Bài Giảng Của John Knox Tại Edinburgh
John Knox · 564-bible-study-today-knox
Bản dịch do AI (Claude) hỗ trợ, chưa được mục sư duyệt giáo lý. Thuật ngữ có thể chưa chính xác; hãy đối chiếu với bản gốc và Kinh Thánh, đồng thời hỏi mục sư của bạn.
Nguyên tác thuộc phạm vi công cộng. Bản dịch tiếng Việt miễn phí, không thương mại.
Mục lục
- Bài Giảng Của John Knox Tại Edinburgh
- Lời Tựa
- Bản Văn: Ê-sai 26:13–21
- Bài Giảng
- Bài Khuyên Nhủ Gửi Các Tín Hữu — Về Việc Trợ Giúp Những Người Trung Tín Rao Giảng Lời Đức Chúa Trời
Bài Giảng Của John Knox Tại Edinburgh
Nguyên tác: "A sermon preached by Iohn Knox minister of Christ Iesus in the publique audience of the Church of Edenbrough, within the realme of Scotland, vpon Sonday, the 19. of August. 1565. For the which the said Iohn Knoxe was inhibite preaching for a season. To this is adioyned an exhortation vnto all the faythfull within the sayde realme, for the reliefe of suche as faythfully trauayle in the preaching of Gods worde. Written by the same Iohn Knoxe, at the commaundement of the ministerie aforesayd." — John Knox (1566)
Nguồn: https://archive.org/download/bim_early-english-books-1475-1640_a-sermon-preached-in-the_knox-john_1566/bim_early-english-books-1475-1640_a-sermon-preached-in-the_knox-john_1566_djvu.txt
(Ghi chú: nguồn là bản scan OCR của ấn bản năm 1566, nhiều chỗ nhận dạng ký tự bị hỏng nặng; bản dịch căn cứ nguyên bản tiếng Anh thời kỳ đầu hiện đại, có đối chiếu bản chuyển ngữ hiện đại của cùng tác phẩm để giải mã những đoạn OCR hỏng. Tác phẩm thật gồm: lời tựa, bản văn Ê-sai 26:13–21, bài giảng, lời cầu nguyện kết thúc, và bài khuyên nhủ đính kèm về việc trợ giúp các đầy tớ Chúa. Phần boilerplate của archive.org và các dòng rác OCR không thuộc tác phẩm nên không dịch.)
Lời Tựa
Giăng Knox, tôi tớ của Chúa Giê-xu Christ trong việc rao giảng Phúc Âm thánh của Ngài, kính gửi đến độc giả nhân hậu lời chúc ân điển và bình an, cùng với Thánh Linh của sự phán xét công chính.
Xin độc giả Cơ Đốc đừng lấy làm lạ, rằng trong suốt hai mươi năm học hỏi và nghiền ngẫm Kinh Thánh của Đức Chúa Trời, tôi chưa từng công bố điều gì để giải nghĩa một phần Kinh Thánh nào, ngoại trừ duy nhất bài giảng thô sơ và chưa được trau chuốt này, bài giảng tôi đã giảng trước công chúng tại nhà thờ Edinburgh, ngày mười chín tháng Tám, năm 1565.
Việc tôi không dùng văn chương để truyền đạt sự hiểu biết của mình về Kinh Thánh, tôi luôn cho rằng mình có lý do hết sức chính đáng. Vì xét thấy mình được Đức Chúa Trời kêu gọi để dạy dỗ kẻ dốt nát, an ủi kẻ sầu khổ, nâng đỡ kẻ yếu đuối, và quở trách kẻ kiêu ngạo, bằng lưỡi và giọng nói sống động trong những ngày hết sức bại hoại này, hơn là để soạn sách cho đời sau; lại thấy rằng đã có quá nhiều điều được viết ra (và bởi những người có học thức xuất chúng), mà lại quá ít điều được tuân giữ cho tốt, tôi đã quyết định giữ mình trong giới hạn của chức vụ mà tôi nhận thấy mình được kêu gọi cách đặc biệt. Tôi không dám chối (kẻo làm thế sẽ là bất công với Đấng ban cho), rằng Đức Chúa Trời đã tỏ cho tôi những điều kín nhiệm mà thế gian không biết; và rằng Ngài đã khiến lưỡi tôi nên như kèn loa, để báo trước cho các vương quốc và các dân tộc; phải, những sự tỏ bày lớn lao về các biến đổi và thay đổi, vào lúc chưa có dấu hiệu nào đáng sợ, cũng chưa có gì xuất hiện; một phần trong đó thế gian không thể chối được (dù có mù lòa đến đâu) là đã ứng nghiệm, còn phần còn lại, than ôi! tôi e rằng sẽ theo sau với sự gấp rút lớn hơn, và sự ứng nghiệm trọn vẹn hơn điều lòng sầu khổ của tôi mong muốn. Dù có những sự tỏ bày và bảo đảm ấy, tôi vẫn luôn kiêng không viết ra điều gì, chỉ bằng lòng vâng theo mạng lệnh của Đấng đã truyền cho tôi phải kêu lên.
Nếu có ai hỏi, bài giảng duy nhất này được công bố để làm gì, mà những vấn đề lớn hơn lại bị bỏ qua, tôi xin đáp: để cho những ai mà Sa-tan chưa làm cho mù lòa hoàn toàn được thấy, vì những cớ nhỏ mọn dường nào mà ngày nay người ta đã sinh lòng xúc phạm lớn lao.
Chính bài giảng này là cớ khiến tôi, từ trên giường bệnh, bị gọi ra trước Hội đồng; và sau nhiều cuộc tranh luận, tôi đã bị một số người cấm giảng tại Edinburgh, trong thời gian vua và hoàng hậu còn ở trong thành. Chính bài giảng này làm xúc phạm những kẻ muốn làm đẹp lòng triều đình, những kẻ không muốn tỏ ra là thù nghịch với lẽ thật, nhưng dám quả quyết rằng tôi đã vượt quá giới hạn của một sứ giả của Đức Chúa Trời. Vì vậy tôi đã thành thật ghi lại bằng văn tự mọi điều tôi có thể nhớ là có thể đã gây xúc phạm trong bài giảng ấy, để cho cả những kẻ thù của lẽ thật Đức Chúa Trời lẫn những người xưng nhận lẽ thật ấy, hoặc chỉ cho tôi thấy tôi đã xúc phạm ở chỗ nào, hoặc ít ra, đừng vội kết án tôi, trước khi họ đã dùng Lời tỏ tường của Đức Chúa Trời mà thuyết phục tôi.
Nếu có ai nghĩ rằng tôi dễ dàng dùng ngòi bút để làm dịu bớt sự sắc bén thiếu suy nghĩ của lưỡi mình, và vì thế người ta không thể xét đoán cách tự do về bài giảng của tôi; tôi xin đáp rằng tôi chẳng trơ tráo đến nỗi cố ý lừa dối thế gian trong ánh sáng lớn lao này, cũng chẳng thiếu lòng kính sợ Đức Chúa Trời tôi đến nỗi dám nói dối trước mặt Ngài. Và tôi xem việc chối bỏ hay che giấu điều tôi đã một lần nhân danh Ngài mà công bố cũng là nói dối, không kém gì việc quả quyết rằng Đức Chúa Trời đã phán, trong khi Lời Ngài không bảo đảm cho tôi điều ấy.
Vì tại nơi công cộng, tôi không bàn bạc với thịt và huyết về điều mình sẽ rao cho dân chúng; nhưng Thánh Linh của Đức Chúa Trời tôi, Đấng đã sai tôi và là Đấng tôi phải trả lời, cảm động tôi thế nào, tôi nói thế ấy; và khi tôi đã một lần nhân danh Ngài mà công bố những lời đe dọa (dù chúng khó chịu với thế gian đến đâu), tôi không dám chối bỏ chúng, cũng như tôi không dám chối rằng Đức Chúa Trời đã lập tôi làm sứ giả của Ngài, để báo trước cho kẻ không vâng lời về sự hủy diệt chắc chắn của chúng. Tại bài giảng ấy, thính giả của tôi không chỉ có những người xưng nhận lẽ thật và những kẻ ủng hộ tôi, mà còn có những người theo giáo hoàng ngoan cố, những kẻ giả hình che đậy, và không ít những kẻ tham lam, nịnh hót của triều đình mới. Giờ đây tôi xin kháng cáo đến lương tâm của tất cả bọn họ, như họ sẽ phải trả lời trước mặt Đức Chúa Trời hằng hữu, rằng hoặc họ làm chứng cho tôi rằng giờ đây tôi viết lẽ thật, hoặc họ chỉ cho tôi những câu xúc phạm mà khi ấy tôi đã công bố, nay lại bỏ sót trong văn tự: vì trước mặt Đức Chúa Trời tôi xin thề rằng, trong phạm vi trí nhớ còn giúp tôi, tôi đã viết lại còn mạnh mẽ hơn điều tôi đã nói và công bố trong lúc giảng. Nhưng tôi đã cố ý bỏ qua những lời thuyết phục và khuyên nhủ đã được đưa ra khi ấy... [NEEDS REVIEW: bản in ghi chú "tại đây còn thiếu một đoạn"].
Xin Chúa thương xót tôi, vì tôi đã không bày tỏ đầy đủ hơn mọi điều mà Thánh Linh Ngài đã đặt trước mặt tôi trong bản văn ấy, bản văn mà tôi chắc rằng độc giả vô tư sẽ cho là tôi chỉ mới xử lý cách sơ sài, khi xét mọi hoàn cảnh. Hỡi Chúa, vì cớ danh lớn của Ngài, xin ban cho chúng con những vương hầu và kẻ cai trị yêu mến lẽ thật Ngài, yêu điều nhân đức, ghét sự bất kính, và ham muốn được dạy dỗ thẳng thắn để được cứu, hơn là được nịnh hót cách dối trá để rồi hư mất đời đời. A-men.
Tại Edinburgh, ngày [NEEDS REVIEW: bản OCR hỏng, chỉ đọc được "tháng Chín năm 1566"] tháng Chín, năm 1566.
Bản Văn: Ê-sai 26:13–21
13. Hỡi Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng tôi, ngoài Ngài đã có các chủ khác cai trị chúng tôi; nhưng chúng tôi chỉ cậy danh Ngài mà thôi.
14. Kẻ chết chẳng được sống, kẻ đã qua đời chẳng sống lại; vì Ngài đã thăm viếng và làm tan lạc chúng nó, đã xóa sạch mọi sự ghi nhớ về chúng nó.
15. Hỡi Đức Giê-hô-va, Ngài đã làm cho dân nầy thêm lên, Ngài đã làm cho dân nầy thêm lên; Ngài đã được vinh hiển; Ngài đã mở rộng mọi bờ cõi của đất.
16. Hỡi Đức Giê-hô-va, trong cơn hoạn nạn chúng nó đã tìm kiếm Ngài; chúng nó đã tuôn đổ lời cầu nguyện khi sự sửa phạt Ngài giáng trên chúng nó.
17. Hỡi Đức Giê-hô-va, như đờn bà có nghén gần đẻ, bị quặn thắt, kêu la trong cơn đau đớn thể nào, thì chúng tôi ở trước mặt Ngài cũng thể ấy.
18. Chúng tôi đã có nghén, đã quặn thắt, dường như đẻ ra gió; chúng tôi đã chẳng làm nên sự cứu trong đất, dân cư trên đất cũng chẳng ngã xuống.
19. Những kẻ chết của Ngài sẽ sống, xác chết của tôi sẽ đứng dậy. Hỡi kẻ ở trong bụi đất, hãy thức dậy, hãy hát! Vì sương của Ngài như sương trên rau cỏ, đất sẽ nôn những kẻ chết ra.
20. Hỡi dân ta, hãy vào buồng mình, đóng cửa lại sau ngươi, hãy ẩn mình một lát, cho đến khi cơn thạnh nộ qua đi;
21. Vì kìa, Đức Giê-hô-va ra từ nơi Ngài, để phạt tội ác của dân cư trên đất. Đất sẽ tỏ bày huyết nó ra, và chẳng che giấu những kẻ bị giết nữa.
Bài Giảng
Câu 13. *"Hỡi Chúa, Đức Chúa Trời chúng tôi, ngoài Ngài đã có các chủ khác cai trị chúng tôi,"* v.v. Như người thủy thủ lão luyện, làm chủ con tàu, khi tàu bị bão tố dữ dội và gió ngược quăng quật, buộc phải thường xuyên chuyển hướng, kẻo hoặc vì chống cự quá mức với sức mạnh của sóng mà thuyền bị nhấn chìm, hoặc vì buông lỏng quá mức để mặc cho cơn bão dữ đưa đi đâu thì đi mà tàu bị dạt vào bờ và đắm vỡ — cũng vậy, tiên tri Ê-sai của chúng ta hành động trong bản văn mà quý vị vừa nghe đọc. Vì ông, thấy trước sự hoang tàn lớn lao đã được định trong hội đồng của Đấng Hằng Hữu nghịch cùng Giê-ru-sa-lem và Giu-đa; tức là toàn thể dân mang danh Đức Chúa Trời sẽ bị tản lạc; thành thánh sẽ bị hủy phá; đền thờ, nơi có hòm giao ước, và nơi Đức Chúa Trời đã hứa ban sự hiện diện của chính Ngài, sẽ bị lửa thiêu đốt; vua bị bắt, các con trai bị giết ngay trước mặt vua, rồi chính mắt vua bị móc đi; hàng quý tộc, kẻ bị giết cách tàn nhẫn, kẻ bị dẫn đi làm phu tù cách nhục nhã; và cuối cùng, cả dòng dõi Áp-ra-ham bị xóa sạch, dường như khỏi mặt đất — tiên tri, tôi nói, vì sợ những tai họa kinh khiếp ấy, dường như có lúc để mặc mình và dân được giao phó cho mình bị cuốn theo sức mạnh của bão tố, không chống cự gì hơn ngoài việc tuôn đổ những lời than khóc đau đớn của mình và của họ trước oai nghi của Đức Chúa Trời; như chúng ta có thể đọc trong câu 13, 17 và 18 của bản văn hiện tại. Lúc khác, ông dũng cảm chống lại cơn bão tuyệt vọng, và công bố sự hủy diệt kinh khiếp của mọi kẻ gây rối Hội Thánh của Đức Chúa Trời; điều ông công bố rằng Đức Chúa Trời sẽ nhân lên, ngay cả trong lúc dường như nó sắp bị diệt tuyệt hoàn toàn. Nhưng vì toàn thể thân thể chẳng được nghỉ ngơi cuối cùng cho đến khi Đấng Đầu trở lại để phán xét, ông kêu gọi kẻ bị hoạn nạn hãy kiên nhẫn, và hứa một sự thăm viếng, nhờ đó sự gian ác của kẻ ác sẽ bị phơi bày, và cuối cùng bị báo trả ngay trong lòng chúng. Đó là những điểm chính mà nhờ ân điển Đức Chúa Trời, giờ đây chúng ta định bàn rộng hơn.
Trước hết tiên tri nói, câu 13: *"Hỡi Chúa, Đức Chúa Trời chúng tôi, ngoài Ngài đã có các chủ khác cai trị chúng tôi."* Đây hẳn là khởi đầu của lời than khóc đau đớn, trong đó trước hết ông than về sự cai trị độc ác bất công mà dân Y-sơ-ra-ên nghèo khổ bị hoạn nạn đã phải chịu trong thời kỳ phu tù. Quả thật, tiên tri đã được quy về cùng tổ phụ mình trong bình an, trước khi sự khốn cùng ấy ập đến trên dân sự. Phải một trăm năm sau khi ông qua đời, dân mới bị dẫn đi làm phu tù. Thế mà ông, thấy trước sự chắc chắn của tai họa, đã soạn sẵn cho họ lời than mà về sau họ sẽ thốt lên. Nhưng thoạt nhìn, lời than ấy dường như ít có trọng lượng. Vì có gì mới lạ đâu, khi những chủ khác ngoài chính Đức Chúa Trời cai trị họ, bởi từ ban đầu chính thể của họ vẫn thế? Vì ai mà chẳng biết rằng Môi-se, A-rôn và Giô-suê, các quan xét, Sa-mu-ên, Đa-vít và các nhà cai trị tin kính khác, đều là con người, chứ không phải Đức Chúa Trời?
Và như vậy, những chủ khác ngoài Đức Chúa Trời đã cai trị họ ngay trong lúc họ thịnh vượng nhất.
Để hiểu rõ hơn lời than này và ý của tiên tri, trước hết chúng ta phải xét xem mọi thẩm quyền và quyền cai trị từ đâu mà ra; và thứ hai, Đức Chúa Trời lập các quyền ấy để làm gì. Khi hai điểm này được bàn rõ, chúng ta sẽ hiểu hơn những chủ nào và thẩm quyền nào cai trị ngoài Đức Chúa Trời, và những ai là người mà Đức Chúa Trời cùng sự hiện diện thương xót của Ngài cai trị trong họ.
Điểm thứ nhất được giải quyết cho chúng ta bởi lời của sứ đồ rằng: *"Chẳng có quyền nào mà không đến bởi Đức Chúa Trời"* (Rô-ma 13:1). Đa-vít dẫn lời Đức Chúa Trời hằng hữu phán với các quan xét và kẻ cai trị rằng: *"Ta đã phán: Các ngươi là thần, là con trai của Đấng Chí Cao"* (Thi Thiên 82:6). Và Sa-lô-môn, nhân danh Đức Chúa Trời, cũng khẳng định điều ấy rằng: *"Nhờ ta, các vua cai trị, các quan trưởng phân biệt điều công chính"* (Châm Ngôn 8:15-16). Từ những chỗ ấy rõ ràng rằng, chẳng phải dòng dõi, chẳng phải ảnh hưởng của các vì sao, chẳng phải sự bầu chọn của dân chúng, chẳng phải sức mạnh quân sự, và cuối cùng, chẳng phải bất cứ điều gì có thể gồm trong quyền năng của tự nhiên, làm nên sự phân biệt giữa quyền trên và quyền dưới, hay lập nên ngai vàng của các vua; nhưng chính là mạng lệnh duy nhất và trọn vẹn của Đức Chúa Trời, Đấng muốn quyền năng, sự kinh khiếp và oai nghi của Ngài, một phần chiếu sáng trong ngai của các vua và trên mặt các quan xét của Ngài, và điều ấy là vì lợi ích và sự an ủi của con người. Cho nên ai mưu toan phá đổ trật tự cai trị mà Đức Chúa Trời đã lập, và bởi Lời thánh của Ngài đã cho phép, mà đem vào sự hỗn loạn đến nỗi chẳng còn phân biệt giữa quyền trên và thần dân, thì chẳng làm gì khác hơn là lật đổ và đảo lộn chính ngai của Đức Chúa Trời, ngai mà Ngài muốn được vững lập tại đây trên đất — như sẽ thấy rõ hơn trong mục đích và nguyên nhân của mạng lệnh này, tức là điểm thứ hai chúng ta phải xét để hiểu rõ hơn lời và ý của tiên tri.
