa học, văn học, lòng nhân từ,—phải, và tôn giáo nữa. Nó tìm cách tạo ra của riêng nó từ tất cả những điều này; ban cho thế gian bấy nhiêu những điều này tùy theo mục đích của nó, bấy nhiêu đủ để làm chúng thỏa mãn mà không có Đức Chúa Trời, và không có Christ, và không có Đức Thánh Linh. Phải, nó dùng những điều này,—ngay cả chính tôn giáo,—để tách loài người khỏi Đức Giê-hô-va hằng sống. Cũng không chỉ là tượng, thánh giá, tranh ảnh, tượng đá, bàn thờ, và những thứ như vậy, mà nó thay thế cho Đức Chúa Trời, quyến rũ lòng và làm say mê các giác quan; nhưng tín điều thật, và thần học thật, và Phúc Âm thật, nó dùng để làm thỏa mãn trí tuệ, xoa dịu lương tâm, trong khi linh hồn vẫn xa lạ với Đức Chúa Trời và Christ của Ngài. Vì nó không quan tâm một người đến gần Christ bao nhiêu, miễn là người ấy không hiệp một với Ngài và ở trong Ngài. Đối với nó không quan trọng một người sở hữu bao nhiêu lẽ thật, nếu nó chỉ có thể làm cho lẽ thật ấy thành một bức màn để ngăn cách, chứ không phải một mối liên kết để hiệp người ấy với Đức Chúa Trời; một vật không dẫn, chứ không phải vật dẫn sự sống thiên thượng. Nó biết cách dùng ánh sáng tôn giáo mờ nhạt của chủ nghĩa nghi lễ, những tia lạnh lẽo của chủ nghĩa duy lý, phải, và ngay cả ánh sáng ấm áp rực rỡ của ánh nắng Phúc Âm, để lôi mắt và lòng khỏi Đấng là sự sáng của thế gian, là Sao Mai sáng chói.
Nó tự đặt mình chống lại Đức Chúa Trời và những điều của Đức Chúa Trời bằng mọi cách. Nó có thể chối bỏ Phúc Âm; hay nó có thể pha loãng Phúc Âm; hay nó có thể che mờ Phúc Âm; hay nó có thể vô hiệu hóa Phúc Âm;—tùy theo mục đích của nó, hay những người mà nó phải đối phó. Mục đích của nó đối với Phúc Âm là lấy ra khỏi nó mọi điều làm cho nó thành tin vui cho tội nhân; và thường thì Phúc Âm đã bị sửa đổi hay bị cắt xén này, trông rất giống thật, phục vụ mục đích của nó tốt nhất; vì nó làm loài người mất cảnh giác, khiến họ tưởng rằng mình đã nhận được Phúc Âm của Christ, dù họ chưa tìm thấy trong đó tin vui mà nó chứa đựng.
Nó thịnh nộ chống Đức Chúa Trời chân thật,—đôi khi công khai và thô lỗ, lúc khác điềm tĩnh và lịch sự,—khiến loài người tin rằng nó là bạn của lẽ thật, nhưng là kẻ thù của sự xuyên tạc lẽ thật. Tiến bộ, tiến bộ, tiến bộ, là khẩu hiệu của nó bây giờ, nhờ đó nó hy vọng dụ dỗ loài người rời khỏi những nơi neo đậu xưa, dưới cớ ban cho họ những sự dạy dỗ rộng hơn, đầy đủ hơn, nhân từ hơn. Nó bảo họ bay cao hơn các tín điều, sách giáo lý, giáo lý, như cặn bã của một thời đại thấp kém, và một trình độ tinh thần thấp hơn. Nó cũng phân biệt giữa thần học và tôn giáo, nhiệt tình bênh vực điều sau để dụ dỗ loài người từ bỏ điều trước. Nó thịnh nộ chống sự chính xác thiêng liêng của Kinh Thánh, và xảo quyệt lật đổ sự soi dẫn của Kinh Thánh bằng cách nâng mọi thi sĩ và triết gia chân chính lên cùng một địa vị được soi dẫn. Nó đã hoạt động thành công trong việc phân rã và phá hoại lẽ thật, đến nỗi hầu như không còn phần nào của nó vững chắc. Mặt đất dưới chúng ta rỗng; và lớp vỏ mà chúng ta bước lên sẵn sàng sụp đổ, và quăng chúng ta xuống vực thẳm của sự vô tín.
Nó thịnh nộ chống Thập tự giá của Christ, nhưng với sự tinh tế và thuyết phục tột cùng, tìm cách làm mù loài người đối với ý nghĩa và công dụng thật của nó. Trong sự thù nghịch chống lại nó, nó xúi giục một số người chặt nó xuống, những người khác lại trang trí nó bằng những đồ trang trí mê tín đến nỗi nó không còn là thập tự giá chân chính nữa. Nó cũng tấn công Phúc Âm, trộn lẫn ân điển và công đức; thêm vào hay bớt ra khỏi nó; thuyết phục một số người rằng nó không phải là nhưng không, và những người khác rằng nó nhưng không đến nỗi không ai bị hư mất. Nó tấn công sự chuộc tội và sự tế lễ, truyền bá lời dối trá rằng sự tế lễ chỉ là sự từ bỏ mình, và sự chết của Christ là một sự tế lễ chỉ vì là tấm gương cao nhất của sự từ bỏ mình từng được bày tỏ. Như vậy chúng ta thấy nó ở khắp nơi tấn công lẽ thật và làm cho sự sai lầm được linh động, hoạt động chống tôn giáo thật, và linh cảm và tiếp năng lượng cho tôn giáo giả. Nó chính là sự sống và linh hồn của mọi sự vô tín và vô luật chống Christ, dấy lên nhiều kẻ chống Christ, và làm chín thế giới cho Kẻ Chống Christ cuối cùng sắp được bày tỏ trong sự phản nghịch và kiêu ngạo tột đỉnh; như thể nó muốn làm ứng nghiệm cho loài người lời hứa của nó với A-đam thứ nhất, 'Các ngươi sẽ như Đức Chúa Trời,' và với A-đam thứ hai, 'Ta sẽ cho ngươi mọi điều này nếu ngươi sấp mình xuống thờ lạy ta;' vì Kẻ Chống Christ chấp nhận điều mà Christ đã từ chối, và được đội vương miện như vua và phó vương của Sa-tan trên đất.
Nhưng thời giờ của nó đang đến gần và ngày của nó ngắn ngủi. Các dân sẽ tập hợp tại A-ma-ghê-đôn; các vua của đất sẽ liên kết; mọi người sẽ thờ lạy con thú. Nhưng sự đắc thắng của kẻ ác thật ngắn ngủi. Số phận của nó đã bị niêm phong; trước hết, trong hố không đáy, rồi trong hồ lửa.
Và một lịch sử làm sao! một sự nghiệp làm sao! Nó đi đến chỗ cuối cùng của mình, và không ai giúp nó. Nó qua đi vào cảnh tù đày, và không ai thương xót kẻ bị tù, dù hùng mạnh và oai nghi trong xiềng xích của mình.
'Khi Nê-rô diệt vong bởi số phận công chính nhất
Mà kẻ hủy diệt từng hủy diệt,
Giữa tiếng gầm của La Mã được giải phóng,
Của các dân được tự do và của một thế giới hân hoan;
Một số bàn tay vô hình đã rải hoa trên mộ hắn;
Có lẽ sự yếu đuối của một tấm lòng không thiếu
Cảm xúc, vì một việc tốt nào đó khi quyền lực
Đã lìa bỏ tên khốn một giờ không hư hoại.'
Nhưng trên sự sụp đổ của vị vua hùng mạnh nhất này,—vua của quyền lực chốn không trung, chúa của đời này,—sẽ không nghe thấy một nốt than khóc nào. Các tầng trời sẽ vui mừng và đất sẽ hân hoan. Các thánh đồ sẽ hát A-lê-lu-gia, khi khói bay lên đời đời.