Mục đích và nguyên nhân, vậy, khiến Đức Chúa Trời in hình ảnh quyền năng và oai nghi của chính Ngài vào xác thịt yếu đuối mỏng manh của con người, không phải để làm cho xác thịt kiêu căng về mình; cũng không phải để lòng kẻ được tôn cao trên người khác được nhấc lên bởi sự tự phụ và kiêu ngạo, mà khinh dể người khác: nhưng để người ấy xét rằng mình được lập làm phó vương cho Đấng mà mắt Ngài hằng xem xét người, để thấy và tra xét cách người xử sự trong chức vụ mình. Thánh Phao-lô dùng ít lời mà bày tỏ mục đích Đức Chúa Trời giao gươm cho các quyền, rằng ấy là *"để phạt kẻ làm dữ và khen ngợi kẻ làm lành"* (Rô-ma 13). Từ những lời ấy rõ ràng rằng gươm của Đức Chúa Trời chẳng được giao vào tay loài người để dùng tùy ý mình thích; nhưng chỉ để phạt điều ác và duy trì điều thiện, hầu cho loài người sống trong xã hội đẹp lòng Đức Chúa Trời. Và đó chính là nguyên nhân duy nhất khiến Đức Chúa Trời đã lập các quyền trên đất này. Vì cơn cuồng nộ của bản tính bại hoại loài người dữ dội đến nỗi, nếu chẳng có hình phạt nghiêm khắc được định ra và thi hành trên kẻ phạm pháp, thì thà loài người sống giữa thú rừng còn hơn sống giữa loài người. Nhưng hiện tại, tôi không dám đi sâu vào việc mô tả lẽ thường này, vì như thế tôi sẽ không làm thỏa mãn bản văn mà nhờ ân điển Đức Chúa Trời tôi định giảng cho xong. Chỉ xin nói qua điều này, rằng những ai được đặt trong thẩm quyền nên xét xem mình cai trị và trị vì bởi Đức Chúa Trời, đến nỗi Đức Chúa Trời cai trị trong mình; hay mình cai trị mà không có, ngoài ra, và nghịch cùng Đức Chúa Trời; về những kẻ ấy tiên tri của chúng ta than thở tại đây.
Nếu ai muốn thử nghiệm điểm này thì chẳng khó: vì Môi-se trong việc chọn các quan xét và chọn vua, chẳng những mô tả hạng người nào sẽ được chọn vào chức trọng ấy, mà còn ban cho người được chọn và được bầu ra luật lệ, nhờ đó người ấy sẽ tự thử mình xem Đức Chúa Trời có cai trị trong mình hay không; rằng: *"Khi người ngồi trên ngai của vương quốc mình, người sẽ chép cho mình một bản luật pháp này trong một cuốn sách, bởi các thầy tế lễ người Lê-vi: bản ấy sẽ ở cùng người, và người sẽ đọc trong đó trọn đời mình, để học kính sợ Giê-hô-va Đức Chúa Trời mình, giữ mọi lời của luật pháp này và các mạng lệnh ấy mà làm theo; hầu cho lòng người không kiêu ngạo trên anh em mình, và không xây bỏ điều răn, hoặc về bên hữu hoặc về bên tả"* (Phục Truyền 17:18-20).
Điều ấy cũng được lặp lại cho Giô-suê, trong lễ tấn phong ông cai quản dân sự, bởi chính Đức Chúa Trời phán rằng: *"Quyển luật pháp này chớ xa miệng ngươi, hãy suy gẫm ngày và đêm, để cẩn thận làm theo mọi điều đã chép trong đó. Vì như vậy đường lối ngươi sẽ được thịnh vượng, và ngươi sẽ hành động khôn ngoan"* (Giô-suê 1:8).
Điều thứ nhất, vậy, mà Đức Chúa Trời đòi hỏi nơi kẻ được gọi vào chức trọng làm vua, là sự hiểu biết ý muốn Ngài đã tỏ bày trong Lời Ngài; điều thứ hai, là một tâm trí ngay thẳng và sẵn lòng thi hành những điều Đức Chúa Trời truyền trong luật pháp Ngài, không xây qua bên hữu hay bên tả.
Vậy các vua chẳng có quyền tuyệt đối để làm trong sự cai trị điều gì mình thích; nhưng quyền của họ bị giới hạn bởi Lời Đức Chúa Trời. Cho nên nếu họ đánh nơi Đức Chúa Trời không truyền đánh, họ chỉ là kẻ giết người; và nếu họ tha nơi Đức Chúa Trời truyền đánh, họ và ngai họ đều có tội, và mắc tội về sự gian ác đầy dẫy trên mặt đất vì thiếu hình phạt. Ôi, ước gì các vua và vương hầu xét xem họ sẽ phải khai trình thế nào, cả về sự dốt nát và hiểu sai ý muốn Đức Chúa Trời, lẫn về sự bỏ bê chức vụ mình!
Nhưng giờ, trở lại lời của tiên tri: Nhân danh toàn thể dân sự, ông than cùng Đức Chúa Trời rằng người Ba-by-lôn (mà ông gọi là các chủ khác ngoài Đức Chúa Trời, cả vì sự dốt nát của chúng về Đức Chúa Trời, lẫn vì sự tàn nhẫn và vô nhân đạo của chúng) đã lâu cai trị trên họ cách nghiêm khắc, không thương xót người già cả, cũng chẳng đoái đến các bà mẹ danh tiếng. Vì chúng là kẻ thù chẳng đội trời chung của dân Đức Chúa Trời, đã dùng mọi cách để làm nặng thêm ách chúng, phải, để hoàn toàn xóa sạch ký ức về họ và về tôn giáo họ khỏi mặt đất.
Sau phần đầu của lời than đau đớn ấy, tiên tri bày tỏ lời cam kết của dân sự rằng: *"Dầu vậy, chỉ trong Ngài chúng tôi sẽ nhớ đến danh Ngài."* Có người đọc là: "Nhưng chúng tôi sẽ chỉ nhớ đến Ngài, và danh Ngài"; nhưng trong tiếng Hê-bơ-rơ, câu ấy không có liên từ nối. Ý của tiên tri thật rõ, tức là mặc dầu sự hoạn nạn chịu đựng lâu dài, dân của Đức Chúa Trời chẳng sa vào tôn giáo giả dối và hư không, nhưng nhớ đến Đức Chúa Trời, Đấng có lần đã hiện ra với họ trong sự hiện diện thương xót; dầu lúc ấy họ không thấy Ngài, họ vẫn nhớ đến danh Ngài, tức là họ sẽ nhớ lại đạo lý và lời hứa mà có lần họ đã nghe, dầu trong lúc thịnh vượng họ đã không tôn vinh Đức Chúa Trời cho xứng, Đấng đã cai trị giữa họ cách thương xót dường ấy. Sự cám dỗ, hẳn nhiên, của toàn thể dân Y-sơ-ra-ên, thật lớn trong những ngày ấy. Họ bị đày khỏi đất Ca-na-an, đất vốn là bảo chứng và của cầm về ân huệ của Đức Chúa Trời đối với họ; vì đó là cơ nghiệp Đức Chúa Trời đã hứa cho Áp-ra-ham và dòng dõi người đời đời. Giao ước Đức Chúa Trời bảo vệ họ dường như đã bị phá vỡ. Họ than khóc rằng mình không thấy những dấu hiệu quen thuộc của sự hiện diện thương xót của Đức Chúa Trời. Các tiên tri thật thì ít, và những sự gớm ghiếc dùng tại Ba-by-lôn thì vô số. Và như vậy, hẳn họ đã tưởng rằng thật uổng công mình được gọi là dòng dõi Áp-ra-ham, hay đã từng nhận luật pháp, hay hình thức tôn giáo chân chính từ Đức Chúa Trời. Để chúng ta cảm nhận rõ hơn trong chính mình, sự cám dỗ, tôi nói, cũng giống như thể Đức Chúa Trời sẽ hoàn toàn phá đổ mọi trật tự và chính thể hiện có trong Hội Thánh Ngài ngày nay; sự rao giảng chân thật của Lời bị dẹp bỏ, phép dùng đúng đắn các thánh lễ bị bãi bỏ, sự thờ hình tượng và những sự gớm ghiếc của giáo hoàng được dựng lên trở lại; và đồng thời, thân thể chúng ta bị người Thổ, hay kẻ thù tỏ tường khác của Đức Chúa Trời và của mọi sự tin kính, bắt làm phu tù. Sự cám dỗ của họ, tôi nói, là như vậy. Vậy thì đáng chú ý biết bao lời xưng nhận mà họ thốt ra trong cảnh nô lệ; tức là họ sẽ chỉ nhớ đến Đức Chúa Trời mà thôi; dầu Ngài dường như đã xây mặt khỏi họ, họ sẽ nhớ đến danh Ngài, và sẽ nhớ lại sự giải cứu đã hứa.
Từ đó chúng ta phải xét xem bổn phận mình là gì, nếu Đức Chúa Trời đem chúng ta (như vì cớ tội lỗi và sự vô ơn của chúng ta, Ngài có thể công chính làm thế) đến sự khốn cùng tương tự. Lời xưng nhận này chẳng phải những lời nịnh hót bóng bẩy của kẻ giả hình, nằm ườn trong lạc thú mà nói dối; nhưng là công việc quyền năng của Thánh Linh Đức Chúa Trời, Đấng không để người của Ngài thiếu an ủi, ngay trong lúc tuyệt vọng nhất. Vậy bổn phận chúng ta là, chẳng những xưng nhận Đức Chúa Trời mình trong lúc bình an yên ổn, mà Ngài đặc biệt đòi hỏi chúng ta phải công khai xưng Ngài giữa vòng kẻ thù của Ngài và của chúng ta. Và điều này chúng ta không thể tự làm; nhưng cần Thánh Linh của Đức Chúa Trời hành động trong chúng ta, vượt trên mọi quyền năng của tự nhiên. Và như vậy chúng ta phải thiết tha suy gẫm, trước khi trận chiến nổi lên dữ dội hơn, trận chiến dường như chẳng còn xa.
Nhưng giờ đây, chúng ta phải đi sâu hơn đôi chút để xét các sự phán xét của Đức Chúa Trời. Dân tộc được nhắc đến như chúng ta đã nghe, là dân duy nhất trên mặt đất mà Đức Chúa Trời được biết đến cách đúng đắn: chỉ giữa họ mới có luật pháp, mạng lệnh, lễ nghi và của lễ được dùng và thi hành. Chỉ họ mới kêu cầu danh Ngài, và chỉ cho họ Ngài mới hứa sự bảo vệ và giúp đỡ. Vậy thì nguyên nhân nào khiến Ngài phó họ vào sự sỉ nhục lớn này, và đem họ vào sự khốn cùng đến nỗi chính danh Ngài trong họ bị phạm thượng? Tiên tri Ê-xê-chi-ên, người đã thấy sự hủy diệt kinh khiếp mà Ê-sai báo trước được thi hành cách công chính, đã trả lời bằng những lời này: *"Ta đã ban cho chúng nó luật pháp tốt lành, trong đó ai bước đi sẽ được sống. Nhưng chúng nó không chịu bước đi trong đường lối ta, mà phản nghịch cùng ta; vì vậy ta đã ban cho chúng nó luật pháp chẳng tốt lành, và sự phán xét mà trong đó chúng nó sẽ chẳng được sống"* (Ê-xê-chi-ên 20:11, 13).
Các tác giả sách Các Vua và sách Sử Ký bày tỏ điều này bằng lời rõ hơn, rằng: Đức Giê-hô-va sai các tiên tri Ngài đến cùng họ, dậy sớm mà sai đến, muốn họ trở lại cùng Đức Giê-hô-va và sửa lại đường lối gian ác mình (vì Ngài muốn dung thứ dân Ngài và đền tạm Ngài): nhưng chúng nhạo báng các tôi tớ Ngài, không chịu trở lại cùng Giê-hô-va Đức Chúa Trời mình để bước đi trong đường lối Ngài. Phải, chính Giu-đa cũng chẳng giữ các điều răn của Giê-hô-va Đức Chúa Trời, mà bước đi theo thói tục và lễ nghi của Y-sơ-ra-ên, tức là của những kẻ từ đời Giê-rô-bô-am đã sa vào thờ hình tượng. Vì vậy, Giê-hô-va Đức Chúa Trời ghê tởm cả dòng dõi Y-sơ-ra-ên, tức là toàn thể thân thể của dân sự; Ngài hứa phó chúng và đã phó chúng vào tay kẻ cướp bóc chúng, và như vậy, Ngài đuổi chúng khỏi mặt Ngài.
Từ đó rõ ràng rằng sự không vâng lời cứng cỏi của chúng đối với Đức Chúa Trời và đối với tiếng của các tiên tri Ngài, là nguyên nhân của sự hủy diệt chúng. Giờ đây, chúng ta phải cẩn thận xem mình nên dùng luật pháp tốt lành của Đức Chúa Trời thế nào; tức là ý muốn thương xót của Ngài đã tỏ cho chúng ta trong Lời Ngài, và trật tự công chính mà bởi Ngài, vì sự an ủi của loài người, đã được lập giữa loài người. Hẳn nhiên, sự vâng lời là của lễ đẹp lòng Đức Chúa Trời nhất, và là điều trên hết mọi sự Ngài đòi hỏi: rằng khi Ngài tỏ mình ra bởi Lời Ngài, loài người phải bước theo, tùy theo chức vụ và mạng lệnh mình. Giờ đây, sự thật là Đức Chúa Trời bởi Đấng Chăn Chiên lớn, là Chúa Giê-xu chúng ta, nay tỏ tường trong Lời Ngài kêu gọi chúng ta lìa bỏ mọi sự bất kính, cả của thân thể lẫn của tâm trí, mà đến sự thánh khiết của đời sống và sự phục vụ thuộc linh Ngài. Và vì mục đích ấy, Ngài đã dựng ngai thương xót Ngài giữa chúng ta, tức là sự rao giảng chân thật Lời Ngài, cùng với sự quản trị đúng đắn các thánh lễ Ngài. Nhưng sự vâng lời của chúng ta ở đâu?
Ai nấy hãy tự tra xét lương tâm mình, và xét xem chúng ta muốn luật pháp và mạng lệnh nào được ban cho mình.
Hỡi Scotland, ngươi có muốn một vua cai trị trên ngươi trong công chính, công bình và thương xót chăng? Hãy khuất phục mình dưới Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, vâng giữ các điều răn Ngài, và tôn cao Lời kêu gọi ngươi rằng: *"Nầy là đường, hãy bước vào đó."* Và nếu ngươi không chịu, chớ tự nịnh mình: sự công chính ấy vẫn còn trong Đức Chúa Trời ngày nay để phạt ngươi, hỡi Scotland, và phạt ngươi cách đặc biệt, hỡi Edinburgh, như xưa đã phạt đất Giu-đa và thành Giê-ru-sa-lem. *"Mọi vương quốc hay dân tộc nào,"* tiên tri Giê-rê-mi phán, *"cũng phạm tội như vậy, sẽ bị phạt như vậy."* Nhưng nếu ngươi thấy sự bất kính được đặt trên ngôi công lý ở trên ngươi, đến nỗi trong ngai của Đức Chúa Trời (như Sa-lô-môn than thở, Truyền Đạo 3:16) chẳng trị vì gì khác ngoài gian dối và bạo lực, hãy buộc tội sự vô ơn và phản nghịch của chính mình đối với Đức Chúa Trời.
Vì đó là nguyên nhân duy nhất khiến Đức Chúa Trời cất đi (như chính tiên tri ở chỗ khác đã nói) dõng sĩ và chiến sĩ, quan xét và tiên tri, người khôn ngoan và người già cả, quan tướng và người tôn trọng, mưu sĩ và thợ khéo. Và Đức Giê-hô-va phán: *"Ta sẽ lập con trẻ làm vương hầu chúng nó, con nít sẽ cai trị trên chúng nó. Con trẻ sẽ hà hiếp dân ta, đờn bà sẽ cai trị trên chúng nó"* (Ê-sai 3:4, 12).
Nếu những tai họa ấy, tôi nói, ập đến trên chúng ta, đến nỗi chúng ta chẳng thấy gì khác ngoài sự hà hiếp người lành và mọi sự tin kính, và kẻ ác không có Đức Chúa Trời cai trị trên chúng ta, chúng ta hãy buộc tội và kết án chính mình, như là nguyên nhân duy nhất của sự khốn khổ mình. Vì nếu chúng ta đã nghe tiếng của Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta, và vâng theo cách ngay thẳng, Đức Chúa Trời hẳn đã ban phước cho chúng ta, Ngài hẳn đã nhân lên sự bình an chúng ta, và hẳn đã thưởng sự vâng lời chúng ta trước mắt thế gian.
Nhưng giờ, chúng ta hãy nghe tiên tri nói thêm điều gì. Câu 14. *"Kẻ chết chẳng được sống (ông nói), kẻ đã qua đời, hay kẻ cai trị độc ác, chẳng sống lại, vì Ngài đã thăm viếng và làm tan lạc chúng nó, đã xóa sạch mọi sự ghi nhớ về chúng nó."* Từ câu 14 này đến hết câu 19, thấy rõ rằng tiên tri không giữ thứ tự nào; phải, ông nói những điều trực tiếp mâu thuẫn nhau. Vì trước hết ông nói: "Kẻ chết chẳng được sống"; sau, ông khẳng định: "Những kẻ chết của Ngài sẽ sống." Thứ hai, ông nói (câu 15): "Ngài đã thăm viếng và làm tan lạc chúng nó, đã xóa sạch mọi sự ghi nhớ về chúng nó": ngay sau đó ông nói: "Ngài đã làm cho dân nầy thêm lên, hỡi Đức Giê-hô-va, Ngài đã làm cho dân nầy thêm lên. Chúng nó đã tìm kiếm Ngài, và đã tuôn đổ lời cầu nguyện trước mặt Ngài." Ai, tôi nói, mà chẳng nghĩ rằng đây là những điều chẳng những được nói ra thiếu thứ tự và mục đích tốt, mà còn rõ ràng mâu thuẫn nhau? Vì sống và không sống; bị hủy diệt đến nỗi chẳng còn kỷ niệm nào, và được thêm lên đến nỗi các bờ cõi đất sẽ đầy dẫy, dường như hàm ý mâu thuẫn trắng trợn.
Để gỡ mối nghi này, và để hiểu rõ hơn ý của tiên tri, chúng ta phải hiểu rằng tiên tri phải đối diện với nhiều hạng người khác nhau. Ông phải đối diện với kẻ thù đã thề nguyền và tỏ tường của dân Đức Chúa Trời, là người Canh-đê hay Ba-by-lôn, cũng như những người xưng nhận Chúa Giê-xu Christ phải đối diện với người Thổ và người Sa-ra-xen. Ông phải đối diện với dòng dõi Áp-ra-ham, trong đó có ba hạng. Mười chi phái đều đã thoái hóa khỏi sự thờ phượng chân thật, và bị hư hoại bởi thờ hình tượng, như ngày nay những kẻ theo giáo hoàng độc hại của chúng ta trong mọi vương quốc và dân tộc; chỉ còn lại chi phái Giu-đa và Giê-ru-sa-lem, nơi hình thức tôn giáo chân thật được giữ, luật pháp được dạy, và các lễ nghi của Đức Chúa Trời được tuân giữ bề ngoài. Nhưng trong thân thể ấy (ý tôi là, trong lòng Hội Thánh hữu hình) vẫn có một số đông là kẻ giả hình, như ngày nay vẫn còn giữa chúng ta những kẻ xưng nhận Chúa Giê-xu mà đã từ bỏ giáo hoàng; không ít kẻ sống buông tuồng; một số đã xây lưng lại cùng Đức Chúa Trời, tức là đã lìa bỏ mọi tôn giáo chân thật; và một số sống đời sống hết sức gớm ghiếc, như Ê-xê-chi-ên nói trong khải tượng mình (Ê-xê-chi-ên 8). Thế mà, vẫn có một số người tin kính, như vài hạt lúa mì bị chà đạp và giấu kín giữa vô số trấu ấy. Theo sự khác biệt này, tiên tri giữ nhiều mục đích khác nhau, mà vẫn trong trật tự hoàn hảo nhất.
Và trước hết, sau phần đầu của lời than của kẻ bị hoạn nạn, như chúng ta đã nghe, trong sự nóng nảy của tâm linh, ông bùng lên nghịch cùng mọi kẻ thù kiêu ngạo của dân Đức Chúa Trời, mọi kẻ gây rối họ, và nghịch cùng mọi kẻ nhạo báng và lìa bỏ Đức Chúa Trời; mà rằng: "Kẻ chết chẳng được sống, những gã khổng lồ kiêu ngạo chẳng sống lại; Ngài đã làm tan lạc chúng nó, và xóa sạch kỷ niệm về chúng nó." Trong những lời ấy, ông chiến đấu nghịch cùng sự cám dỗ hiện tại và tình trạng đau đớn của dân Đức Chúa Trời, và nghịch cùng sự kiêu ngạo trơ trẽn của kẻ hà hiếp họ: như thể tiên tri muốn nói: Hỡi những kẻ gây rối dân Đức Chúa Trời, dù trong cơn cuồng nộ đẫm máu của các ngươi, các ngươi thấy dường như Đức Chúa Trời chẳng đoái đến sự tàn nhẫn các ngươi, cũng chẳng xét đến sự bạo ngược các ngươi làm cho kẻ nghèo khổ bị hoạn nạn của Ngài, các ngươi vẫn sẽ bị thăm viếng, phải, xác các ngươi sẽ ngã xuống, nằm như thây thối trên mặt đất: các ngươi sẽ ngã xuống không còn hy vọng sống, hay hy vọng sống lại phước hạnh. Phải, dù các ngươi có thu góp của cải, và làm cho gia đình mình thêm đông, các ngươi sẽ bị tản lạc đến nỗi chẳng để lại kỷ niệm nào về mình cho đời sau, ngoại trừ điều sẽ đáng ghê tởm và gớm ghiếc.
Từ đó kẻ cai trị độc ác nhận được lời cảnh cáo, và Hội Thánh bị hoạn nạn nhận được sự an ủi vô giá. Những kẻ cai trị độc ác nay đang hà hiếp, sẽ nhận cùng một kết cục như những kẻ đã qua trước; tức là chúng sẽ chết, và ngã xuống cách nhục nhã, không còn hy vọng sống lại, như đã nói trên: chẳng phải chúng sẽ không sống lại để chịu sự hổ thẹn và đoán phạt công chính của mình; nhưng chúng sẽ chẳng khôi phục được quyền năng để gây rối các tôi tớ Đức Chúa Trời, và kẻ ác cũng chẳng sống lại, như Đa-vít nói, trong hội của người công chính. Nay kẻ ác có mưu kế chúng, có ngai chúng, và phần lớn có sự xử lý cuối cùng mọi sự trên mặt đất; nhưng những tôi tớ nghèo khổ của Đức Chúa Trời bị kể là không đáng hiện diện trước mặt người ta, phải, chúng còn hèn mạt trước những kẻ cai trị độc ác kiêu ngạo ấy, hơn cả bùn đất bị giày đạp dưới chân. Nhưng trong sự sống lại vinh hiển ấy, tình trạng này sẽ đổi thay. Vì bấy giờ những kẻ nay bởi đời sống gớm ghiếc và sự tàn nhẫn mà hủy hoại đất và quấy nhiễu con cái Đức Chúa Trời, sẽ thấy Đấng mà chúng đã đâm (Khải Huyền 1:7). Chúng sẽ thấy sự vinh hiển của những người mà nay chúng bắt bớ, khiến chúng kinh khiếp và hổ thẹn đời đời. Nhớ lại điều ấy phải khiến chúng ta kiên nhẫn trong ngày hoạn nạn, và an ủi chúng ta đến nỗi, khi thấy kẻ cai trị độc ác trong cơn cuồng mù giày đạp các thánh của Đức Chúa Trời, chúng ta chẳng hoàn toàn thất vọng, như thể trên trời chẳng có sự khôn ngoan, công chính hay quyền năng nào để kìm hãm sự độc ác ấy, và để sửa lại nỗi đau của kẻ bị hoạn nạn cách bất công. Không, hỡi anh em; chúng ta hãy chắc rằng tay hữu của Chúa sẽ đổi thay tình trạng của những sự tuyệt vọng nhất. Trong Đức Chúa Trời chúng ta có sự khôn ngoan và quyền năng, trong một khắc đổi sự vui mừng hớn hở của kẻ thù chúng ta thành than khóc đời đời, và nỗi sầu khổ chúng ta thành sự vui mừng hớn hở chẳng hề dứt.
Vậy chúng ta, trong những tai họa rõ ràng này — và xin đừng ngạc nhiên khi tôi nói tai họa rõ ràng, vì kẻ không thấy đám lửa đã cháy, đám lửa sẽ cháy lớn hơn điều chúng ta tưởng, trừ khi Đức Chúa Trời bởi thương xót mà dập tắt, thì mù hơn cả kẻ mù — thế mà, tôi nói, chúng ta chớ nản lòng; nhưng với sự ăn năn chân thật, chúng ta hãy trở lại cùng Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta; chúng ta hãy buộc tội và kết án sự lơ là trước kia của mình, và vững vàng nương cậy sự giải cứu Ngài đã hứa; và như vậy nỗi sầu khổ tạm thời của chúng ta sẽ hóa thành sự vui mừng đời đời.
Mối nghi có thể dấy lên về sự hủy diệt những kẻ mà Đức Chúa Trời tôn cao, sẽ được bàn đến, nếu thì giờ cho phép, sau khi chúng ta đã đi qua bản văn. Giờ tiên tri tiếp tục mà rằng, câu 15. *"Ngài đã làm cho dân nầy thêm lên, hỡi Đức Giê-hô-va, Ngài đã làm cho dân nầy thêm lên; Ngài đã được vinh hiển; Ngài đã mở rộng mọi bờ cõi của đất."* Câu 16. *"Hỡi Đức Giê-hô-va, trong cơn hoạn nạn chúng nó đã tìm kiếm Ngài; chúng nó đã tuôn đổ lời cầu nguyện khi sự sửa phạt Ngài giáng trên chúng nó."* Trong những lời này, tiên tri ban sự an ủi cho kẻ bị hoạn nạn, bảo đảm với họ rằng, dù sự hoang tàn ấy kinh khiếp đến đâu, dòng dõi Áp-ra-ham vẫn sẽ được nhân lên đến nỗi đầy dẫy các bờ cõi đất; phải, Đức Chúa Trời sẽ được tôn vinh trong sự tản lạc của họ hơn cả lúc họ thịnh vượng. Lời hứa này, hẳn nhiên, thật khó tin khi được ban ra. Vì ai có thể bị thuyết phục rằng sự hủy phá Giê-ru-sa-lem lại là phương tiện khiến dân Giu-đa được thêm lên, trong khi dường như sự sụp đổ của Giê-ru-sa-lem phải là sự xóa sổ hoàn toàn dòng dõi Áp-ra-ham? Nhưng chúng ta phải xét xem Đức Chúa Trời tỏ mình cho Áp-ra-ham để làm gì; và lời hứa về sự nhân lên dòng dõi người, cùng phước lành đã hứa kèm theo, hàm chứa điều gì.
Trước hết, Đức Chúa Trời tỏ mình cho Áp-ra-ham, và điều ấy bởi phương tiện Lời Ngài, để cho mọi xác thịt về sau hiểu rằng, nếu Đức Chúa Trời không trước hết gọi con người và tỏ mình cho người, xác thịt chẳng làm gì được ngoài phản nghịch cùng Đức Chúa Trời. Vì Áp-ra-ham, hẳn nhiên, là kẻ thờ hình tượng, trước khi Đức Chúa Trời gọi người ra khỏi U-rơ của người Canh-đê (Giô-suê 24:2). Lời hứa đã ban rằng dòng dõi Áp-ra-ham sẽ được nhân lên như sao trên trời và như cát bờ biển; điều ấy chẳng nên hiểu đơn thuần về dòng dõi tự nhiên của người, dầu có lúc nó được thêm lên rất nhiều; nhưng đúng hơn, về những kẻ sẽ trở nên dòng dõi thuộc linh của Áp-ra-ham, như sứ đồ đã nói (Rô-ma 9). Giờ đây, nếu chúng ta chứng được rằng sự hiểu biết đúng đắn về Đức Chúa Trời, sự khôn ngoan, công chính, thương xót và quyền năng Ngài, đã được bày tỏ rộng rãi hơn trong lúc phu tù của họ, hơn bất cứ lúc nào trước đó, thì chúng ta không thể chối rằng Đức Chúa Trời, ngay khi theo sự xét đoán của loài người Ngài đã hoàn toàn xóa họ khỏi mặt đất, đã làm cho dân Giu-đa thêm lên, đến nỗi Ngài được tôn vinh trong họ, và đã mở rộng các bờ cõi đất làm nơi ở cho họ. Và để hiểu rõ hơn điều này, chúng ta hãy xem qua lịch sử, từ lúc phu tù đến lúc được giải cứu, và sau đó đến lúc Đấng Mê-si-a đến. Hẳn nhiên Sa-tan đã định, bởi sự tản lạc dân Giu-đa, làm ô uế cả dòng dõi Áp-ra-ham đến nỗi trong họ sẽ chẳng còn sự hiểu biết chân thật về Đức Chúa Trời, cũng chẳng còn linh của sự nên thánh, mà tất cả sẽ rơi vào sự dốt nát và khinh dể Đức Chúa Trời như nhau.
Vì xin hỏi, vì mục đích gì mà Đa-ni-ên và các bạn người bị đem vào triều vua; bị truyền ăn tại bàn vua, và bị đưa vào trường của các thầy tế lễ, thầy bói và thầy chiêm tinh của chúng?
Có thể tưởng rằng điều ấy xuất phát từ lòng nhân của vua, và từ lòng sốt sắng muốn chúng được nuôi dạy trong nhân đức và học thức tốt; và tôi không nghi ngờ rằng phần lớn dân Giu-đa đã hiểu như vậy.
Nhưng mưu kín của ma quỷ đã bị Đa-ni-ên nhìn thấu, khi người từ chối làm ô uế mình bằng đồ ăn của vua, đồ ăn mà luật pháp của Đức Chúa Trời họ đã cấm dòng dõi Áp-ra-ham (Đa-ni-ên 1).
Rồi, chẳng bao lâu sau, Đức Chúa Trời bắt đầu tỏ ra Ngài nhớ đến lời hứa đã ban bởi tiên tri Ngài; và Ngài bắt đầu làm cho Nê-bu-cát-nết-sa bối rối, bằng cách cho vua thấy một khải tượng trong chiêm bao; khải tượng càng làm vua bối rối hơn, vì vua không quên được sự kinh khiếp của nó, mà cũng không nhớ được khải tượng và các chi tiết ấy là gì. Bấy giờ mọi thầy bói, thầy giải mộng và thầy phù thủy được gọi đến, vua đòi chúng cho vua biết vua đã chiêm bao thấy gì.
Nhưng trong khi chúng đáp rằng câu hỏi như vậy không quen bị đòi hỏi nơi thầy bói hay thầy phù thủy nào, vì sự giải đáp thuộc về các thần, mà nơi ở của các thần chẳng ở với loài người, thì lệnh được ban ra rằng tất cả chúng phải bị giết; và trong số đó, Đa-ni-ên bị tìm kiếm (mà sự vô tội của người là điều ma quỷ ghen ghét nhất) để chịu cùng một án. Người xin và được cho thì giờ để tỏ điều kín nhiệm ấy; (tôi chỉ chạm qua lịch sử, để quý vị thấy Đức Chúa Trời gia tăng sự hiểu biết Ngài bằng phương tiện nào:) điều được ban cho, khải tượng được tỏ cho người. Người bày tỏ nó cho vua, cùng lời giải nghĩa chân thật; thêm rằng sự hiểu biết ấy chẳng đến từ các vì sao, nhưng chỉ từ Đức Chúa Trời của Áp-ra-ham, Đấng duy nhất đã có, đang có, là Đức Chúa Trời chân thật. Nghe vậy, vua bùng lên lời xưng nhận rằng: *"Quả thật, Đức Chúa Trời của các ngươi là tôn quý hơn hết các thần: Ngài là Chúa của các vua, chỉ một mình Ngài tỏ ra những điều kín nhiệm, vì ngươi đã có thể mở điều kín nhiệm này"* (Đa-ni-ên 2:47).
Và về sau, khi vua, kiêu ngạo vì lời khuyên của bọn quý tộc gian ác, muốn dựng một pho tượng, trước pho tượng ấy vua muốn mọi thứ tiếng và dân tộc phục dưới mình phải thờ lạy; mà Sa-đơ-rắc, Mê-sác và A-bết-nê-gô không chịu vâng mạng lệnh bất công của vua, nên bị quăng vào lò lửa hừng, mà bởi thiên sứ Đức Chúa Trời được giữ gìn đến nỗi chẳng còn mùi lửa trên mình hay áo chúng: chính vua ấy lại thốt ra lời xưng nhận đáng chú ý hơn rằng: *"Đáng ngợi khen Đức Chúa Trời của Sa-đơ-rắc, Mê-sác và A-bết-nê-gô, Đấng đã sai thiên sứ Ngài và giải cứu các kẻ thờ phượng Ngài là những kẻ đã để lòng tin cậy nơi Ngài, là những kẻ đã chống lại mạng lệnh vua; là những kẻ thà phó thân mình chịu khổ hình, hơn là thờ một thần nào khác ngoài Đức Chúa Trời mình. Vậy nên ta ban chiếu rằng, ai phạm đến Đức Chúa Trời của Sa-đơ-rắc, Mê-sác và A-bết-nê-gô, sẽ bị xé ra từng mảnh, và nhà nó sẽ thành đống phân."*
Như vậy chúng ta thấy Đức Chúa Trời đã bắt đầu, ngay gần lúc đầu cuộc phu tù của họ, loan báo danh Ngài, nhân lên sự hiểu biết về Ngài, và bày tỏ cả quyền năng lẫn sự khôn ngoan và sự thờ phượng chân thật Ngài, bởi những kẻ bị bắt làm phu tù; phải, những kẻ bị khinh dể và bị mọi người khinh bỉ; đến nỗi danh và sự kính sợ Đức Chúa Trời của Áp-ra-ham chưa bao giờ được loan báo cho nhiều vương quốc và dân tộc đến thế. Công việc lạ lùng của Đức Chúa Trời ấy lan từ đế quốc này sang đế quốc khác. Vì Đa-ni-ên được Đa-ri-út, vua Phe-rơ-sơ và Mê-đi, tôn lên chức trọng, lại rơi vào hiểm nguy tuyệt vọng; vì người bị bỏ vào hang sư tử, bởi người bị bắt quả tang phạm lệnh cấm của vua — chẳng phải vua muốn hủy diệt tôi tớ Đức Chúa Trời, nhưng vì những kẻ thờ hình tượng bại hoại, vì ghét Đa-ni-ên đã xúi vua lập luật ấy, đã ép vua làm nghịch bản tính mình.
Nhưng Đức Chúa Trời bởi thiên sứ Ngài đã bịt miệng sư tử, và như vậy, gìn giữ tôi tớ Ngài. Xét điều ấy, cùng sự hủy diệt thình lình của kẻ thù Đa-ni-ên bởi chính những sư tử ấy, vua Đa-ri-út, ngoài lời xưng nhận của chính mình, đã viết cho mọi dân tộc, mọi thứ tiếng theo thể thức này: *"Ta ban chiếu rằng, trong khắp lãnh thổ vương quốc ta, người ta phải kính sợ Đức Chúa Trời của Đa-ni-ên, vì Ngài là Đức Chúa Trời hằng sống, còn đời đời, vương quốc Ngài chẳng bị hủy diệt, quyền cai trị Ngài còn mãi: Ngài cứu và giải thoát, làm những dấu kỳ phép lạ trên trời dưới đất; Ngài đã giải cứu Đa-ni-ên khỏi sư tử"* (Đa-ni-ên 6:26-27).