Và thế mà có điều gì đó trang nghiêm không thể nói nên lời trong sự sụp đổ của nó. Vì có lịch sử nào giống như của nó, vĩ đại dường ấy, đắc thắng dường ấy, khủng khiếp dường ấy?
Chúng ta cũng không thể cho rằng nó thiếu cảm xúc. Một loài có trí tuệ và quyền năng hùng mạnh như vậy không thể vô cảm. Nó không phải là gốc cây hay hòn đá. Khả năng vui mừng và đau buồn của nó thật lớn lao; nhưng nó chỉ liên quan đến điều sau. Chúng ta hình dung nó như một loài toàn kiêu ngạo, ác độc, báo thù, và xảo quyệt; đến nỗi chúng ta quên rằng nó được tạo ra với khả năng cảm xúc. Nhưng tấm lòng có khả năng về những điều này hẳn phải có khả năng đau khổ sâu sắc. Thật vậy, nó không có nước mắt loài người để khóc. Những nỗi buồn, gánh nặng, sợ hãi, thống khổ của chúng ta không phải của nó. Nhưng nó có điều của riêng nó, không kém đắng cay so với của chúng ta. Của chúng ta là loài người, của nó là siêu nhiên; vì không có loài có trí khôn nào có thể thụ động; nó hẳn phải hạnh phúc hay khốn khổ tùy theo khả năng của loài mình. Chắc chắn như các thiên sứ chưa sa ngã được hạnh phúc, thì các thiên sứ sa ngã cũng khốn khổ như vậy. 'Lửa đã sắm sẵn cho ma quỷ và các thiên sứ của nó' là điều khủng khiếp vượt mọi sự hình dung. Nó là gì tôi không biết; nhưng trong trường hợp của Sa-tan nó hẳn là sự hành hạ tột đỉnh, nỗi khốn khổ không thể nói nên lời; điều mà tiếng rên không thể diễn tả, và nước mắt không thể xoa dịu; và suy ngẫm về nó có thể không phải là vô ích; nó có thể giúp làm cho chúng ta trang nghiêm,—khi suy ngẫm về sự khốn khổ lớn lao và đời đời của kẻ thù lớn này của Đức Chúa Trời và loài người. Đó là sự khốn khổ của một bản chất không thánh nhưng oai nghi; sự hành hạ nảy sinh từ sự thù ghét địa ngục đối với mọi điều thiện. Và, thêm vào đó, đó là sự khốn khổ của sự thất vọng, thất bại, xấu hổ, bất hạnh, ăn năn; sự khốn khổ của sự suy ngẫm về 6000 năm thù ghét Đức Chúa Trời và Christ của Ngài một cách liên tục, bền bỉ, không được xoa dịu bởi một việc thiện nào; nhưng cuối cùng mọi kế hoạch của nó đều đổ nát, công việc của nó bị phá hủy; các Ba-bên và Rô-ma của nó đều trong bụi đất; các Nim-rốt, các San-chê-ríp, các Hê-rốt, các Nê-rô, các Na-pô-lê-ông, các Kẻ Chống Christ, các tiên tri giả, các kẻ làm ra sự dối trá của nó, đều đã qua đi; mọi mảnh vụn của công trình cần cù của nó bị đập vỡ tan tành, và đất, bất chấp mọi nỗ lực của nó, là một thiên đàng hạnh phúc, thánh khiết, vinh hiển, với dòng dõi người nữ, A-đam cuối cùng, làm Vua. Tất cả điều này sẽ là đối với nó sự đắng cay của mọi đắng cay, sự hành hạ của mọi hành hạ.
Nhưng trong mọi sự khốn khổ này, lớn lao dường nào, một nguồn thống khổ không bao giờ có thể thuộc về nó,—một Christ bị từ chối. Chắc chắn, không yêu mến Đấng đáng yêu nhất trong mọi loài hẳn tự nó đã là khốn khổ, đặc biệt đối với một trí tuệ như của nó, có thể hiểu được giá trị; nhưng vẫn không có sự nhớ lại đau nhói về một Đấng Cứu Thế bị từ chối. Điều này, chính là nỗi khốn khổ của mọi nỗi khốn khổ, mật đắng và ngải cứu của chén đời đời, là phần của những con trai hư mất của A-đam, những kẻ đã có sự cứu rỗi trong tầm tay, nhưng điên rồ vứt bỏ nó. Khủng khiếp như số phận của Tổng Thiên Sứ Sa Ngã, điều này, ít nhất, sẽ không tạo thành phần nào của địa ngục kinh hoàng của nó.
III
CÁC CON TRAI CỦA ĐỨC CHÚA TRỜI
Ở NƠI KHÁC chúng tôi đã đưa ra cách giải thích của mình về đoạn trong Sáng-thế-ký nơi biểu thức này được tìm thấy. Nhưng còn chỗ cho một số sự tìm hiểu cả về chính các từ, lẫn về lịch sử của những cách giải thích đã được đưa ra về chúng. Có lẽ đáng để chúng ta tìm hiểu thêm một chút về đoạn này, vì Tiến sĩ Maitland trong sách Eruvin của ông, và Tiến sĩ Kitto trong sách Daily Bible Illustrations của ông, đã làm sống lại cách giải thích của các giáo phụ, và khẳng định rằng các con trai của Đức Chúa Trời hẳn có nghĩa là các thiên sứ. Người sau viết một cách dè dặt, nhưng người trước không giảm bớt chút nào thói độc đoán thường lệ của mình, ngay cả khi bàn về một đoạn được thừa nhận là đặc biệt.
Tiến sĩ Maitland hỏi, Làm sao sự hôn nhân hỗn hợp giữa dòng dõi Sết và dòng dõi Ca-in có thể sinh ra người khổng lồ? Chúng ta cũng có thể hỏi, Làm sao sự hôn nhân hỗn hợp giữa các thiên sứ và loài người có thể sinh ra người khổng lồ? Khi các thiên sứ đã mang lấy hình dạng con người (như với Áp-ra-ham, v.v.), họ đã không hề biểu lộ bất kỳ tầm vóc vượt trội nào. Nếu Tiến sĩ Maitland cho chúng ta biết một loại hôn nhân sinh ra người khổng lồ bằng cách nào, chúng ta sẽ thỏa mãn ông về loại hôn nhân kia. Chúng ta cũng không thể cho rằng mình đưa ra một lời khẳng định vô căn cứ khi nói rằng, từ mọi điều Đức Chúa Trời đã tỏ cho chúng ta biết trong lời Ngài về các thiên sứ, tốt hay xấu, bản tính, lịch sử, việc làm của họ, v.v., những cuộc hôn nhân hỗn hợp như vậy là điều bất khả. Hoặc, lập luận theo sinh lý học, há chúng ta chẳng thể nói rằng trong mọi bộ phận khác nhau của giới động vật và thực vật, sự pha trộn các chi là điều bất khả; vậy thì, càng phải lý luận hơn nữa, sự pha trộn của hai nòi giống khác nhau nhiều hơn cả chi khác với loài, là điều bất khả.