Sự hiểu biết ấy lại được gia tăng trong đời Si-ru, vua ban tự do cho kẻ phu tù trở về quê hương mình, đã thốt ra lời xưng nhận này: *"Si-ru, vua Phe-rơ-sơ, nói như vầy: Giê-hô-va Đức Chúa Trời trên trời đã ban cho ta mọi vương quốc trên đất, và truyền cho ta xây cho Ngài một cái đền tại Giê-ru-sa-lem trong xứ Giu-đa. Vậy, ai trong các ngươi thuộc về dân Ngài, nguyện Giê-hô-va Đức Chúa Trời người ở cùng người, và người hãy lên Giê-ru-sa-lem, xây đền của Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên; vì chỉ một mình Ngài là Đức Chúa Trời ở tại Giê-ru-sa-lem"* (Ê-xơ-ra 1:2-3). Thì giờ không cho phép bàn các điểm của lời xưng nhận này, tôi cũng chẳng dẫn lịch sử vì mục đích ấy; nhưng chỉ để chúng ta thấy Đức Chúa Trời đã giữ lời hứa Ngài cách bền vững dường nào, trong việc làm cho dân Ngài thêm lên, và gia tăng sự hiểu biết chân thật về Ngài. Khi cả những kẻ thuộc dòng dõi Áp-ra-ham lẫn tôn giáo họ xưng nhận dường như đã hoàn toàn tắt mất, vượt trên điều loài người trông đợi, tôi nói, Ngài đã đem sự tự do ra khỏi cảnh nô lệ, ánh sáng ra khỏi tối tăm, và sự sống ra khỏi sự chết. Tôi không phải không biết rằng việc xây đền thờ và sửa lại vách thành Giê-ru-sa-lem đã bị trì hoãn lâu, đến nỗi công việc có nhiều kẻ thù. Nhưng tay Đức Chúa Trời rốt cuộc đã thắng thế, đến nỗi chiếu chỉ được ban bởi Đa-ri-út (tôi cho là vua kế vị Cam-by-se) chẳng những rằng mọi vật cần thiết cho việc xây đền thờ và cho các của lễ sẽ thiêu tại đó phải được cấp từ ngân khố vua, mà còn rằng ai cản trở công việc ấy hay đổi chiếu chỉ ấy, sẽ bị rút một cây xà khỏi nhà mình mà treo lên đó; phải, nhà nó sẽ thành đống phân. Và vua thêm lời cầu nguyện rằng: *"Đức Chúa Trời trên trời đã đặt danh Ngài tại đó, xin truất mọi vua và dân tộc nào (ôi, ước gì các vua và dân tộc hiểu được!) tra tay đổi hay làm hại đền Đức Chúa Trời tại Giê-ru-sa-lem này"* (Ê-xơ-ra 6:12).
Và như vậy, bất chấp Sa-tan, đền thờ được xây, vách thành được sửa, thành được cư ngụ; và trong những hiểm nguy tuyệt vọng nhất, nó được gìn giữ, cho đến khi Đấng Mê-si-a đã hứa, là sự vinh hiển của đền thờ thứ hai, đến, tỏ mình cho thế gian, chịu khổ hình và sống lại theo Kinh Thánh; rồi bởi sai Phúc Âm Ngài ra từ Giê-ru-sa-lem, đã làm đầy dẫy cả đất bằng sự hiểu biết chân thật về Đức Chúa Trời. Và như vậy Đức Chúa Trời đã làm cho dân tộc và dòng dõi thuộc linh của Áp-ra-ham thêm lên cách trọn vẹn.
Vì vậy, hỡi anh em yêu dấu, chúng ta có sự an ủi không nhỏ nếu tình trạng mọi sự được xét đúng ngày nay. Chúng ta thấy thế gian phần lớn nay nổi lên trong cơn cuồng nộ và thịnh nộ nghịch cùng Hội Thánh nghèo khổ của Chúa Giê-xu Christ, Hội Thánh mà Ngài đã công bố sự tự do cho, sau cảnh nô lệ kinh khiếp của Ba-by-lôn thuộc linh ấy, nơi chúng ta đã bị cầm làm phu tù lâu hơn cả thời gian Y-sơ-ra-ên bị tù tại Ba-by-lôn. Vì nếu chúng ta xét, một bên, vô số những kẻ sống không có Đức Chúa Trời, và bên kia, cơn cuồng mù của những kẻ theo giáo hoàng độc hại, chúng ta sẽ nghĩ gì về số ít những kẻ xưng nhận Chúa Giê-xu Christ, nếu không phải rằng họ như con chiên nghèo đã bị chộp trong vuốt sư tử; phải, rằng họ và tôn giáo chân thật họ xưng nhận, sẽ trong một khắc bị thiêu nuốt hoàn toàn? Nhưng nghịch cùng sự cám dỗ kinh khiếp này, chúng ta hãy mặc lấy lời hứa của Đức Chúa Trời chúng ta, tức là Ngài sẽ là Đấng bảo vệ Hội Thánh Ngài, phải, Ngài sẽ nhân nó lên, ngay khi theo sự xét đoán của loài người nó dường như sắp bị diệt tuyệt hoàn toàn. Lời hứa này Đức Chúa Trời chúng ta đã thực hiện trong việc nhân lên dòng dõi Áp-ra-ham; trong việc gìn giữ nó khi Sa-tan ra sức hủy diệt nó hoàn toàn; trong việc giải cứu nó, như chúng ta đã nghe, khỏi Ba-by-lôn. Ngài đã sai Con Ngài, là Chúa Giê-xu Christ, mặc lấy xác thịt chúng ta, Đấng đã nếm mọi sự yếu đuối chúng ta (ngoại trừ tội lỗi); Đấng đã hứa ở cùng chúng ta cho đến tận thế. Ngài còn giữ lời hứa trong việc công bố, phải, trong việc khôi phục Phúc Âm vinh hiển của Ngài. Vậy chúng ta há tưởng rằng Ngài sẽ bỏ Hội Thánh Ngài bơ vơ trong thời đại nguy hiểm nhất này sao?
Chỉ xin chúng ta bám chặt lẽ thật Ngài, và học uốn nắn đời sống mình theo lẽ thật ấy, Ngài sẽ nhân lên sự hiểu biết về Ngài, và làm cho dân Ngài thêm lên.
Giờ, chúng ta hãy nghe tiên tri nói thêm: Câu 16. *"Hỡi Đức Giê-hô-va, trong cơn hoạn nạn chúng nó đã tìm kiếm Ngài; chúng nó đã tuôn đổ lời cầu nguyện khi sự sửa phạt Ngài giáng trên chúng nó."* Tiên tri muốn nói rằng những kẻ trong lúc yên ổn đã không đoái đúng đến Đức Chúa Trời và các sự phán xét Ngài, đã bị sự sửa phạt nghiêm khắc ép phải tìm kiếm Đức Chúa Trời, phải, bởi những tiếng kêu và lời than đau đớn mà thăm viếng Ngài. Quả thật, sự vâng lời như vậy ít đáng khen trước mặt người ta: vì ai có thể khen ngợi hay chấp nhận cách tốt đẹp điều đến, dường như, bởi sự ép buộc thuần túy?
Thế mà, hiếm thay có con cái nào của Đức Chúa Trời vâng lời cách chân thật, cho đến khi tay Đức Chúa Trời xoay chuyển chúng. Vì nếu sự yên ổn và thịnh vượng chưa khiến chúng hoàn toàn quên bổn phận mình đối với Đức Chúa Trời lẫn đối với người ta, như Đa-vít có một thời, thì nó cũng khiến chúng cẩu thả, kiêu căng, và trong nhiều điều lãng quên những điều Đức Chúa Trời đặc biệt đòi hỏi nơi chúng; thấy sự thiếu sót ấy và hiểm nguy có thể xảy đến từ đó, Cha trên trời chúng ta thăm viếng tội lỗi của con cái Ngài, nhưng bằng roi của lòng thương xót Ngài; nhờ đó chúng được cảm động trở lại cùng Đức Chúa Trời mình, buộc tội sự lơ là trước kia của mình, và hứa sẽ vâng lời tốt hơn trong mọi lúc về sau; như Đa-vít xưng nhận rằng: *"Trước khi bị hoạn nạn, tôi đi lầm lạc; nhưng bây giờ tôi gìn giữ lời Chúa"* (Thi Thiên 119:67).
Nhưng để hiểu rõ hơn ý của tiên tri, chúng ta có thể xét xem Đức Chúa Trời thăm viếng loài người thế nào, và loài người thăm viếng Đức Chúa Trời thế nào; và có gì khác biệt giữa sự thăm viếng của Đức Chúa Trời trên kẻ bị bỏ và sự thăm viếng Ngài trên kẻ được chọn.
Đức Chúa Trời có lúc thăm viếng kẻ bị bỏ trong cơn thạnh nộ nóng cháy Ngài, đổ các tai vạ Ngài trên chúng vì sự phản nghịch lâu dài của chúng; như chúng ta đã nghe trước, Ngài đã thăm viếng kẻ kiêu ngạo và xóa sạch kỷ niệm chúng. Lúc khác, Đức Chúa Trời được nói là thăm viếng dân Ngài đang bị hoạn nạn, là những kẻ Ngài sai sự an ủi hay lời hứa giải cứu đến; như Ngài đã thăm viếng dòng dõi Áp-ra-ham đang bị hà hiếp tại Ê-díp-tô. Và Xa-cha-ri nói rằng Đức Chúa Trời đã thăm viếng dân Ngài, và sai đến cho họ hy vọng giải cứu, khi Giăng Báp-tít chào đời. Nhưng tiên tri chúng ta tại đây chẳng nói về những sự thăm viếng nào trong các sự ấy; mà chỉ nói về điều chúng ta đã chạm đến, tức là khi Đức Chúa Trời đặt sự sửa phạt Ngài trên chính con cái Ngài, để gọi chúng lìa khỏi bầu vú độc hại của thế gian bại hoại này, kẻo chúng hút vào quá nhiều chất độc của nó — và dường như cai sữa chúng khỏi vú mẹ, để chúng học nhận lấy thức ăn khác. Quả thật, việc cai sữa (hay tách sữa, như chúng ta vẫn gọi) khỏi lạc thú thế gian này, là điều lạ lẫm với xác thịt: thế mà nó lại cần thiết cho con cái Đức Chúa Trời đến nỗi, nếu chúng không được cai khỏi lạc thú thế gian, chúng chẳng bao giờ nuôi mình bằng sữa ngon lành của lẽ thật đời đời Đức Chúa Trời. Vì sự hư hoại của đằng này hoặc cản trở đằng kia được nhận lấy, hoặc làm rối loạn toàn bộ năng lực con người đến nỗi linh hồn chẳng bao giờ tiêu hóa được lẽ thật Đức Chúa Trời như đáng phải làm.
Dầu điều này có vẻ khó, nó lại hết sức hiển nhiên. Vì chúng ta có thể nhận thứ nước gì từ bầu vú thế gian, ngoài thứ thuộc về thế gian? Và thứ ấy là gì, sứ đồ Giăng dạy rằng: *"Vì mọi sự trong thế gian, như sự mê tham của mắt, sự mê tham của xác thịt, và sự kiêu ngạo của đời, đều chẳng từ Cha mà đến, nhưng từ thế gian mà ra"* (1 Giăng 2:16).
Giờ đây, thấy rằng những điều ấy chẳng thuộc về Cha mà thuộc về thế gian, làm sao linh hồn chúng ta có thể nuôi mình bằng sự trong sạch, tiết độ và khiêm nhường, trong khi dạ dày chúng ta còn đầy dẫy sự hư hoại của các thói xấu ấy?
Vả, xác thịt chẳng bao giờ tự nguyện từ chối những điều kể trên, mà trái lại vẫn vui thích trong từng điều, phải, trong mọi điều, như các ví dụ quá rõ ràng. Vì vậy cần chính Đức Chúa Trời phải mạnh mẽ giật con cái Ngài khỏi những bầu vú độc hại ấy, để khi chúng thiếu thứ nước và chất độc của đằng này, chúng sẽ thăm viếng Ngài và học được nuôi dưỡng bởi Ngài. Ôi, ước gì mắt các vương hầu thế gian được mở ra, để thấy linh hồn chúng được nuôi bằng thứ khí và thứ nước nào, trong khi cả sự vui thích của chúng chỉ gồm trong kiêu ngạo, tham vọng và dục vọng của xác thịt hôi thối!
Vậy chúng ta hiểu Đức Chúa Trời thăm viếng loài người thế nào, cả bởi các sự phán xét nghiêm khắc Ngài, lẫn bởi sự thăm viếng thương xót giải cứu khỏi hoạn nạn, hay bởi việc giáng hoạn nạn trên kẻ được chọn, vì sự hạ mình của chúng. Và giờ, còn phải hiểu loài người thăm viếng Đức Chúa Trời thế nào. Loài người thăm viếng Đức Chúa Trời khi hiện ra trước mặt Ngài, hoặc để nghe Lời Ngài, hoặc để dự phần các thánh lễ Ngài; như dân Y-sơ-ra-ên, ngoài việc giữ ngày Sa-bát và các của lễ hằng ngày, được truyền ba lần mỗi năm phải hiện ra trước mặt đền tạm; và như chúng ta làm, mỗi khi chúng ta hiện ra để nghe Lời. Vì đó là bệ chân, phải, đó là mặt và ngai của chính Đức Chúa Trời, bất cứ nơi nào Phúc Âm của Chúa Giê-xu Christ được rao giảng chân thật, và các thánh lễ Ngài được quản trị đúng đắn.
Nhưng loài người có thể thăm viếng Đức Chúa Trời cách giả hình: vì chúng có thể đến cho có lệ; chúng có thể nghe bằng tai điếc, phải, chúng có thể hiểu mà chẳng bao giờ quyết định trong mình vâng theo điều Đức Chúa Trời đòi hỏi.
Và những người như vậy hãy chắc rằng Đấng dò xét điều kín nhiệm của mọi lòng, sẽ báo thù mọi kẻ như thế. Vì chẳng có gì ghê tởm Đức Chúa Trời hơn là nhạo báng Ngài ngay trước mặt Ngài. Vậy ai nấy hãy tự tra xét mình, với tâm trí và mục đích nào mình đến nghe Lời Đức Chúa Trời; phải, mình nghe bằng tai nào, và lòng mình làm chứng gì cho mình, khi Đức Chúa Trời truyền điều nhân đức và cấm điều bất kính. Ngươi có bực bội khi Đức Chúa Trời đòi sự vâng lời chăng? Ngươi nghe để rồi bị định tội chính mình. Ngươi có nhạo cười lời đe dọa của Đức Chúa Trời chăng? Ngươi sẽ cảm biết sức nặng và lẽ thật của chúng, dầu quá muộn, khi thịt và huyết chẳng cứu ngươi khỏi tay Ngài được.
Nhưng sự thăm viếng mà tiên tri chúng ta nói đến, chỉ thuộc riêng về con cái Đức Chúa Trời, là những kẻ trong lúc Đức Chúa Trời cất khỏi chúng lạc thú thế gian, hay tỏ nét mặt giận Ngài cùng chúng, đã chạy đến cùng Ngài, và xưng nhận sự lơ là trước kia của mình, với lòng đau đớn mà kêu cầu thương xót Ngài. Sự thăm viếng này chẳng thuộc về mọi kẻ bị hoạn nạn, mà chỉ thuộc về con cái Đức Chúa Trời; vì kẻ bị bỏ chẳng bao giờ được đến gần thương xót Đức Chúa Trời trong lúc gian truân, và điều ấy là vì chúng lạm dụng cả sự nhịn nhục lâu dài của Ngài lẫn vô số ơn lành chúng nhận từ tay Ngài. Vì như chính tiên tri xưa đã nói: *"Kẻ ác dầu được thương xót cũng chẳng học điều khôn ngoan; nhưng trong đất công bình (tức là nơi sự hiểu biết chân thật về Đức Chúa Trời đầy dẫy), nó sẽ làm điều ác"* (Ê-sai 26:10) — đó là tội gớm ghiếc trên hết mọi tội. Vì Đức Chúa Trời dựng ngai Ngài giữa chúng ta để làm gì, nếu không phải để chúng ta kính sợ Ngài? Ngài tỏ ý muốn thánh Ngài cho chúng ta để làm gì, nếu không phải để chúng ta vâng theo? Ngài giải cứu chúng ta khỏi hoạn nạn để làm gì, nếu không phải để chúng ta làm chứng cho thế gian rằng Ngài nhân từ và thương xót? Giờ đây, khi loài người nghe biết bổn phận mình, biết Đức Chúa Trời đòi hỏi gì nơi mình, mà lại trắng trợn chống lại mọi lẽ công bình, thì xin hỏi chúng làm gì khác ngoài việc công khai gây chiến cùng Đức Chúa Trời; phải, khi chúng đã nhận từ Đức Chúa Trời sự giải cứu đến nỗi không thể chối rằng chính Đức Chúa Trời bởi thương xót lớn đã thăm viếng chúng; mà chúng vẫn cứ gian ác như trước? Chúng đáng gì, nếu không phải bị phó hẳn cho tâm trí hư hỏng, để lao đầu vào sự hư mất cả thân thể lẫn linh hồn. Thật khó tin rằng loài người lại căm giận Đức Chúa Trời đến nỗi, cả tai vạ Ngài lẫn thương xót Ngài tỏ ra đều không lay động chúng ăn năn, nhưng vì Kinh Thánh làm chứng về đằng này lẫn đằng kia. Chúng ta hãy thôi ngạc nhiên, và hãy vững tin rằng những điều đã xảy ra, đang hiện ra ngay trước mắt chúng ta, dầu nhiều người bị tình cảm làm mù chẳng thấy được.