Nhưng sự pha trộn giữa người Sết và người Ca-in rất có thể sinh ra một nòi giống có thể chất vượt trội. Vì hai nòi giống này, cứ giữ riêng biệt và kết hôn hỗn hợp trong vòng họ hàng rất gần, hẳn đã suy thoái trầm trọng; và sự pha trộn của hai bên rất có thể sinh ra một nòi giống mạnh mẽ hơn. Cũng chẳng có gì khó tin rằng đó cũng là kết quả trong những năm sau này, khi Y-sơ-ra-ên kết hôn hỗn hợp với người Mô-áp. Vào khoảng thời gian này chúng ta lại đọc thấy người khổng lồ. Và đây là một trong những điểm mà lý thuyết của Tiến sĩ Maitland bị trục trặc. Nếu sự hôn nhân với các thiên sứ là cần thiết để sinh ra người khổng lồ trong thời Nô-ê, thì hẳn cũng đã cần thiết sau này để sinh ra họ trong thời Y-sơ-ra-ên. Thật đáng tò mò rằng cùng một từ, 'Nepheelim,' được dùng trong cả hai trường hợp (Dân-số Ký 13:33), 'Tại đó chúng tôi đã thấy những người Nepheelim, các con trai của A-nác, là dòng dõi của những người Nepheelim.' Vì tất cả những người 'Nepheelim' tiền hồng thủy hẳn đã bị quét sạch trong trận lụt, thì trong các thời đại sau phải có sự tái diễn của cùng những cảnh tượng như trước (những cuộc hôn nhân hỗn hợp với các thiên sứ). Nếu lý thuyết của Tiến sĩ Maitland đứng vững được, A-nác hẳn đã cưới một thiên sứ, và các con trai ông là A-hi-man, Sê-sai, và Thạnh-mai, được gọi là 'Nepheelim,' hẳn đã là những nửa thiên sứ. Hơn nữa, một số tổ tiên của A-nác hẳn cũng đã cưới thiên sứ, vì không những có chép rằng các 'Nepheelim' là con trai của A-nác, mà chính ông cũng thuộc cùng một nòi giống, tức là nửa thiên sứ nửa người. Vợ của A-nác hẳn đã là một nữ thiên sứ, trong khi thời xưa các thiên sứ xuống thế hẳn đều là nam. Dùng ngôn ngữ của ma quỷ học giáo phụ, các thiên sứ tiền hồng thủy hẳn là incubi, và các thiên sứ hậu hồng thủy là succubi.
Chúng ta được cho biết hơn một lần, trong Sáng-thế-ký 6, rằng tội của loài người lớn lắm trên đất; rằng chính vì tội của loài người mà trận hồng thủy đến. Nhưng nếu lý thuyết cũ của người Do Thái và các giáo phụ, được các Tiến sĩ Kitto và Maitland phục hồi, là đúng, thì không phải tội của loài người đã gây ra điều ác, mà là tội của các thiên sứ. Vì rõ ràng chính họ là bên có tội trong giao dịch này, nếu họ quả là một bên trong đó. Các lời cáo buộc rõ ràng nhắm vào 'các con trai của Đức Chúa Trời.' Chính sự tội lỗi vượt trội của họ đã đưa tội ác của thế gian đến đỉnh điểm. Nếu họ không phải là loài người, thì sự đoán phạt giáng trên thế gian một cách đặc biệt vì tội của họ có nghĩa là gì? Há đất phải chịu phạt vì tội của các thiên sứ sao? Há loài người phải bị quét sạch vì các thiên sứ đã làm hư hoại mình sao? Ngược lại, toàn cảnh tượng tự nhiên biết bao, nếu các con trai của Đức Chúa Trời là người Sết, là đại diện của Hội Thánh tổ phụ! Họ là muối của đất; và ngay khi muối mất vị mặn, sự hư hoại tràn qua toàn thể, và đất chín mùi cho cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời.
Cũng chẳng có gì tự nhiên và có lý hơn theo một cách khác. Trong nhiều thời đại, hai bộ phận lớn của nhân loại vẫn giữ riêng biệt. A-đam, Sết, và dòng dõi họ, giữ nơi cư ngụ nguyên thủy của loài người. Họ vẫn ở tại Ê-đen, dù ở ngoài vườn địa đàng, và thờ phượng tại bàn thờ nổi tiếng, trong tầm nhìn của gươm lưỡi láng lửa và các chê-ru-bim tượng trưng. Ê-đen đối với họ như Ca-na-an đối với Y-sơ-ra-ên. Ở đó họ ở một mình, và không lẫn lộn với các dân tộc. Ở đó các con trai của Đức Chúa Trời này, do các tổ phụ đứng đầu (vì Sết hẳn đã sống đến thời Nô-ê), duy trì đức tin chân thật và danh được tôn trọng. Nhưng khi các thời đại trôi qua, dân số tăng lên, và hai nòi giống, lan rộng ra, tiến gần nhau. Từ lời thuật của Môi-se, dường như người Ca-in đã đặc biệt lắm con gái. Những người này, vì ở gần nơi chốn, cuối cùng đã tiếp xúc với các con trai của Đức Chúa Trời. Như những phụ nữ Mô-áp trong trường hợp Y-sơ-ra-ên, như những 'phụ nữ ngoại quốc' trong trường hợp Sa-lô-môn, họ cám dỗ người Sết bằng sắc đẹp của mình. Các nòi giống lẫn lộn, và một hậu duệ mới lạ là kết quả. Nhưng hơn thế nữa, ranh giới giữa dòng dõi người nữ và dòng dõi con rắn nay đã bị phá vỡ, sự bội đạo trở nên phổ biến, gian ác gia tăng, và thế gian đã chín mùi cho sự đoán phạt.
Chống lại tất cả những điều này, Nô-ê và các đồng bạn của ông (vì ông là vị giảng đạo sự công chính thứ tám) đã lên tiếng phản đối, 'kết án thế gian;' nhưng vô ích. Họ cứ tiếp tục lẫn lộn. Họ cứ tiếp tục 'ăn và uống, cưới và gả, cho đến ngày Nô-ê vào tàu.' Dòng dõi người nữ, được gọi ở đây là các con trai của Đức Chúa Trời, teo lại chỉ còn hai ba người; dòng dõi con rắn bao phủ toàn bộ mặt đất có người ở.
Tuy nhiên, trong khi có chép rằng các cuộc hôn nhân hỗn hợp của các con trai của Đức Chúa Trời và các con gái loài người đã sinh ra 'Nepheelim,' dường như cũng hàm ý rằng trước đó đã có người Nepheelim trên đất, điều này hoàn toàn lật đổ một trong các luận cứ của Tiến sĩ Maitland. 'Trong những ngày đó, trên đất có những người Nepheelim, và sau đó cũng vậy,' v.v. Hävernick đi xa hơn, và khẳng định rằng người Nepheelim không bao giờ được nói là hoa quả của sự lẫn lộn. 'Trong 6:4 không có gì về một nòi người khổng lồ phát sinh từ sự kết hợp này. "Trong những ngày đó trên đất có những người Nepheelim nổi tiếng" không thể gượng ép mà hiểu theo nghĩa ấy, đặc biệt khi xét đến những gì tiếp theo—"sau đó, các con trai của Đức Chúa Trời đến cùng các con gái loài người," tức là vào thời ấy có những người như vậy, và họ còn tiếp tục cho đến một thời kỳ sau nữa.' Calvin cũng vậy, dù ông không đi xa đến thế, nhưng đặt vấn đề như sau: 'Người khổng lồ có nguồn gốc trước đó, nhưng về sau những kẻ sinh ra từ các cuộc hôn nhân hỗn tạp đã noi gương họ.' Ông củng cố điều này bằng cụm từ 'và cũng,' như thể hàm ý rằng không những các Nepheelim này đã được thấy trước đó trong nòi Ca-in, mà về sau cũng trong nòi giống do sự pha trộn hai nòi giống.