A-háp (như sách Các Vua chép) đã nhận nhiều ơn lớn từ tay Đức Chúa Trời, Đấng đã thăm viếng vua nhiều cách; có lúc bởi tai vạ Ngài, có lúc bởi Lời Ngài, có lúc bởi sự giải cứu thương xót Ngài. Ngài lập vua làm vua, và vì sự thờ hình tượng của vua và vợ vua, Ngài giáng đói kém trên cả Y-sơ-ra-ên. Ngài tỏ cho vua ý muốn và tôn giáo chân thật Ngài, bởi tiên tri Ê-li; Ngài ban cho vua nhiều sự giải cứu; nhưng một sự đặc biệt nhất, khi Bên-ha-đát kiêu ngạo đến vây Sa-ma-ri, chẳng bằng lòng nhận vàng, bạc, con trai, con gái và vợ của A-háp, mà còn đòi tôi tớ hắn được lấy mọi vật ưa thích trong Sa-ma-ri. Quả thật, các trưởng lão và dân sự khuyên vua đừng nghe tên cai trị độc ác kiêu ngạo ấy. Nhưng ai đã hứa giải cứu cho vua? Ai đã sắp đặt và dàn quân cho vua? Ai đã bảo đảm chiến thắng cho vua? Chỉ có tiên tri của Đức Chúa Trời, là người đã bảo đảm với vua rằng bởi các đầy tớ của các quan cai tỉnh, số chỉ hai trăm ba mươi hai người, vua sẽ đánh bại đạo quân lớn ấy, trong đó có ba mươi hai vua cùng toàn bộ lực lượng. Và như tiên tri của Đức Chúa Trời đã hứa, sự đã xảy ra như vậy. Chiến thắng đã giành được, chẳng những một lần mà hai lần, và điều ấy bởi sự thăm viếng thương xót của Chúa.
Nhưng A-háp đã thăm viếng Đức Chúa Trời trở lại thế nào, vì ơn lớn đã nhận? Vua có dẹp bỏ sự thờ hình tượng mình chăng? Vua có sửa trị Giê-sa-bên vợ thờ hình tượng của mình chăng? Không, chúng ta chẳng thấy điều nào như vậy; nhưng chúng ta thấy đằng này lẫn đằng kia cứ tiếp tục và gia tăng sự bất kính trước kia. Nhưng kết cục của điều ấy là gì? Sự thăm viếng cuối cùng của Đức Chúa Trời là: chó liếm huyết của đằng này, và ăn thịt của đằng kia (1 Các Vua 21-22).
Nói gọn, chúng ta có thể hiểu sự khác biệt giữa sự thăm viếng của Đức Chúa Trời trên kẻ bị bỏ và sự thăm viếng Ngài trên kẻ được chọn. Kẻ bị bỏ được thăm viếng, nhưng chẳng bao giờ thật sự hạ mình, cũng chẳng được sửa đổi. Kẻ được chọn khi được thăm viếng, chúng nức nở và kêu cầu Đức Chúa Trời thương xót; được thương xót, chúng tôn cao danh Đức Chúa Trời, rồi về sau bày tỏ bông trái của sự ăn năn. Vậy chúng ta là những kẻ nghe các sự phán xét của Đức Chúa Trời chúng ta, hãy cầu xin sự giúp đỡ của Đức Thánh Linh Ngài, để dù Ngài vui lòng thăm viếng chúng ta cách nào, chúng ta cũng cúi mình dưới tay thương xót Ngài, và thành thật kêu cầu Ngài khi Ngài sửa phạt chúng ta; và như vậy, chúng ta sẽ biết trong kinh nghiệm rằng những tiếng kêu và lời than của chúng ta chẳng phải vô ích.
Nhưng chúng ta hãy nghe tiên tri nói thêm: Câu 17. *"Như đờn bà có nghén gần đẻ, bị quặn thắt, kêu la trong cơn đau đớn thể nào, thì chúng tôi ở trước mặt Ngài cũng thể ấy, hỡi Đức Giê-hô-va: chúng tôi đã có nghén, đã quặn thắt, dường như đẻ ra gió."* Câu 18. *"Chẳng có sự cứu nào được làm nên trong đất, dân cư trên đất cũng chẳng ngã xuống."* Đây là phần thứ hai của lời than của tiên tri, trong đó ông, nhân danh dân Đức Chúa Trời, than rằng sự hoạn nạn lớn của họ dường như chẳng có hồi kết. Cùng một hình ảnh này được Thầy chúng ta, là Chúa Giê-xu Christ, dùng; vì khi Ngài nói về những hoạn nạn của Hội Thánh Ngài, Ngài sánh chúng với cơn đau của đờn bà quặn đẻ (Giăng 16:21); nhưng nhằm mục đích khác. Vì tại đó Ngài hứa sự vui mừng cực lớn và bền vững, sau một thời dường như hoạn nạn. Nhưng tại đây, sự hoạn nạn thì dài và dữ dội, dầu bông trái của nó chẳng được thấy ngay. Hẳn nhiên ông nói về thời kỳ phu tù dài đằng đẵng và đau đớn ấy, trong đó họ liên tục quặn thắt mong được giải cứu, mà chẳng được, trước khi bảy mươi năm trọn; trong thời gian ấy, đất, tức là đất Giu-đa, xưa đã được biệt riêng cho Đức Chúa Trời, nhưng bấy giờ bị phó cho dân gian ác làm ô uế, chẳng được giúp đỡ, cũng chẳng thấy sự giải cứu nào.
Vì dân cư trên thế gian chẳng ngã xuống — tức là những kẻ cai trị độc ác và hà hiếp dân Đức Chúa Trời chẳng bị cất đi, mà vẫn còn, cứ phạm thượng Đức Chúa Trời và gây rối Hội Thánh Ngài. Nhưng vì tôi thấy thì giờ trôi nhanh hơn mọi khi, tôi định tóm những phần còn lại của bản văn này thành một số điểm.
Trong câu 19 và 20, trước hết tiên tri chiến đấu nghịch cùng sự tuyệt vọng hiện tại; sau, ông đưa chính Đức Chúa Trời kêu gọi dân Ngài; và cuối cùng, ông bảo đảm với kẻ bị hoạn nạn rằng Đức Chúa Trời sẽ đến, và đòi mọi kẻ cai trị độc ác khát máu trên đất phải khai trình.
Trước hết, chiến đấu nghịch cùng sự tuyệt vọng hiện tại, ông nói, câu 19. *"Những kẻ chết của Ngài sẽ sống, chính thân thể tôi (hay cùng thân thể tôi chúng sẽ đứng dậy): Hỡi kẻ ở trong bụi đất, hãy thức dậy và hát, vì sương của Ngài như sương trên rau cỏ."* Tiên tri tại đây xuyên thấu mọi chướng ngại mà tự nhiên có thể đưa ra, và bởi chiến thắng của đức tin, ông thắng hơn chẳng những kẻ thù thường, mà cả kẻ thù lớn và cuối cùng của mọi kẻ, tức là chính sự chết. Vì ông như muốn nói: Hỡi Chúa, tôi chẳng thấy gì cho kẻ được chọn của Ngài, ngoài khốn khổ nối tiếp khốn khổ, và hoạn nạn này kế hoạn nạn khác; phải, cuối cùng, tôi thấy sự chết sẽ nuốt những con yêu dấu nhất của Ngài. Nhưng, hỡi Chúa, tôi thấy lời hứa Ngài là chân thật, và tình yêu Ngài đối với kẻ được chọn Ngài vẫn còn, ngay khi sự chết dường như đã nuốt chúng. Vì những kẻ chết của Ngài sẽ sống, phải, chẳng những chúng sẽ sống, mà chính thây chết của tôi sẽ đứng dậy. Và như vậy, tôi thấy sự tôn trọng và vinh hiển kế tiếp sự hổ thẹn tạm thời này. Tôi thấy sự vui mừng bền vững đến sau hoạn nạn, trật tự nảy sinh từ sự hỗn loạn kinh khiếp này; và cuối cùng, tôi thấy sự sống sẽ nuốt sự chết, đến nỗi sự chết sẽ bị hủy diệt; và như vậy, các tôi tớ Ngài sẽ được sống.
Điều này, tôi nói, là chiến thắng của đức tin, khi giữa sự chết, nhờ ánh sáng của Lời Đức Chúa Trời, kẻ bị hoạn nạn thấy sự sống. Kẻ giả hình trong lúc yên ổn và thịnh vượng thường có thể xưng nhận rằng Đức Chúa Trời là chân thật trong các lời hứa Ngài. Nhưng đem chúng đến chỗ cực cùng, kẻ giả hình liền thôi tin cậy Đức Chúa Trời quá điều nó thấy có phương tiện tự nhiên mà Đức Chúa Trời quen dùng để hành động. Nhưng kẻ có đức tin chân thật, khi mọi hy vọng nơi phương tiện tự nhiên đều tắt, bấy giờ chúng chạy đến cùng chính Đức Chúa Trời, và đến lẽ thật của lời hứa Ngài, Đấng ở trên tự nhiên, phải, Đấng mà công việc Ngài chẳng bị lệ thuộc vào đường lối thường của tự nhiên đến nỗi, khi tự nhiên thất bại, quyền năng và lời hứa Ngài cũng theo đó mà thất bại.
Chúng ta hãy xét thêm rằng tiên tri tại đây chẳng nói về mọi kẻ chết nói chung, mà rằng: "Những kẻ chết của Ngài, hỡi Chúa, sẽ sống"; trong những lời ấy, ông phân biệt giữa những kẻ chết trong Chúa, và những kẻ chết trong sự hư hoại tự nhiên mình, và trong A-đam cũ. Chẳng ai có thể chết trong Chúa, ngoại trừ những kẻ sống trong Ngài — ý tôi là, trong những kẻ đã đến tuổi khôn — và chẳng ai có thể sống trong Ngài, ngoại trừ những kẻ với sứ đồ có thể nói: *"Tôi sống, không phải tôi sống nữa, nhưng Chúa Giê-xu Christ sống trong tôi. Sự sống mà hiện nay tôi sống trong xác thịt, tôi sống bởi đức tin của Con Đức Chúa Trời"* (Ga-la-ti 2:20).
Tôi chẳng có ý rằng kẻ có đức tin lúc nào cũng cảm biết sự sống đời đời đến nỗi chẳng sợ sự chết và những hoạn nạn đời này. Không phải vậy, vì đức tin của mọi con cái Đức Chúa Trời đều yếu đuối, phải, và trong nhiều điều còn chưa trọn. Nhưng ý tôi là, những kẻ trong sự chết và sau sự chết sẽ sống, phải trong đời này thông công với Chúa Giê-xu Christ, và phải được tái sinh bởi hạt giống của sự sống, tức là bởi Lời của Đức Chúa Trời hằng sống đời đời; ai khinh dể Lời ấy, người ấy từ chối sự sống và sự vui mừng đời đời (1 Phi-e-rơ 1:23). Tiên tri chuyển mọi lời hứa của Đức Chúa Trời về cho chính mình mà rằng: "Chính thân thể chết của tôi sẽ đứng dậy." Và ngay sau, ông truyền lệnh và giao trách nhiệm cho những kẻ ở trong bụi đất, tức là cho những thây chết của những kẻ đã qua đời — vì linh hồn con người chẳng ở trong bụi đất — rằng chúng phải thức dậy, phải hát và vui mừng; vì chúng sẽ đứng dậy, và nảy lên khỏi đất, như rau cỏ mọc lên sau khi đã nhận sương từ trên.
Thì giờ không cho phép những chi tiết này được bàn rộng như chúng đáng được, và như tôi vui lòng muốn. Và vì vậy trước hết chúng ta hãy xét rằng tiên tri, khi chuyển quyền năng và lời hứa của Đức Chúa Trời về cho mình, chẳng giành cho mình đặc ân riêng nào trên dân Đức Chúa Trời, như thể chỉ một mình ông sẽ sống và đứng dậy, mà họ thì không. Nhưng ông làm thế để họ hiểu rằng ông dạy một đạo lý mà ông chắc chắn, phải, và là đạo lý mà sau khi ông chết họ sẽ kinh nghiệm. Như thể ông muốn nói: Lời tôi nay các ngươi thấy khó tin. Nhưng ngày sẽ đến, tôi sẽ bị cất khỏi các ngươi; thây tôi sẽ được bọc trong lòng đất, và vì vậy, các ngươi sẽ bị dẫn đi làm phu tù tại Ba-by-lôn, nơi các ngươi sẽ ở nhiều ngày nhiều năm, dường như bị chôn trong mồ mả mình. Nhưng bấy giờ, hãy nhớ lại điều tôi đã nói trước với các ngươi, rằng thân thể tôi sẽ đứng dậy.
Cũng vậy các ngươi sẽ đứng dậy khỏi mồ mả mình tại Ba-by-lôn, và được phục hồi về xứ sở và thành Giê-ru-sa-lem mình. Tôi không nghi ngờ đây là ý thật của tiên tri. Mạng lệnh ông ban cho những kẻ ở trong bụi đất là để bày tỏ quyền năng của Lời Đức Chúa Trời, nhờ đó Ngài chẳng những ban sự sống nơi sự chết dường như đã thắng thế, mà còn, bởi Lời ấy, Ngài gọi những sự không có như đã có rồi. Quả thật, tiên tri Ê-sai chẳng thấy sự hủy phá Giê-ru-sa-lem, huống chi thấy sự phục hồi nó, bằng mắt xác thịt mình. Nhưng ông để lại điều này như di chúc với họ, rằng khi họ ở trong sự nô lệ cực cùng, họ sẽ nhớ lại điều tiên tri của Đức Chúa Trời đã nói trước.
Và kẻo đạo lý ông và lời hứa này của Đức Chúa Trời ban cho họ bởi miệng ông bị quên lãng — như chúng ta luôn dễ quên các lời hứa Đức Chúa Trời khi bị sầu khổ đè nặng — Đức Chúa Trời đã dấy lên cho họ, giữa cơn hoạn nạn, tiên tri Ê-xê-chi-ên của Ngài, là người mà giữa nhiều khải tượng khác, Ngài đã ban khải tượng này: tay Chúa trước hết dẫn người vào một nơi đầy những xương khô và tản lạc. Câu hỏi được đặt ra cho tiên tri, những xương kỳ khô này có sống được chăng? Tiên tri đáp, sự hiểu biết điều ấy thuộc về Đức Chúa Trời. Mạng lệnh được ban cho người rằng người phải nói với những xương khô rằng: *"Giê-hô-va Đức Chúa Trời phán với những xương này như vầy: Nầy, ta sẽ phú hơi thở vào trong các ngươi, và các ngươi sẽ sống; ta sẽ đặt gân vào trong các ngươi, phủ thịt lên các ngươi, bọc da các ngươi, và các ngươi sẽ sống."* Và trong khi tiên tri nói như đã được truyền, người nghe có tiếng, và thấy mỗi xương hiệp lại với tủy mình; người thấy chúng được bọc bằng thịt và da, dầu chưa có linh của sự sống trong chúng. Người lại được truyền phải nói rằng: *"Giê-hô-va Đức Chúa Trời phán như vầy: Hỡi hơi thở, hãy đến từ bốn phương, thổi vào những kẻ bị giết này, để chúng được sống"* — và khi người nói tiên tri, linh của sự sống đến, chúng sống, và đứng lên trên chân mình. Bấy giờ Chúa giải nghĩa khải tượng ấy có ý gì rằng: *"Hỡi con người, những xương này là cả nhà Y-sơ-ra-ên. Nầy chúng nói: Xương chúng tôi đã khô, hy vọng chúng tôi đã mất, chúng tôi đã bị cắt đứt hẳn. Nhưng nầy, Chúa phán, ta sẽ mở mồ mả các ngươi, đem các ngươi ra khỏi đó, các ngươi sẽ sống, và đến đất Y-sơ-ra-ên, và các ngươi sẽ biết ta là Đức Giê-hô-va"* (Ê-xê-chi-ên 37).
Khải tượng này, tôi nói, được ban cho tiên tri, và bởi tiên tri rao cho dân sự, khi họ tưởng rằng Đức Chúa Trời đã hoàn toàn quên họ, đã ép họ càng chăm chú nhớ lại điều các tiên tri trước đã nói. Hẳn nhiên họ đã mang theo mình cả lời tiên tri của Ê-sai lẫn Giê-rê-mi, đến nỗi tiên tri Ê-xê-chi-ên là lời chú giải cho những lời này của Ê-sai, nơi ông nói: "Những kẻ chết của Ngài, hỡi Chúa, sẽ sống; cùng thân thể tôi chúng sẽ đứng dậy." Tiên tri đưa ra hình ảnh này về kẻ chết, để đáp lại hạng người trong Hội Thánh chỉ tin được lời hứa Đức Chúa Trời đến mức sự xét đoán tự nhiên chúng nắm bắt được. Như thể ông muốn nói: Các ngươi tưởng điều này là không thể, rằng Đức Chúa Trời sẽ ban sự sống cho các ngươi, và đem các ngươi trở lại địa vị một nước, sau khi các ngươi đã chết, và dường như đã bị xóa khỏi mặt đất? Nhưng sao các ngươi không xét xem Đức Chúa Trời làm gì từ năm này sang năm khác, trong trật tự tự nhiên? Có lúc các ngươi thấy mặt đất được trang điểm và làm đẹp bằng rau cỏ, hoa, cỏ và trái. Rồi các ngươi thấy cũng mặt đất ấy bị bão tố và mùa đông dữ dội cất đi hoàn toàn. Đức Chúa Trời làm gì để làm đầy đất trở lại, và phục hồi vẻ đẹp nó? Ngài sai sương nhỏ và mềm Ngài xuống, những giọt sương khi sa xuống chẳng lớn cũng chẳng thấy được; thế mà, nhờ đó các lỗ chân lông và mạch kín của đất, trước kia bị giá rét dữ dội đóng lại, được mở ra trở lại. Và như vậy đất lại sinh ra rau cỏ, hoa và trái như trước. Vậy các ngươi há tưởng rằng sương ân điển trên trời của Đức Chúa Trời sẽ không hiệu nghiệm trong các ngươi, là những kẻ Ngài đã hứa lời hứa, như nó hiệu nghiệm trong rau cỏ và hoa trái từ năm này sang năm khác nảy mầm rồi tàn sao? Nếu các ngươi nghĩ vậy, tiên tri muốn nói, sự vô tín các ngươi là không thể bào chữa, vì các ngươi chẳng cân nhắc đúng quyền năng lẫn lời hứa của Đức Chúa Trời các ngươi.
Cùng một hình ảnh ấy sứ đồ Phao-lô dùng, nghịch cùng những kẻ nghi ngờ sự sống lại, vì bởi sự xét đoán tự nhiên chúng không nắm bắt được rằng thịt một khi đã thối rữa, và tan ra dường như thành chất khác, sẽ đứng dậy trở lại, và trở về cùng một chất và bản tính: *"Hỡi kẻ dại! Vật ngươi gieo chẳng được sống, nếu không chết trước; và vật ngươi gieo, ngươi chẳng gieo thân thể sẽ có, nhưng gieo hạt trần, như hạt lúa mì hay hạt khác; nhưng Đức Chúa Trời ban cho nó thân thể tùy ý Ngài, mỗi hạt một thân thể riêng"* (1 Cô-rinh-tô 15:36-38).
Trong những lời và câu ấy, sứ đồ quở trách nặng nề sự dốt nát thô thiển của người Cô-rinh-tô, là những kẻ đã bắt đầu nghi ngờ tín điều chính của đức tin chúng ta, là sự sống lại của xác thịt, sau khi nó đã tan rã, vì sự xét đoán tự nhiên (như đã nói) chống lại điều ấy. Ông quở, tôi nói, sự dốt nát thô thiển của chúng, vì chúng có thể đã thấy và xét một vài bằng chứng và bài học về điều ấy, ngay trong trật tự tự nhiên.
Vì dầu lúa mì hay ngũ cốc khác gieo xuống đất dường như chết, thối rữa, và như vậy là mất, chúng ta vẫn thấy nó chẳng phải đã hư mất, nhưng kết quả, tùy theo ý muốn và mạng lệnh Đức Chúa Trời. Giờ đây, nếu quyền năng Đức Chúa Trời tỏ ra rõ ràng dường ấy trong việc làm cho hoa quả đất đứng dậy, là những vật mà Đức Chúa Trời chẳng hứa lời hứa riêng nào, thì quyền năng và đức hạnh Ngài sẽ thế nào trong việc làm cho thân thể chúng ta đứng dậy, vì điều ấy Ngài bị ràng buộc bởi lời hứa long trọng của Chúa Giê-xu Christ, là sự Khôn Ngoan đời đời của Ngài, và là chính Lẽ Thật không thể nói dối? Phải, vì các chi thể một ngày phải thông công với sự vinh hiển của Đấng Đầu, thì thân thể chúng ta, là thịt của thịt Ngài và xương của xương Ngài, há cứ nằm mãi trong sự hư nát, trong khi Đấng đầu chúng ta, là Chúa Giê-xu Christ, nay đã được tôn cao trong vinh hiển Ngài sao (Ê-phê-sô 4)? Quyền năng và ý tốt này của Đức Chúa Trời cũng chẳng nên bị giới hạn chỉ trong sự sống lại cuối cùng và chung; nhưng chúng ta phải xét nó trong sự gìn giữ diệu kỳ Hội Thánh Ngài, và trong việc Ngài làm cho Hội Thánh đứng dậy từ đáy sâu sự chết, khi từ đời này sang đời khác nó bị kẻ cai trị độc ác chà đạp.
Giờ đây, từ những lời trước của tiên tri chúng ta phải rút ra sự an ủi này, rằng nếu có lúc chúng ta thấy mặt Hội Thánh trong vương quốc này bị làm cho xấu xí — như tôi nghĩ sẽ xảy ra sớm hơn chúng ta tưởng — khi chúng ta thấy, tôi nói, nhân đức bị khinh dể, thói xấu được duy trì, lẽ thật của Đức Chúa Trời chúng ta bị công kích, dối trá và những sáng chế của loài người được tôn trọng trong thẩm quyền; và cuối cùng, khi chúng ta thấy tôn giáo chân thật của Đức Chúa Trời chúng ta, và những kẻ sốt sắng giữ nó, bị giày đạp dưới chân những kẻ trong lòng nói rằng chẳng có Đức Chúa Trời (Thi Thiên 14:1); chúng ta hãy nhớ lại những công việc diệu kỳ của Đức Chúa Trời chúng ta từ ban đầu; rằng chức vụ riêng của Ngài là đem ánh sáng ra khỏi tối tăm, trật tự ra khỏi hỗn loạn, sự sống ra khỏi sự chết; và cuối cùng, chính Ngài là Đấng gọi những sự không có như đã có rồi, như chúng ta đã nghe trước. Và nếu trong ngày cám dỗ của chúng ta (ngày mà theo sự xét đoán tôi đang đến gần) chúng ta được trang bị như vậy, thì dù sự vô tín chúng ta không thể bị cất đi hoàn toàn, nó cũng sẽ được sửa lại đến nỗi sự tuyệt vọng đáng rủa sả không đè nén chúng ta được.
Nhưng giờ, chúng ta hãy nghe tiên tri tiếp tục thế nào: *"Hỡi dân ta, hãy vào trong buồng mình, đóng cửa lại sau ngươi; hãy ẩn mình một lát, cho đến khi cơn thạnh nộ qua đi."* Tại đây, tiên tri đưa Đức Chúa Trời vào, âu yếm kêu gọi dân Ngài, đến cùng chính Ngài, và nghỉ ngơi với Ngài, cho đến lúc cơn cuồng nộ và tai vạ nghiêm khắc được thi hành trên kẻ ác và kẻ không vâng lời. Thoạt nhìn, những lời này của tiên tri, nhân danh Đức Chúa Trời kêu gọi dân Ngài đến nơi nghỉ ngơi, dường như được nói ra vô ích; vì chúng ta chẳng thấy buồng hay nơi nghỉ nào được sắm sẵn cho những con yêu dấu nhất của Đức Chúa Trời (theo sự xét đoán loài người có thể phân biệt) hơn là cho kẻ phản nghịch và không vâng lời. Vì những kẻ chẳng ngã dưới lưỡi gươm, chẳng chết bởi dịch lệ hay đói kém, thì hoặc bị đày sang Ba-by-lôn, hoặc trốn sang Ê-díp-tô, đến nỗi chẳng một ai trong dòng dõi Áp-ra-ham có buồng hay nơi yên tĩnh để ở trong đất Ca-na-an. Để giải điều này, chúng ta phải hiểu rằng, dầu những buồng mà Đức Chúa Trời gọi kẻ được chọn Ngài vào chẳng thấy được, chúng vẫn chắc chắn, và ban cho con cái Đức Chúa Trời nơi ở yên tĩnh trong tâm linh, dù xác thịt có bị quặn thắt và hành hạ. Những buồng ấy, vậy, là những lời hứa chắc chắn của Đức Chúa Trời, là nơi dân Đức Chúa Trời được truyền phải chạy đến, phải, trong đó họ được truyền phải đóng mình lại, trong lúc gian truân lớn nhất. Cách nói này mượn từ sự xét đoán và thấy trước mà Đức Chúa Trời đã in trong bản tính chúng ta. Vì khi loài người thấy bão lớn dường như sắp đến, họ chẳng muốn đứng trần ngoài đồng; nhưng lập tức rút về nhà hay nơi trú ẩn, để thoát sức mạnh của nó.
Và nếu họ sợ kẻ thù đuổi theo mình, họ sẽ đóng cửa lại, để kẻ thù chẳng thình lình xông vào được. Cũng cách ấy Đức Chúa Trời phán với dân Ngài; như thể Ngài muốn nói: Cơn bão sẽ đến trên cả dân tộc này, sẽ kinh khiếp đến nỗi chẳng thấy gì khác ngoài sự diệt tuyệt sắp đến trên toàn thể thân thể. Nhưng ngươi, hỡi dân ta, ngươi, ta nói, là kẻ nghe Lời ta, tin Lời ấy, và run sợ trước lời đe dọa của các tiên tri ta, giờ đây khi thế gian kiêu căng chống cự, những kẻ như vậy, ta nói, hãy vào trong buồng kín của các lời hứa ta; hãy yên lặng ở trong đó, phải, hãy đóng cửa lại sau mình, và đừng để sự vô tín, kẻ thù chẳng đội trời chung của lẽ thật ta và của dân ta nương cậy nơi đó, được tự do xông vào, quấy nhiễu, phải, đúng hơn, giết chết lời hứa ta. Và như vậy chúng sẽ thấy cơn thạnh nộ ta sẽ qua đi, và những kẻ nương cậy ta sẽ được cứu.
Như vậy chúng ta có thể thấy ý của tiên tri. Từ đó trước hết chúng ta phải xét rằng Đức Chúa Trời nhận những kẻ đang bị hoạn nạn lớn nhất là dân Ngài; phải, những kẻ bị kể là không đáng hiện diện trước mặt người ta, vẫn được nhận vào trong buồng kín của Đức Chúa Trời. Chớ ai tưởng rằng thịt và huyết có thể thình lình đạt đến sự an ủi ấy: và vì vậy, hết sức cần thiết là chúng ta phải thường xuyên rèn tập mình trong sự suy gẫm điều ấy.
Tôi thừa nhận rằng trong lúc thịnh vượng, nói và nghĩ rằng Đức Chúa Trời là Đức Chúa Trời chúng ta, và chúng ta là dân Ngài, thì dễ. Nhưng khi Ngài đã phó chúng ta vào tay kẻ thù chúng ta, và dường như đã xây lưng lại cùng chúng ta, bấy giờ, tôi nói, vẫn xưng Ngài là Đức Chúa Trời chúng ta, và có sự bảo đảm này rằng chúng ta là dân Ngài, hoàn toàn đến từ Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời, và là chiến thắng lớn nhất của đức tin, đức tin thắng hơn thế gian (1 Giăng 5:4); để đức tin ấy thêm lên, chúng ta phải liên tục cầu nguyện.
Đạo lý này chúng ta sẽ chẳng thấy lạ, nếu chúng ta xét xem tâm linh chúng ta bị cuốn khỏi Đức Chúa Trời chúng ta và khỏi việc tin lời hứa Ngài nhanh chóng dường nào.
Ngay khi sự cám dỗ lớn nào ập đến trên chúng ta, chúng ta liền bắt đầu nghi ngờ mình có từng tin lời hứa Đức Chúa Trời chăng, Đức Chúa Trời có sẽ làm trọn chúng cho mình chăng, mình có còn ở trong ân huệ Ngài chăng, Ngài có đoái xem sự bạo ngược và hại mình phải chịu chăng; và vô số tư tưởng như vậy, trước kia ẩn yên trong lòng bại hoại chúng ta, bùng lên dữ dội khi chúng ta bị tai họa tuyệt vọng đè nén. Nghịch cùng điều ấy, phương thuốc là — một lần nắm lấy, và luôn giữ lấy Đức Chúa Trời làm Đức Chúa Trời chúng ta; và vững tin rằng chúng ta là dân Ngài, là dân Ngài yêu thương, và sẽ bảo vệ chẳng những trong hoạn nạn, mà ngay giữa sự chết.
Thứ hai, chúng ta hãy xét rằng các sự phán xét của Đức Chúa Trời chúng ta chưa bao giờ, và sẽ chẳng bao giờ dữ dội trên mặt đất đến nỗi chẳng có, và sẽ chẳng có, một nơi ở kín nào được sắm sẵn trong nơi thánh của Đức Chúa Trời, cho một số kẻ được chọn của Ngài, nơi chúng sẽ được gìn giữ, cho đến khi cơn thạnh nộ qua đi; và rằng Đức Chúa Trời sắm sẵn một thì mà chúng sẽ tôn vinh Ngài trở lại trước mặt thế gian, thế gian xưa đã khinh dể chúng. Và điều này phải là sự an ủi không nhỏ cho chúng ta trong những hiểm nguy rõ ràng này, tức là chúng ta chắc chắn tin rằng, bão có dữ dội đến đâu, nó cũng sẽ qua đi, và một số trong chúng ta sẽ được gìn giữ để tôn vinh danh Đức Chúa Trời chúng ta, như đã nói trên.
Hai thói xấu ẩn trong bản tính chúng ta. Một là, chúng ta không thể run sợ trước lời đe dọa của Đức Chúa Trời, trước khi tai vạ ập đến trên chúng ta, dầu chúng ta thấy nguyên cớ hết sức chính đáng khiến cơn thạnh nộ dữ dội Ngài phải cháy như lửa thiêu nuốt. Hai là, khi những tai họa đã báo trước giáng trên chúng ta, chúng ta liền bắt đầu chìm xuống trong tuyệt vọng, đến nỗi chẳng bao giờ trông mong một kết cục an ủi nào của chúng. Để sửa sự yếu đuối chết người này của chúng ta, trong lúc yên ổn chúng ta phải xét xem sự công chính của Đức Chúa Trời chúng ta là gì, và tội lỗi ghê tởm thế nào: và trên hết mọi sự, sự thờ hình tượng ghê tởm thế nào trước mặt Ngài, Đấng đã cấm nó, và Đấng đã phạt nó nghiêm khắc trong mọi thời đại, từ ban đầu. Và trong lúc hoạn nạn, chúng ta phải xét xem những công việc diệu kỳ của Đức Chúa Trời chúng ta là gì, trong việc gìn giữ Hội Thánh Ngài, khi Hội Thánh ở trong chỗ cực cùng. Vì chúng ta sẽ chẳng bao giờ thấy Hội Thánh bị hạ mình dưới tay kẻ cai trị độc ác, và bị chúng hành hạ tàn nhẫn, mà đồng thời chẳng thấy sự báo thù công chính của Đức Chúa Trời giáng trên kẻ bắt bớ tàn nhẫn, và sự giải cứu thương xót Ngài tỏ ra cho kẻ bị hoạn nạn. Và khi thử nghiệm điều này, chúng ta chẳng những phải nhớ lại lịch sử các thời xưa, mà còn phải chăm chú ghi nhận những công việc đáng chú ý Đức Chúa Trời đã làm ngay trong thời đại chúng ta, cả trên đằng này lẫn đằng kia.
Chúng ta chớ tưởng rằng Đức Chúa Trời chúng ta yêu Hội Thánh Ngài ngày nay kém hơn Ngài đã yêu từ ban đầu. Vì như Đức Chúa Trời chúng ta, trong bản tính Ngài là bất biến, tình yêu Ngài đối với kẻ được chọn Ngài cũng luôn không đổi; vì như trong Chúa Giê-xu Christ Ngài đã chọn Hội Thánh Ngài trước khi có các thời đại, bởi Ngài, Ngài sẽ duy trì và gìn giữ Hội Thánh ấy cho đến cuối cùng (Ê-phê-sô 1:4). Phải, Ngài sẽ làm yên bão tố, và khiến đất mở miệng ra, nhận những dòng nước cuồng nộ mà Con Rồng phun ra, để dìm và cuốn đi người đờn bà, là Hôn Thê của Chúa Giê-xu Christ, là Đấng mà Đức Chúa Trời, vì cớ danh Ngài, sẽ là Đấng bảo vệ đời đời (Khải Huyền 12).
Điều này A-tha-na-xi-u, tôi tớ đáng chú ý của Chúa Giê-xu Christ, đã thấy, là người khi bị đày khỏi A-léc-xan-tri bởi Giu-li-an kẻ bội đạo phạm thượng, hoàng đế, đã nói với bầy chiên mình, là những kẻ khóc lóc cay đắng vì sự đày ải đầy ghen ghét của người rằng: "Chớ khóc, nhưng hãy vững lòng; vì đám mây nhỏ này sẽ tan biến ngay." Ông gọi cả hoàng đế lẫn sự cai trị độc ác tàn nhẫn của hắn là "đám mây nhỏ". Và dầu khi người của Đức Chúa Trời thốt ra những lời ấy, chẳng có mấy vẻ gì là Hội Thánh của Đức Chúa Trời sẽ được giải cứu, hay kẻ cai trị độc ác kiêu ngạo sẽ bị phạt, thế mà chẳng bao lâu sau, Đức Chúa Trời đã làm chứng rằng những lời ấy chẳng đến từ thịt và huyết, nhưng từ chính Thánh Linh Đức Chúa Trời. Vì không lâu sau, [Giu-li-an] đang chinh chiến, bị một vết thương chí mạng, hoặc bởi tay mình, hoặc bởi một lính của mình, các sử gia không kết luận rõ; nhưng khi vốc máu mình ném lên trời, hắn nói: Vicisti tandem Galilaee! nghĩa là: Cuối cùng ngươi đã thắng, hỡi người Ga-li-lê; hắn gọi Chúa Giê-xu cách khinh bỉ như vậy. Và như thế tên cai trị độc ác ấy hư mất trong sự gian ác mình, bão tố dứt, và Hội Thánh của Đức Chúa Trời nhận được sự an ủi mới. Đó sẽ là kết cục của mọi kẻ bắt bớ tàn nhẫn.
Triều đại chúng sẽ ngắn ngủi, kết cục chúng sẽ khốn khổ, và danh chúng sẽ bị dân Đức Chúa Trời nguyền rủa đời đời; mà Hội Thánh của Đức Chúa Trời vẫn còn lại cho vinh hiển Đức Chúa Trời, sau mọi bão tố.
Nhưng giờ, nói gọn, chúng ta hãy đến điểm cuối: Câu 21. *"Vì kìa (tiên tri nói), Chúa sẽ ra từ nơi Ngài, để thăm viếng tội ác của dân cư trên đất. Đất sẽ tỏ bày huyết nó ra, và chẳng che giấu những kẻ bị giết nữa."* Vì sự cuối cùng của những hoạn nạn của kẻ được chọn Đức Chúa Trời sẽ chẳng đến, trước khi Chúa Giê-xu trở lại để phục hồi mọi sự về sự trọn vẹn đầy đủ, tiên tri đưa Đức Chúa Trời hằng hữu ra, dường như, từ nơi ở của chính Ngài, và đồng thời, tỏ nguyên nhân Ngài đến là để Ngài đòi mọi kẻ đã làm điều ác phải khai trình: vì đó là điều ông muốn nói, nơi ông rằng: "Ngài sẽ thăm viếng tội ác của dân cư trên đất." Và kẻo ai tưởng rằng kẻ làm ác đông quá, không thể gọi ra khai trình được, ông giao cho đất, dường như, một chức vụ và trách nhiệm, làm chứng nghịch cùng mọi kẻ đã làm điều ác, và nhất là nghịch cùng những kẻ từ ban đầu đã làm đổ huyết vô tội; mà rằng đất sẽ tỏ bày huyết nó ra, và chẳng che giấu những kẻ bị giết nữa. Nếu những kẻ cai trị độc ác trên đất, và những kẻ vui thích làm đổ huyết, tin được rằng câu này là chân thật, chúng đã chẳng cuồng nộ lao vào sự hủy diệt của chính mình. Vì có người nào lại điên cuồng đến nỗi sẵn lòng làm ngay trước mắt Đức Chúa Trời điều có thể chọc giận oai nghi Ngài; phải, chọc Ngài trở nên thù nghịch mình đời đời, nếu người ấy hiểu rằng sa vào tay Đức Chúa Trời hằng sống là điều kinh khiếp dường nào? Vậy nguyên nhân của cơn cuồng mù này của thế gian, là sự dốt nát về Đức Chúa Trời, và là việc loài người tưởng rằng Đức Chúa Trời chỉ là hình tượng; rằng trên cao chẳng có sự hiểu biết nào thấy sự độc ác chúng, cũng chẳng có công lý nào sẽ, hay quyền năng nào có thể, kìm hãm sự bất kính chúng. Nhưng Thánh Linh của Lẽ Thật làm chứng điều ngược lại, khẳng định rằng như mắt Chúa đoái xem người công chính, và tai Ngài sẵn nghe tiếng nức nở và cầu nguyện chúng, thì nét mặt giận Ngài cũng nghịch cùng kẻ làm điều ác. Ngài ghét và ghê tởm mọi kẻ dối trá và khát máu, về điều ấy Ngài đã ban đủ bằng chứng từ đời này sang đời khác, trong việc gìn giữ đằng này, hay ít ra, trong việc báo thù cho duyên cớ chúng, và phạt đằng kia.