Một nhà văn cổ đã hỏi rất hay, 'Những sinh vật do loài người và thiên sứ sinh ra sẽ là loại sinh vật nào?' Họ sẽ là người, hay sẽ là thiên sứ? Họ sẽ dự phần vào bản tính này đến mức nào, và vào bản tính kia đến mức nào? Và những nửa thiên sứ nửa người này có thể sinh ra hậu duệ chăng? Trong Sáng-thế-ký và Dân-số Ký có hàm ý rằng điều đó đã xảy ra, trong khi chúng ta biết rằng, theo các định luật vật lý, sự pha trộn các chi không thể vượt quá thế hệ đầu tiên. Nhưng cứ cho rằng sự pha trộn cứ tiếp diễn từ thế hệ này sang thế hệ khác, thì nòi giống nào được sinh ra? Và họ đứng trong mối quan hệ nào với A-đam như một đầu? Nếu họ hoặc là nửa thiên sứ hoặc là nửa quỷ, như lý thuyết của Tiến sĩ Maitland và Tiến sĩ Kitto phải thừa nhận, thì họ chỉ có một nửa dòng dõi từ A-đam, và do đó không thể được ông đại diện, hay dự phần vào sự hư hoại tuôn chảy từ ông. Hơn nữa, những nửa thiên sứ này có thể đứng trong mối quan hệ nào đối với sự cứu rỗi? Họ có khả năng được cứu bởi Đấng Christ chăng? Họ có thể tin vào Đấng đã không mang lấy bản tính thiên sứ, nhưng đã mang lấy dòng dõi Áp-ra-ham chăng? Họ có thể được rửa trong huyết Ngài, hay được nên một với Đấng không phải là xương của xương họ, cũng chẳng phải thịt của thịt họ chăng? Và họ sẽ bị định tội vì điều gì? Vì đã khước từ Đấng Christ? Vì đã từ chối sứ điệp của Nô-ê về dòng dõi người nữ đã hứa? Thế nhưng dòng dõi người nữ là gì đối với những kẻ không thuộc về nhân loại?
Các ra-bi Do Thái là những người đã dựng nên truyện hoang đường này. Từ họ các Giáo phụ tiếp nhận nó, như họ đã tiếp nhận nhiều truyền thống Do Thái khác, gìn giữ và tô điểm chúng, như người ta giữ hài cốt hay xương của một vị thánh xưa. Các tiến sĩ này không hề khó khăn trong việc cho chúng ta biết số phận của chính các thiên sứ đã phạm tội với các con gái loài người, cũng như số phận của con cái họ. 'Sau khi họ đã sinh con,' một ra-bi nói, 'Đức Chúa Trời thánh khiết và được chúc tụng đã đem họ đến núi của sự tối tăm [NEEDS REVIEW: bản gốc ghi "mountain o darkness", có lẽ là "mountain of darkness"] và trói họ bằng xiềng sắt.' Con cái của các thiên sứ này, các ra-bi đã, như các thi sĩ ngoại giáo, chôn vùi dưới các núi.2 Hơn nữa, một số người trong họ cho rằng tội của các thiên sứ này và tội của Ê-va là một, đến nỗi, như Sammael đã bẫy Ê-va, thì Aza và Azail cũng bẫy các con gái của Ê-va trong những ngày Nô-ê. Những người khác trong họ, như Aben Ezra, đã có cái nhìn tỉnh táo hơn.
Thật có thể thú vị, nhưng chắc chắn không ích lợi, khi đi qua dài dòng các bài giải thích của các Giáo phụ về đoạn này,—cả về cụm từ 'các con trai của Đức Chúa Trời,' lẫn về từ 'người khổng lồ.' Chúng tôi đã ghi chú khá nhiều đoạn làm mẫu; nhưng, nghĩ lại, chúng tôi để chúng trong các cuốn folio của mình. Tất cả đều rất giống nhau về thể loại. Jerome không cho chúng ta biết ông nghĩ gì; ông chỉ nói, 'Non angeli;' Ambrose tự mâu thuẫn, nhưng nghiêng về lý thuyết thiên sứ; Augustine và Chrysostom là hai Giáo phụ chính đã dấn thân bác bỏ bài chú giải hoang đường, và thiết lập bài chú giải chân thật. Những nhận xét của Augustine rất hay, đến nỗi chúng tôi muốn trích một hai câu. 