Nơi chép rằng Chúa sẽ ra từ nơi Ngài, rằng Ngài sẽ thăm viếng tội ác của dân cư trên đất, và rằng đất sẽ tỏ bày huyết nó ra, chúng ta phải xét xem điều kiện thường nhất của Hội Thánh Đức Chúa Trời đã là gì và sẽ là gì; tức là nó chẳng những bị ghét, bị nhạo, bị khinh, mà còn bị phơi ra, dường như, làm mồi cho cơn cuồng nộ của kẻ ác, đến nỗi huyết của con cái Đức Chúa Trời đổ ra như nước trên mặt đất. Hiểu điều ấy, dầu khó chịu với xác thịt, lại hết sức ích lợi cho chúng ta, kẻo chúng ta, thấy sự đối đãi tàn nhẫn với các tôi tớ Đức Chúa Trời, bắt đầu không nhận ra Hôn Thê của Chúa Giê-xu Christ, vì nàng chẳng được thế gian vô ơn này đối đãi như sự đối xử công chính ngay thẳng của con cái Đức Chúa Trời đáng được; nhưng ngược lại, vì thương xót, chúng nhận sự tàn nhẫn; vì làm lành cho nhiều người, chúng nhận điều ác từ mọi kẻ bị bỏ. Và điều này đã được định trong hội đồng đời đời của Đức Chúa Trời, để các chi thể bước theo dấu chân của Đấng Đầu, hầu cho Đức Chúa Trời trong sự phán xét công chính Ngài cuối cùng sẽ định tội kẻ ác. Vì Ngài sẽ phạt dân cư trên đất thế nào, nếu sự gian ác chúng không đáng? Đất sẽ tỏ bày huyết chúng ta ra thế nào, nếu huyết ấy không bị đổ ra cách bất công? Vậy chúng ta phải phó mình vào tay Đức Chúa Trời chúng ta, cúi cổ xuống, phải, và kiên nhẫn chịu huyết mình bị đổ ra, để Đấng Phán Xét công chính đòi khai trình, như chắc chắn Ngài sẽ làm, về mọi huyết đã đổ, từ huyết A-bên công chính, đến ngày đất sẽ tỏ bày huyết ấy ra. Tôi nói, mọi kẻ làm đổ, hay đồng tình làm đổ huyết của con cái Đức Chúa Trời, sẽ mắc tội về toàn bộ. Đến nỗi mọi huyết của con cái Đức Chúa Trời sẽ kêu cầu báo thù, chẳng những nói chung, mà còn nói riêng, trên mọi kẻ đã làm đổ huyết của bất cứ ai chịu khổ cách bất công.
Và nếu ai lấy làm lạ rằng những kẻ sống ngày nay lại có thể mắc tội về huyết đã đổ trong đời các sứ đồ, hãy xét rằng chính Đấng Lẽ Thật đã phán rằng mọi huyết đã đổ từ đời A-bên đến đời Xa-cha-ri, sẽ đến trên dòng dõi vô ơn ấy, dòng dõi đã nghe đạo lý Ngài mà từ chối. Lý do thật rõ: vì như có hai đầu và hai tướng cai trị trên cả thế gian, tức là Chúa Giê-xu Christ, vua của công chính và bình an, và Sa-tan, gọi là vua của thế gian; cũng có hai đạo quân, đã giao chiến liên tục từ ban đầu, và sẽ chiến đấu đến cuối cùng. Cuộc tranh chiến mà đạo quân của Chúa Giê-xu Christ duy trì, mà kẻ bị bỏ bắt bớ, là một; tức là lẽ thật đời đời của Đức Chúa Trời hằng hữu, và hình ảnh của Chúa Giê-xu Christ in trong kẻ được chọn Ngài; đến nỗi ai trong thời đại nào bắt bớ một chi thể nào của Chúa Giê-xu Christ vì cớ lẽ thật Ngài, người ấy dường như đã ký tên bằng tay mình vào cuộc bắt bớ của mọi kẻ đã qua trước mình. Và điều này những kẻ cai trị độc ác thời nay phải suy nghĩ sâu sắc; vì chúng sẽ mắc tội chẳng những về huyết do chính mình làm đổ, mà về mọi huyết (như đã nói) đã đổ vì cớ Chúa Giê-xu Christ, từ ban đầu thế gian.
Kẻ có đức tin chớ nản lòng, dầu chúng bị định như chiên cho lò mổ; vì Đấng mà vì cớ Ngài chúng chịu khổ, sẽ chẳng quên báo thù cho duyên cớ chúng. Tôi không phải không biết rằng thịt và huyết sẽ cho rằng sự nâng đỡ ấy quá muộn; vì chúng ta thà được gìn giữ còn sống, hơn là huyết mình được báo thù sau khi chết. Và, thật vậy, nếu hạnh phúc chúng ta ở trong đời này, hay nếu sự chết tạm thời đem đến cho chúng ta thiệt hại nào, ước muốn chúng ta trong việc ấy chẳng đáng bị kết án. Nhưng vì sự chết là chung cho mọi người, đời tạm này chẳng là gì ngoài khốn khổ, và sự chết hoàn toàn hiệp chúng ta với Đức Chúa Trời chúng ta, và ban cho chúng ta sự hưởng cơ nghiệp mình, thì sao chúng ta lại lấy làm lạ khi lìa thế gian này, và đến cùng Đấng Đầu và Tướng Lãnh tối cao chúng ta, là Chúa Giê-xu Christ?
Cuối cùng, chúng ta phải xét cách nói này, nơi tiên tri rằng: "Đất sẽ tỏ bày huyết nó ra." Trong những lời ấy, tiên tri muốn buộc tội sự tàn nhẫn của những kẻ dám vô nhân đạo giật khỏi bầu vú của Đất, những con yêu dấu nhất của Đức Chúa Trời, và tàn nhẫn cắt cổ chúng trong lòng đất, là đất mà Đức Chúa Trời đã lập làm mẹ chung của loài người; đến nỗi đất chẳng muốn cũng bị ép mở miệng ra, và nhận huyết chúng. Nếu sự độc ác như vậy được dùng nghịch cùng một người đờn bà tự nhiên nào, như mạnh bạo giật con thơ khỏi bầu vú nàng, cắt cổ nó ngay trong lòng nàng, và ép nàng nhận huyết của con yêu dấu mình trong miệng mình, mọi dân tộc sẽ cho việc ấy gớm ghiếc đến nỗi chưa từng có việc nào như vậy trong đường lối tự nhiên. Và những kẻ làm đổ huyết con cái Đức Chúa Trời, trên mặt, như tôi đã nói, của người mẹ chung chúng, là đất, cũng phạm sự gian ác chẳng kém. Nhưng hãy vững lòng, hỡi bầy nhỏ bé và bị khinh dể của Chúa Giê-xu Christ, vì Đấng thấy nỗi sầu các ngươi, có quyền năng báo thù cho nó! Đấng chẳng để một giọt lệ nào của các ngươi rơi xuống mà chẳng được giữ và dành trong ve Ngài, cho đến khi sự đầy dẫy của nó được đổ xuống từ trời trên những kẻ đã khiến các ngươi khóc lóc than van — Đức Chúa Trời thương xót các ngươi ấy, tôi nói, sẽ chẳng để huyết các ngươi mãi bị đất che phủ. Không, những ngọn lửa đã liếm huyết của bất cứ anh em nào chúng ta; đất đã bị ô uế bởi nó, tôi nói, bởi huyết của con cái Đức Chúa Trời — vì ngoài ra, làm đổ huyết của những kẻ làm đổ huyết tàn nhẫn, là tẩy đất khỏi huyết, và dường như, biệt riêng nó ra thánh — đất, tôi nói, sẽ tẩy sạch mình khỏi nó, và tỏ nó ra trước mặt Đức Chúa Trời; phải, thú vật, chim trời, và mọi loài thọ tạo khác, sẽ bị ép phải trả lại điều chúng đã nhận cách bất công, dù là thịt, huyết hay xương, thuộc về con cái Ngài, hỡi Chúa; tất cả những điều ấy Ngài sẽ làm cho vinh hiển, tùy theo lời hứa Ngài đã ban cho chúng ta trong Chúa Giê-xu Christ, Con Ngài; nguyện tôn kính, ngợi khen và vinh hiển thuộc về Ngài, cùng Cha và Đức Thánh Linh, đời đời vô cùng, A-men!
Giờ đây chúng ta hãy hạ mình trước mặt Đức Chúa Trời chúng ta; và từ đáy lòng chúng ta hãy cầu xin Ngài giúp đỡ chúng ta bằng quyền năng của Đức Thánh Linh Ngài, để dầu vì sự lơ là trước kia của chúng ta mà Đức Chúa Trời phó chúng ta vào tay những kẻ khác, thay vì những kẻ cai trị trong sự kính sợ Ngài, Ngài vẫn chẳng để chúng ta quên thương xót Ngài, và danh vinh hiển đã được công bố giữa chúng ta: nhưng để chúng ta nhìn xuyên qua cơn bão đau đớn của sự bất bình hiện tại của Ngài, mà thấy, cả hình phạt Ngài đã định cho những kẻ cai trị độc ác tàn nhẫn, lẫn phần thưởng Ngài đã dành sẵn cho những kẻ cứ bền trong sự kính sợ Ngài, đến cuối cùng. Nguyện Ngài vui lòng giúp đỡ thêm, để dầu chúng ta thấy Hội Thánh Ngài suy giảm đến nỗi dường như sắp bị diệt tuyệt hoàn toàn, chúng ta vẫn chắc rằng trong Đức Chúa Trời chúng ta có quyền năng và ý muốn làm cho số kẻ được chọn Ngài thêm lên, cho đến khi chúng lan rộng đến tận cùng các bờ cõi đất.
Xin ban cho chúng con, hỡi Chúa, những tấm lòng tìm kiếm Ngài trong lúc hoạn nạn chúng con; và dầu chúng con chẳng thấy hồi kết của nỗi đau mình, đức tin và hy vọng chúng con vẫn dẫn chúng con đến hy vọng chắc chắn của sự sống lại vui mừng ấy, trong đó chúng con sẽ hưởng bông trái của điều mà nay chúng con quặn thắt mong đợi! Và trong lúc này, xin ban cho chúng con, hỡi Chúa, được nghỉ ngơi trong nơi thánh của lời hứa Ngài, để trong Ngài chúng con tìm được an ủi, cho đến khi cơn thạnh nộ lớn Ngài đã khởi giữa chúng con qua đi, và chính Ngài hiện ra, để an ủi kẻ bị hoạn nạn của Ngài, và để kinh khiếp kẻ thù Ngài. Chúng ta hãy cầu nguyện bằng cả lòng và miệng:
Lạy Đức Chúa Trời toàn năng, và Cha thương xót, v.v.
Lạy Chúa, trong tay Ngài con phó thác linh hồn con; vì tiếng gầm kinh khiếp của súng đạn, và tiếng ồn của binh giáp, đâm thấu lòng con đến nỗi linh hồn con khao khát được ra đi.
Ngày cuối tháng Tám, 1565, lúc bốn giờ chiều; viết cách thô sơ, nhưng chân thật, trong phạm vi trí nhớ còn giúp, về những điều tôi đã nói trong lúc rao giảng công cộng vào Chúa nhật, ngày 19 tháng Tám, vì đó mà tôi bị cấm giảng.
Xin thương xót bầy chiên Ngài, hỡi Chúa, và theo ý tốt Ngài, xin chấm dứt sự khốn khổ con!
Bài Khuyên Nhủ Gửi Các Tín Hữu — Về Việc Trợ Giúp Những Người Trung Tín Rao Giảng Lời Đức Chúa Trời
Các Giám Quản, Mục sư và ủy viên của các Hội Thánh đã cải chánh trong vương quốc Scotland này, nhóm họp tại Edinburgh ngày hai mươi lăm tháng Mười Hai, gửi đến các tín hữu trong cùng vương quốc lời chúc ân điển và bình an từ Đức Chúa Cha và từ Chúa Giê-xu Christ chúng ta, cùng sự an ủi đời đời của Đức Thánh Linh.
Những lời than khóc đau đớn của mọi mục sư nói chung, và của một số người nay càng đáng thương khóc cách riêng, đã được xét trong hội đồng vừa qua của chúng ta (hỡi những người yêu dấu trong Chúa Giê-xu), nhiều người đã có nhiều ý kiến khác nhau về cách nào nỗi sầu khổ và nghèo túng của những kẻ trung tín lao nhọc trong chức vụ mình trong Hội Thánh của Đức Chúa Trời, có thể được cứu giúp phần nào. Sau nhiều cuộc bàn luận, đã kết luận rằng một bản thỉnh nguyện sẽ được gửi đến Nữ hoàng, xin đoái đến sự cần thiết tột cùng của các mục sư chúng ta. Nhưng vì sự cần thiết của anh em chúng ta thì lớn, sự nghèo túng của họ thì hiện tại, và phương thuốc chẳng thể mau chóng hay chắc chắn, nên thấy là phải đưa ra một lời khuyên chung cho mọi tín hữu, để đoái đến sự cần thiết của các mục sư khắp nơi. Nhưng đặc biệt là các tín hữu hãy đoái đến sự cần thiết của những kẻ lao nhọc giữa họ trong đạo lý chân thật và sự dạy dỗ lành mạnh. Đây là lời khuyên nhủ; ai khinh dể nó, hẳn nhiên khinh dể bổn phận chính của một Cơ Đốc nhân. Vì than ôi, với lương tâm nào chúng ta ăn bánh mình, mà biết lòng dạ của những kẻ dâng cho chúng ta bánh của sự sống, và phục vụ chúng ta những sự thuộc linh, chỉ cầu xin Đức Chúa Trời và chúng ta một sự nuôi dưỡng nhỏ nhoi, mà lại không tìm được ân huệ nơi tay chúng ta bằng ân huệ người Thổ tìm được giữa người Thổ, và người Giu-đa tìm được giữa dân tộc mù lòa ấy?
Than ôi, lòng thương xót xưa từng thấy nơi các tín hữu nay ở đâu? Sự tham lam bẩn thỉu này của chúng ta cách xa lòng rộng rãi đã hiện ra trong Hội Thánh đầu tiên dường nào, khi các tín hữu đặt của cải mình dưới chân các sứ đồ? Lòng bác ái xưa đã cảm động các Hội Thánh tại Ma-xê-đoan và A-chai cùng các xứ khác quyên góp hết sức rộng rãi, và sai đến cứu giúp sự thiếu thốn của kẻ nghèo tại Giê-ru-sa-lem và trong xứ Giu-đê, nay ở đâu? Lòng sốt sắng của người Ga-la-ti và Phi-líp ở đâu, trong đó đằng này sẵn lòng móc mắt mình cho sứ đồ Phao-lô, nếu điều ấy đỡ đần được người, đằng kia chẳng tiếc sai đến cho người rao giảng của mình đang bị tù tại Rô-ma, sự trợ giúp và an ủi cách hết sức rộng rãi? Nếu chúng ta tưởng mình được dự phần với những người như vậy trong vinh hiển, sao chúng ta không học bắt chước các nhân đức họ? Nếu đây là cùng một Phúc Âm của sự cứu rỗi (như hẳn nhiên là vậy) mà các sứ đồ đã rao giảng, mà nay bởi thương xót lớn của Đức Chúa Trời, được rao giảng cho chúng ta, than ôi, sao nó không sinh ra nơi chúng ta một phần bông trái xưa? Nếu chúng ta tưởng những kẻ nay rao giảng cho chúng ta chỉ là loài người chứ không phải sứ đồ, chúng ta hãy xét rằng các sứ đồ cũng là loài người, và đã nhận sự trợ giúp và an ủi từ loài người, và rằng những người khác ngoài các sứ đồ cũng đã được nuôi dưỡng bởi lòng rộng rãi của các tín hữu, như có thể thấy trong sách Công Vụ các Sứ Đồ.
Chúng ta chẳng có Phao-lô để viết thư mới cho chúng ta, cũng chẳng có Ma-thi-ơ, Mác, Lu-ca hay Giăng để soạn Phúc Âm mới cho chúng ta, vì những điều đã viết là đủ, nếu chúng ta hiểu và vâng theo: nhưng bởi thương xót lớn của Đức Chúa Trời, chúng ta có những người mở và giải nghĩa cho chúng ta chẳng những các sách Tân Ước, mà cả Cựu Ước. Chúng ta có những tôi tớ Đức Chúa Trời được ban cho những ân tứ hiếm và đáng chú ý, mà nếu chúng ta khinh dể họ, đáng sợ rằng Đức Chúa Trời sẽ phạt sự vô ơn chúng ta, đến nỗi Ngài cất khỏi chúng ta ánh sáng của Lời Ngài, và những sứ giả chân thật của Lời ấy, và để cho Scotland lại chịu tối tăm ập đến, và để tôi tớ Sa-tan cai trị độc ác trên chúng ta, và bấy giờ khốn thay cho chúng ta và dòng dõi chúng ta. Vì thà Lời của sự sống chưa từng được tỏ cho chúng ta, còn hơn chúng ta vì lỗi mình, để mình bị lừa mất ơn lớn dường ấy. Vậy chúng ta hãy bắt đầu tôn kính Phúc Âm phước hạnh của sự cứu rỗi chúng ta. Chúng ta không thể tôn kính hay tôn cao nó, khi chúng ta để những người rao giảng chân thật của nó bị nghèo túng đè nén trước mắt mình, mà chúng ta lại đóng lòng thương xót mình với họ.