'Nhân loại tiến lên và gia tăng, bởi tự do ý chí này đã sinh ra sự lẫn lộn và rối loạn của cả hai thành phố (Hội Thánh và thế gian, Giê-ru-sa-lem và Ba-by-lôn), mỗi bên cùng chia sẻ tội lỗi của bên kia. Điều ác này, một lần nữa, tìm nguồn gốc nơi phái nữ—không, thật vậy, theo cùng cách như từ ban đầu; vì không phải những người nữ này, bị dụ dỗ bởi mưu chước của bất kỳ ai, đã xui khiến đàn ông phạm tội, mà là những người từ ban đầu đã có thói xấu trong thành phố trần gian, được các con trai của Đức Chúa Trời, những công dân của một thành phố khác đang tạm trú trong thế gian này, yêu mến vì sắc đẹp thể xác. Phúc lành này quả là một ân tứ của Đức Chúa Trời; nhưng vì nó được ban cho kẻ xấu, người tốt không nên coi đó là một phúc lành lớn.… Như vậy các con trai của Đức Chúa Trời bị tình yêu của các con gái loài người chinh phục; và khi họ hưởng những người vợ này, họ sa vào thói quen của xã hội trần gian, từ bỏ sự tin kính mà họ đã giữ trong cộng đồng thánh. Và như thế sắc đẹp thể xác, hẳn do Đức Chúa Trời tạo ra, nhưng là điều thuộc thời gian và xác thịt, phúc lành thấp hèn nhất, bị yêu sai lạc, còn Đức Chúa Trời bị khinh thường,—Đức Chúa Trời hằng hữu, nội tại, phúc lành đời đời.… Tình yêu này bị đảo lộn trật tự, các con trai của Đức Chúa Trời đã xao nhãng Đức Chúa Trời, và yêu các con gái loài người.'
Giám mục Patrick nói: 'Nghĩa rõ ràng là, những kẻ cho đến nay vẫn giữ mình không lẫn lộn với dòng dõi Ca-in, theo một lời dặn nghiêm trang mà các tổ tiên tin kính đã truyền cho họ, nay đã kết hợp với họ trong hôn nhân, và thành một dân với họ. Đây là tội nặng hơn, nếu chúng ta có thể tin vào lời một nhà văn Ả Rập, được ông Seldon nhắc đến trước nhất trong cuốn De Diis Syriis, rằng các con trai của Sết đã thề bằng huyết A-bên rằng họ sẽ không bao giờ rời vùng núi mà họ cư ngụ để xuống thung lũng nơi con cái Ca-in sinh sống. Cùng tác giả ấy (Patricides, cùng với Elmacinus) nói rằng họ đã bị dụ dỗ phá vỡ lời thề này bởi sắc đẹp của Na-a-ma (Sáng-thế-ký 4:22), và âm nhạc của người anh em bà là Giu-banh. Vì người Ca-in dành thì giờ trong tiệc tùng, âm nhạc-khiêu vũ, và các trò chơi, đã quyến rũ các con trai của Sết xuống cưới họ, nhờ đó mọi thứ ô uế, bất kính, thờ thần tượng, cướp bóc, và bạo lực tràn ngập cả trái đất. Môi-se ghi chú điều này ở đây, để ông có thể đưa ra lý do tại sao toàn bộ dòng dõi Sết, ngay cả những kẻ phát xuất từ người thánh Hê-nóc, đã bị nhấn chìm trong trận hồng thủy, cũng như nòi Ca-in.'
Dường như chính những cảnh tượng này là điều Chúa chúng ta ám chỉ khi, nói về những ngày Nô-ê, Ngài phán họ ăn và uống, cưới và gả; và như chính sự bội đạo của kẻ tin kính, và sự lẫn lộn giữa dòng dõi người nữ và dòng dõi con rắn, cùng với bạo lực và dâm dục đi kèm, đã thúc nhanh trận hồng thủy, thì sự sa ngã của những ngày sau rốt, sự không tiết độ và bất kính của thế hệ cuối cùng, sẽ hoàn tất tội lỗi của thế gian, và chuẩn bị cho sự đoán phạt của nó. Như vậy muối sẽ mất vị mặn, sự hư hoại sẽ xuyên qua toàn thể như men, và trận hồng thủy lửa sẽ quét sạch một thế gian kẻ vô đạo khác; chỉ là, để giải phóng sự sáng tạo khỏi ách sự hư hoại vào trong sự tự do vinh hiển của các CON CÁI ĐỨC CHÚA TRỜI.