Hỡi anh em yêu dấu trong Đấng Christ, chúng ta hãy xét xem Đức Chúa Trời cẩn thận truyền trong luật pháp Ngài thế nào rằng người Lê-vi và những kẻ phục vụ đền tạm bằng vật chất ấy, phải được cấp cho đủ sống; phải, chúng ta hãy xét xem Đức Chúa Trời đã phạt Y-sơ-ra-ên và Giu-đa bằng những tai vạ nào khi các mạng lệnh Ngài và các tôi tớ Ngài bị khinh dể. Chúng ta há tưởng rằng kẻ nào chân thật rao giảng Chúa Giê-xu, hay hợp pháp mang chức vụ nào trong Hội Thánh Ngài, mà Ngài sẽ chẳng làm vậy sao? Vì như thân thể quý trọng hơn bóng, và như lẽ thật đáng được tôn hơn dấu hiệu, thì các mục sư của Tân Ước và sự phục vụ thuộc linh họ, cũng đáng được tôn hơn người Lê-vi và các lễ nghi bằng xác thịt họ, sự khinh dể điều ấy hẳn sẽ cầu xin nơi tay Đức Chúa Trời hình phạt hết sức nghiêm khắc, vì (như đã nói) chức vụ của đằng này vượt xa chức vụ của đằng kia. Những người Lê-vi chỉ đọc luật pháp, giết của lễ, mổ súc vật, lột da, rửa thịt, và dâng như luật pháp đã truyền, và vì sự phục vụ ấy họ đã được định phần mười, hoa quả đầu mùa, và các bổn phận khác cho sự nuôi dưỡng mình: nhưng các mục sư của Chúa Giê-xu Christ có một chức vụ vượt mọi so sánh còn tôn trọng hơn, vì họ đem đến cho chúng ta tin mừng của sự cứu rỗi, bởi gươm hai lưỡi của Lời Đức Chúa Trời, là Lời hành động quyền năng; họ bày tỏ ý tưởng Đức Chúa Trời cho chính sự hổ thẹn Ngài, [NEEDS REVIEW: câu OCR hỏng nặng, ý đại thể là Lời Chúa phơi bày ý tưởng con người] để con người mới của Đức Chúa Trời được sống. Họ rửa linh hồn bằng huyết của Chúa Giê-xu Christ, huyết tuôn đổ dồi dào từ môi họ, khi họ chân thật rao giảng giá trị và hiệu quả của sự chết Chúa Giê-xu Christ giữa vòng chúng ta, và quản trị đúng đắn các thánh lễ Ngài, để giữ chúng ta trong sự ghi nhớ mới mẻ về ơn lớn dường ấy. Cuối cùng, bởi họ chúng ta được dạy và dẫn dắt, để dâng chẳng những lời cầu nguyện và tạ ơn, mà cả thân thể và linh hồn mình, làm của lễ hợp lý và sống động cho Đức Chúa Trời bởi Chúa Giê-xu Christ. Thế mà (ôi sự vô ơn tàn nhẫn!) chúng ta há chẳng lo cho sự nuôi dưỡng họ hơn là chúng ta chẳng hề gắn bó với họ, cũng chẳng hề biết rằng Đức Chúa Trời đã dấy họ lên sau sự mù lòa quá lâu của chúng ta, để đem chúng ta trở lại đường cứu rỗi chân chính, và dẫn chúng ta trong đó đến cuối cùng sao?
Nếu chúng ta tưởng rằng mọi điều ấy có thể có được mà không cần mục sư hay không cần rao giảng, chúng ta hoàn toàn tự lừa dối mình. Vì cùng một trật tự Đức Chúa Trời đã giữ từ khi Ngài thu thập Hội Thánh hữu hình Ngài, Ngài sẽ còn giữ cho đến khi nó còn trên mặt đất, tức là, như dưới luật pháp dân sự được truyền phải tìm sự khôn ngoan từ miệng các thầy tế lễ, và như các Giám quản và người Lê-vi có trách nhiệm dạy dỗ và khiến nhiều người xây khỏi sự gian ác mình: thì trong thời kỳ rất được chấp nhận này, Chúa Giê-xu Christ khi thăng thiên, đã phân phát vinh hiển Ngài nhiều cách: vì Ngài đã lập kẻ này làm sứ đồ, kẻ kia làm tiên tri, kẻ khác làm nhà truyền giáo, tức là người rao tin mừng, kẻ khác làm mục sư, kẻ khác làm giáo sư, để chúng ta đều đến sự hiệp một của đức tin, và sự hiểu biết Con Đức Chúa Trời (Ê-phê-sô 4:11-13). Giờ đây nếu chúng ta tưởng rằng chẳng ai trong Scotland thiếu đức tin chân thật, phải, nếu chúng ta tưởng rằng con cái chúng ta có thể đến sự hiểu biết đúng đắn về Đức Chúa Trời mà không cần đạo lý chân thật, thì chúng ta có thể mơ mộng với mình rằng mục sư là không cần thiết, và như vậy chúng ta chẳng hề gắn bó với họ. Nhưng nếu đức tin đến bởi sự nghe, và sự nghe bởi Lời Đức Chúa Trời (Rô-ma 10:17), và Lời Đức Chúa Trời chẳng được sai đến cùng chúng ta cách tuyệt đối từ trời bởi các thiên sứ, nhưng được Đức Thánh Linh gieo vào lòng và miệng loài người mà Đức Chúa Trời bởi thương xót sai ra thế gian, để gieo trong đó hạt giống Phúc Âm Ngài, chúng ta không thể không xưng mình mắc nợ các mục sư mình. Những kẻ khinh dể họ, phải, mọi kẻ theo khả năng mình mà không trợ giúp họ trong sự cần thiết, trước ngai Ngài bị xét là kẻ khinh dể chính oai nghi Ngài. Và vì vậy một lần nữa, mỗi tín hữu hãy xét bổn phận mình là gì, và chúng ta hãy ghê tởm sự vô ơn mà chúng ta để các tôi tớ của Chúa Giê-xu phải đi ăn xin, hay lao nhọc trong nghèo túng trước mắt mình; vì nếu chúng ta làm vậy, chúng ta đuổi Chúa Giê-xu Christ khỏi chúng ta, và càng chọc giận Ngài hơn.
Sứ đồ truyền rằng một giám mục, và mọi người rao giảng chân thật của Chúa Giê-xu Christ đều là một giám mục Cơ Đốc, trong các nhân đức còn lại của mình phải là người hay tiếp đãi khách, và có thể tiếp rước người lạ. Điều này người không thể làm nếu không có sự cung cấp hợp lý, và bởi ai giám mục sẽ được cung cấp, thánh Phao-lô đáp bằng những lời này: *"Kẻ được dạy đạo phải lấy mọi của cải mình mà chia cho kẻ dạy đạo"* (Ga-la-ti 6:6), và lại: *"Nếu chúng tôi đã gieo của thiêng liêng cho anh em, mà gặt của vật chất của anh em, thì có phải là việc lớn lao gì chăng?"* (1 Cô-rinh-tô 9:11). Từ những chỗ ấy và nhiều chỗ khác rõ ràng rằng bầy chiên bị ràng buộc phải lo cho người chăn mình.
Hỡi anh em yêu dấu, chúng ta kêu khóc và than thở rằng chúng ta bị ép phải trả lời cho các giám mục, cha xứ và phó xứ của mình, rằng các thầy dạy chúng ta bị thu lấy cách nghiêm khắc nhất, thì làm sao chúng ta nuôi nổi các mục sư mình — những lời than và lý lẽ ấy, hỡi anh em yêu dấu, sẽ tan như gió, khi chúng ta đến sự tra xét nghiêm ngặt của lương tâm trước mặt Đức Chúa Trời. Vì chúng ta há tôn kính Ngài bằng của cải mình chăng? Và chúng ta tưởng mình tôn kính Ngài khi dùng của cải mình nhét đầy bụng những con chó câm, phải, những kẻ thù đã thề nguyền của Đức Chúa Trời, mà để các tôi tớ Ngài sa vào nghèo túng, trước mắt mình sao? Nếu các ngươi tưởng chúng ta sẽ được bào chữa vì trật tự luật pháp ép chúng ta làm vậy, thì những người kính sợ Đức Chúa Trời e rằng lý lẽ này được chấp nhận trước mặt Đức Chúa Trời, kẻo sự độc ác dưới vỏ luật pháp, sẽ cướp khỏi chúng ta của cải mình, và như vậy chúng ta không nuôi nổi các mục sư mình. Lý lẽ này, hỡi anh em, sẽ yếu đuối, phải, yếu đuối đến nỗi chúng ta e rằng nó sẽ bị quăng bỏ trước mặt Đấng Phán Xét không thiên vị.
Vì khi nhiều người trong chúng ta đã than về điều lạ lùng ấy, chúng ta há chẳng được truyền phải tôn kính Đức Chúa Trời bằng của cải mình, và bằng hoa quả đầu mùa của mình sao (Châm Ngôn 3:9)? Phải, than ôi, có bao nhiêu người trong chúng ta chẳng phải là kẻ duy trì những tên trộm ấy, và dự phần vào những vụ giết người của chúng, những kẻ gọi là giám mục, viện trưởng và tu viện trưởng. Chớ ai ngạc nhiên khi chúng ta gọi những người như vậy bằng những danh xưng ghê tởm ấy; không, chúng hãy ngạc nhiên hơn rằng Đức Chúa Trời chẳng đổ hết cơn thạnh nộ Ngài trên vương quốc, và trên chúng ta là những kẻ duy trì những kẻ độc ác ấy trong sự độc ác chúng, trong ánh sáng lớn của Phúc Âm Ngài. Chúng là kẻ trộm, vì chúng lấy lương lớn mà chẳng phục vụ; chúng là kẻ giết người, vì bởi giữ lại bánh của sự sống, chúng khiến linh hồn loài người chết vì đói Lời Đức Chúa Trời. Thế mà chúng ta đồng lõa với chúng thế nào, chúng ta làm gì để duy trì sự lạm dụng của những tên trộm ấy? Chúng ta nhận đất thuê từ chúng, chúng ta có quyền lợi và danh nghĩa nơi... [NEEDS REVIEW: câu OCR hỏng] chúng ta duy trì những vụ giết người của chúng trong sự hà hiếp kẻ nghèo. Hỡi anh em yêu dấu, chúng ta chớ bị lừa dối. Chẳng có luật nào do loài người lập ra, có thể khiến những điều ấy thành hợp pháp, cũng chẳng khiến của cải của người này thành sở hữu công chính của người khác, mà không có danh nghĩa công chính. Phần mười xưa đã được Đức Chúa Trời định cho người Lê-vi, cho kẻ góa bụa, mồ côi và khách lạ, và luật pháp của các hoàng đế, vua chúa, sau Đấng Christ, đã định phần mười ấy cho cùng một mục đích, tức là nuôi dưỡng những kẻ lao nhọc trong Hội Thánh, cứu giúp kẻ nghèo, và duy trì sự học thức. Giờ đây chúng ta nói rằng, chuyển phần mười khỏi những mục đích ấy, mà những người kể trên chẳng được lo liệu, vừa là phạm tội trộm cắp vừa là phạm tội báng bổ thánh vật; phải, của cướp của kẻ nghèo ở trong nhà của bao nhiêu kẻ chiếm giữ chúng cách bất công, và chúng là ai các ngươi đã nghe trước; chúng cũng sẽ chẳng thoát khỏi câu ấy trong ngày cuối cùng... tiên tri phán: *"Sự rủa sả của Đức Giê-hô-va ở trong nhà kẻ trộm"* (Xa-cha-ri 5:4).
Nhưng chúng ta hãy giả sử rằng chúng ta chẳng hề đồng tình với những kẻ hà hiếp ấy, mà chúng ta đã mở lòng mình với chúng đến tột cùng khả năng mình, mà chúng ta vẫn bị hà hiếp trong duyên cớ công chính mình bởi sự độc ác của luật pháp bất công: chúng ta há được bào chữa trước mặt Đức Chúa Trời nếu chúng ta không thông công với sự cần thiết của các mục sư của Chúa Giê-xu Christ sao? Chúng ta hãy chắc chắn nhất rằng chúng ta không thể, rằng câu này của Chúa và Thầy chúng ta sẽ luôn có hiệu lực: *"Người làm công đáng được tiền công mình"* (Lu-ca 10:7). Và lại: *"Ngươi chớ khớp miệng con bò đang đạp lúa"* (1 Cô-rinh-tô 9:9). Việc thi hành các điều răn này Ngài sẽ luôn đòi hỏi, sự khắc nghiệt của luật pháp hay sự bại hoại của thời đại cũng chẳng bào chữa cho chúng ta trước mặt Đức Chúa Trời, về bổn phận được đòi hỏi nơi chúng ta trong điều này. Điều ấy Áp-đia, tôi tớ của A-háp và Giê-sa-bên, đã xét đúng; vì khi bởi chúng (nhưng Giê-sa-bên là chính) các tiên tri của Chúa bị giết, ông giấu một trăm tiên tri của Chúa trong hang đá, và nuôi họ bằng bánh và nước, tức là, cách rộng rãi và đầy đủ, vì bấy giờ nước tại Y-sơ-ra-ên còn khan hiếm hơn bia hay rượu (cho đến nay) giữa chúng ta. Một người đã nuôi một trăm tôi tớ của Chúa, mà trong thời kỳ vật chất khan hiếm nhất, mà cả vua lẫn hoàng hậu đều tìm cách lật đổ tôn giáo chân thật, và hủy diệt mọi tôi tớ chân thật của Đức Chúa Trời; thì há một ngàn người trong chúng ta trở lên, là những kẻ đã xưng nhận Chúa Giê-xu... [NEEDS REVIEW: câu OCR hỏng một phần] trong vương quốc này, tự tốn kém mình, lại không nuôi nổi hai ba trăm người như những kẻ đã lao nhọc, và còn đang lao nhọc để mở mang vương quốc của Chúa Giê-xu Christ giữa chúng ta sao? Nếu chúng ta không làm, câu sẽ được công bố nghịch cùng chúng ta sẽ kinh khiếp, bởi Đấng mà tiếng Ngài bấy giờ chúng ta sẽ không thể chống lại được, khi từ ngai Ngài Ngài sẽ phán: Hãy lui khỏi ta, hỡi những kẻ làm điều ác — vì ta đói, các ngươi không cho ta ăn; ta khát, các ngươi không cho ta uống; ta trần truồng, các ngươi không mặc cho ta; ta thiếu chỗ trọ, các ngươi không tiếp rước ta vào nhà mình, v.v. Rõ ràng Chúa Giê-xu Christ trong chính thân Ngài chẳng chịu đói khát, Ngài chẳng cần áo quần hay nhà cửa, nhưng như cùng một chỗ ấy phán: điều gì các ngươi chẳng làm cho một trong những kẻ rất hèn mọn này, là các ngươi chẳng làm cho ta (Ma-thi-ơ 25:40-45).
Hỡi anh em yêu dấu, chúng ta hãy suy gẫm những lời này, và giờ đây chúng ta hãy bắt đầu bày tỏ bông trái của sự ăn năn, và thành thật tôn cao Lời của sự cứu rỗi chúng ta. Nguyện lòng thương xót chúng ta được mở ra với anh em chúng ta. Nguyện những kẻ theo giáo hoàng độc hại chẳng bao giờ có cớ vui mừng trên chúng ta, để chúng sẽ công chính nói rằng chính sự vô ơn chúng ta đã đuổi Chúa Giê-xu Christ khỏi chúng ta. Điều ấy nếu chúng ta không giả hình mà can đảm bắt đầu làm, thì hẳn nhiên Đức Chúa Trời sẽ ban phước cho công việc tay chúng ta, Ngài sẽ phục hồi cho chúng ta lòng can đảm xưa, và đánh vào lòng kẻ thù chúng ta bằng sự kinh khiếp mà chúng đã cảm biết trước.
Chính chúng ta, hỡi anh em yêu dấu, chính chúng ta, đã khiến Phúc Âm vinh hiển của Chúa Giê-xu Christ ra nguy hiểm trong vương quốc này, vì trong khi phần lớn chúng ta lo xây nhà riêng mình, việc xây nhà Đức Chúa Trời thường bị lơ là và khinh dể: và trong lúc ấy kẻ thù đã thắng thế đến nỗi chúng ta và nó đứng trong hiểm nguy ngang nhau; chỉ khác là nhà thuộc linh của Đức Chúa Trời chẳng bao giờ bị lật đổ hoàn toàn. Nhưng chúng ta có thể ngã, cả tạm thời lẫn đời đời, nếu chúng ta khinh dể bài giảng khuyên nhủ này, bài kêu gọi chúng ta trở lại lời xưng nhận đầu tiên của mình. Nếu chúng ta nghe và vâng theo tiếng Ngài, trong Đức Chúa Trời chúng ta có thương xót, quyền năng và ý tốt: thương xót, để tha sự lơ là trước kia của chúng ta; quyền năng, để kìm hãm sự kiêu ngạo của kẻ thù chúng ta; ý tốt, để duy trì... [NEEDS REVIEW: đoạn OCR hỏng nặng, ý đại thể là duy trì lẽ thật Ngài] ...lẽ thật Ngài; điều mà một lần bởi... [NEEDS REVIEW: OCR hỏng] Ngài đã khiến được thịnh vượng trong... vì cớ danh Ngài... Xin gìn giữ bầy chiên cho... [NEEDS REVIEW: OCR hỏng] điều mà bởi thương xót Ngài đã chuộc cho chính Ngài. Xin tẩy sạch... [NEEDS REVIEW: OCR hỏng, dường như "sự thờ hình tượng đáng rủa"] ...hãy tiếp tục cho dòng dõi chúng ta... [NEEDS REVIEW: OCR hỏng, ý là Lời Ngài] trong cùng sự tinh sạch mà Ngài đã ban cho chúng ta. Xin nhận lấy lời khuyên nhủ thô sơ của chúng ta cách tốt đẹp, hỡi anh em yêu dấu, và hãy mạnh dạn với chúng ta trong mọi điều không nghịch cùng Đức Chúa Trời. Nguyện ân điển của Chúa Giê-xu ở cùng anh em và chúng ta, hiện nay và đời đời.
Tại hội đồng chung của chúng ta, phiên họp cuối cùng ngày 28 tháng Mười Hai, 1565. Giăng Knox theo mạng lệnh của các anh em kể trên.